Yerkabuğu gezegen boyunca aynı kalınlıkta değildir ve Danakil Çöküntüsü gibi yerlerde kıtasal yarıklanmanın etkileri fark edilebilir canlı renklerle görülebilir. Burada tektonik plakalar birbirinden ayrılarak bir zamanlar komşu olan Danakil Alpleri ve Etiyopya Platosu gibi oluşumları ayırıyor.

Sıcak, renkli ve zorlu arazi, bölgeye “Cehenneme Açılan Kapı” lakabını kazandırdı, ancak yüzyıllardır insanlar tarafından elle tuz madenciliği için kullanılmış ve o zamandan beri popüler bir turistik yer haline gelmiş.

NASA’nın Dünya Gözlemevi’ne göre, Danakil Çöküntüsü’ndeki sürekli batan arazi, bir gün büyük bir göl veya muhtemelen yeni bir okyanus oluşturacak şekilde suyla dolacağı anlamına geliyor, ancak şimdilik yüzeyinde daha korkunç şeyler köpürüyor. Danakil Çöküntüsü, yaklaşık 287 metre yükseklikte bulunan ve Erta Ale yanardağ zincirine katılan bir yanardağ olan Gada Ale’ye ev sahipliği yapıyor. Bu yanardağ, içinde kaynayan sıvı ve gazlardan oluşan geniş bir krater gölünün kaynadığı lav ve kül katmanlarından oluşan bir stratovolkandır.

Sıcak ve yaşanılamaz çevre, en çekicileri Dallol kükürt kaynaklarında yer alan bir görüntü ve koku karışımı yaratıyor. Dallol Yanardağı’nın tabanında yer alan tuz düzlüğü, neona yakın yeşil, turuncu ve sarı tonlarında yaylar ve kraterlerle bezenmiş.

Bölgenin vahşi rengi, deniz suyu ile kükürt, demir ve bakır gibi volkanik mineralleri bir araya getiren eşsiz arazisinden kaynaklanıyor. Araştırmacılar, klor ve kükürt gazı kombinasyonlarını ortaya çıkarmasına rağmen, 2017 yılında Dallol’un sularında çok az olsa da yaşamın gelişebileceğini keşfettiler.

Bu bölgede, aşırı sıcağa, tuzluluğa ve asitliğe aynı anda dayanabildikleri için “poliekstremofiller” olarak sınıflandırılan sularda yaşayan bakterilerin kanıtları da bulundu.

Chip

Sabah gazetesi yazarı Babaoğlu, tarihten kritik notlar paylaştığı yazısında "Ege Denizi"ni tartışmaya açtı.

İşte Babaoğlu'nun yazısından ilgili bölüm:

"İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ" EMRİ

Mustafa Kemal Paşa, 30 Ağustos Zaferi'nin ardından 1 Eylül'de "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emrini vermişti.
Emir, sahra telefonlarıyla birliklere ulaştırılmıştı.
Günümüz insanlarının zihninin bulandığı fakat susmayı tercih ettiği nokta buradaki "Akdeniz" kelimesidir.
Öğretmenler iyi bilirler...
Öğrencilerine kastedilen yönünün Ege olduğunu anlatırken zorlanırlar.
Çünkü toplumsal tasavvurumuzdan şu gerçek zaman içinde silinmiştir: Osmanlı için Ege diye bir deniz yoktu. Cumhuriyet için de uzun yıllar bütün bölge Akdeniz'e (Bahr-i Sefid) dahildi.

"İZMİR AKDENİZ LİMANIYDI"

Şunu da not edeyim...
Büyük Zafer'in ikinci yıl kutlamalarında, yani 30 Ağustos 1924'te Mustafa Kemal şöyle demişti: "Efendiler!
Bugünden sonra İzmir'de Akdeniz'i, Mudanya'da Marmara Denizi'ni görmek için 7-8 gün kâfi gelmiştir..."
Demek ki, neymiş?
İzmir bir Akdeniz limanıymış...
Bugünden bakınca da öyle Akdenizlidir ki, anlayana...

