banner5

banner29

ABD'ye götürülen ilk Müslüman köleler

1807 yılında ABD'ye köle olarak götürülen Ömer ibn-i Said adlı Müslümanın otobiyografisi ortaya çıktı ve Afrika'dan ABD'ye götürülen ilk Müslümanların tarihi tekrar gündeme geldi.

Dünya 09.02.2019, 10:26 09.02.2019, 10:30
ABD'ye götürülen ilk Müslüman köleler

37 yaşındaki zengin bir alim, 1807 yılında Batı Afrika'da, bugün Senegal olarak bildiğimiz bölgede yakalanmış ve köle olarak satılmak üzere Amerika'ya getirilmişti.

Ömer ibn-i Said, hayatının geri kalanını Amerika'nın güneyinde, köle olarak geçirdi. Kaleme aldığı otobiyografi sayesinde Said'in yaşadıkları unutulmadı.

Arapça kaleme alınan, kısa süre önce Kongre Kütüphanesi'nin koleksiyonuna kattığı, ”Ömer İbni Said'in Hayatı” adlı otobiyografi, sadece bir kölenin yazdığı kişisel hikaye olmakla kalmıyor, aynı zamanda Amerika'daki Müslümanlar'ın ilk izlerini de taşıyor.

İbni Said, üçte biri Müslüman olan köleler arasındaydı. Amerika'daki Müslüman kölelerin sayısı tam olarak bilinmemekle birlikte yakalanıp köleleştirilenlerin yüzde 40'ı, Batı Afrika'nın Müslüman kesimlerinden geliyordu.

Brooklyn'deki Müslümanlar projesinin direktörü ve Brooklyn Tarih Cemiyeti'nden sözlü tarih uzmanı Zahir Ali, Müslüman kölelerin tarihinin Amerika'nın Hıristiyan ülke olduğu şeklindeki düşünceyi tartışmaya açtığını söylüyor. Uzman, ”Bu ülke kurulurken Hıristiyan olmayanlar da vardı. Sadece Amerika'nın kuruluşuna tanık olmakla kalmadılar, aynı zamanda bu ülkenin inşa edilmesine katkıda bulundular. Bu da Amerika'nın Hıristiyan olduğu fikrini en başından itibaren tartışmaya açıyor.” diyor.

Amerika'daki ilk Müslümanlar kölelerdi

Amerika'daki köleler arasından siyah Müslüman kimliği ortadan kaldırma girişimi, köleleştirilen Afrikalıları bireysel kimliklerinden sıyırma ve bu insanları gerek halkın gözünde, gerekse hukuki anlamda alınıp satılan mala indirgeme stratejisinin bir parçasıydı.

Arkansas Üniversitesi'nden hukuk profesörü ve yazar Halid Beydoun, ”Siyah sınıflandırması, köleleştirilmiş Afrikalılar'ın mal olarak alınıp satılması amacıyla ortaya çıkmıştı. İnsanların dini kimliklerini tanımaya başladığınızda onların insani taraflarının da farkına varmaya başlarsınız,” diyor.

Amerika'nın güney eyaletlerinde kölelik döneminde Müslüman kimliği, basmakalıp Afrikalı köle kimliğinden daha farklıydı.

Profesör Beydoun, ”O dönemde Müslüman dendiği zaman insanların aklına Araplar, Osmanlılar, Ortadoğu geliyordu. Köle Afrikalılar, Müslümanların ırksal ve etnik formuna uymuyordu.” şeklinde konuşuyor.

Bu dar kapsamlı Müslüman Afrikalı anlayışı, iki kimliğin bir arada bulunamayacağı şeklindeki yaygın inancın benimsenmesine ve Müslüman Afrikalı kölelerin tarihsel kayıtlardan silinmesine yol açtı. Buna ek olarak köle Müslümanların isimlerinin çoğunlukla İngilizce'yle uyumlu olacak şekilde değiştirilmesi, bu kimliği tarihten daha da uzaklaştırdı.

Köle Müslümanlar kendi tarihlerini yazıyor

Arkalarında yazılı kayıtlar bırakan Müslüman köleler, kölelerin entelektüel kapasiteden yoksun, bu nedenle sadece fiziksel işe koşulmaya değer oldukları şeklindeki düşünceyi de tartışmaya açıyor.

Zahir Ali, ”Bu insanlar bir yandan kendi yaşamlarının kaydını tutuyor, yazarak varlıklarını ispatlıyor, diğer yandan da Afrika kökenlilerle ilgili ırkçı ön yargıları yıkıyordu,” diyor.

Amerika'ya getirilen Afrikalı Müslümanların İslam'a ne kadar uzun süre bağlı kaldıkları bilinmiyor. Kimileri Hıristiyanlığı kabul ederken diğerleri efendilerini tatmin edebilmek için din değiştirmiş gibi yapıyordu. Ancak bazı kölelerin İslam'a sıkı sıkıya tutunduklarını gösteren işaretler var.

Zahir Ali, Georgia eyaleti açıklarındaki adalarda bulunan mezarlıkları buna örnek gösteriyor. Bu mezarlıklardaki mezar taşlarında İslami ibareler bulunuyor. Kiliselerinse namaz kılmak için doğu yönüne baktığı, dikkatlerden kaçmıyor. Müslüman kölelerin soyundan gelenler, aile büyüklerinin seccade ve tesbih kullandıklarını hatırlıyor. Bu da köle Müslümanların her türlü baskıya direnip hayatları boyunca İslam'ın gereklerini yerine getirdiklerini gösteriyor.

İz bırakanlar

Amerika'da bir zamanlar Afrikalı Müslüman çok sayıda köle olduğu, günümüzde çoğu Amerikalının farkında olmadığı bir gerçek. Ancak çok bilinmeseler de Afrikalı köle Müslümanların Amerikan kültüründe bıraktıkları derin izleri görmek mümkün.

Yazar ve akademisyen Sylviane Diouf, kölelerin iş yaparken söyledikleri şarkıların Kuran okuma ve ezan makamlarıyla örtüştüğünü söylüyor. Örneğin ”Levee Camp Holler” gibi ilk kez Mississippi'de söylenmeye başlanan şarkılar, daha sonra Blues müziğinin doğmasına büyük katkıda bulundu.

Zahir Ali, banjo ve gitarın da geleneksel bir Batı Afrika enstrümanından esinlenerek yapılmış olabileceğini ortaya atıyor.

Belki de Müslüman kölelerin arkalarında bıraktıkları en büyük miras, günümüzde bazı siyah Amerikalıların, atalarının dini olduğuna inandıkları İslam'ı kucaklamalarını sağlamak oldu.

Zaheer Ali, ”20'inci yüzyılda siyah Amerikan toplumunda İslam'a yönelmenin kökünde aslında kayıp bir geçmişi geri alma girişimi var. İslam, siyahlar için yeni bir din değil. İslam Amerika'ya yeni gelmedi. İslam inancı, Amerika daha kurulmadan bu topraklara çoktan ayak basmıştı. Bu ülkeyi kuranlar arasında çok sayıda Müslüman da vardı. O zamandan bu yana da Amerika'nın hikayesinin bir parçası olmayı sürdürüyorlar,” diyor.

Siyah Müslümanlar, kölelik döneminden bugüne, Amerika'daki Müslüman toplumun en büyük kesimini oluşturuyor.

Yorumlar (0)
8
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
ABD seçimlerinde sizce hile var mı?
ABD seçimlerinde sizce hile var mı?
Namaz Vakti 03 Aralık 2020
İmsak 06:34
Güneş 08:05
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7