banner5

banner29

Yahudiler 5781 yılına girecek! Roş Aşana nedir?

Yahudi takvimine göre yılbaşı olarak kabul edilen Roş Aşana 18-20 Eylül tarihlerinde kutlanacak. Roş Aşana nedir? Roş Aşana'da yapılacak olan ibadetler nelerdir?

Gündem 14.09.2020, 18:25
Yahudiler 5781 yılına girecek! Roş Aşana nedir?

Roş Aşana nedir?

Yahudi takviminde yılbaşı olarak nitelendirilir. Museviler tarafından bayram olarak kutlanır ve 2 gün sürer. Çeşitli ibadetler ve ritüeller gerçekleştirilir.

Roş Aşana'da neler yapılır?

*Sabah duasından önce Selihot duası yapılır. Selihot’ta Şofar çalınan cemaatlerde bile, Roş Aşana arifesindeki Selihot’ta Şofar çalınmaz. 

*Sabah duasından sonra, sene içinde Tanrı’ya karşı söz verilip de yerine getirilmemiş vaatlerin geçersiz kılındığı ‘Atarat Nedarim -Yeminlerin İptali’ töreni sinagogda gerçekleştirilir.

*Erev Roş Aşana’da kişi, fırsat bulduğu her vakitte Teillim okur, böylece yeni yılı, arınmış bir şekilde karşılar. Roş Aşana’nın 48 saati süresince imkân olan her zamanda Teillim okumaya devam edilir. 

*Güneş batmadan önce, Şabat ve Roş Aşana Bayramı şerefine mumlar yakılır: “Baruh Ata Ad.Elo-enu Meleh Aolam Aşer Kideşanu Bemitsvotav Vetsivanu leadlik Ner Şel Şabat ve Yom Tov / Bizleri Mitsvaları ile Kutsayan ve bizlere Şabat ve Yom Tov Mumlarını Yakma Mitsvasını Veren Evren’in Efendisi Sen Tanrı’mız Mübareksin.”

*Akşam duası sonrasında, herkes birbirine “Leshana Tova Tikatev Vetehatem /İyi Bir Sene İçin Yazılasın ve Mühürlenesin”, “Tizku Leşanim Rabot /A-llah Çok Senelere Nasip Etsin” dileklerinde bulunur.

*Her Şabat olduğu gibi Şalom Alehem ve Eşet Hayil söylenir.

*Bayrama özel Kiduş söylendikten sonra bayrama özel yuvarlak olarak yapılan halla ekmeği, her zamankinden farklı olarak şekere veya bala batırılarak Hamotsi yapılır. Kiduş’ta Şeeheyanu berahası söylenir. 

*Gelecek yıl için umut ve dileklerimizi simgeleyen sembolik yiyecekler, bir düzen çerçevesinde, ilgili duaları eşliğinde yenilir.

*Simgesel yiyecekler ve dualarından sonra bayram onuruna özenle hazırlanmış bayram yemekleri yenilir.

*Aseret Yeme Teşuva: Yahudi takviminin Roş Aşana ile başlayıp Yom Kipur’la sona eren bu ilk on günü, kişinin kendi içine daha fazla döndüğü, Tanrı’ya mitsvalarla daha fazla bağlanmaya çalıştığı, daha fazla tsedaka verdiği özel günlerdir. Bu günler, Aseret Yeme Teşuva-On Teşuva Günü olarak adlandırılır.

19 Eylül (1 Tişri) Cumartesi-Roş Aşana’nın ilk günü-Yom Tov

Roş Aşana duaları yapılır.

*Şabat olduğu için taşıma melahasından kaçınmak için Şofar çalınmaz.

* Roş Aşana’nın birinci günü öğleden sonra yapılan Taşlih duası, geleneklerimize göre sinagogların içinde bulunan çeşme, kuyu veya sarnıç başlarında yapılır. Taşlih sırasında ceplerimizi silkeler, Tanrı’nın sonsuz iyiliğiyle bize karşı bağışlayıcı davranması, günahlarımızı silmesi, hatalarımızı bir daha hiçbir zaman hatırlanmayacakları, dikkate alınmayacakları, akla gelmeyecekleri denizin derinliklerine atması için dua ederiz. (TAŞLİH- Günahları Atma Duası’nın tam metni ve anlamı –Gözlem Roş Aşana kitabı sayfa: 427)

*Bu gece masada yeni, turfanda bir meyve bulundurulur. 

*Bayrama özel Kiduş okunurken, o ‘yeni meyve’ düşünülerek, Şeeheyanu berahası söylenir. Yeni meyve yoksa yeni bir kıyafet üzerine de söylenebilir. Onlar da yoksa yine söylenebilir. 

*Ekmek yine şekere veya bala batırılır.

*Bu gece de, gelecek yıl için umut ve dileklerimizi simgeleyen sembolik yiyecekler, bir gece önceki gibi, düzen çerçevesinde, ilgili dua eşliğinde yenilir.

*Simgesel yiyecekler ve dualarından sonra yine bayram onuruna özenle hazırlanmış bayram yemekleri yenilir.

