Haftanın tarihine bakış

Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 23 Ağustos 1923'te kabul edilerek onaylandı. Kurtuluş Savaşı'nın önemli safhası Büyük Taarruz, 26 Ağustos 1922'de başladı

Tarih 22.08.2021 - 09:47 22.08.2021 - 09:49

ANKARA (AA) - Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) 23 Ağustos 1923'te onaylandı.

Lozan Barış Antlaşması, 1. Dünya Savaşı sonucunda 24 Temmuz 1923'te İsviçre'nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Leman Gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace'ta imzalandı. Anlaşma 23 Ağustos 1923'te, II. TBMM tarafından onaylanarak yürürlüğe girdi.

26 Ağustos 1922'de Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın sabaha karşı verdiği emirle Kurtuluş Savaşı'nın önemli safhası Büyük Taarruz başladı.

23 Ağustos

634- Dört halifeden ilki Hazreti Ebubekir vefat etti.

1514- Yavuz Sultan Selim (I. Selim) komutasındaki Osmanlı ordusu, Çaldıran'da Şah İsmail'in ordusunu yendi.

1703- Sultan II. Mustafa'nın yerine kardeşi Şehzade Ahmet (III. Ahmet) tahta çıkarıldı.

1921- Yunan ordusu taarruza geçti ve Sakarya Meydan Savaşı başladı.

1923- Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylandı.

1925- Mustafa Kemal, elinde bir "Panama şapka" ile çıktığı Kastamonu gezisi sırasında "Şapka ve Kıyafet Devrimi'ni" başlattı.

1939- Tekirdağ şarap fabrikası hizmete girdi.

1955- İngiltere'ye Kıbrıs için ilk nota verildi.

1988- Şanlıurfa Havaalanı hizmete açıldı.

2002- Türk sinemasının emektarlarından Sami Hazinses, 77 yaşında Haydarpaşa Numune Hastanesinde vefat etti.

2011- Ankara-Konya hızlı tren hattı törenle açıldı.

2011- Futbol Federasyonu, Spor Toto Süper Lig'de 2011-2012 futbol sezonunda play-off sisteminin uygulanmasına karar verdi.

2015- 15. Dünya Atletizm Şampiyonası'nda Türkiye adına yarışan Küba asıllı Yasmani Copello, 48,46 saniyelik derecesiyle Türkiye rekoru kırarak Dünya Şampiyonası'nda erkekler 400 metre engellide finale yükselen ilk milli atlet oldu.

2018- Yönetmen, tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısı Toron Karacaoğlu, Balıkesir'in Edremit ilçesinde vefat etti.

24 Ağustos

MS 79- Pompei, Vezüv yanardağının lavları altında kaldı, 20 bin kişi öldü.

1516- Yavuz Sultan Selim (I. Selim), Mercidabık'ta Memlükleri yendi.

1572- Paris'te, St. Barthelemy Günü'nde IX. Charles, Protestanları hedef alan katliamın emrini verdi. Tarihçilerin tahminlerine göre yaklaşık 50 bin Protestan'ın öldüğü olay, tarihe "St. Barthelemy Katliamı" olarak geçti.

1851- Osmanlı Hükümeti, Palmer ve Goloschimid şirketleriyle sözleşme imzalayarak borç para aldı.

1899- Arjantinli şair ve yazar Jose Luis Borges doğdu.

1936- Üçüncü Dil Kurultayı başladı.

1949- NATO Antlaşması yürürlüğe girdi.

1954- ABD Başkanı Eisenhower, Komünist Partiyi yasa dışı ilan etti.

1958- Bursa yangınında, tarihi Kapalıçarşı dahil 2 bin ev ve dükkan zarar gördü.

1968- Fransa, Pasifik'teki hidrojen bombası deneyinin ardından "Nükleer Kulüp'ün" beşinci üyesi oldu.

1969- Metin Oktay'ın jübile maçında Fenerbahçe ile Galatasaray 1-1 berabere kaldı.

1991- Sovyetler Birliği'nde Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, Komünist Parti'nin feshedilmesini istedi ve parti genel sekreterliğinden istifa etti. Aynı gün Estonya, Letonya ve Ukrayna bağımsızlığını ilan etti. Sovyetler Birliği'nin dağılma süreci başladı.

