banner16

Haftalık tatil 'cuma'dan 'pazar'a ne zaman ve neden alındı?

1935 yılına kadar hafta tatilinin Cuma olduğu Türkiye'de ne zaman ve neden Pazar günü hafta tatili kabul edildi? İlk pazar tatili ne zaman uygulandı?

Haftalık tatil 'cuma'dan 'pazar'a ne zaman ve neden alındı?

Cumhuriyet'in kurulduğu 1923 yılından 1935 yılına kadar gelinen süreçte kamuda haftalık tatil günü olarak Cuma belirlenmişti, isteyen de istediği gün işletmesini kapatmakta hürdü. 

İNÖNÜ TEKLİF ETTİ

Hafta Tatili Kanunu, 1935'te yapılan değişikliğe kadar yürürlükte kaldı. İsmet İnönü'nün imzasıyla 13 Mayıs 1935'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sevk edilen millî bayram ve genel tatiller hakkındaki kanun teklifi, hafta tatilinin Cumadan pazara alınmasını öngörüyordu. Gerekçesinde de pazarın milletlerarası tatil günü olduğu, bu tatil gününden ayrılmakla ülkenin ekonomik açıdan büyük kayıplara uğradığı ileri sürülüyordu.

1935 yılında hafta tatili Cuma gününden pazar gününe alındı. İslam dünyası için mübarek bir gün olan Cuma gününde Müslümanlar, "Bayram" kabul edilen bu mübarek günde, gerçekleştirilen ibadetler sebebiyle tatil yapıyorlardı. Osmanlı'da 1839 yılından sonra, Türkiye Cumhuriyeti'nde ise, 2 Ocak 1924 tarihinden itibaren Cuma günü resmi tatil günü olarak ilan edilmişti. Ancak Batı'yla artan "ticari ilişkilerde zarardan kaçınmak" ve "modernleşmek" kılıfıyla, 27 Nisan 1935 tarihinde çıkarılan yasayla, hafta tatili Cuma'dan pazara alındı. 1 Haziran 1935'te de resmi olarak ilk pazar günü tatili uygulandı.

İSLAM'A GÖRE CUMA TATİLİ ZORUNLU MU?

“İslâmiyet’te haftalık toplu ibadetin yapıldığı cuma gününe çok önem verilmesine ve bugünün Müslümanlar için bir bayram olduğunun belirtilmesine rağmen (bk. CUMA) gerek Kur’ân-ı Kerîm’de gerekse hadislerde cuma Müslümanlar için bir tatil günü olarak tayin edilmemiştir. Bununla beraber cuma gününün özelliklerini dikkate alan bazı İslâm âlimleri, haftanın herhangi bir gününün tatil kabul edilmesi durumunda bunun Cuma olmasının uygun bulunduğunu ifade etmişlerdir (Ebü’l-Alâ Mevdûdî, VI, 277; DİA, VIII, 85).”

Ünlü Türk şairi Arif Nihat Asya hafta tatilinin Cuma’dan Pazar’a alınmasını 'Bize bir nazar oldu' şiirinde şu şekilde yorumlamıştı:

“Bize bir nazar oldu. Cumamız Pazar oldu.
Ne olduysa hep azar azar oldu! 
Ne şöhretten hastayız, ne de candan hastayız.
Ne ruhça ne vücutça ne de kandan hastayız.
Avrupa’ya bir değil iki pencere açtık. 
Uzun yıllardan beri cereyandan hastayız. 
Batı, batı diyerek eyvah hep batıyoruz. 
Yaklaştıkça her sene özyurdumda yılbaşı.
Yapılır milletime Frenkçe sahte aşı.
Buna ağlar ağacı hem toprağı, taşı.
Batı, batı diyerek eyvah hep batıyoruz.
Sen Hıristiyan mısın? Diye sorsan darılır.
Yılbaşında hindi kaz yemesine bayılır.
Çam deviren hindi ki nasıl mümin sayılır.
Bilmiyoruz çoğumuz ne edip yapıyoruz.
Batı, batı diyerek eyvah hep batıyoruz.” 

Güncelleme Tarihi: 05 Haziran 2019, 13:31
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner5