banner5

21.10.2020, 18:22

Dijital sömürgecilik

Dünya da ilk sömürgecilik hareketleri 15. Yy ile birlikte başladı. Sömürgeci ülkeler, sömürdükleri bölgelerin kaynaklarını yağmaladılar, insanları köleleştirdiler, yönetimlerine el koydular  ve aynı zamanda sömürgeleri altındaki halkın sosyo-kültürel, dinî değerlerini değiştirdiler. Sömürgecilik faaliyetleri ile misyonerlik faaliyetlerini bir arada yürüttüler. Bugün gelişmiş ülkeler kategorisindeki bir çok ülke zenginliğini bu sömürgecilik faaliyetlerine borçludur. Zenginliklerini bu ülkedeki insanların kanları ve göz yaşları üzerine inşa ettiler.

Şimdi karşımızda yeni bir kavram var. “Dijital Sömürgecilik”. Geçmişte İngiltere, Fransa, İspanya, Hollanda, Belçika, Portekiz gibi donanması kuvvetli olan Avrupa’lı ülkeler; sömürgeci devletler olarak anılırken, günümüzde dijital sömürgeci devletler olarak öne çıkan 2 ülke var. Bunlar ABD ve Çin’dir. Özellikle Çin son 20 yılda teknoloji alanındaki yatırımlar, politikalar ve batılı ülkelerin üretim üssü olmak gibi faktörleri kullanarak yeni sömürgeci güç olarak karşımıza çıkmakta.

Bugün Çin 5G teknolojisinin alt yapısının kurulması için 170 ülkede faaliyet gösteriyor. Trump yönetimi bu konuyla ilgili başta Huawei şirketine karşı güçlü bir direnç gösterse bile İngiltere, Japonya gibi birkaç ülkeyi ikna edebildi. Bugün Kanada da bile Huawei faaliyetlerini sürdürüyor.

Çin'in teknolojiye hakim olma çabası, Türkiye’nin de güçlü bir şekide desteklediği Kuşak ve Yol Projesinin bir alt kümesi olan Dijital İpek Yolu adlı bir program aracılığıyla koordine ediliyor. 2015 yılında başlatılan dijital ipek yolu, Çin'in yurtdışındaki dijital varlığını genişletmek ve böylelikle ticari ve siyasi etkisini artırmak amacıyla devlet tarafından yoğun şekilde desteklenen bir proje. Türkiye özellikle ulaşım ve lojistik alanındaki yatırımlarını kuşak yol projesine entegre ederek, coğrafi konumunun avantajını da kazanca çevirmek istiyor. Aynı zamanda bu projeye entegre olacak yatırımların kredi finansmanını da uygun koşullarla Çin den sağlanması söz konusu. Fakat görünen o ki ulaşım tarafı buzdağının görünen yüzü. Burada asıl dikkat edilmesi gereken nokta Dijital İpek Yolu Projesi.

Çinli şirketler Asya’dan Afrika’ya ve hatta Latin Amerika’ya kadar bir çok ülkede fiber optik altyapı ve 5G altyapı projelerini hayata geçiriyor. Veri merkezleri, kamera gözetleme sistemleri gibi projeler Çin’li firmalar tarafından inşa edilmeye devam ediyor. Pandemi sonrası dijital sağlık hizmetleri konusunda da Çinli firmalar boy göstermeye başladılar.

Pekin, bu genişlemeyi büyük ölçüde destekliyor. Sadece Huawei’ye 100 milyar dolara ulaşan devlet destekli kredi limiti sağlanıyor. Firma bu sayede yalnızca fiyat konusunda değil, aynı zamanda Ar-Ge konusunda da tüm rakiplerini geride bırakıyor. Kalkınma yardımı adına Çin teknolojisini satın almaları için ülkelere milyarlarca dolarlık krediler dağıtılırken, Dijital İpek yolu projesinin küresel dijital altyapı üzerindeki olumlu etkisi sebebiyle Sürdürülebilirlik Geliştirme Hedefleri kapsamında Birleşmiş Milletler tarafından da desteklendiğini bir kenara not edelim.

Amerikan şirketleri piyasa değerleri bakımından hala Çinli şirketlere göre çok daha değerli durumdalar. Ama özellikle gelişen pazarlarda Çin’e karşı çok ciddi bir şekilde mevzi kaybediyorlar. Ayrıca Çinli firmalar Amerikan firmalarına göre dijital sömürgecilik bakış açısıyla daha sempatik gelebiliyor. Aslında her iki ülkenin de diğer eski sömürgeci devletlerin zihin yapısıyla bir fark yok.

Çin sadece donanım ve yazılım alanında var olmakla kalmıyor yeni standartların belirlenmesi konusunda da çalışmalar yapıyor. Önümüzdeki 15 yıl içinde nesnelerin interneti, yapay zeka (AI) ve 5G gibi gelişen teknolojiler için küresel standartlar belirlemeyi amaçlayan 'Çin Standartları 2035' planının bu yıl içerisinde yayınlanması bekleniyor. Pek çok ülkede Çin teknoloji altyapısının hakim olduğu 2035 planı, Çin standartlarını norm haline getirecek ve şirketlerine Amerikalı rakiplerine göre önemli ve belki de kalıcı bir ticari avantaj sağlayacak.