2004- Bir hastanede akciğer zarında kalınlaşma nedeniyle geçirdiği biyopsi sonrasında kaptığı enfeksiyondan ötürü İbn-i Sina Hastanesine kaldırılan eski bakanlardan Veysel Atasoy yaşamını yitirdi.

2007- Kainatın doğumuna ilişkin fizik kuramı olan "Büyük Patlama" fikrini geliştiren fizikçilerden Amerikalı Ralph Alpher, 86 yaşında öldü.

2008- Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te Itek Air'e ait Boeing 737 tipi yolcu uçağı kalkıştan bir süre sonra teknik arıza nedeniyle düştü, 65 kişi hayatını kaybetti.

2011- Futbol Federasyonu, şike davasından dolayı Fenerbahçe Futbol Takımı'nın, 2011-2012 sezonunda Avrupa Şampiyonlar Ligi'ne katılamayacağına, yerine Trabzonspor'un dahil edilmesine karar verildiğini duyurdu.

2012- Yargıtay, "Molotofkokteyli silahtır." kararını onadı.

2012- ABD Anti-Doping Ajansı (USADA), doping yaptığı gerekçesiyle Lance Armstrong'un 7 Fransız Bisiklet Turu şampiyonluğunu elinden aldı ve sporcuyu ömür boyu pistlerden men etti.

2015- Litvanya asıllı milli sporcu Lasma Liepa, kanoda olimpiyatlara katılma hakkı kazanan ilk Türk sporcu oldu.

2015- 15. Dünya Atletizm Şampiyonası'nda altın madalya kazanan Jamaikalı Shelly-Ann Fraser-Pryce, kadınlar 100 metrede üç dünya şampiyonluğu elde eden ilk isim oldu.

2016- İtalya'nın iç kesiminde 6,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Merkez üssü Perugia kentinin 76 kilometre güneydoğusu olan depremde 292 kişi hayatını kaybetti.

2016- TSK Müşterek Özel Görev Kuvveti ve Koalisyon Hava Kuvvetleri tarafından Suriye'nin Halep kentine bağlı Cerablus bölgesinin terör örgütü DEAŞ'tan temizlenmesi amacıyla "Fırat Kalkanı" harekatı başlatıldı.

2017- İzmir'de yürütülen soruşturma kapsamında, FETÖ üyesi olduğu iddiasıyla tutuklu bulunan ABD uyruklu din adamı Andrew Craig Brunson, "devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasi veya askeri casusluk amacıyla temin etme", "Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek", "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek" ve "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçlarından da tutuklandı.

25 Ağustos

1481- Beyazıt'a yenilen Cem Sultan, Kahire'de törenle karşılandı.

1900- Felsefeci Nietzsche öldü.

1944- Fransız II. Zırhlı Tümeni Paris'e girdi. Kentteki Alman askerleri, Müttefikler'e teslim oldu.

1965- Türk Sinematek Derneği kuruldu.

1982- Edebiyat Araştırmacısı ve Tarihçi Prof. Dr. Abdülbaki Gölpınarlı, 82 yaşında öldü.

1992- Tiyatro ve sinema sanatçısı Nisa Serezli 64 yaşında vefat etti.

2000- UEFA Şampiyonu Galatasaray, Şampiyon Kulüpler Kupası Şampiyonu Real Madrid'i 2-1 yenerek Süper Kupa'yı kazandı.

2001- İş adamı Üzeyir Garih, Eyüp Sultan Mezarlığı'nda bıçaklanarak öldürüldü.

2012- Ay'a ilk ayak basan kişi olarak tüm dünyada tanınan astronot Neil Armstrong, 82 yaşında hayata veda etti.

2015- Amerika kıtasında düzenlenen otomobil yarışı şampiyonası IndyCar'da mücadele eden Andretti takımının Büyük Britanyalı pilotu Justin Wilson, Pocono Pisti'nde yapılan yarışta geçirdiği kazadan sonra yaşamını yitirdi.

2015- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Genel Başkanı ve Konya Milletvekili, Başbakan Ahmet Davutoğlu'nu geçici Bakanlar Kurulu'nu kurmak üzere Başbakan olarak atadı.

2015- Türkiye, ABD'nin DEAŞ'a yönelik hava saldırıları için üslerini kullanmasına izin verdi.

2016- Artvin'in Şavşat ilçesinde CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun konvoyunun geçiş güzergahında çatışma çıktı. Güvenlik güçlerinin karşılık vermesi üzerine çıkan çatışmada ağır yaralanan bir jandarma er şehit oldu.