20 Eylül (2 Tişri) Pazar- Roş Aşana’nın ikinci günü-Yom Tov

*Bayrama yaraşır şekilde düzenlenen öğle yemeğinde yuvarlak halla ekmeği yine şekere veya bala batırılır.

21 Eylül (3 Tişri) Pazartesi-Tsom Gedayla-GEDALYA ORUCU

Bar/Bat Mitsva yaşını geçmiş her Yahudi erkek ve kadın, bu orucu tutmakla yükümlüdür.

İsrail topraklarının valisi Gedalya Ben Ahikam’ın öldürülmesi sonucu, Yahudilerin toplu olarak bölgeden kaçması ve üzücü bir şekilde İsrail topraklarında hiçbir Yahudi kalmamasının anısına tutulan bu oruç, bu yıl 21 Eylül Pazartesi sabahı gün ağarmadan başlar. Pazartesi akşamı yıldızlar çıkana kadar devam eder. 20 Eylül akşamı yatana kadar yemek içmek serbesttir.

Oruç tutan kişiler, Pazartesi Amida duasına Anenu kısmını ekler. “Cevap ver bize Baba’mız, bu oruç gününde bize cevap ver…” (Sidur Kol Yaakov s.266)

Sinagogda oruç tutan on erkek varsa Sefer Tora çıkarılır. Sefer Tora’ya sadece oruç tutan erkekler kaldırılır. 

26 Eylül (8 Tişri) Cumartesi-ŞABAT ŞUVA

Roş Aşana ile Kipur arasındaki Şabat’ta okunan aftara Vayeleh, “Şuva Yisrael Ad Aşem Elo-eha / Tanrı’n Aşem’e Dön Ey Yisrael!” cümlesiyle başlar. Bu aftara, İsrailoğulları’nı Teşuva’ya-Tanrı’ya, kendi özüne dönmeye davet ettiği için, bu özel Şabat da, Şabat Şuva veya Şabat Teşuva olarak adlandırılır. Başka bir yorum da, bu özel Şabat’ın, RoşAşana ile başlayan ‘On Teşuva Günü’nün içinde olmasıdır. 

Kaynak: Şalom Gazetesi

Yorumlar (0)
19
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki politakasını başarılı buluyor musunuz?
Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki politakasını başarılı buluyor musunuz?
Namaz Vakti 20 Eylül 2020
İmsak 05:17
Güneş 06:43
Öğle 13:03
İkindi 16:29
Akşam 19:12
Yatsı 20:33
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 2 6
2. Göztepe 2 4
3. Beşiktaş 2 4
4. Antalyaspor 2 4
5. Karagümrük 1 3
6. Galatasaray 1 3
7. Hatayspor 1 3
8. Erzurumspor 1 3
9. Fenerbahçe 1 3
10. Kayserispor 2 3
11. Konyaspor 1 1
12. Trabzonspor 2 1
13. Gençlerbirliği 2 1
14. Malatyaspor 2 1
15. Denizlispor 2 1
16. Çaykur Rizespor 1 0
17. Ankaragücü 1 0
18. Kasımpaşa 1 0
19. Gaziantep FK 1 0
20. Sivasspor 1 0
21. Başakşehir 1 0
Takımlar O P
1. Tuzlaspor 2 4
2. Adanaspor 2 4
3. Adana Demirspor 1 3
4. Balıkesirspor 2 3
5. Ümraniye 1 3
6. Ankara Keçiörengücü 1 3
7. Ankaraspor 1 3
8. Bursaspor 2 3
9. Altınordu 2 3
10. Bandırmaspor 2 3
11. Akhisar Bld.Spor 2 1
12. Altay 1 1
13. Samsunspor 1 1
14. Eskişehirspor 2 1
15. Boluspor 1 0
16. İstanbulspor 1 0
17. Giresunspor 1 0
18. Menemen Belediyespor 1 0
Takımlar O P
1. Everton 2 6
2. Arsenal 2 6
3. Crystal Palace 2 6
4. Leicester City 1 3
5. Chelsea 1 3
6. Newcastle 1 3
7. Wolverhampton 1 3
8. Liverpool 1 3
9. Leeds United 2 3
10. Aston Villa 0 0
11. Burnley 0 0
12. Man City 0 0
13. Southampton 1 0
14. Tottenham 1 0
15. Brighton 1 0
16. M. United 1 0
17. Sheffield United 1 0
18. West Ham 2 0
19. Fulham 2 0
20. West Bromwich 2 0
Takımlar O P
1. Villarreal 2 4
2. Celta de Vigo 2 4
3. Granada 1 3
4. Valencia 2 3
5. Osasuna 2 3
6. Getafe 1 3
7. Real Betis 1 3
8. Huesca 1 1
9. Real Sociedad 1 1
10. Real Valladolid 1 1
11. Eibar 2 1
12. Atletico Madrid 0 0
13. Barcelona 0 0
14. Elche 0 0
15. Real Madrid 0 0
16. Sevilla 0 0
17. Deportivo Alaves 1 0
18. Levante 1 0
19. Athletic Bilbao 1 0
20. Cádiz 1 0