banner5

31.08.2020, 13:40

Kent insanımız ne kadar medenî?

Haberlerde sık sık okuruz. Bilmem hangi şehrimizin bazen arka sokaklarında, bazen de güpegündüz ana caddelerinde iki kişi arasında değil çoğu zaman iki kalabalık grup arasında genelde alacak-verecek yüzünden taş, sopa, bıçak ve pompalı tüfeklerin kullanıldığı kavgalar çıkmaktadır. Savaş alanına dönüşen meydanlarda insanların yaralanması ve hatta ölmesi, gayri ihtiyari olarak bunun sonucu olmaktadır.

Türkiye’nin herhangi bir kentinde özellikle iki kişi arasında bir meseleden dolayı çıkan ihtilaf, kitlesel çatışmaya dönüşebiliyorsa orada mutlaka gizli de olsa cahiliyenin bir yansıması olan asabiyet kültürünün de olduğu söylenebilir. Sosyolojik boyutuyla asabiyet kültürü, kendi akrabanı, soyunu veya milliyetini aşırı derecede kayırma gayretine bağlı olarak körü körüne ortaya çıkan bir dayanışma biçimidir. Burada kan bağı bulunan akrabaların veya başka bir sebeple aralarında fikrî yakınlık bulunanların herhangi bir dış tehlikeye veya muhaliflere karşı birlikte hareket etmeleri söz konusudur. İbni Haldun'a (1332–1406) göre kandaşlık bağı varsa "nesep asabiyeti", ortak bir menfaat söz konusu ise "sebep asabiyeti" türünde bir grup dayanışması meydana gelmektedir.

İslâm dinî, inananlar arasında manevî dayanışmayı teşvik ederken, başka grupların mal, can, ırz güvenliğini ve diğer hak ve menfaatlerini de korumayı ön görmüş ve onlara karşı şiddete başvurarak, üstünlük sağlamayı reddetmiştir. Bir kimsenin haksız olmasına rağmen, kendi kavmine/hemşerisine yardımcı olmayı onaylamayan İslâm dini, her durumda haksız tarafın karşısında olmayı, adalet ve hakkaniyetten yana tavır konulmasını istemektedir. Ne var ki günümüzün bazı Müslüman toplulukları, bu ilahî kurallara uyacaklarına aşiretçilik, hemşerilik ve kavmiyetçilik gibi sapkın görüşlerin etkisiyle haklının değil haksız bile olsa kendine daha yakın olduğuna inandığı kişinin/kişilerin yanında yer alabilmektedir. Asabî insanlar, gerekirse yine kayırmacılık saikıyla koruma altına aldığı kişi/kişilere karşı cephe alan düşmanlarına karşı şiddeti de bir araç olarak kullanabilmektedir.

Hukuka saygı çerçevesinde fikren, irfânen ve vicdanen hür nesiller yetiştirmek arzusunun uzağında olan bu sosyolojik tablo, ne yazık ki Türkiye’nin halen baş edemediği bir sosyal gerçekliktir. Toplum olarak bizler kentlerimizde halen ne medenîleşebildik, ne de sosyalleşebildik. İnsan toplum münasebetleri açısından ele alınan bu sosyal süreçte kentin, daha doğrusu kent yöneticilerinin önemli sosyal sorumlulukları ve görevleri vardır. Belde insanlarının güvenli bir ortamda sosyalleşebilmesi, kent halkı ile bütünleşebilmesi ve ihtilafların medenî bir ortamda çözümlenebilmesi için, adaleti esas alan bütüncül (yerel) sosyal politikaların uygulanması gerekmektedir.

Aksi takdirde iki kişi arasındaymış gibi görünen bireysel sorunlar, toplumsal gerginliklere yol açacak ve vandalizm günlük hayatımızın bir parçası olmaya devam edecektir. O halde yerel yönetimler adlî kurumlarla birlikte, ihtilaf halinde olan kişilerin aralarını bulacak uzlaştırıcı mekanizmalar geliştirmelidir. Nitekim C. Hak da Müslüman toplumların sosyal barış içinde yaşamaları için bu yönde bir telkinde bulunmaktadır:

“Eğer müminlerden iki topluluk birbirleriyle savaşırlarsa (sokak kavgasına girişirlerse), hemen aralarını düzelterek barıştırın. Eğer onlardan biri diğerine saldırırsa, o zaman o saldıranla Allah'ın emrine dönünceye kadar savaşınız (mücadele ediniz). (Sonunda teslim/ikna olur, Allah'ın emrine) dönerse yine adaletle aralarını düzeltin ve hep adaletle iş görün. Şüphesiz ki Allah adalet yapanları sever. Şüphesiz müminler birbiri ile kardeştir; öyle ise (dargın/kavgalı olan) kardeşlerinizin arasını düzeltin; Allah'tan sakının ki size merhamet etsin.” (Hucurat: 49/9-10).

Kent nüfusu arttığı halde kentlerimizde halen bedevî kültürüne benzer ayrışmalar ve çatışmalar meydana geliyorsa orada medeniyeti/kardeşliği esas alan yerel sosyal politika konseptleri yoktur. Halbuki kentlilerin medenileşmesi, İslâm dinini ve emirlerini bilinçli olarak yaşamak ve yaşatmak ile mümkündür. Başta yerel yöneticilerimiz olmak üzere Müslümanlar, birbirleriyle manen kardeş olduklarını ve kardeşlik hukuku bağlamında Allah’a karşı sorumlu olduklarını unutmamalıdır.

Yorumlar (0)
10°
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12