Hatta Çin, internetin kendisini bile değiştirmek istiyor. Çin, son yarım yüzyıldır interneti destekleyen teknolojik mimariyi kökten farklı bir formla değiştirme planlarını açıkladı. Huawei tarafından oluşturulan tasarım, internetin ulus devletler tarafından kontrol edilmesine izin verecek yeni bir internet protokolü (sözde 'Yeni IP' önerisi) gerektiriyor

Dijital sömürgecilikteki en çarpıcı durum ülkelerin ve insanların sömürülmeye gönüllü olmaları. Temel anlamdan tüketim ve paylaşıma dayalı bu sistem sizi kendisine bağımlı kılıyor ve kendisine mecbur hissetmenizi sağlıyor. Sizde gönüllü olarak paranızı ve verilerinizi bu sistemle paylaşıyorsunuz. Öyle ki insan olarak ürettiğiniz veri sizden çok daha değerli hale geliyor. Buna ‘’Yeni Normal’’ diyorlar. Yeni normal bizim yeni gerçeğimiz ve geleceğimiz. Bizi yönlendirdikleri yer karanlık bir dünya. Toplumlar ise kişisel mahremiyetlerini yok edecekleri bu alana koşarak gidiyor.

Bu sömürgeci güçler bizi alternatif olmadığına ve yerel olarak üretilen herhangi bir yazılım, donanım veya uygulamanın o kadar iyi, hızlı ve verimli olmayacağına inandırmaya çalışıyorlar. Kendi sertifikasyon çalışmaları ve ortaya koydukları standartlar da bu durumu destekliyor. Kurmak istedikleri sistemden kaçış noktalarını ise bu algıyla kapatıyor.

İnsanlık tarihinde benzeri görülmemiş bir ölçekte verileri toplayacak olan birkaç kurumsal aktör bu verilerle toplumu şekillendirme gücüne sahip. Artık bir çok alanda buna şahit oluyoruz. Reklamlar, siyasi propagandalar, toplumsal olaylar… Yakın geçmişte Arap Baharı dediğimiz toplumsal hareketlerin örgütlenmelerini iyi incelemek gerekiyor. Suriye’de, Libya’da ve Mısır’da Arap Baharı olarak lanse edilen hareketlerin ülkeleri içine soktuğu krizler son derece manidardır. Bütün bunlar göz önünde bulundurulduğunda ülkeler verilerine sahip çıkmalı, korumalı ve bunları iyi bir şekilde analiz ederek bununla ilgili veri merkezleri, büyük veri işleme merkezleri vb altyapılarını süratle tamamlamaları gerekiyor. Yapay zeka dediğimiz sistem veri den besleniyor. Veriniz ne kadar çoksa ve sizin bunu işleme kapasiteniz ne kadar yüksekse sahip olduğunuz yapay zeka o kadar akıllı oluyor. 5G ise bu verinin dolaşım hızı ve her nesneyi merkeze bağlamak için gerekli altyapıyı sağlayacak. Yapay zekayı beyin olarak tanımlarsak 5G bu bünyenin kılcal damarlarıdır.

Bu sömürü düzenine engel olmak için en temel konu verilerimize sahip çıkmak, daha sonra bu verilerimizi işleyip anlamlandırabilecek algoritmaları geliştirebilmek. Verilerimizi kendi merkezlerimizde barındırmak ve süper bilgisayarlarla işleyebilmek. Bu veri merkezlerini kendi donanımlarımızla işletebilmek, gerektiğinde ülke içinde bağımsız çalışabilecek internet ağını geliştirebilmek. Bu verileri barındıran yerli internet medyalarını hayata geçirebilmek. Çin, kendisi için bütün bunları çok kısa zamanda gerçekleştirebildi. Şimdi özellikle elde ettiği bu güçle 5G kozunu da kullanarak diğer ülkeleri sömürmek için planlarını uyguluyor ve çok ciddi bir mesafe kat etti. Buna karşı Trump yönetimi ciddi anlamda karşı duruyor ama o da insanlığın iyiliği için değil kendi sömürü düzenine karşı bir tehdit olarak gördüğü için. Aynı eski zamanlarda olduğu gibi sömürgecilik yarışı aynen devam ediyor ve hepimizin bir karar vermesi gerekiyor! Bu düzenin bir parçası mı olacağız yoksa bu dijital zorbalığa karşı mı koyacağız?

Yorumlar (1)
E. İnce 1 ay önce
Çok doğru ve yerinde tespitler olmuş, kaleminize sağlık.
7
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
ABD seçimlerinde sizce hile var mı?
ABD seçimlerinde sizce hile var mı?
Namaz Vakti 01 Aralık 2020
İmsak 06:32
Güneş 08:03
Öğle 12:58
İkindi 15:22
Akşam 17:44
Yatsı 19:09
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7