banner5

26.10.2017, 00:23

İnsan Ne Kadar İnsan?

Güz renkli şarkılar söylüyor şehir. Akşamın gelişini haber veren tüm güzellikler, kalabalıklar arasında bir râyiha olup insana, yeryüzünün halifesine olan aidiyetini kutluyor. Bizim için bütün bu kahverengi hüzünleri, baharın sonunu temâşa edelim diye hediye eden Rabbe bir kez daha teşekkür borçluyuz. Ömür dediğin; vapurla karşıya geçmek gibi..

İnsan ne çok özlüyor İstanbul’un sokaklarında kaybolmayı, ruhunu şehrin merhametli avuçlarında, tarihi bir sur dibinde, terapi gibi camilerde bulmayı. Ve insan ne çabuk unutuyor ölümün arkamızdan bir gölge gibi koşardım yürüdüğünü..

Bu aralar Dostoyevski’nin bir sorusuna dair cevaplar düşünüyorum: İnsan ne kadar insan ve o içteki insanı nasıl korumalı? Yazdığım cümlelerin içinden geçip yürüsem en çok da ‘insan’ mefhumuyla karşılaşırdım sanırım. Zira insanı okumak ve yazmak kendimle baş başa kaldığımda sığındığım, içimdeki ‘ben’i karşıma alıp konuştuğum bir yalnızlık seremonisi..

İnsan ne kadar insan sevgili dost? Acı ve zulüm kıtalar dolaşırken, derin bir ruhsuzluk sarmışken her şeyi, kalplerimiz fıtrat sözleşmesine aykırı her eylemin dokunuşuyla kararmışken, nedir insanı insandan uzaklaştıran? Galiba asıl sorun zihnimizin köşelerinde yer tutmuş birçok soruya cevap aramamak ya da o sorularla yüzleşmekten korkmak. “Ol” emriyle oluş sürecine giren, yeryüzünde bozgunluk çıkaran bir beşerken aklı, iradesi ve vicdanıyla Adem’e dönüşen bir hikayenin kahramanı olmak ortak kaderimiz. Fakat bu ciddi bir sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Bakara/30’da “Ben yeryüzüne bir halife tayin edeceğim” diyen Rabbin, “yeryüzüne fesat çıkaran ve kan dökmekte olan birini mi atayacaksın? Üstelik biz Seni hamd ile tesbih ve takdis ederken..” diye soran meleklere verdiği cevap: Şu kesin ki, ben sizin bilmediğiniz şeyleri de bilirim.. Üzerinde düşünülmesi gereken halife kavramı, Allah’a değil yeryüzüne izafetle kullanılıyor. Ve bu durum sorumluluk bilinciyle beraber insanın dünyayı güzelleştirme gibi asli bir vazifesinin olduğunu da hatırlatıyor. Meleklerin ifade ettiği hamd, tesbih ve takdis kavramlarının iradeli-iradesiz tüm varlıklar için ortak bir eylem oluşu, insan-kainat ve Kitab’ın muhteşem bir uyumla evrensel koraya dahil olması, meleklerin de aday oldukları bir makama insanın layık görülmesi bir teşekkür sebebidir. Ve yaratılmış tüm varlıklar gibi insan da kerametini Kerim olan Allah’a borçludur. Bugün hakikatin yerine konulup yüceltilen, birtakım ‘metafizik kerametleri’ olduğu iddia edilen şahısları hatırlıyor, insanın acziyetini ve Ah Muhsin Ünlü’nün o anlamlı dizelerini anmadan geçemiyorum:
“Samimi olmak, en büyük keramettir
Bırakın uçmak kuşlara münhasır olsun..”

Mutttakî olmayı bize hep yanlış öğrettiler sanki. Bunu biraz toplumu ve insanı okudukça fark ediyoruz. Dünyadan uzaklaşıp bir kenara çekilen, yalnızca ibadete indirgenmiş bir inanca sahip, kendine yaşayan, dinin insan için değil insanın din için olduğunu düşünen, şekilci/gösterişçi bir dindar prototipine ‘çok takvalı’ dediler. Oysa ki muttakî olmak, popüler kültürün bize yakıştırdığı bütün şablonlara karşı hakikatten yana olmak, kendi aklını kullanabilme özgürlüğünü yaşamak, dünya-ahiret dengesini koruyabilmek ve yalnızca Allah’a teslim olmaktı..

Yaşanan onca trajedi karşısında bir kalbimizin olduğunu unutuyor, Müslüman oluşumuzdan çok insanlığımızı sorguluyoruz. “İçimizdeki insanı nasıl korumalı?” sorusunun cevabını bulduğum ve bizi fıtratımıza yakınlaştıracak en önemli mefhumun takva olduğu kanaatindeyim. Çünkü insanlığın hayat rehberinde her ibadet emrinin nihâi amacı ‘umulur ki takva sahibi olursunuz’ temennisine dayanıyor. Secdeleriniz hayatınızı değiştirmiyorsa, sürekli camilere koşup yetimin elinden tutmuyorsanız, eylem yerine söylemlerde kaybolmuşsanız içinizde inşa olmuş bir insan medeniyetinden bahsedemezsiniz. Her şeyden önce bir ahlâk anlayışınız varsa -kaldı ki din, insana ahlâki bir duruş sunuyorsa ancak teselli olabilir- işte o zaman muttakî olmaktan bahsedebiliriz. Sorgulayan, farkında ve özgün olan, kendiyle barışık, hayatı tribünden seyretmeyen, değerleri/ilkeleri olan, ‘hayır’ demesini bilen ve her eylemin arkasında bir ‘bilinç’ inşa eden insan muttakîdir. Kitap nedir hikmet nedir bilmezken Hira’ya yürüyen, insanlığı karanlıktan aydınlığa taşıyan bir bilincin adıdır bu.. Mühim olan ayetlerin masa başında entelektüel bir tartışmayla sınırlı kalması değil ‘işte şu adam tam da Nebevi bir hayat yaşıyor, falanca kadın adanmış bir muttakî’ diyebileceğimiz insanların giderek azalmasıdır. Acı olan yeryüzünde halife olan insanın fıtratından uzaklaşması, kendini yeterli görmesi, her geçen gün daha narsist ve daha çok zulümden yana olmasıdır..

Dostoyevski’nin sorusuna cevaplar aramaya devam etmeliyim. Kalemin güz mevsimiyle arası iyi bu aralar..

Yorumlar (0)
0
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:50
Akşam 18:13
Yatsı 19:37
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12