banner5

16.02.2020, 09:59

Akif Emre’nin Portreler’i

Akif Emre’nin sekizinci kitabı Portreler, yakın zamanda Büyüyenay Yayınları’nca okurlara sunuldu.

Mustafa Kirenci, takdim yazısında, genel geçer portre tanımından hareketle, Akif Emre’nin kelimelerle yaptığı portrelerin farkını şöyle vermiş:

“Güzel sanatlarda yüzün ve yüz ifadesinin sanatçının kullandığı malzemeye dayanarak betimlenmesi ya da yorumlanmasıyla gerçekleşiyorsa Akif Emre de insan yüzünün gerisindeki zihniyetleri, düşünme biçimlerini, tutum ve davranışları, toplumsal rolleri, kişi ve toplum bazında olayların ve kişilerin –aydın, sanatçı, siyasetçi, simitçi, saat ustası... mülteci, muhacir, göçmen...– zihin dünyalarındaki silik ya da derin izlerini araştırıyor, sorguluyor ama en doğru ifadeyle analiz ediyor. Onlardan aldığı izlenimleri, şahitlikleri; yaptıkları çağrışımlar ve metaforar eşliğinde bir tablo gibi görünür hale getiriyor. Bu esere daha genel anlamda kişiler, olaylar ve olgular üzerinden hepsi birbiriyle rabıta halinde bir kültür, toplum ve siyasi tarih çalışması da diyebiliriz.”

Nitekim, Mimar Sinan, İkinci Abdülhamid, Mehmet Akif, Necip Fazıl, Nuretin Topçu, Cemil Meriç, Turgut Cansever, Sezai Karakoç, Nuri Pakdil ve Ayşe Şasa’yla ilgili toplam elli bir yazılık ferdi portreleri, yetmiş bir yazıdan oluşan “İzleminler, Çağrışımlar, Metaforlar Eşliğinde Diğer Portreler” başlığı izliyor.

Kitap, Hayattan Portreler; Göçmen, Sürgün, Muhacir, Sığınmacı, Mülteci Olmak; Kitaplar-Dergiler başlıkları altındaki altmış beş yazıyla tümlenirken, yine Kirenci’nin kelimeleriyle şu gerçekliğe bağlanıyor:

“Akif Emre’nin Portreler’inde iki dünya saklı. Biri inandığı değerler, ait olduğu kültür ve medeniyet birikimiyle Akif Emre’nin kendi dünyası; ikincisi de kimiyle yolları kesişmiş, kimiyle aynı cemiyetin havasını teneffüs etmiş, kimini okumuş, kimine de bir süreç içerisinde şahit olmuş aydın, alim, siyasetçi, Uygur anası, simitçi... mülteci, muhacir, göçmen... dünyaları.”

Bu yanıyla, Akif Emre “kendi dünyasında”, sevdiği insanlardan sevinç ve sitayişle söz ederken, dünya görüşleri ve eylem tarzları itibariyle yakınlık duymadığı insanları da asla şahsiyyat yapmadan, haklarını gasp etmeden eleştirmiş, dolayısıyla “kendi dünyası”nı, sevmeleriyle ve sevmedikleriyle birlikte, “Kişi sevdiği ile beraberdir / Kişi sevmediğinden azadedir” hükmü üzerine bina etmiş.

Örneğin, Turgut Cansever için, “Konfiçyüs’ten başlıyor, İbn Arabi ile devam ediyor, Heidegger’le sürdürüyor konuşmasını... İlk andan itibaren vardığım kanaat şu oldu: karşımda bir bilge kişilik var. Tanımaya başladıkça gerçekten bir mimar olmanın ötesinde düşünür yanı olan, ilgi ve olaylara getirdiği açılımla bilgece bakabilen bir kişilik vardı.” derken, Şaron’un yanındaki Ecevit’in portresini ise şöyle çizmiş: “Şair’in, beden olarak iyice çökmüş bir görüntünün çağrıştırdığı imajı desteklercesine titrek bir ses, mahçup ve ürkek bir eda ile dile getirilen kararsızlık ifadeleri. Peşinen, yanında oturan politikacının, bölgede gittikçe yalnızlığa itilen, Belçika’da (aslında Avrupa Birliği’nin tavrı olarak okumak gerekir) savaş suçlusu olarak yargılanan, Avrupa’nın başkentlerine çıktığı ziyarette aradığını bulamamış bir politikacı karşısında sahip olduğu tarihî, kültürel, jeo-stratejik üstünlüğünden birhaber, eziklik görüntüsü veriyor.”

Bunlarla ortaya çıkan asıl şey ise, Akif Emre’nin, bu dostluk / yakınlık ya da bu düşmanlık / uzaklık esasında çok daha temel / insani ve imani bir seçimde karar kılmış olmasıdır. Protreler’in girişinde yer alan söyleşisindeki bir soruya verdiği şu cevap bunu yeterince göstermektedir:

“Benim esas meselem, Avrupa’yı herkes anladı, tamam, Avrupa’yı Müslüman gözüyle de anlatmamız lazım. Yeri geldiğinde. Öyle bir kompleks yok. Ama esas bir derdimiz var, bir sancımız var. Çağla bir hesaplaşmamız var. Bunun sahası da bizim coğrafyamız. Bizim coğrafyamız dediğimiz şey de tahayyülümüzün, dünya görüşümüzün, ulus-devlet sınırlarıyla sınırlandığı, dar alanda bakmaya alıştığımız bir dünyada bunu aşmaya çalışıyoruz. Yani başka bir ufuk açmaya çalışıyoruz. Bir Müslüman duyarlılığıyla, yeryüzünde yaşayan insan olarak veya yeryüzünde yaşayan bir Müslümanın sorumluluğuyla dünyaya bakmak. Sadece Müslümanlara değil dünyaya bakmak. Derdim o. Bunun için de, evet, gezmekten ayrıca haz duyuyorum. Ama sadece kendimde başlayan ve biten bir şey değil. Misyonunu da beraberinde getiren bir duruş, bir anlayış.”

Portreler, söz konusu bilinci ve misyonu, Akif Emre’nin fikri mimarisinden keşfetmek isteyen nazarlara açık bulunuyor.

Yorumlar (0)
1
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:35
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12