Hadis: Satıcıları yolda karşılamak

Peygamber Efendimizin alım satımda satıcı hakkındaki "(Binitine mal yüklemiş) satıcıları (yolda) karşılamayın. Şehirli köylü adına satış yapamaz, yapmamalıdır!" hadisi

Hadis: Satıcıları yolda karşılamak

Satıcıları yolda karşılamak

İbn Abbas'tan (r.a) rivayet edildiğine göre Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuştur: "(Binitine mal yüklemiş) satıcıları (yolda) karşılamayın. Şehirli köylü adına satış yapamaz, yapmamalıdır!"

AÇIKLAMA

"Telakki'r-Rukbân" tabiri, şehirde oturanların köyden veya dışardan gelen (taşralı) kimseleri şehir dışında karşılayarak henüz pazara girmeden ürettikleri veya satmak istedikleri malları almak, mânasına gelir. Abdullah b. Omer (r.a.) uygulamayı şöyle anlatır:

"Biz ticaret kervanını yolda karşılar, pazara getirilen erzâkı (ucuz fiyata) satın alırdık. Peygamber (s.a.), erzak pazarına girinceye kadar aldığım satmamızı yasakladı."

Şüphesiz "malları ucuza kapatmak demek olan bu uygulamada malın gerçek piyasa değerinden haberdar olmayan üreticinin mağduriyeti söz konusudur.

Çünkü piyasayı çok iyi bilen komisyoncu veya tüccar, malın rayiç bedelini bilmeyen üreticiye ucuz bir fiyat vermektedir. Diğer taraftan burada tüketicilerin de mağduriyeti söz konusudur. Çünkü ucuza aldığı malı tekelinde tutan büyük sermayedar, piyasaya bunu pahalı olarak sürecektir.

Haksız rekabete sebep olan bu müdahale ile normal işleyen piyasa sistemi de bozulmuş olacaktır. Böyle bir sistemde köylü satıcı ile şehirli alıcı arasında hiç emek sarf etmeden para kazanan asalak bir aracı "rantiye sınıfının doğması da kaçınılmazdır. Ayrıca malın stoklanması ve karaborsaya düşme tehlikesi de göz önünde bulundurulursa, bahse konu olan yasağın sebep ve hikmetleri daha güzel anlaşılacaktır. Bu itibarla, söz konusu uygulamayı özellikle Hanefî fikih alimleri tahrimen mekruh görmüşlerdir. Üreticinin/ satıcının bilgisizliği istismar edilerek onun aldatılması, kıtlık ve dolayısıyla piyasanın sun'i olarak yükselmesine yol açmaması şartıyla söz konusu uygulamada bir sakınca olmadığı da bilinmelidir.

Müslüman tüccar, "telakki'r-rukbân" gibi sosyal huzursuzluk ve rahat sızlıklara zemin hazırlayan her türlü uygulamadan kaçınmalıdır.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner5