Atatürk'ün mutat zevat olarak adlandırılan çevresinden biri olan Falih Rıfkı Atay kimdir? Eserleri nelerdir? Hangi okullarda okumuştur? Hangi gazetelerde yazmıştır?

İstanbul’da doğmuştur. Zengin bir köy ağası iken İstanbul’a yerleşmesinin ardından ekonomik durumu bozulan Hoca Hilmi Efendi ile Çerkes bir aileye mensup Huriye Cemile Hanım’ın oğludur. Sıbyan Mektebi’nde eğitimine başlamış ardından ilk ve orta öğrenimini tamamlayacağı Kovacılar’daki Rehber-i Tahsil Rüştiyesine kaydolmuştur. Bu eğitimin ardından Hüseyin Cahit’in müdürlüğünü yaptığı Mercan İdadisi’ne devam etmiştir. Ağabeyinin kitaplığından aldığı yayınlarla edebiyat bilinci güçlenen Atay’ın ilk yazıları da Tecelli ve Servet-i Fünun dergilerinde bu yıllarda yayımlamıştır. 1908’de savaş nedeniyle mezun olamadan ayrıldığı Darülfünun Edebiyat şubesine kaydolmuştur. 31 Mart Vakası sırasında idadinin son sınıfında olan Falih Rıfkı’nın bu dönemde Servet-i Fünun’un gençlere ait sayfalarında Tabişgahi Lâhuti imzasıyla ilk şiiri yayınlanmıştır (1909). Bu ilk şiiri Servet-i Fünun diline öykünerek kaleme alınmıştır.

Bir süre Bâbıâli Mektûbî Kalemi’nde kâtip, Dahiliye Nezâreti Hususi Kalemi’nde müdür muavini olarak çalıştı (1913). Gazeteciliğe Tanin’de röportaj ve makaleler yazarak başladı. I. Dünya Savaşı sırasında yedek subay olarak Filistin ve Suriye’de Dördüncü Ordu Karargâhı’nda Cemal Paşa’nın kâtipliğini yaptı; 1917’de İstanbul’a döndü. Cemal Paşa Bahriye nâzırı olunca Kalem-i Mahsus müdür muavinliğine tayin edildi; bir ara Çarkçı Mektebi’nde edebiyat hocalığı yaptı (1918). Daha sonra kendisini bütünüyle gazeteciliğe verdi. 20 Mart 1918’de Ali Naci Karacan, Necmeddin Sadak ve Kâzım Şinasi ile birlikte Akşam gazetesini kurdu. Gazetede yazdığı yazılarla Millî Mücadele aleyhinde olanları şiddetle tenkit etti. Büyük Millet Meclisi’nde ikinci dönem (1923) Bolu, daha sonraki dönemlerde de Ankara milletvekili olarak bulundu. Hâkimiyet-i MilliyeUlus ve Milliyet gazetelerinde başyazarlık yaptı. Milletvekilliği 1950 yılına kadar sürdü. Bu tarihten sonra ölümüne kadar kendi kurduğu Dünya gazetesini yönetti. 20 Mart 1971’de İstanbul’da öldü.

Cumhuriyet rejimi ile inkılâpların devamlı savunucusu olan Falih Rıfkı, Cumhuriyet devri nesrinin ve bilhassa seyahat ve hâtıra edebiyatının gelişmesinde öncülük eden bir yazardır. Ateş ve Güneş adlı eserinde I. Dünya Savaşı sırasında gördüklerini anlatırken çok başarılı bir nesir örneği verir. Gezi ve hâtıra türündeki eserleri birbirini takip ederek Cumhuriyet devrinde seyahat edebiyatının en başarılı imzası olarak tanındı. Gençliğinden beri Türkçülük ve Türkçecilik akımının tesirinde kalan Falih Rıfkı uzun süre bu yolda yürüdü; ancak öz Türkçecilik akımının aşırılığa kaçması üzerine hayatının son yıllarında bu görüşü desteklemekten vazgeçti.

Eserleri
Anı

Galiz ne demektir? TDK'ye göre anlamı Galiz ne demektir? TDK'ye göre anlamı
  • Ateş ve Güneş (Suriye ve Filistin savaş anıları, 1918)
  • Zeytindağı (1932)
  • Mustafa Kemal'in Mütareke Defteri (1955)
  • Çankaya (1961)
  • Batış Yılları (1963)
  • Atatürk Ne İdi? (1968)
  • Bayrak (1970)
  • Gezi Yazısı
  • Faşist Roma, Kemalist Tiran, Kaybolmuş Makedonya (1931)
  • Denizaşırı (1931)
  • Yeni Rusya (1931)
  • Moskova-Roma (1932)
  • Bizim Akdeniz (1934)
  • Taymis Kıyıları (1934)
  • Tuna Kıyıları (1938)
  • Hind (1944)
  • Yolcu Defteri (1946)
  • Gezerek Gördüklerim (1970)
  • Fıkra
  • Eski Saat (1933)
  • Niçin Kurtulmamak? (1953)
  • Çile (1955)
  • İnanç (1965)
  • Kurtuluş (1966)
  • Pazar Konuşmaları (1966)

İnceleme

  • Londra Konferansı Mektupları (1933)
  • Türk Kanadı (1941)
  • Kanat Vuruşu (1945)
  • Baş Veren İnkılâpçı (Ali Suavi üzerine, 1954)
  • Atatürkçülük Nedir? (1966)

Monografi

  • Babanız Atatürk (Çocuklar için, 1955)

Roman

  • Roman (İstanbul 1932)