banner5

13.07.2020, 11:09

Fatih Sultan Mehmed Hıristiyan mıydı?

Konstantinopolis’i yani İstanbul’u fetheden ünlü Müslüman komutan Fatih Sultan Mehmet Han, Hıristiyan mıydı? Ayasofya konusu gündeme geldiği günden beri Fatih, İstanbul ve Ayasofya üzerine tartışmalar gündemden düşmüyor. Fatih’in üvey annesinin Sırp Prenses Mara Despina Brankoviç Hatun olması, Hıristiyanlara tanıdığı geniş imtiyazlar ve Rum papazlarla sık sık Rumca Hıristiyanlık üzerine münazaraları, birçok kişiyi Fatih’in Hıristiyan olduğu yönünde bir iddiaya itmiştir. Fatih Farsça ve Arapça’nın yanı sıra Latince ve Rumca’yı çok iyi konuşuyordu.

Sultan Fatih’in üvey annesi Mara Despina Hatun’a yakınlığı ve onun Balkanlar’da Hıristiyan kiliselere ve vakıflara yaptığı yardıma destek olması tüm tarihçilerin bildiği konulardan biridir. Topkapı’daki tarihi bir belgede Fatih’in Selanik’teki Küçük Ayasofya manastırı ile çevresindeki geniş bir araziyi bir fermanla annesine tahsis etmiştir. Ferman’da Fatih şöyle demektedir: “Bu devrin Hıristiyan kadınlarının en yücelerinden olan anam Mara Despina Hatun, Selanik’te Küçük Ayasofya adıyla ünlü manastırı şeriat kurallarına göre satın almış, gerekli belgesi de varmış. Durumu bana ilettiler. Ben de uygun bulup bu fermanı verdim ki bu manastıra sahip olsun. Dilerse satsın, dilerse bağışlasın. Hiç kimse engel olmasın, bozmasın, değiştirmesin. İçindekilerden vergi alınmasın.” Fatih tahta çıktıktan sonra memleketi Sırbistan’a dönmek isteyen annesi Mara Despina’yı hediyelerle Sırbistan’a gönderir ve ölünceye dek üvey annesiyle ilişkisini kesmez, onun tüm taleplerine de cevap verir.

Müslümanların İstanbul’u fethi öncesi, İstanbul’a giren Haçlı orduları her yeri yerle bir etmiş ve Ortodoks mezhebini Katolik mezhebi ile birleştirmiş ve Roma’daki Papa’ya bağlamıştı. Buna karşı çıkan Ortodoks mezhebine bağlı olanlar ise İstanbul’dan sürülmüşlerdi. Fatih İstanbul’u fethettikten sonra ilk işi, hemen yeni bir patrik seçtirip atayarak Ortodoksluğu ihya etmek olmuş, kendisini de Ortodoksluğun hamisi ilan etmiştir. Böylece Osmanlı himayesindeki Doğu Hıristiyanlığı Katolik Batı Hıristiyanlığına karşı varlığını sürdürmeye devam edecekti. Ortodoksların patriği olarak Gennadios Scolarios seçildi, Fatih tarafından onanarak huzura kabul edildi ve her türlü saldırıdan masun olduğuna dair bir de berat verildi. Patriğe Fatih tarafından resmi protokollerde vezir derecesi verildi ve her zaman Divan-ı Hümayun’a katılma ve burada söz hakkına sahip oldu. Berat’ta ayrıca Ortodoks kiliselerinin camiye çevrilmeyeceği yazıldı.

Fatih sadece Ortodokslara değil Yahudi ve Ermenilere de destek verdi. Yahudi cemaatine havralarına sahip olma hakkı tanındı. Hahambaşı Rabbi Moşe Fatih’in iltifatlarına mazhar oldu. Ermenilerin başına da Ovahim adında bir patrik seçildi. Fatih döneminde Balkanlar’daki Hıristiyanlara da geniş imtiyazlar verildi. Fatih Sultan Mehmed Ortodoks Patriği Gennadios’u makamında ziyaret etti ve Hıristiyanlık hakkında onunla iyi bildiği dillerden Rumca ile sohbet etmişti. Roma’daki Katoliklerin Papası II. Pius Fatih’e Hıristiyanlara duyduğu yakınlıktan dolayı Hıristiyanlığa davet etmiş, hatta Fatih’in ağzından bir de cevapname uydurmuştur. Bugün halen İstanbul’daki patrikhane’nin girişinde Sultan Fatih’i ve dönemin patriği II. Gennadios’un görüşmesini betimleyen bir tablo gelen ziyaretçileri karşılamaktadır.

Ayasofya inşa edildiği günden beri ne Patrikliğin ne de Hıristiyanların bir vakıf malıdır. Bizans İmparatoru onu kendi uhdesine almış ve kendi malları arasında saymıştır. Fatih İstanbul’u fethettiğinde bunu bildiği için de Ayasofya onun uhdesine geçmiştir. Fatih uhdesine geçen Ayasofya’nın karşılığını da ödemiştir. Fatih Sultan Mehmed, Arapça kaleme aldığı “Ayasofya Vakfiyesi” ile Ayasofya Camii’ni ümmete vakfetmiştir. Birkaç sahifelik vakfiyede Fatih özetle şunları not düşer: “Kim ki bozuk teviller, hurafe ve dedikodudan öteye geçmeyen batıl gerekçelerle bu vakfın şartlarından birini değiştirirse veya vakfın tebdili ve iptali için gayret gösterirse (…) Allah’ın, meleklerin, peygamberlerin ve bütün insanların laneti üzerlerine olsun.” Camiye dönüştürülen fethin sembolü Ayasofya nübüvvetten önce yapıldığı için Müslümanlar nezdinde “Hak Din”in mabedi muamelesi görmüş ve bu dini sıcaklık içerisinde bağırlarına basılmıştır.

Hâsılı kelam, tüm bunlar bize bir hakikati bir daha ortaya koymaktadır. Geçen yüzyıllarda Haçlılar, kendileri gibi düşünmeyen diğer Hıristiyan mezheplerinin yanı sıra Yahudileri ve diğer dinlere sahip olanları katlederken Müslümanlar, Ehli kitabın tüm mezheplerini ve diğer din mensuplarını korumaya almıştır. Müslümanlar güçlü oldukları dönemlerde Hıristiyan, Yahudi, Hindu, Budist tüm din mensuplarına adaletle hükmetmiştir. Abbasi, Endülüs, Mali, Osmanlı ve Hind İslam medeniyeti tarihi bugün tüm yönleriyle ortada ve bunların inkârı namümkün hakikatlerdir. Müslümanların zayıfladığı, darmadağın olduğu ve emperyalistlerin tüm topraklarını işgal edip, azınlıkları Müslümanlara karşı kışkırttığı, son yüzyılda yaşanan ise hepimizi üzen birer tarih sahifesi olarak ortada duruyor…

Yorumlar (0)
12°
orta şiddetli yağmur
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:14
Öğle 13:21
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:42
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13