Divanı Ali nedir? Divanı Ali ne demektir?

Osmanlıda bir kurum olan Divanı Ali nedir? Divan-ı ali nedir? Divanı Ali ne demektir? İşte detaylar...

Gündem 30.09.2020 - 17:14 30.09.2020 - 17:14

Osmanlıda bir kurum olan Divanı Ali nedir? Divan-ı ali nedir? Divanı Ali ne demektir?  İşte detaylar...

Bakanları, Yargıtay, Danıştay üyelerini ve Cumhuriyet Başsavcısını, görevlerinden doğacak suçlardan ötürü yargılamak için Yargıtay'la Danıştay üyelerinden kurulan olağanüstü mahkeme, yüce divan anlamına gelmektedir. 

DİVAN-I ALİ NEDİR?

1876 Kanun-ı Esasisi’nde bu kurum Divanı Ali adını taşımaktaydı. Kanunu Esasisi’nin 31. maddesine göre, gerek duyulduğu zamanlarda ve padişah iradesiyle toplanırdı. “İtham dairesi” ve ‘hüküm divanı” adlı iki ayrı organdan ve 30 üyeden oluşmaktaydı (madde 92). 10 üyesi Ayan’dan, 10 üyesi Şürayı Devlet'ten, 10 üyesi de temyiz ve istinat mahkemelerinden kurayla seçilirdi. Her 10 üyeden üçü bir araya gelerek 9 kişilik itham dairesini oluşturur, bu daire dava edilen yüksek düzeyli görevlinin yargılanmasına gerek olup olmadığına karar verirdi. Öteki üyelerden oluşan hüküm divanı ise, yargılama işini yürütürdü.

1924 Teşkilatı Esasiye Kanunu’nda da yer alan Divanı Ali, 61. madde ile icra vekillerini (bakanlar), danıştay ve yargıtay başkanlarıyla üyelerini, cumhuriyet başsavcısını yargılayacak biçimde yeniden düzenlendi; divanı oluşturma yetkisi, 67. madde ile TBMM’ye verildi. Divanı Ali için Temyiz Mahkemesi'nden (Yargıtay) 11, Şüra-yı Devlet’ten (Danıştay) de 10 olmak üzere 21 üye seçilir, bunlardan 15'i asil üye, 6'sı yedek üye görevi görürdü.

Divanı Ali, 1924 Anayasası'nda 1945 yılında yapılan düzenleme ile "Yüce Divan" adını aldı.

görev, 1961 (madde 147) ve 1982 (madde 148) anayasalarında Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi’ne verildi.


 

Yorumlar

Gelişmelerden Haberdar Olun

@