banner5

28.01.2020, 15:21

Başvekil Adnan Menderes

İlkokula başladığım yıldı, 1960. Herhalde bu yüzden hafızama adeta kazınmıştı Mayıs'ın 27'si. Belki de dedemin evindeki kocaman lambalı radyo sayesinde olayları günü gününe takip ettiğimiz için hatırımda kalmıştı. Rahmetli dedem, Menderes'i çok sevdiği için radyoda akşamları yayınlanan "ajans" saatinde evde çıt çıkmaz, herkes sus pus olup işine bakardı. Biz, önümüzde kitap defter, elimizde kalem silgi fakat kulağımız radyoda ne olup bittiğini anlamaya çalışırdık. Aylar sonra Yassıada mahkemeleri başladığı zaman anladık ki, seçimle işbaşına gelen ve on yıldır milletin hizmetinde olan Demokrat (Demir Kırat) Parti iktidarı bir darbeyle devrilmiş, Başvekil Menderes ve arkadaşları Yassıada'da idamla yargılanmaya başlamış.

Duruşmalar sona doğru yaklaştıkça gözlerde yaş, yüreklerde keder, kafalarda derin bir endişe ile geleceği kararmış bir millet tablosu, biz çocukların dahi gözünden kaçmıyordu. Daha sonraki yıllarda bayram diye kutlanan, halkın hiçbir zaman katılmadığı ama biz öğrencilerin zorla götürüldüğü 27 Mayıs törenleri, ihtilalci zihniyetin izlerini taşımaya devam etmişti.

***

Milletin gönlünde taht kuran Başvekil Adnan Menderes'i hakkıyla tanımadığımı, fırçanın ve kalemin ustası Gürbüz Azak Beyefendi'nin yeni kitabını okuyunca anladım. "Ege'nin Efeleri" (*) merhum şehit başbakan Adnan Menderes ile Çakıcı Efe'yi, şehid hanımı Emir Ayşe'yi, burma bıyıklı Gökçen Efe'yi, üç gün üç gece Aydın'ı Yunandan kurtarmak için savaşan Yörük Ali'yi, Demirci Mehmet Efe'yi ve Gümüş Diş'i de tanıtmış.

Menderes hakkında az bilinenleri sıralayalım bakalım, sizler hangisini daha önce duydunuz:

* Başvekil olmadan önce, 20 yıl milletvekilli olarak Meclis'te bulunduğunu,

* Hukuk Fakültesini milletvekili olduktan sonra bitirdiğini,

* 1916'da, 17 yaşındayken yedek subay talimgahına gittiğini,

* 18 yaşında Suriye cephesine giderken Pozantı'da hastalandığını,

* Sıtmaya yakalanıp seyyar hastanede yattığını,

* Geri dönüp İzmir 17. Kolordu'da askerliğe devam ettiğini,

* Ethem Menderes'le Milli mücadele için Ayyıldız çetesini kurduklarını,

* Ethem Menderes'in akrabası olmadığını,

* Ve ceketinin iç cebinde İstiklal Madalyası taşıdığını, duydunuz mu?

Demokrat Parti iktidarında yaşananlar hakkında:

* Demokrat Parti hareketinin basit bir rüzgar değil, müthiş bir fırtına olduğunu,

* Kapalı kapıların açılıp, halka hayal kurma hakkının geri verildiğini,

* Hayal etmesini bilmeyenlerin, projeleri, planları ve hedefleri olamayacağını,

* Menderes'in14 Mayıs'ı, "bir devrin sonu, yeni bir devrin başı" olarak,

* "Milli iradenin, ilk defa serbest tecelli ettiği tarihi bir gün" diye tarif ettiğini, biliyor muydunuz?

27 Mayıs ihtilalinden sonra:

* YASSIADA'da eni üç adım, boyu dört adım bir hücreye atıldığını,

* Deniz ve martıların göründüğü küçücük penceresinin bir emirle boyandığını,

* O günden sonra dalgaların ve martıların sadece sesini duyabildiğini,

* Bu emri veren gardiyanın, ada komutanı Yarbay Tarık Güryay olduğunu,

* Savcı Altay Egesel idam isteyince, tarafsız (!) basının alkışladığını,

* Reis Salim Başol'un: "Sizi buraya tıkan kuvvet böyle istiyor" dediğini,

* Ordunun yüz akı, insan evladı Kazım Çakır Yüzbaşı'nın, Menderes'in odasını havalandırdı diye, suçüstü yakalanıp (!) sürgüne gönderildiğini,

* Bu tek kişilik hücre odada yalnız başına tam tamına 15 ay 17 gün kaldığını, acaba işittiniz mi?

Kahraman ve şerefli Türk ordusunun yüz karası darbecileri, bir hukuk cinayeti olan idam fermanını imzalayıp, mahkumları infaz için İmralı'ya gönderirken, o şöyle diyordu yazdığı son mektubunda:

"Sizlere dargın değilim. Sizin ve diğer zevatın iplerinin hangi efendiler tarafından idare edildiğini biliyorum. İdam edilmek için ortada hiç bir sebep yok. Ölüme karar-ı metanetle gittiğimi, silahların gölgesinde yaşayan kahraman efendilerinize acaba söyleyebilecek misiniz?

Dirimden korkmayacaktınız. Ama şimdi milletle el ele vererek Adnan Menderes'in ölümü sizi ebediyete kadar takip edecek ve bir gün sizi silip süpürecektir. Ama buna rağmen merhametim sizlerle beraberdir."

İMRALI'da üç misafir bekleniyor: Bir kanun adamı, bir hoca ve bir cellat.

Menderes, bir Türk gibi, bir efe gibi, bir Türk Başbakanı olduğunu unutmadan ve dik duruşlu.

Gelenlerin birinin elinde beyaz ve bol bir önlük. Diğerinin elinde yafta. Orada Menderes'in suçları yazılı. Elleri arkadan bağlı, iki kişinin arasında gidiyor, ölüme değil şehadete, ebediyete doğru...

Allah rahmet eylesin.

Son olarak diyor ki:

Ben insanları severdim.

İnsanların sevdiklerini hem de yurdumu...

Daha da sevmeye artık zaman yok.

Dışarıya darağacı kurdular.

Altı kişi yakınında durdular.

Belli ki vakit tamam...

Şimdi bir daha anlıyorum:

Bu vatanı sevmek kolay değildir.

Ama bu toprağın sevenleri hep olacaktır...

Hep!..

Yorumlar (0)
-1
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:18
Öğle 13:20
İkindi 15:49
Akşam 18:12
Yatsı 19:36
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12