banner5

06.06.2020, 18:30

En Büyük Zenci İsyanı Müslümanlara Karşı Yapıldı

Amerika’da çok ciddi bir protesto yaşanıyor. George Floyd’un bir polis memuru tarafından öldürülmesinden beri protestolar her geçen gün büyüyor.

İnsanlar yeniden ırkçılığı konuşuyorlar. Hem de çok öfkeliler…

Daha doğuda olanlarsa, tezleri haklı çıkmışçasına, “işte Amerika budur” diyorlar! Böyle demek, problemi sadece Batı’ya özgüymüş gibi kabul etmek anlamına geliyor ve insanları rahatlatıyor.

Çünkü böyle söyleyenler, “bizde böyle şeyler olmaz” demeye getiriyorlar.

Halbuki tarihin belki de en organize, en büyük, en vahşi zenci isyanı sanıldığı gibi bir Batı ülkesinde yaşanmadı. O isyan Müslümanların yaşadığı bir toplumda hem de kendileri de Müslüman olan zenciler tarafından çıkarıldı.

Muhakkak Batıda da büyük isyanlar yaşanmıştır. Fakat bir zenci topluluğunun, dönemin bir süper gücünün en önemli şehirlerini, bilgisayar oyunu oynuyormuş gibi bir bir ele geçirdiği ve yıllarca elinde tuttuğu çok az örnek vardır herhalde.

****

869 senesinde Abbasiler, kelimenin tam anlamıyla ucu bucağı olmayan bir İmparatorluğa sahiptirler. Abbasileri, hem ekonomik, hem teknolojik, hem de askeri güç olarak zamanımızın en büyük bir iki süper gücünden biri olarak düşünebilirsiniz.

Sayısız kavim ve topluluk idareleri altında yaşıyordur. Önemli ticaret yollarının geçiş noktasında oturmaları onlara stratejik avantajlar sağlamaktadır.  

Fakat hiçbir sistem anlatıldığı, göründüğü kadar kusursuz değildir.

Sistemin sadece elitlerin menfaatine çalıştığı, yoksulları dışladığı bir süre sonra anlaşılacaktır.

Peygamber soyundan olduğunu iddia eden Ali bin Muhammed adında sapkın bir maceraperest çıkacak ve imparatorluğu uçurumun kenarına götürecek bir isyanı adım adım  örgütleyecektir.

Ali bin Muhammed, hem hocalık yaparak hem de devlet ileri gelenlerine şiirler okuyarak geçimini sağlamaktadır. Ancak, işini yaparken bir yandan da devlet adamlarının şatafat içindeki sefih yaşamlarını, savurganlıklarını, zorbalıklarını, şımarıklıklarını halktan toplanan ağır vergileri nasıl har vurup harman savurduklarını gözlemler.  

Gördüğü manzara karşısında yüreği hiddetle dolup, bu gibi adamların üzerine atını sürmezse “Fatimatü’z-Zehra’nın oğlu olmayayım!” diye söz verir kendine

****

O dönem devletin tek zaafı eğlence düşkünü idareciler değildir. Halife tayin edecek kadar devlet içinde söz sahibi olan Türk askeri kademesi de, Ali bin Muhammed’in düşmanlığını kazanır. Çünkü Türkler, tartışmasız bir şekilde ordunun bel kemiği oldukları gibi özellikle devleti kimin yöneteceği ve paranın idaresi gibi konularda sözlerinden çıkılmasına izin vermemektedirler.  

Ali, Türklerin sistemin bozulmasındaki paylarını şöyle anlatır: “Siz (Abbasi yöneticileri) Türkleri işlerimizin başına getirdiniz. Halbuki biz eskiden beri idarenin esası ve direği idik. Niçin Türkler feylerimizi dağıtsın ve biz de şehirlerde bu duruma seyirci kalalım. Ben yemin ederim ki, bu durumu düzeltene kadar saf ve temiz suyu tatmayacağım.”

Toplumsal adaletsizlik, yöneticilerin zorbalıkları, yoksulların ezilmesi gibi konuları ön plana çıkaran Ali’nin propagandasına, Türkler üzerinden bildiğiniz ‘yabancı düşmanlığı’ da eklemlenir.  

Bu ‘yabancı düşmanın’ iktidarını alaşağı etmek için bir başka ‘yabacıya”, kölelere ihtiyacı vardır.

