banner5

06.08.2019, 11:58

Hac ve Allah’ın işaretleri

Kur’an’da dört ayette geçen Allah’ın işaretleri / Şeâirullah (şerara fiilinden şeâir) kelimesini İsfehâni sembol, özel alamet şeklinde açıklarken, diğer ilgili sözlüklerde kelimenin anlam yelpazesi, ihsastan duyumsamaya, şuurdan şiire kadar genişletilmiştir.

Hac esasında, Şeâirullah, Peygamber Efendimizle Kelam’a dönüşen vahiy izleğinde, fertlerce ve dolayısıyla onların anlama yetisini de ihtiva eden kalplerce yaratılışsal hakikatlerin özel bir gayret ve tecrübeyle kavranması demektir.

İlgili ayetlerde geçen, lütuf elde etmek için çalışma (Bekara 2/198); haccedeceklerin kendilerine ait bir takım yararları yakînen görmeleri (Hac, 22/28); kalplerinde Allah korkusu bulunanların, kalplerinin takvasından olarak Allah’ın işaretlerine saygı göstermeleri (Hac, 22/32) şeklindeki ibarelere dayanan söz konusu gayret ve tecrübe İhram, Kabe, Hacerü’l-Esved, Makam-ı İbrahim, Hicr-i İsmail, Safa - Merve, Zemzem, Arafat, Müzdelife, Mina, Cemerat.. özelinde bu işaretlere mahsus yaratılışsal okumayı ifade eder.

İhsan Fazlıoğlu Hocamızın zikredişiyle, vahyî-kelamî olanı Tenzilî, yaratılışsal olanı Tekvinîokuma şeklinde ifade edecek olursak, hac kumaşının Tenzilî ve Tekvinî okumalar arasında, Tekvinî okumaya konu olan Allah’ın işaretlerinin en uygun bağlarla birbirleriyle örülmesinden ibaret olduğunu söylememiz gerekir.

Yine bu bağlamda, iki okuma arasındaki ayrımın, Tenzilî olandaki kesinlik ile, Tekvinî olandaki ucu açıklığa isabet ettiğini, ilkinde Peygamber Efendimizin yaptığını yapmakla (onu taklit etmekle), ikincisinde ise ferdî istidadın keşfini gerçekleştirmekle, ancak haccımızın kemale ereceğini belirtmemizde yarar vardır.

Örneğin, Safa’da Esaf, Merve’de Naile isminde iki put vardı. Şirk devrinde iki tepe arasındaki yürüyüş bu iki puta tazimde bulunmak kastıyla yapılırdı. Mekke’nin fethiyle birlikte o putlar kırıldıktan sonra, Peygamber Efendimiz Sa’y yapılmasını emredince, kimi Müslümanlar zikredilen putların hatıralarını yad etmeye sebep olacağı kuşkusuyla bundan huzursuzluk duydular. Hz. Aişe validemizin beyanına göre, bu kuşkularını Peygamber Efendimize iletmekten de geri durmadılar ve bunun üzerine Peygamberimizin emrini teyit eden ayet (Bakara, 2/158) inzal oldu.

Şeyhimiz Muhyiddin’in kelimeleriyle, ilahî emir, hükme konu olmak için değil, kendisiyle hükmetmek için vardır. Bu manada emir, Tenzilîdir ve kesindir; zahirinde ne istenmişse uygulamasında o gerçekleştirilir.

Safa ile Merve’nin Tekvîni okumasında ise, Rabbimizin buyurduğu “fayda”dan hareketle, Müslüman tefekkür ve tahayyülünün genişliğince bir ucu açıklık söz konudur. Zira, Safa ve Merve arasındaki yürüyüş Hz. Hacer’den bize mirastır. Bu mirasın esasını oluşturan fenomenin kaygı / endişe olması; nefsin handiyse kaygıdan müteşekkil (ya da onunla hemhal) bulunması, bizi Tekvîni okumaya memur eder.

Nitekim, kaygılanmayı Dasein’ın kendisini dünya-içinde-varlık olarak gömesine bağlayan Heidegger de, ilgili kanaatini Varlık ve Zaman‘ındaki meşhur esatir ile temellendirmiştir.

Bu esatire göre Kaygı (Cura), nehirdeki bir balçık yığınına şekil, Jüpiter ise ona ruh verir. Nesneyi isimlendirmek istediklerinde aralarında çıkan ihtilafa, Toprak da dahil olur. Bunun üzerine Satürn’e başvururlar. Hakemliği kabul eden Satürn “…kararını şöyle açıklar: Jüpiter sen yaratığa ruh verdiğin için, yaratık öldükten sonra ruhunu sen alacaksın. Dünya sen ona vücut verdiğin için, sen de öldükten sonra vücudu geri alacaksın. Kaygı, sen onu şekillendirdiğin için, o yaşadığı sürece senin egemenliğinin altında olacak. Şu anda aranızda isim vermeden dolayı bir tartışma var, gel ona homo diyelim; çünkü o humus’tan (balçıktan) yapıldı.” (Çeviri: A. Kadir Çüçen)

Bunlardan baktığımızda, Sa’y esasında kaygının tekvin malli olan kadın üzerinden tefekkürümüze açılması, doğurma ve doğrulma endişesinin kendisine yolcuğu ifade eder.

Dolayısıyla Sa’y, Hz. Hacer’in şahsında, susuzluktan ölmesine ramak kalan Hz. İsmail’in ikinci doğumuna dair kaygılarının toplamıdır. Kendi annemizin endişesi içinden doğ(rul)muş biz, Hz. Hacer’in (büyük validemizin) endişesini taklit ederek, kendi endişelerimizin tekvinî planda taklit edilemezliğini, onun bizde yerleşik, bize has, bizim için biricik olduğunu idrak ederiz.

Eriştiğimiz bu okuma Tenzilî olandan Tekvinî’ye geçiştir. Tenzilî okuma aynı zamanda hüküm olması bakımından ayrıca bir hükme konu edilemeyeceği için, ancak Tekvinî okuma konusundaki niyet ve gayretimiz ferdi hükümlerimize (hakikat arayışımıza) rahim olabilir.

İşte hac bunun imkanıdır ve ancak Allah’ın işaretleri / Şeâirullah bunu mümkün kılar.

Unutmayalım ki, Şeâirullah alemin yaratılışından ve İlahî Tenzil’in Resuller yoluyla insana erişmesinden beri vardır. Onların yer aldığı belde bugün (olumsuz manada) neye maruz görünüyor olursa olsun, Allah kendi işaretlerini, koruyacaktır. Zira Allah bu beldede Ebrehe’yi, iktidar savaşında Kudüs’ü Kabe’ye önceleyen Emeviler’i, zulmüyle dudakları uçuklatan Haccac’ı.. zaman rüzgarının önüne bir kağıt parçası gibi fırlatıvermiştir.

Dolayısıyla önemli olan değişmeye ve geçmeye mahkum hadisat değildir; Şeâirullah’ın bizdeki karşılıkları ve bizi halen ne düzeyde Sırat-ı Müstakim üzerinde tuttuklarıdır.

Zira, fikriyatını (ilmini) taşıyamadığınız şeyin, mülkiyetini (bilgisini) hak edemeyeceğimiz aşikardır.

Yorumlar (0)
9
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12