2017- Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında Resmi Gazete'de yayımlanan 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Milli İstihbarat Teşkilatı, cumhurbaşkanına bağlandı.

2018- Hindistan'ın Kerala eyaletinde haziran ayında muson mevsiminin başlamasıyla şiddetli yağışların neden olduğu sel ve heyelanlarda ölenlerin sayısının 488 olduğu açıklandı.

2020- Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesinde FETÖ'nün Kara Kuvvetleri Komutanlığındaki mahrem yapılanmasına ilişkin aralarında askerlerin de bulunduğu 33 sanığın yargılandığı davada, 24 sanık "silahlı terör örgütüne üyelik" suçundan 1 yıl 6 ay 22 günden 15 yıla kadar hapis cezasına çarptırıldı.

2020- TFF Yönetim Kurulu, Süper Lig takımlarının yer alacağı B Takımlar Ligi'nin kurulmasını kararlaştırdı.

26 Ağustos

1071- Büyük Selçuklu hükümdarı Alparslan komutasındaki ordu, Bizans ordularını Malazgirt'te yendi. Malazgirt Zaferi ile Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı.

1920- ABD'de kadınlar ilk kez oy kullandı.

1922- Büyük Taarruz (Başkumandanlık Meydan Muharebesi) başladı.

1924- Türkiye İş Bankası kuruldu. İlk genel müdürü eski İktisat Vekili, Mübadele İmar ve İskan Bakanlığından ayrılan Celal (Bayar) Bey oldu. Türkiye İş Bankasının kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.

1932- İzmir Fuarı açıldı.

1932- Türkiye'de ilk kez yapılan Büyükdere'deki yüzme yarışlarında İstanbul ekibi birinci oldu.

1936- İngiltere, Süveyş Kanalı dışında, Mısır'a bağımsızlığını verdi.

1936- İlk sesli televizyon gösterimi BBC kanalından yapıldı.

1957- Transistörlü radyo piyasaya sürüldü. 1927'de yalnızca yedi olan radyo alıcısı sayısı 1950'lerde 300 bini aştı.

1972- Atlantik Okyanusu'nu uçakla geçen ilk pilot Charles Lindbergh öldü.

1986- Kamerun'da volkanik gölden çıkan karbondioksit ve hidrojen gazlarının karışımı sonucu 1500 kişi hayatını kaybetti.

1991- İstinye Tersanesi kapatıldı.

1997- Türkiye'nin ilk kadın seramik sanatçısı Füreya Koral 87 yaşında öldü.

2002- Anıtkabir'de yeniden oluşturulan "Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi" Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından açıldı.

2010- Rize'de meydana gelen sel ve heyelan nedeniyle 13 kişi öldü.

2015- 15. Dünya Atletizm Şampiyonası'nda Türkiye'yi temsil eden Ramil Guliyev, dünya şampiyonasında erkekler 200 metrede finale yükselen ilk Türk atlet oldu.

2015- Güney Sudan Hükümeti, iç savaşı sona erdiren barış anlaşmasını imzaladı.

2016- İstanbul Boğazı'na inşa edilen "dünyanın en geniş köprüsü" Yavuz Sultan Selim Köprüsü, dünyadan çok sayıda liderin katılımıyla hizmete açıldı.

2016- Şırnak'ın Cizre ilçesinde polis kontrol noktasına PKK'lı teröristlerce bomba yüklü araçla yapılan saldırıda 11 polis şehit oldu, 78 kişi yaralandı.

2016- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü, CHP Antalya Milletvekili Deniz Baykal ve bazı eski MHP milletvekillerine ait olduğu öne sürülen görüntülerle ilgili soruşturma kapsamında, FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in de arasında bulunduğu 96 kişinin mal varlıklarına tedbir konuldu.

2017 - Türkiye Erkek Sualtı Hokeyi Milli Takımı, Avrupa Şampiyonu oldu.

2018 - Katolik Kilisesi'nin ruhani lideri Papa Franciscus, katolik din adamlarının karıştığı cinsel istismar skandalları için özür diledi.

2020 - ABD yönetimi, Güney Çin Denizi'nde devam eden inşaat çalışmaları ve askeri eylemlere destek sağladıkları gerekçesiyle Çinli 24 şirketi ve bazı Çin vatandaşlarını yaptırım listesine aldı.

