Hadis: Fiyat artışı ve narh uygulaması

Peygamber Efendimizin alım satımda fiyat artışı ve narh uygulaması hakkındaki ''Narh koyan, darlık ve bolluk getiren, rızıklandıran yalnız Allah'tır. Sizden hiçbir kimse, mal ve canina yönelik bir zulüm sebebiyle benden davacı olmadığı halde ben Allah'a kavuşmayı istemekteyim!'' hadisi...

Hadis: Fiyat artışı ve narh uygulaması

Fiyat artışı ve narh uygulaması

Enes (r.a.) anlatıyor: (Medine'de) halk:

- Yâ Rasûlallah fiyatlar yükseldi, bize narh koy/koysan! dedi. Bunun üzerine Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurdu:

- Narh koyan, darlık ve bolluk getiren, rızıklandıran yalnız Allah'tır. Sizden hiçbir kimse, mal ve canina yönelik bir zulüm sebebiyle benden davacı olmadığı halde ben Allah'a kavuşmayı istemekteyim!

AÇIKLAMA

"Narh koy/koysan" şeklinde tercüme edilen ifade, hadisimizin orijinal metnindeki "Sa'ir" (tes îr)in karşılığıdır. "Tes'îr" fiyatları ayarlamak ve sınırlamak demektir.

Medine Şehir Devleti'nde fiyatların yükselmesi üzerine Rasûl-i Ekrem'in piyasaya müdahale etmesini isteyen bazı sahabelerin aldığı cevap, İslam iktisat sisteminde prensip olarak, serbest piyasa rekâbet şartlarının geçerli olması gerektiğini göstermektedir.

Rasûl-i Ekrem'in, fiyatlara gereksiz müdahale edilmesine karşı çıkması ve piyasanın ilâhî-tabiî kanunlara göre oluşmasını istemesi bu prensibin göstergesidir. Ayrıca o dönemde fiyatlarının tesbit edilmesi istenen malların, zorunlu ithal malları olduğu bilinmektedir. Böyle bir durumda piyasaya müdahale edilmesi, iktisadî hayatınzayıflaması; ithâlâtın durması, darlık ve karaborsacılığın meydana getirilmesi demektir. Bundan dolayı Rasûl-i Ekrem,

"Dışardan mal getiren rızıklanmış, kara borsacı ise lanetlenmiştir" buyurarak iç piyasanın istikrar kazanması gerektiğini vurgulamıştır.

Şüphesiz kâr oranına müdahale edilmemesi, ekonomiye bir canlılık kazandıracak; insanların zevk ve iştiyakla çalışmalarını sağlayacak, iş ve kabiliyetlerinin gelişmesine katkıda bulunacaktır. Ancak devlet otoritesi savaş, kıtlık gibi olağanüstü hallerde karaborsacılık gibi sû-i istimalleri önlemek için kamu yararı (maslahat) gereği narh koyabilmektedir. Hadisin son cümlesinden, normal şartlarda narh koymanın insanları mallarında izinsiz bir tasarruf ve dolayısıyla da bunun bir zulüm olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda yetkililerin piyasaya müdahale ederek fiyatları dondurma veya tahdid getirme yerine, esnaf ve tüccara nasihat ederek onların insaflı olmalarını ve halka şefkat göstermelerini emretmesi gerekmektedir.

Güncelleme Tarihi: 07 Aralık 2019, 16:13
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner5