banner5

30.11.2018, 10:55

Medeniyet, kanalizasyon, belediye başkanı seçmek vesaire...

Yeryüzünde ekolojik dengeyi bozan ilk teknolojik gelişmenin kanalizasyon sistemi olduğunu söyleyen Lewis Mumford muydu?

Tam hatırlamıyorum ama köpek, domuz, fare, sıçan ve hamamböceğinin atık yiyiciler olarak asli işlevlerini hatırlatan bir mütefekkir olması cihetinden (bilim adamı değil), bu söz ancak ondan beklenilebilir.

Aslında, Mumford (en azından sıcak ilgim bakımından) uzağımda değildir; masamdan kalkıp, bir iki metrelik mesafeyi kat ederek, o sözünün yer aldığı kitabını bulup, ilgili mevzuyu oradan aynen alıntılayabilirim.

Ama insan, kendisine, kendi bedenlerine bağlı oldukları halde, varlıklarında hiçbir hoşluk bulunmayan imgeleri hatırlamama yoluyla dışına itme numarası çekmekte mahir olduğu için, belirttiğim manada açıklığıyla kapalı olan pis bir konuyu daha fazla açık ederek kaşımama hiç gerek yok.

Bu benim niyetim ve tasarrufumdur. Elbette herkesin böyle davranması gerekmiyor.

Nitekim benim kısaca değinip geçmek istediğim konuyu Jacques Lacan (ki, aman dikkat edelim, düşünmek ve düşündürmek cihetinden ziyadesiyle ayartıcı bir tiptir), küçük de olsa bir topluluk önünde ortalığa şöyle saçıp-savuruyor:

“Fil ve su aygırı ile başlayıp denizanası ile biten hayvan krallığının her düzeyinde olup bitenlerden farklı olarak, insan doğa içinde –Hay Allah, en basit şekilde nasıl adlandırmalı?– dışkının boşaltılmasının ona verdiği olağanüstü bir sıkıntıyla belli eder kendini.

“İnsan bu meselenin kendisi için sorun teşkil ettiği tek hayvandır ama bu harika bir sorundur. Siz bunu fark etmiyorsunuz çünkü dışkıyı boşaltan küçük aletleriniz var. Bunun sonra nereye gittiğini hiç düşünmüyorsunuz. Kanalizasyonlar yoluyla bunların hepsi hiçbir fikrinizin olmadığı harikulade yerlerde toplanıyor, burada birikiyor ve sonraları bunları alıp dönüştüren, son derece çevrimsel olan insan sanayi araçlarıyla tekrar dolaşıma dönen her nevi şey haline getiren fabrikalar var. Bildiğim kadarıyla bu konuya bir iki saat ayıran politik ekonomi dersleri olmaması çarpıcı. Bu bir bastırma fenomenidir, her bastırma fenomeni gibi adap ve görgü zorunluluğuna bağlıdır. Gelgelelim hangi görgü kuralı olduğunu pek iyi anlayamıyoruz. (...)

“Bundan bahsetmek her zaman şok edicidir, oysa ki bu her zaman medeniyet dediğimiz şeyin bir parçasını oluşturur. Büyük medeniyet en önce kanalizasyon sistemine sahip medeniyettir. Bu türden şeylerden yola çıkmadıkça, ciddi hiçbir şey söylenemez. (...)

“(İ)ş büyük medeniyet = borular ve lağımlar eşitliğine geldiğinde, bunun hiç istisnası yoktur.

“Babil’de lağımlar vardı, Roma’da sadece lağım vardı. Şehir bununla başlar, Cloaca maxima (en büyük lağım). Dünya imparatorluğu ona yazgılıydı. Demek ki onunla gurur duyulmalıydı. Gurur duyulmamasının sebebi, bu olguya, deyim yerindeyse, temel önemi verilirse, kanalizasyon sistemi ile kültür arasındaki mucizevi benzeşimin fark edilemeyecek olmasıdır.

“Kültür şimdi bir ayrıcalık değildir. Tüm dünya bununla fazlasıyla kaplanmıştır. Üzerinize yapışır kültür. Yine aynı yerden gelen bu atık kabuğuna sanki gömülmüş halde, buna belli belirsizce bir biçim vermeye çalışırız. Peki, bu neye indirgenir? Hani derler ya, büyük genel fikirlere. Örneğin, tarihe.”

Bu minval üzere birçok şey daha söylüyor Lacan, ama köşemi sadece onlarla dolduramayacağım için sizi onun Benim Öğrettiklerim adlı kitabına (çev.: Murat Erşen, Monokl Yayınları, İstanbul 2012) yönlendirmekle yetinmeliyim, çünkü benim derdim başka.

Derdim? Allah dert versin. Mumford’tan yola çıkışım, derdimi değilse de şu rahatsızlığımı dile getirmek içindi:

Son günlerde belediye başkanı adaylarından (ki hiçbirini tanımam ve bilmem), cep telefonuma, silmeye yetişemeyeceğim yoğunlukta mesajlar düşüyor. “Beni sevdiğiniz için teşekkür ederim, desteğinizden çok memnunum” kabilinden üfürükten tayyare (deyim böyle miydi?) mesajlar bunlar.

GSM operatörlerinin, bize sormadan telefon numaralarımızı siyasetçilere satmasını ayrıca ele alınması gereken bir problem olarak paranteze alıp, şehri yönetmeye talip olanları ciddiyete, halka rahatsızlık vermeden siyaset yapmaya davet etmek derdindeydim.

Nasıl oldu ben de bilmiyorum, Mumford ve Lacan gevezeliğiyle medeniyeti, sınai bir beceri olan kanalizasyonla eşitleyince sözün şakülü kendiliğinden kayıverdi.

Lütfen, telefon mesajlarıyla bizi taciz eden belediye başkanı adaylarından, onları malum işin müdürleri olmaya indirgemek (belki de eşitlemek) suretiyle intikam aldığım sanılmasın.

Biz kimi ne için belediye başkanı seçeceğimizi biliyoruz ki, seçilecek olanlar da ne için seçileceklerini iyi bilsinler.

Kısaca, onlar bizi rahatsız edecek kadar abartmasınlar bu işi ki, biz de kalemi bir sopa gibi kullanarak rahatsız etmeyelim onları.

Yorumlar (0)
8
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:38
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12