banner5

09.11.2018, 13:35

Guénon’u Tahralı’yla tanımak

Akademik hayatını Tasavvuf Tarihi araştırmalarına hasrederek, 2010’da yaş haddinden emekli olan Prof. Dr. Mustafa Tahralı’nın Réne Guénon’dan seçme makaleleri, yorumları, Çağ ve Hakîkat adıyla kitaplaştı (Kubbealtı, İstanbul 2018).

Yazımın başlığında “öğrenmek” yerine “tanımak” kelimesine yer verişim, Tahralı’nın, ‘70’li yılların başında henüz doktora öğrencisiyken başlayan Guénon ilgisini bu kelime üzerine kurmasından ve dolayısıyla eserinin muhteviyatını da buna göre oluşturmasındandır.

Eserini, “Elinizdeki kitap, elli yıl öncesi doktora talebesi olarak Paris’te iken başlayan bir okumanın, daha sonraki yıllarda gerçekleştirilen bir anlama, anlatma ve tanıtma faaliyetinin farklı zaman aralıklarıyla yazıya dökülmüş hâsılasıdır. Bu çalışmanın ana ekseni ve muhtevâsı Réne Guénon’un (Abdülvâhid Yahyâ) eserlerinden yapılmış olan tercümeler ve dipnotlarında yapmış olduğum açıklama ve yorumlardır. Guénon ve tâkipçilerinin kullandığı bazı kelime ve terimlerin anlaşılması ve Türkçemize çevrilmesi ve uyarlanması gayretidir” cümleleriyle açan Tahralı, kimi tanışıklıklar ve eser tetkikleri üzerinden Guénon tâkipçileriyle kurduğu yakın ilişkiyi özetle verdikten sonra, İlhan Kutluer’in İslâmcılık Sempozyumu’nda sunduğu “Réne Guénon’dan Seyyid Hüseyin Nasr’a: Gelenekselci Ekole Ait Öğretilerin Türkiye’ye İntikali ve Algılanış Biçimleri” adlı tebliğine (bkz.: Türkiye’de İslâmcılık Düşüncesi ve Hareketi Sempozyum Tebliğleri, Editörler: İsmail Kara, Asım Öz, Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları, İstanbul 2013) atıfta bulunarak, ondan hareketle kendi eserinde “Giriş Yerine” başlıklı bir makalenin yer almasında yarar gördüğünü belirtir.

Ki yine bu makalesinde, Guénon’un yetiştiği yıllarda, Batı’daki Şark’a, mistisizme, tasavvufa mahsus ilgiyi, Türkiye’deki Doğu-Batı karşılaştırmalarını, sentez arayışlarını, ilgili isimler üzerinden nakleder.

Devamında, Guénon’un ismini akademik ortamda ilk zikreden kişinin Hilmi Ziya Ülken olduğunu (kaynaklarıyla birlikte) belirten Tahralı, Guénon’nun yerli basındaki ve entelektüel ortamdaki karşılıklarını da aktarır.

Beş bölüm olarak hazıladığı eserinin ilk bölümünde Guénon’un hayatını, eserlerini, görüşlerini, entelektüel çevresini ve etkilerini, mektuplarına da başvurarak çerçeveleyen Tahralı, İsmail Kara’nın Guénon merkezli olarak kendisiyle yaptığı bir söyleşiye, Guénon’a verilen bir ödül münasebetiyle yaptığı konuşmaya ve “Guénon’un Eserinde Tasavvuf ve Mistisizm Farkı” başlıklı bir tebliğine yer verir.

Eserin ikinci bölümünü, Guénon’un (sair Gelenekselci’lerce de izlenen) özel terimleri, ıstılahları işlediği Modern Dünyanın Bunalımı’dan özet bir çevriyle başlatan Tahralı, üçüncü ve dördüncü bölümlerdeki Guénon imzalı makalelerde de söz konusu terimlerin belli başlılarını daha detaylı bir şekilde sunar.

Beşinci bölümde, “Batı’daki İhtidâ Hâdiselerinde Tasavvufun Rolü” adlı bir tebliğine ve iki müzakeresine yer veren Tahralı, ekler kısmında, Titus Burckhardt’a ait bir konuşmayla ve Guénon hakkında yerli bir gazetede çıkan haberle eserini tamamlar.

Geldiğimiz nokta itibariyle ve âdet olduğu üzere, Tahralı’nın Çağ ve Hakîkat’ı üzerine kendi görüşümü belirtmem gerekir ama onun akademik hayatını sadece Tasavvuf Tarihi araştırmalarına hasretmeyen aynı zamanda bu araştırmaları sürdürecek kıymetli isimleri de yetiştiren hocaların hocası olması nedeniyle, mezkur sonuçtan teeddüble kaçınacağımı ifade etmeliyim.

Ancak Tahralı’nın, Kutluer’in tebliğini bizzat kendisinin zikretmesi sebebiyle, ondan hareketle şu hususu olsun arz etmek ihtiyacındayım.

Kutluer, söz konusu tebliğini şu cümlelerle bitiriyordu:

Gelenekselcilik’le ilgili “Şimdiye kadar yapılan akademik çalışmalara elbette medyun-u şükranız. Artık Gelenekselci literatüre manevî vatanımızı borçlu olduğumuz Selçuklu-Osmanlı mirasının klasikleriyle mukabele etmenin ya da bu klasikleri Gelenekselci literatürün ışığında yeniden yorumlamanın sırası gelmiştir. Böyle bir yönelişin, İslâm entelektüel geleneğini yeniden keşfetmeye yönelik ilmî ve fikrî çabalarımıza yeni bakış açıları sağlaması umulur.”

Bence Kutluer’in bu cümlelerinin tefsiri şöyle olabilir:

Guénon kaynaklı mevcut Gelenekselcilik, entelektüel ve akademik bir ilginin konusudur; ilk bakışta bu düşünce halka inecek/indirilecek bir şey değildir.

Zira Gelenekselci Müslümanların, düşüncelerini ürettikleri ortam Batı’dır, dolayısıyla ilk muhatapları da yine Batılılardır.

Onların Batı kültürü-maneviyatı içinde tespit ettikleri ve Müslüman olarak çözmeye/aşmaya çalıştıkları sorunların, İslâm dünyasında (özellikle de Sünnî dünyada) karşılığı (büyük oranda) yoktur.

Bu cihetle, Selçuklu–Osmanlı’nın fıkıh, kelâm, felsefe, tasavvuf... mirasının içinde durularak, Gelenekselcilerin Batı medeniyetinin sebep olduğu sorunlara karşı çözüm önerilerinden, bu sorunların genelliği (dünyayı istilâ etmesi) yönünden yararlanılması elzem olduğu kadar, ilgili çözüm önerilerinin sıhhatinin (sahihliğinin) de yine belirtilen mirasa göre değerlendirilmesi elzemdir.

Bunları da belirttiğimize göre, artık Tahralı’nın üzerinde durmaya çalıştığımız eserinde, Kutluer’den hareketle neyi hedeflediğini ve gerçekleştirdiğini söylemek zâittir.

Zira Guénon’u Tahralı’yla tanıyacak, anlamaya başlayacak olan akademisyen ve entelektüellerin sorumlulukları, kaçınamayacakları ve erteleyemeyecekleri şekilde Çağ ve Hakîkat ile somutlaşmıştır.

Yorumlar (0)
14°
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 17 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13