****

Tarih kitaplarının anlattığına göre, söz konusu isyanın en önemli nedenlerinden biri, özellikle Halife Harun Reşid dönemi ve sonrasında ülkenin ekonomik imkanlarının muazzam bir biçimde artmasıdır. Irak bölgesi limanları, madenleri, ticaret yolarıyla masallara konu olmuş zenginlikte bir şehirdir. Sakinleri sadece ticaretle değil, cam ve dokuma gibi dünyanın her yanına satılabilen mamullerin imalatıyla da uğraşmaktadırlar. Zengin sayısı arttıkça devletten ıslah ederek, işlemek üzere araziler satın alanların sayısı da artar. Basra bölgesi nehirler ve bataklıklarla dolu olduğu için de arazilerin ıslah edilmesi için, büyük miktarda insan gücüne ihtiyaç vardır. Bu ihtiyaç, Somali ve Zenzibar’dan zorla getirilip istihdam edilen köle nüfusuyla karşılanır.  

Fırat ve Dicle bölgelerinde bataklık arazideki tuzlu tabakaları temizlemek, çorak arazileri ıslah edip verimli hale getirmek, körfez sularının gelgitleri esnasında oluşan tuzların toplanıp tepelenmesi zenci kölelerin işidir. İbnü’l-Esir ve Taberi gibi tarihçilerin anlattıklarına bakılırsa binlerce köle bir arada sağlıksız, pis ortamlarda hastalıklarla boğuşarak yaşamaktadır.

Pek çok köle ya açık havada uyumakta ya da ot ve çamurdan yapılmış küçük kulübelerde yaşamaktadır. Karınlarını doyurabilmeleri her zaman mümkün olmamaktadır. Eş, çoluk- çocuk sahibi olmaları zaten yasaktır. Patronları tarafından iliklerine kadar sömürülürler.

Diğer taraftan bir başka sosyal sorun, kölelerin büyük çoğunluğu Müslüman olmasına rağmen yaşadıkları yerin Müslüman sakinleri tarafından dışlanmaları, akılsız ve vahşi diye aşağılanmalarıydı. 

Bütün bu faktörler zenci köleleri içine yaşadıkları toplumdan nefret eder hale getirmişti.

İşte tam bu dönemde, Ali bin Muhammed bu öfke dolu kalabalığı tutuşturacak fitili ateşledi. Silahlanıp onunla hareket etmeleri halinde onlara hürriyet, adalet ve mal mülk vaat etti.

İnsan onuruna yaraşır bir şekilde, herkesle eşit olarak yaşayacaklardı artık.

****

Abbasi devletini derinden sarsan, toplumsal ve ekonomik olarak tüketen büyük isyan böyle bir zeminden doğdu. (869-883)14 yıl süren ve bazı tarihçilere göre yüzbinlerce insanın ölümüne neden olan, Basra, Übülle, Ahvaz, Abadan gibi dönemin en büyük finans merkezlerinin zenci işgaline uğramasına neden olan isyan böyle başladı. İsyan sırasında Basra körfezinden kuzeyde Bağdat’a yetmiş mil kalana kadar olan bölge zencilerin kontrolüne geçti. İsyan sırasında, kitlesel göçler, tecavüzler, korkunç katliamlar, yağmalar ve insanlık adına utanç olan başka ne varsa yaşandı!

Çok kanlı bir şekilde başlayan isyan yine çok kanlı bir şekilde ancak bastırılabildi.

Yoksulluk, gelir adaletsizliği, zenginliğin belli çevrelerin elinde toplanması, despotça idari uygulamalar, berbat hayat koşulları, umutsuzluk her zamanki gibi ezilen sınıfların hem öfkesini artırmış hem de istismarını kolaylaştırmıştı.

O günden bugüne hiçbir şey değişmedi aslında. Tacitus’un dediği gibi “Başlangıçta yüklerin altında eziliyorduk, şimdi ise yasaların altında eziliyoruz.” Hatta hem yasaların hem de çok ağır ekonomik koşulların…

Abbasiler’de yaşananların, Amerika’da yaşananlardan hiçbir farkı yok. Konu zulüm olunca, Abbasilerde görüldüğü gibi hangi dine inandığınız veya hangi milliyetten olduğunuzun da bir önemi yok.

Önemli olan insanın onurunu, saygınlığını koruyup korumadığınız; insana hak ettiği ekonomik imkanları sunup sunmadığınız.

Yorumlar (1)
Ramazan tyanalı 3 ay önce
Dindar bilincin böyle bir sorunu ce önceliği yoktur. Hiç bir kutsal kitap köleliği kesin bir dille yasaklamamiştır. Kuran' da kolelik ayetleri ve kölelik hukuku vardır. Osmanlı da köllelik ancak 1880 li yillarda yasaklanabilmiştir..
-1
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:18
Öğle 13:20
İkindi 15:49
Akşam 18:12
Yatsı 19:36
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12