banner5

banner29

Dünya için yeni felaket kapıda! Türkiye de harekete geçti

Covid-19 salgını, kuraklık ve artan taleple boğuşan dünya için "gıda güvenliği" ve "kıtlık" riskleri artıyor.Türkiye, kendi tedbirlerini hayata geçirecek. Depolar boş kalmayacak. Arz sıkıntısı ve fiyat artışı yaşanan ürünlerde, ihracat kısıtlaması ve gümrük indirimleriyle denge sağlanacak

Gündem 06.12.2020, 11:22
Dünya için yeni felaket kapıda! Türkiye de harekete geçti

Covid-19 salgını, kuraklık ve artan taleple boğuşan dünya için "gıda güvenliği" ve "kıtlık" riskleri artıyor. Her ülke kendi durumunu gözden geçirirken, Türkiye de kendi tedbirini alacak.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerine göre; 1 Ekim 2020-30 Kasım 2020 dönemini kapsayan dönemde yağışlar, uzun yıllar normali ve geçen yıl yağışlarının altında gerçekleşti. Türkiye geneli iki aylık yağış ortalaması 56,4 mm oldu. Bu rakam, normalde olması gereken değerin (118,8 mm) yarısına bile ulaşmadı. Yağışlarda, yüzde 53 azalma yaşandı. Bu arada geçen yılki yağışlarla bu yıl arasında sadece yüzde 3'lük bir fark bulunuyor. Rakamlar, kuraklık belirtilerinin geçen yıl başladığını, bu yıl zirve yaptığını gösteriyor.

Kuraklık riskine 2020'de pandemi de eklenince, gıda talebi ve tarım ürünlerinin arzı hayati önem kazanmış durumda. Bazı kritik ürünlerde bu yıl küresel rekolte yüzde 30-40 arasında geriledi. Hem azalan arz hem de artan taleple birlikte gıda fiyatlarında keskin yükseliş yaşandı.

TÜM DÜNYA RİSK ALTINDA

Gelinen noktada dünya, hem çok gıda talebi hem düşük rekolte hem de yüksek fiyat riskiyle karşı karşıya... Pandemi sebebiyle hane halklarının yaşadığı gelir kaybı da, her bir aile için tahribatın boyutunu artırıyor. Bu gelişmeler, ülkeler arasında gıda savaşlarını körükledi. Her ülke kendi gıda güvenliği için tedbir yoluna gidiyor. Türkiye'de önümüzdeki dönemde gıda arz güvenliğine bağlı olarak bir takım tedbirlerin devreye alınması bekleniyor. Bu tedbirler dört ana başlıkta toplanıyor.

1-DEPOLAR DOLACAK

Türkiye'de 170'ten fazla noktada 6,6 milyon ton kapasiteli lisanslı depo bulunuyor. Daha fazla gıda depolamak için bu kapasite 2021'de 8,5 milyon tona çıkacak. Depolara TMO, çiftçiler, işletme sahipleri, tüccarlar ve sanayiciler ürünlerini koyacak. Şu anda depolarda doluluk oranının yüzde 70'e yakın seyrettiği belirtiliyor.

2-KONTROLLÜ İHRACAT

Zaman zaman fiyatı artan üründe ihracat kısıtlaması olabiliyor. Önümüzdeki süreçte bu tarz tedbirler gündeme gelebilecek. Pandeminin başında limonun kilosu 12 TL'ye kadar yükselmişti. Marttan ağustosa kadar limon "İhracı Yasak ve İzne Bağlı Mallar" listesine eklenmişti. Böylece fiyatlar 4-6 TL bandına gerilemişti.

3-İTHALATA VERGİ TEŞVİKİ

İç piyasada özellikle ithalata bağlı gıda ürünlerinde gümrük vergilerinde indirim söz konusu olacak. Böylece ithal girdi maliyeti ve arz kaygısı düşürülerek, içeride fiyat istikrarı sağlanacak. Bunun son örneği ayçiçeğinde yaşanmıştı. Ayçiçek tohumunun gümrük vergisi, Temmuz 2021'e kadar yüzde 30’dan yüzde 3’e indirildi.