27 Ağustos

598- Hazreti Ali doğdu.

1389- I. Murat, Sırp güçlerine karşı Kosova Meydan Muharebesi'ni kazandı. Murat Hüdavendigar, zaferden sonra savaş alanını incelerken yaralı Sırp Miloş Obiliç'in hançer darbesiyle şehit düştü.

1783- Mongolfier Kardeşler, hidrojen gazıyla doldurdukları ilk balonu uçurdu.

1922- Türk ordusu, Yunan işgalindeki Afyonkarahisar'ı kurtardı.

1925- Mustafa Kemal Paşa, sivil elbisesi ve "Panama şapka" ile İnebolu Türkocağı'nda ünlü "şapka nutkunu" verdi. "Şapka giyilmesine ilişkin kanun" 25 Kasım 1925'te kabul edildi.

1927- Mustafa Kemal Paşa'ya suikast hazırlamak üzere Sisam'dan Anadolu'ya geçen Hacı Sami ölü, arkadaşları yaralı ele geçirildi.

1947- Cezayir, Fransa'dan bağımsızlığını istedi.

1950- BBC kanalı, ilk deniz aşırı yayınını Fransa'ya yaptı.

1958- İlk stereo plaklar piyasaya çıktı.

1964- Türkiye'deki ilk Amerika aleyhtarı gösteri, ABD'nin Kıbrıs konusundaki tutumu nedeniyle Ankara'da yapıldı.

1975- İlk maçını işgal ordularına karşı oynayan Fenerbahçeli futbolcu ve eski kulüp başkanı Dr. İsmet Uluğ öldü.

1979- Hindistan'ın son genel valisi Lord Louis Mountbatten, İrlanda açıklarında demirli bulunan yatına IRA (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) tarafından yerleştirilen bombanın patlamasıyla öldü.

2003- Mars'ın Dünya'ya en yakın geçişi 60 bin yıl aradan sonra gerçekleşti.

2015- Avusturya'nın Burgenland eyaletinde, bir kamyonet içerisinde havasızlıktan ölmüş 71 sığınmacının cesedi bulundu.

2016- FETÖ'nün darbe girişimine ilişkin soruşturma kapsamında eski Başbakan ve AK Parti Konya Milletvekili Ahmet Davutoğlu'nun dışişleri bakanlığı döneminde özel kalem müdürü olan ve 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün dış politika başdanışmanlığını yapan eski Büyükelçi Gürcan Balık ile görevden alınan büyükelçiler Ali Fındık ve Tuncay Babalı tutuklandı.

2016- Kadın emniyet personelinin, şapka, kep veya örgü bere altında, yüzünü kapatmayacak şekilde başına üniforma renginde desensiz giysiler takabilmesine ilişkin yönetmelik yürürlüğe girdi.

2017- 20 Yaş Altı İşitme Engelliler Kadın Basketbol Milli Takımı, namağlup Avrupa şampiyonu oldu.

2019- NASA, dünyayla çok daha az irtibat kurularak derin uzay seyahatine olanak tanıyacak Derin Uzay Atomik Saati'ni çalıştırdı.

2020 - Yeni Zelanda'nın Christchurch kentindeki 2 camiye düzenlediği silahlı saldırıda 51 kişiyi şehit eden, 49 kişiyi de yaralayan terörist Brenton Tarrant, ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

28 Ağustos

1749- Alman asıllı şair ve yazar Johan Wolfgang Goethe doğdu.

1910- Karadağ, Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını ilan etti.

1934- Üsküdar-Kadıköy tramvay hattının ilk denemesi yapıldı.

1952- Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü kuruldu.

1974- Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nde elektrik üretilmeye başlandı.

1979- Nesrin Olgun, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk Türk kızı oldu.

1987- Yapımı yirmi yılda tamamlanan Kocatepe Camisi, Başbakan Turgut Özal tarafından açıldı.

1988- Almanya'daki havacılık gösterileri sırasında İtalya Hava Kuvvetleri gösteri takımının uçağı seyircilerin üzerine düştü, 33 kişi öldü.

1999- 23 Nisan 1999'dan önce işlenmiş suçları kapsayan Af Yasa Tasarısı TBMM'de kabul edildi.

