banner5

28.04.2019, 09:11

Endülüs’e doğru...

Merhum Akif Emre, şimdi Çizgisiz Defter adlı kitabında (Büyüyenay Yayınları, İstanbul 2016) yer alan şu satırları bu sayfada yazmıştı:

“Endülüs medeniyeti üzerinde yazılıp çizlenler genelde medeniyet bilincinden yoksun geçmiş özleminden ibaret kalır. Bir medeniyete dökülen bunca ağıta rağmen ‘medeniyet idarakinden yoksun olmak Müslümanlar için ironik bir durumdur.

Endülüs yeterince kavranamadığı içindir ki, onun düşüşten sonraki serencamı da bilinmez. 1492 bir düşüşün miladı olmaktan öte bir unutuşun tarihidir aynı zamanda. 1492 yılını hatırlamamız biraz da buradan sürülen Yahudiler sayesindedir. Yahudilerin Osmanlı topraklarına gelişlerinin 500. yılı nedeniyle Endülüs hatırlanır gibi olsa da bir medeniyeti omuzlayan Müslümanların akıbetine dair hiçbir soru işareti yoktur kafamızda.”

Akif Emre, mezkur ironiyi kırmak ve Endülüs’ü şerefiyle ve utancıyla birlikte hatırlatmak için kendisine düşeni yaptı; yazmakla yetinmedi, Endülüs’te şehir, kasaba, köy demeden günlerce dolaşarak “Elveda Endülüs Moriskolar Belgeseli”ni yaptı.

Bu belgeseli kaç kişi izledi ve ondan Akif Emre’nin kaygısını çektiği “medeniyet idraki” için gereğince yararlandı bunu bilemeyiz.

Ancak, Yeni Zelanda’nın Christchurch kentindeki Nur ve Linwood camilerine 15 Mart Cuma günü yapılan terör saldırısında 50 ve geçtiğimiz Pazar günü, Sri Lanka’daki kimi kiliselerle, otellere yapılan terör saldırısında 321 masum insanın hayatını yitiridiği malumdur.

Bu cinnet ortamında bile, Akif Emre’nin çabasını bir işaret fişeği bilerek, zikredilen idrakin idrakini insanlığa faydalı bir zemine dönüştürmek için yorulmadan, usanmadan çalışmak zorunda olduğumuzu bilmek durumundayız.

Bu manada Endülüs, Müslüman ve Hristiyan âlemi için eskimesi, yitmesi, unutulması mümkün olmayan bir laboratuvar hükmündedir.

Her iki taraf için de “neyi doğru yaptık, nerede yanıldık” sorularının sorulacağı yegâne merkez olan Endülüs, dinleri kendi şerli amaçları uğruna istismar eden kişi veya örgütlerin ürettikleri terör dehşetine karşı üzülmenin, kinlenmenin, öç alma duygusunun çok berisinde, topyekün insanlığın menfaati için araştırılmayı, yeniden değerlendirilmeyi hak etmektedir.

Albayrak Medya’nın önemli kuruluşlarından biri olan “tvnet”, zikredilen maksat ve bakış açısıyla, bu Ramazan ayının iftar programını Endülüs’ün önemli şehirlerinde gerçekleştirmek için seferber oldu.

Hatırlanacağı üzere, tvnet, üç yıl önce de benzer bir programı Kudüs’ten gerçekleştirerek, tarihinin öğrenilmesine; işgal gerçeğinin, şehrin gündelik hayatında yaşanılan sıkıntıların, acıların, umutların ve sevinçlerin anaşılmasına büyük bir katkıda bulunmuştu.

Endülüs’te, Müslüman nüfusun tamamının 1609 ve 1614 yıllarında İspanya dışına sürülmesini, bir “travmatik tasfiye” olarak niteleyen Matthew Carr’in aşağıda alıntılayacağımız satırlarında somutlaşan olguyu gözlemlemek ve bunu uzman konuklarla derinleştirerek doğru bir bilgiye, vicdan muhasebesine, dinin ve canın değerine tevdi etmek için, inşallah tvnet bu kez de Endülüs’ten yayın yapacak.

Kan ve İman-İslami İspanya’nın Tasfiyesi 1492-1614 adıyla dilimize çevrilen kitabında (çev.: Regaip Minareci, Alfa, İstanbul 2015), belirttiğim esasta şöyle diyordu Carr:

“Avrupalı politikacıların ‘başarısızlığa uğramış’ çok kültürlü bir vatandaşlık kavramını, gitgide katılaşan ve kültürel çeşitliliği tehdit olarak algılayan yekpare bir ulusal kimlik anlayışıyla değiştirdiği bir dönemde, Moriskoların öyküsü, güç kullanılarak gerçekleşen asimilasyonun feci sonuçlarının amansız bir örneği olarak durmaktadır. Muhafazkar entelektüellerin, ‘medeniyetler çatışması’ (genelde İslam ve Batılı ‘Judeo-Hıritiyanlar’ arasındaki bir çatışma olarak düşünülür) kavramına taraflı olarak başvurduğu bir zamanda, Endülüs’ün acımasızca yok edilişi bu kategorilerin aslında ne kadar değişken olduğunun adeta bir hatırlatıcısıdır. Günümüzde bazı liberal-demokrat siyasetçiler Müslümanlara, Avrupa kökenli seküler bir tolerans kavramına uyum göstermekle, gidip başka yerlerde yaşamak arasında bir seçim yapmaları gerektiğini söylüyor. 16. yüzyıl Katolik monarşisi de Yahudi ve Müslümanlara, Hıritiyanlığa dönmeleri yönünde baskı yapıyor, reddettikleri takdirde yakılarak öldürülmelerini buyuruyordu. İlk bakışta bu iki dönem arasında pek bir ortak nokta yokmuş gibi gelebilir, ancak bu iki dönem arasındaki dinamikler pek de göründüğü kadar farklı değil.”

Yukarıda zikrettiğimiz sonuçlarıyla, yakın tarihlerde vuku bulan terör eylemleri Cerr’i teyit ediyor olsa da, halen esasları doğru belirlenmiş bir uyum düzeni içinde yaşama umudu (Endülüs tarihindeki harika örneğiyle) insanlık semasında asılı durmaktadır. Tvnet ekibi, işte bu umudu yere indirerek görünür kılmayı, söz konusu idrakin teşekkülüne katkıda bulunmayı hedef edinmiştir. Binaealeyh, bunun ilk yolunun Endülüs’te neyin olup bittiğinin bilinmesinden ve dolayısıyla medeniyet idrakinin doğru biçimlendirilmesinden geçtiği ise aşikardır.

NOT: Tvnet’in Endülüs’te Ramazan programında bana verilen görev nedeniyle, bayram sonrasına kadar yazılarıma ara vereceğim.

Yorumlar (0)
11°
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13