banner5

banner29

Türk İslâm tarihinin ilk darbesi bize ne söylüyor?

Takipçilerinin ilgi ve alakasıyla her geçen gün daha da büyüyen sitemiz Habervakti.com; özel içerikleri, dosya haberleri, özgün ve ciddi habercilik anlayışıyla gündem belirlemeye ve bunu yaparken entellektüel birikimlere önem vermeye devam ediyor. Güçlü yazar kadrosuyla da dikkat çeken sitemiz de yepyeni bir ses ve yepyeni bir solukla şimdi daha da güçlüyüz! Ünlü tarihçi Prof. Dr. Ömer Soner Hunkan bundan böyle tüm birikimiyle köşesinde siz okuyucularımızla buluşacak! Hunkan'ın ilk yazısı ise sıcak gündemin en çarpıcı konusu! Darbeler...

Gündem 17.02.2020, 14:15 17.02.2020, 16:11
Türk İslâm tarihinin ilk darbesi bize ne söylüyor?

Prof.Dr. Ömer Soner Hunkan darbe fısıltılarının yayıldığı bugünlerde akademik kimliği üzerinden tarihsel bir perspektifle dolu yazı paylaştı. Tarihsel araştırmalarını aktardığı yazısında Hunkan, Türk İslam tarihinde yaşanan ilk darbe olayına değindi ve ''Yeni bir darbenin çokça dillendirildiği bugünlerde Türk İslâm tarihinin ilk darbesi bize ne söylüyor?'' başlığıyla bir yazı kaleme aldı!

Mutlaka Okuyun...

Yazarımız Prof. Dr. Ömer Soner Hunkan kimdir?

İşte Hunkan'ın dikkate şayan o yazısı:

Hain Fetönün 15 Temmuz darbe ve ülkemizi istila girişimi Sayın Cumhurbaşkanımızın önderliğinde milletimizin ferasetiyle püskürtüldü. Ancak bugünlerde medyanın muhtelif alanlarında kol gezen haberlerde ülkemizde yeniden bir darbe olacağı ihtimali dilden dile dolaşıyor ve konuşuluyor. Şu halde gerekli dersler ya çıkarılamadı ya da hala işin tehlike boyutu bu kadar şehit ve gaziye rağmen anlaşılamadı.

Öyleyse bir hatırlayalım Türk İslam tarihimizin ilk asker destekli ulema darbesi nasıl gelişti ve sonuçlandı? Tarihimizin bu ilk darbesi bugünümüze dair bize ne söylemektedir?

suni “Karahanlılar” takma adıyla şimdiye dek yutturulmuş olan, ancak gerçek adı tarihî kaynaklarda “Türk Hakanlığı” olarak kaydedilen İlk Müslüman Türk devletimizde Ahmed Han (öl.995), devlette bürokrasiyi temsil eden (vezir, kadı, muhtesip, hatip, reis, müderris vs.) ulema sınıfı tarafından asker destekli bir darbeye maruz kalıyor. Türk İslam tarihimizin bu ilk darbe planı şöyle: Ülkenin vilayetlerinden Kâsân hâkimi isyan edecek, Ahmed Han’ın da buna karşı harekete geçmesi istenecek ve bu sefer sırasında kendi maiyetindeki askerler Ahmed Han’ı tutuklayacaklardı. Plan başarı ile uygulandı. Sefere çıkarak Kâsân Kalesini kuşatan Ahmed Han’ın muhafızları bu sırada bir fırsatını bularak onu tutukladılar ve hakanlığın başkenti Semerkand’a getirdiler. Kadı ve fakihlerin hazır bulunduğu düzmece bir mahkemede onu zındıklık ile suçladılar. Han Ahmed bu iddiayı reddetti, ancak bir grubun şahitliği ile idama mahkûm edildi. İnfazı yayın kirişi ile boğdurulmak suretiyle derhal ifa edildi.

Bu noktaya nasıl gelindi? Bunun üzerinde duralım zira bu sorunun cevabı, 15 Temmuz’a nasıl gelindiği üzerine yapılan bitmek bilmeyen tartışmalara ve suçlamalara da ışık tutuyor.