4-BİLİNÇLİ SULAMA

Türkiye'de su kaynaklarının yüzde 70'i tarım faaliyetleri için kullanılıyor. Bu durum daha bilinçli su kullanma eğilimini kaçınılmaz kılıyor. Yapılacak bir üretim planlaması ile üreticilerin su ihtiyacı daha az olan ürünlere yönelmesi sağlanacak. Sulama sistemlerinin de "tasarruflu" yapıya dönüştürülmesi gündeme gelecek.

ÜRÜNLERİ STOKLAMIYORUZ, İHTİYAÇ İÇİN SAKLIYORUZ

Pandemi ve kuraklıkta, gıda arzı güvenliğinin önemli ayağını lisanslı depolar oluşturacak. "İhtiyat akçesi" gibi "gıda saklama" eğilimi ülkeler için önemli hâle gelecek. Konuyla ilgili açıklamada bulunan Uluslararası Un Sanayicileri Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy "Artan hububat fiyatlarının faturası bu depolara kesilmemeli. Sadece çiftçimiz, tüccarımız, sanayicimiz için değil, tüm halkımız için depo kapasitesinin yükselmesi; herhangi bir salgın ya da dış ticarette bir aksama durumunda, gıda güvenliğimizi de garanti altına alacak. Arz eksikliği, talep, pandemi süreci ve daha birçok nedenden dolayı fiyatlar yükseldi. Türkiye’de 6,6 milyon tonun üzerinde lisanslı depo kapasitesi var. Bu kapasitenin 3,8 milyon tonu hububat için kullanıldı. Bu kadar ürünün, spekülatörlerin eline geçmesi mümkün değil" dedi. Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürü Ahmet Güldal da, lisanslı depoları kendilerinin de kullandığını, "zamanı gelinceye kadar bekletmek üzere" ürünleri bu depolara aldıklarını açıklamıştı. Güldal, "Depodaki ürünler yavaş yavaş çözülür. Kış aylarında bu hızlanır. Böylece yeni sezon öncesi yer açılır" diye konuşmuştu.

TÜRKİYE HANGİ ÜRÜNDE, NE DURUMDA BULUNUYOR?

Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK verilerine göre, bu yıl bazı ürünlerde şu gelişmeler yaşandı: 2019 yılında 19 milyon ton olan buğday üretimi, 2020 tahminine göre yüzde 7,9’luk artışla, 20 milyon 500 bin ton olacak. TMO, mayıs başında ekmeklik buğday alım fiyatını ton başına 1.650 lira olarak açıklamıştı. Ancak fiyatlar artan taleple birlikte 2.220 TL'ye ulaştı. 2020/2021 sezonu ekimi için, buğday tohumu satışları arttı.

Türkiye mısır üretimi, bu yıl 6.5 milyon ton bekleniyor. Geçen yılk ilk dokuz ayda 2,9 milyon ton olan mısır ithalatı, 2020’nin aynı döneminde 1,9 milyon ton gerçekleşti. Mısırda küresel talep hızlı arttı. Özellikle Amerika kıtasının alım iştahıyla fiyatlar, son üç ayda 180 dolardan 215 doların üzerine yükseldi.

Dünya ayçiçeği ithalatında Türkiye, yüzde 37 pay ile birinci sırada. Ayçiçeği tohumu ithalatı, 2020 yılının ilk dokuz ayında 905 bin tonu buldu. Ağustosta küresel piyasalarda tonu 390 dolar olan ayçiçeği tohumu, bugün 650 dolara dayandı. Bu gelişme içeride yağ fiyatlarına hissedilir oranda yansıdı.

Türkiye'de kuru fasulye üretimi bu sene yüzde 24 artışla 278 bin ton olarak bekleniyor. İlk dokuz aylık dönemde ithalat 17 bin ton, ihracat 4.500 ton olarak gerçekleşti. Nohutta 2020'nin aynı döneminde ithalat 16 bin ton, ihracat 104 bin ton oldu. Kırmızı mercimek ithalatı 375 bin tonu, ihracat 257 bin tonu buldu.

Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 23 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12