banner5

banner29

Kahraman: “Türkiye'de güncel sanatla ilgili hiçbir çalışma yok“

Küratör, kültür eleştirmeni, sanat ve siyaset kuramcısı Hasan Bülent Kahraman, Türkiye'de güncel sanatla ilgili hiçbir çalışmanın olmadığını söyledi.

Kültür-Sanat 25.01.2020, 21:04 26.01.2020, 00:11
Kahraman: “Türkiye'de güncel sanatla ilgili hiçbir çalışma yok“

Kahraman, Açık Diyalog İstanbul ve Akbank Sanat iş birliğiyle "Çağdaş Sanat ve Küratörlük" programı kapsamında düzenlenen "Popüler Kültür ve Güncel Sanat" seminerinde konuştu.

Akbank Sanat'ta gerçekleşen seminerde, güncel sanatla popüler kültür arasındaki doğrudan ilişkiyi irdeleyen bir çalışmanın Türkiye'de olmadığını aktaran Kahraman, "Parça parça bazı çalışmalar var. Benim Akbank Sanat tarafından yayımlanan 'Türkiye'de Çağdaş Sanat 1980-2000' kitabında bu konu bir şekilde ele alınır ama analitik, monografik hatta ansiklopedik çalışma söz konusu değil. Aslında güncel sanatla ilgili hiçbir çalışma söz konusu değil. Hiçbir sanatçının arşivi ve birikimini derleyen bir kaynak olmadığını, buraya hazırlanırken bir kere daha gördüm. Bu sefaleti ve felaketi bildiğim için benim bazı kişisel girişimlerim olmuştur ama onlar da tamamlanamamıştır." diye konuştu.

- "Güncel sanatın ne olduğu Türkiye'de tartışılan bir husus"

Kahraman, Türkiye'de popüler kültür ve güncel sanatla ilgili monografik çalışmaların yapılması gerektiğine işaret ederek, "Katiyen yazılmamış bir tarihten, derlenmemiş bir birikimden, olmayan birtakım sanatsal veya kültürel eğilimlerden bahsediyoruz. Bunlar çeşitli kişilerin çeşitli dönemlerde aklına gelenleri yazmasından ileriye henüz gitmemiştir. Bu bağlamda güncel sanatın ne olduğu da Türkiye’de tartışılan bir husus." değerlendirmesinde bulundu.

Popüler kültürün geniş bir kavram olduğuna dikkati çeken Kahraman, şöyle devam etti:

"Popüler kültür, içerdiği antropolojik -Avrupa tabiriyle etnografik- boyut nedeniyle son derece gelişen ve dönüşen bir hadise. Fakat bunu kitle kültürüyle karıştırmamak gerek. Kitle kültürü, özünde en geniş perspektifle, sanayi devrimi sonrasında ortaya çıkmış çeşitli endüstrilerin bir parçası olarak gelişmiştir. Bu kültürel kompozisyon veya endüstri diye bakıldığında Amerika kökenlidir. Amerika, kendi tarihinin erken bir döneminde sinemayı ve onun da bir parçası olduğu eğlence kültürünü bir endüstriye çevirmiştir. Avrupa sineması dediğimiz hadise 1945-1975 arasıdır. Kendisine göre birtakım trendleri devam eder ama sonrasında yok olup gitmiştir. Sebebi, o dönemde auteur (otör) sineması denen yaklaşımın bir 'manifaktür' olarak devam etmesidir. Zaten böyle devam etmese, auteur sineması olmazdı. Amerika’nın auteur sineması yoktur. Çünkü sinema bir endüstridir. O bakımdan bu bir kapitalist örgütlenme mantığına uygun olarak oluşmuş bir endüstridir. Bu endüstri, esas olarak kitle iletişim araçlarıyla iç içedir. O bakımdan Amerika’da sanat, kültürel üretim daima ve kaçınılmaz bir biçimde kapitalist prodüksiyon mantığına oturur."

- "Popüler kültür, iki büyük sütun üstüne oturur"

Hasan Bülent Kahraman, popüler kültürün kitle kültürünün üstünde ya da önünde olmadığının altını çizerek, "Bunun aslı kitle kültürüdür, popüler kültür bunun içinde bir bölümdür. Bu genellikle karıştırılan bir husustur. 'Entertainment' denen, bizim eğlence dediğimiz olgu, zaten birçok şeyi açıklar. Bunun içinde popüler kültür yoktur. Eğlence kültürü, popüler kültürü üretir. Popüler kültür, iki büyük sütun üstüne oturur. Bunlardan biri halkın kendi kökenlerinden, üretim tarzından, tarihsel birikiminden getirdiği kültürel unsurlardır, diğeri özünde büyük kitleleri yönlendirmek iddiasını taşıyan, ön görüsüne sahip olan kitle kültürü tarafından üretilmiş, içselleştirildikten sonra yeniden üretimi olan bir kültürel formdur. Buna herhangi bir yüceltici ya da eleştirel anlam yüklemek, bu perspektiften bakıyorsanız hiçbir işlev ifade etmez." ifadelerini kullandı.

Terminolojinin önemine değinen Kahraman, "Amerika'da 'high culture' ve 'low culture' diye iki kavram vardır. Amerikalılar ‘low culture’ dedikleri zaman bir komplekse kapılmazlar. Ama ben bunu Türkçede alçak kültür diye çevirdiğim zaman bundan sıkıntı duyuyorum ve bunu ‘popüler kültür’ diye çeviriyorum. ‘Yüksek kültür’ dediğimde bir sıkıntı yok ama alçak, düşük, ucuz, basit, sıradan kültür desem olmuyor, ‘popüler kültür’ diyorum." şeklinde konuştu.

- "Andy Warhol eserlerini popüler kültürü geliştirmek için mi eleştirmek için mi yaptı?"

Kahraman, Andy Warhol’un eserlerini popüler kültür açısından irdeleyerek, şunları kaydetti:

"Andy Warhol, ilk sergisini açtığında deterjan kutularını, çorba kutularını sergilerken yaptığı neydi? Bu soru, Einstein'ın rölativite teorisi gibi hala tartışılan bir sorudur. Yani Warhol bunu popüler kültürü yeniden üretmek için mi yaptı, popüler kültüre eleştiri geliştirmek için mi yaptı? Popüler kültür, yeniden üretilen bir kültürdür ve kapitalizm eliyle üretilmiş olan kitle kültürünün belli yöntemlerle araçsallaştırılmasıdır, enstrümantalizasyonudur. Warhol da kapitalizmin ürettiği bir kültürü kendi içinde bulunduğu kültürel üretim alanının aracına dönüştürüyordu. O bakımdan aslında ne eleştireldi, ne ona katılma çabasındaydı. Sadece işin kendisine ait metodolojisi ve dinamikleriyle hareket ediyordu."

Kapitalizmin gündelik hayattaki yerine dikkati çeken Kahraman, "Eğer kitle kültüründen, kapitalizmden, onların bir sonucu olarak üretilen popüler kültürden bahsediyorsak nesneleştirme dediğimiz hadise masanın üzerinde durur. Nesneleştirme, Marks’ta da kendisini bulan ‘şeyleştirme’nin temel meselesidir. Bunları kavramadan da güncel sanatı anlamak ve yerli yerine oturtmak olanaksızdır." yorumunu yaptı.

Yorumlar (0)
11°
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13