Ahmed Han’ın ve aynı zamanda biz Türklerin ilk Müslüman atası Satuk Buğra Han (öl.955), İslam’a mürşidi mutasavvıf Ebu Nasr Sâmânî vasıtası ile girmiştir. Fakih derecesinde İslâmî ilimleri tahsil etmiş ve Seyhun Nehri ötesindeki tüm ülkede İslam’ı yaymak için son nefesine kadar el-Mücâhid ve el-Gâzi unvanlarının hakkını vererek vefat etmiştir. Bu vesile ile hakanlık Sünni ve Hanefî dairede tasavvuf kapısından İslâm’a girmiş ve tasavvuf penceresinden dünyaya bakmıştır. Öyle ki Satuk’un çocukları olan Türk hakanları da devlet yıkılıncaya kadar es-Sâmânî silsilene bağlı kalarak, namazlarını cemaatle kılan basit ve sade yaşamlı, derviş meşrepli, samimi Müslümanlar olarak tanınırlardı. Onlar dinin sadece halka değil, kendilerine de yani saray mensuplarına (yöneticilere) da farz olduğuna inanırlardı. Nitekim tarihi kaynaklar bu Türk hakanlarının hiç şarap içmediklerini özellikle vurgularlar. Ayrıca kendi isimlerine bastırdıkları paralarında “Türk” adını yazdıracak kadar Türk kimliklerinin ve geleneklerinin de farkında olan kişilerdi. İyi eğitimli idiler. Mesela, Cuma namazında hutbe okuyan Hakan Şemsülmülk Nasr, muhaddis ve hattat idi. Şiire, sanata, mimarlığa, hattatlığa vb. alanlara merakı olan diğer hakanlara dair de kayıtlar az değildir. İslam medeniyetine en büyük katkıları, Semerkand’da 1066 tarihinde kurdukları Tamgaç Han İbrahim Medresesi (Nizamiye Medresesinden öncedir) ile hastanesi gibi kurumsal nitelikli ilk medreseleri ve şifahaneleri kazandırmaktı. Adaleti eksen edinen yönetim anlayışları, açı doyurmak ve çıplağı giydirmek esasına dayanırdı. Halkı ezmek isteyen fırsat düşkünlerine fırsat verilmezdi. Kısaca halka hizmet her şeyden önceydi onların nazarında. Adaletin, ekonomik refahın, asayiş ve huzurun zirve yaptığı ve pek çok alt yapı yatırımları (sulama kanalları vs.) ve imaretlerin yükseldiği bir ortamda bunların banisi hükümdar Tamgaç Han İbrahim (öl.1068), bürokrat-ulema sınıfından Seyyid Ebu’l-Kâsım es-Semerkandî’yi idam ettirdi.

Neden es-Semerkandî’yi idam ettirdi? Tamgaç Han İbrahim ki, Semerkand’a girişi sırasında kendisine başkasının boş bir arazisinden bir demet çiçek veren yakışıklı bir gencin, şeri hükmün uygulanarak kolunun kesilmesi talimatını veren, hükmü ağır bulan kadılara hitaben “suçlunun kim olduğuna değil, mazlumun gönlüne bakılmasını” salık veren bir adalet hassasiyetine sahip birisi idi. Hatta devrin fıkıh kitaplarında onun “müeyyidüladl (adaletin destekçisi)” unvanına nispetle müeyyidüladliyye dirhemleri para birimi olarak meşhurdu.

Yorumlar (0)
20
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Pierre Loti Tepesi'nin adı değişmeli mi?
Pierre Loti Tepesi'nin adı değişmeli mi?
Namaz Vakti 28 Ekim 2020
İmsak 05:58
Güneş 07:23
Öğle 12:53
İkindi 15:44
Akşam 18:12
Yatsı 19:33
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 6 16
2. Fenerbahçe 6 14
3. Galatasaray 6 10
4. Karagümrük 6 8
5. Çaykur Rizespor 6 8
6. Kasımpaşa 6 8
7. Antalyaspor 6 8
8. Malatyaspor 6 8
9. Göztepe 6 7
10. Erzurumspor 5 7
11. Başakşehir 6 7
12. Beşiktaş 5 7
13. Gaziantep FK 6 7
14. Sivasspor 5 7
15. Hatayspor 4 7
16. Konyaspor 5 6
17. Kayserispor 5 6
18. Trabzonspor 6 5
19. Denizlispor 6 5
20. Gençlerbirliği 5 4
21. Ankaragücü 4 1
Takımlar O P
1. Tuzlaspor 7 17
2. İstanbulspor 7 16
3. Adana Demirspor 7 14
4. Samsunspor 7 14
5. Ankara Keçiörengücü 7 13
6. Altınordu 7 13
7. Giresunspor 6 11
8. Altay 6 10
9. Balıkesirspor 7 10
10. Adanaspor 7 9
11. Akhisar Bld.Spor 7 9
12. Bursaspor 7 7
13. Menemen Belediyespor 7 6
14. Bandırmaspor 7 5
15. Ümraniye 7 5
16. Ankaraspor 7 4
17. Boluspor 7 3
18. Eskişehirspor 7 3
Takımlar O P
1. Everton 6 13
2. Liverpool 6 13
3. Aston Villa 5 12
4. Leicester City 6 12
5. Leeds United 6 10
6. Southampton 6 10
7. Crystal Palace 6 10
8. Wolverhampton 6 10
9. Chelsea 6 9
10. Arsenal 6 9
11. Tottenham 5 8
12. West Ham 6 8
13. Man City 5 8
14. Newcastle 6 8
15. M. United 5 7
16. Brighton 6 5
17. West Bromwich 6 3
18. Burnley 4 1
19. Sheffield United 6 1
20. Fulham 6 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 7 14
2. Real Madrid 6 13
3. Granada 6 13
4. Villarreal 7 12
5. Atletico Madrid 5 11
6. Cádiz 7 11
7. Osasuna 6 10
8. Elche 5 10
9. Getafe 6 10
10. Real Betis 7 9
11. Eibar 7 8
12. Barcelona 5 7
13. Sevilla 5 7
14. Valencia 7 7
15. Deportivo Alaves 7 7
16. Athletic Bilbao 6 6
17. Huesca 7 5
18. Celta de Vigo 6 5
19. Levante 5 3
20. Real Valladolid 7 3