banner5

banner29

İşte Hz. Ömer'in aile odaklı 'sosyal koruma modeli'

Habervakti.com yazarı Ali Seyyar, köşesinde kaleme aldığı yazıda Hz. Ömer'in, halifeliği döneminde aile ve sosyal politikalar alanında yaptığı adalet ve feraset timsali çalışmalarını anlattı.

İslam 15.01.2020, 14:17 15.01.2020, 19:08
İşte Hz. Ömer'in aile odaklı 'sosyal koruma modeli'

Prof. Dr. Ali Seyyar, Habervakti.com'daki köşesinde Hz. Ömer'in asırlar öncesinden bugüne örnek teşkil eden çalışmalarını yazdı. Hz. Ömer'in uyguladığı politikalar Toplumsal olarak, özellikle aile yönünden, ciddi problemlerin yaşandığı günümüzde halen daha tazeliğini koruyor.

İşte Seyyar'ın "Halife Hz. Ömer’in aileleri sosyal koruma kapsamına aldığını biliyor muydunuz?" başlığıyla kaleme aldığı yazısı:

Halife Hz. Ömer’in aileleri sosyal koruma kapsamına aldığını biliyor muydunuz?

İslâm topraklarında yaşayan fertlerin maddî durumları ile ilgili bilgiler eksik kaldığı sürece kamusal sosyal harcamaların da âdil olamayacağını fark eden Hz. Ömer bin Hatab, Şura üyeleriyle yaptığı karşılıklı fikir alış verişin sonunda her bir vatandaşın kaydının tutulmasını gerekli gördü. Bunun üzerine halkın gelir ve ihtiyaç düzeyini belirleyebilmek için, geniş kapsamlı bir nüfus sayımı yapıldı. Böylece kişilerle ilgili sosyo-ekonomik veriler elde edildiği gibi, kamusal gelir gider kaynaklarını belirleyen bir sosyal bütçe oluşturuldu.

Böylece tarihte ilk kez âdil sosyal koruma sisteminin temelleri atılmış oldu. Sosyal koruma kapsamına ilk önce aile alındı. Aileler, maddî yönden desteklenmeliydi. Onun için vatandaşlık maaşlarının ödenmesinden ve aynî yardımların yapılmasından yerel yönetimlerde valiler, merkezde ise halife tarafından görevlendirilmiş özel memurlar sorumlu tutuldu. Nüfus bilgileri ve hak sahipleri ile ilgili kayıtlar da merkezî veya yerele göre belirlenmişti. Dolayısıyla yerele ait olan istatistikî bilgiler, merkezde değil de eyalet valilerince kendi bölgelerinde tutulmaktaydı.

Halife Hz. Ömer, bu dağıtımı (kamusal sosyal transferleri), gerek merkezde, gerekse yerelde sık sık denetlediği gibi Medine ve çevresinde yaşayan vatandaşların hak ettikleri ödemeleri de bazen bizzat kendisi yapmaktaydı. Mesela görgü şahitlerden birisinin anlattığına göre bir gün Hz. Ömer, bir kabilenin bulunduğu köye bizzat giderek, burada bütün evli ve bekâr kadınları toplayarak maaşlarını dağıtmıştır.

Aile odaklı bu sosyal koruma modeli, yeni oluşturulan divan ismi verilen bir kurum tarafından yürütülmekteydi. Divan, devlet idaresindeki çeşitli idarî, askerî ve malî hizmetlerin yerine getirilmesinde kullanılan defterlere, bunların ve memurların bulunduğu yere verilen isimdir. Divanda, ilk önce hak sahiplerine dağıtmak üzere ganimet ve fey gelirleri kayda alınmıştı. Daha sonra divan, hazinenin bütün gelirlerinin tespiti ve insanlara ödenen maaşın kaydı için kullanılmıştır.

Yorumlar (0)
19
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği desteği nasıl boluyorsunuz?
Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği desteği nasıl boluyorsunuz?
Namaz Vakti 30 Eylül 2020
İmsak 05:28
Güneş 06:53
Öğle 12:59
İkindi 16:17
Akşam 18:55
Yatsı 20:15
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Karagümrük 3 7
2. Alanyaspor 3 7
3. Galatasaray 3 7
4. Antalyaspor 3 7
5. Hatayspor 3 7
6. Erzurumspor 3 6
7. Göztepe 3 5
8. Fenerbahçe 3 5
9. Konyaspor 2 4
10. Trabzonspor 3 4
11. Beşiktaş 3 4
12. Sivasspor 3 4
13. Kasımpaşa 3 3
14. Kayserispor 3 3
15. Gaziantep FK 3 2
16. Ankaragücü 2 1
17. Gençlerbirliği 2 1
18. Çaykur Rizespor 3 1
19. Malatyaspor 3 1
20. Denizlispor 3 1
21. Başakşehir 3 0
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 3 7
2. Tuzlaspor 3 7
3. Ankara Keçiörengücü 3 7
4. İstanbulspor 3 6
5. Altınordu 3 6
6. Samsunspor 3 5
7. Adanaspor 3 5
8. Altay 3 4
9. Akhisar Bld.Spor 3 4
10. Bandırmaspor 3 4
11. Giresunspor 3 4
12. Bursaspor 3 3
13. Balıkesirspor 3 3
14. Ankaraspor 3 3
15. Ümraniye 3 3
16. Boluspor 3 1
17. Menemen Belediyespor 3 1
18. Eskişehirspor 3 1
Takımlar O P
1. Leicester City 3 9
2. Liverpool 3 9
3. Everton 3 9
4. Aston Villa 2 6
5. Arsenal 3 6
6. Crystal Palace 3 6
7. Leeds United 3 6
8. Tottenham 3 4
9. Chelsea 3 4
10. Newcastle 3 4
11. West Ham 3 3
12. Brighton 3 3
13. Man City 2 3
14. M. United 2 3
15. Southampton 3 3
16. Wolverhampton 3 3
17. West Bromwich 3 1
18. Burnley 2 0
19. Sheffield United 3 0
20. Fulham 3 0
Takımlar O P
1. Real Betis 3 6
2. Granada 3 6
3. Real Sociedad 3 5
4. Celta de Vigo 3 5
5. Valencia 3 4
6. Real Madrid 2 4
7. Getafe 2 4
8. Villarreal 3 4
9. Atletico Madrid 1 3
10. Barcelona 1 3
11. Sevilla 1 3
12. Levante 2 3
13. Osasuna 3 3
14. Athletic Bilbao 2 3
15. Cádiz 3 3
16. Huesca 3 2
17. Real Valladolid 3 2
18. Eibar 3 1
19. Deportivo Alaves 3 1
20. Elche 1 0