1999- 12 Eylül'den sonra kurulan Milliyetçi Demokrasi Partisi Genel Başkanı, emekli Orgeneral Turgut Sunalp, İstanbul'da öldü.

2001- Üzeyir Garih'in öldürülmesiyle ilgili aranan İstanbul Hasdal Mekanize Alay Komutanlığında askerliğini yapan er Yener Yermez firar etti.

2007- AK Parti Kayseri Milletvekili, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı seçildi.

2008- Orgeneral Yaşar Büyükanıt, genelkurmay başkanlığı görevini Orgeneral İlker Başbuğ'a devretti.

2008- Şair İlhan Berk, Bodrum'da tedavi gördüğü hastanede yaşama veda etti.

2011- Eski Genelkurmay Başkanlarından Necip Torumtay, tedavi gördüğü Ankara GATA'da 85 yaşında vefat etti.

2013- Türkiye Atletizm Federasyonu Disiplin Kurulu, Avrupa şampiyonu milli atlet Nevin Yanıt'a doping kullandığı gerekçesiyle 2 yıl yarışmalardan men cezası verdi.

2013- Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi (CAS), Fenerbahçe'nin UEFA organizasyonlarından 2 yıl men edildiği cezayı onadı.

2016- Rus hükümeti, uçak krizinin ardından getirilen Türkiye ile charter uçuşları yasağını kaldırdı.

2018- Türk savaş pilotu, ABD'deki uçuş eğitimleri kapsamında, F-35 uçağı ile ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

2019- Gazeteci-yazar Şule Yüksel Şenler 81 yaşında vefat etti.

2019- Türk tarihi alanında önemli çalışmaları bulunan Prof. Dr. Mustafa Kafalı, 85 yaşında Ankara'da vefat etti.

2019- İklim değişikliğine karşı başlattığı öğrenci eylemlerinin sembolü haline gelen 16 yaşındaki İsveçli aktivist Greta Thunberg, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Zirvesi'ne katılmak için Avrupa'dan 15 gün önce açıldığı sıfır karbondioksit emisyonlu yelkenliyle Atlantik Okyanusu'nu geçerek New York'a ulaştı.

2020 - Japonya Başbakanı Abe Şinzo, sağlığını gerekçe göstererek 2012'den beri sürdürdüğü başbakanlık görevinden istifa etti.

2020 - Mali'de askeri cuntanın lideri Assimi Goita, darbeciler tarafından "cumhurbaşkanı" ilan edildi.

29 Ağustos

1521- Türk orduları Belgrad'ı fethetti.

1526- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı orduları, Mohaç Meydan Savaşı'nı kazandı.

1855- Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul-Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, "Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir." yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.

1924- Almanya, savaş tazminatının ödenmesine ilişkin, müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı'nı onayladı.

1929- Graff Zeppelin hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak Lakehurst'a döndü.

1933- Nazilerin tutukladığı Yahudiler, toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.

1936- İstanbul'da Atatürk Köprüsü'nün temeli atıldı. (Eskiden yerinde Unkapanı Köprüsü vardı.)

1938- Nazım Hikmet, Harp Okulu ve Donanma davalarından toplam 28 yıl 4 ay hapse mahkum edildi.

1945- Sultan II. Abdülhamid'in 400 milyon dolarlık miras davasını varisleri kazandı.

1947- ABD'li bilim adamları, nükleer güç için plütonyumu parçalamayı başardı.

1955- Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.

1964- Ankara, İstanbul ve İzmir'de Kıbrıs konusunda büyük yürüyüşler ve mitingler düzenlendi.

1982- İsveçli sinema oyuncusu Ingrid Bergman öldü.

1986- Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın cenazesi, doğum yeri Umurbey'de törenle toprağa verildi.

1988- Ünlü ressam Eren Eyüboğlu, 76 yaşında hayatını kaybetti.

2005- Katrina kasırgası ABD'nin güneyini vurdu, 1200 kişi öldü.

2007- Türkiye Cumhuriyeti'nin 60. Hükümeti, AK Parti Genel Başkanı ve İstanbul Milletvekili Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında kuruldu.

2010- Endonezya'nın Sumatra Adası'ndaki Mount Sinanbug Yanardağı, 400 yıl aradan sonra faaliyete geçti.

2015- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun sunduğu Geçici Bakanlar Kurulunu onayladı.

Yorumlar

Gelişmelerden Haberdar Olun

@