"TAKIM ADALAR VE ADALAR DENİZİ"

Bilmemiz gerek... Halikarnas Balıkçısı boş yere "Arşipel" deyip durmadı o denize...
İngiliz'i, İtalyan'ı haritalarında bölgeyi hep Latince "Archipelagus" (Takım Adalar Denizi) adından kalkarak isimlendirdiler.
Şimdi şurada duralım...
Lozan Antlaşması'nda ilgili maddenin Fransızca'sında "La Mer Egee de la Turquie" tabirinin Türkçe metinde "Adalar Denizi" olarak tercüme edildiğini biliyor muydunuz?

"HİÇBİR ADLANDIRMA MASUM DEĞİLDİR"

Hiçbir adlandırma masum değildir, o yüzden de beraberinde ciddi bir tarihsel ve politik bagaj taşır.
Batı'daki "Nev Yunanilik" akımı bizde de Osmanlı'nın son dönemlerinden beri etkiliydi elbette ama İnönü devrinde bir tür "sıçrama" yaptı.
1941'deki 1. Coğrafya Kurultayı'nda "Ege Denizi" tanımlaması resmiyet kazandı ve arkası geldi.
Şöyle düşünün...
Kadim dünyada Atina körfezine verilen ad (Aegeus Pontos) büyüdü, büyüdü ve ne yazık ki, bizim de onayımızla bütün bir denizi kaplayıverdi.

Peki Dünya'nın en yüksek dağları nerededir? İsimleri nelerdir? İşte tüm detaylar...

DÜNYA'NIN EN YÜKSEK 10 DAĞI

10) Annapurna I Dağı

Annapurna I, Himalayalarda bulunan bir dizi zirvedir. 55 km uzunluğunda olan bu silsile üzerinde bulunan Annapurna I, 8.091 metre yüksekliğindedir ve bu da onu dünyanın onuncu en yüksek zirvesi ve sekizbinlik dağlarından biri yapar. Annapurna Sanskritçede "Hasat Tanrıçası" anlamına gelir.

Annapurna masifi 6 ana zirve barındırır:

Annapurna I: 8.091 m, Annapurna II: 7.937 m, Annapurna III: 7.555 m, Annapurna IV: 7.525 m, Gangapurna: 7.455 m, Annapurna Güney: 7.219 m   

3 Şubat 1987'de Jerzy Kukuczka ve Artur Hajzer'den oluşan Polonya ekibi, ilk kış tırmanışını yapmışlardır.

Şu ana kadar sadece 191 kişi zirvesine ulaşabilmiştir.

9) Nanga Parbat Dağı

Nanga Parbat Dünyanın en yüksek 9. dağıdır. Yüksekliği 8.126 metredir. Urdu dilinde adının anlamı "Çıplak Dağ"dır.

Pakistan'da Gilgit–Baltistan,Kaşmir bölgesinde yer alır, Karakurum Dağları'nın uzantısında bulunur.

Tırmanması en tehlikeli dağlardan biri olarak kabul edilir. İlk kez 1953 yılında zirvesine tırmanılmıştır. 2022 itibarıyla 261 kişi zirvesine ulaşabilmiştir ve dağa tırmanmaya çalışan 31 kişi zirveye çıkamadan hayatını kaybetmiştir.

Bu kadar tehlikeli olmasının ana sebebi dağdaki hava şartlarının öngörülemez olmasıdır.

8) Manaslu Dağı

Manaslu Dağı, Nepal Himalayalarının bir parçası olan Mansiri Himal'de bulunan Manaslu (Kutang olarak da bilinir) dünyanın en yüksek sekizinci dağıdır. Yüksekliği 8.156 metredir.

Manaslu, "Ruhların Dağı" olarak çevrilen Sanskritçe bir kelime olan Manasa'dan gelmektedir.

Manaslu'ya ilk çıkış 9 Mayıs 1956'da Toshio Imanishi ve Gyalzen Norbu'dan oluşan Japon ekspedisyonu tarafından gerçekleştirilmiştir.

7) Dhaulagiri Dağı

Dhaulagiri, Nepal'de Kaligandaki Nehri'nden Bheri'ye kadar uzanan bir masiftir.

Dhaulagiri, 8,167 metre yüksekliği ile dünyanın en yüksek yedinci dağıdır.

Buzullarıyla ünlü Daulagiri Dağı'na ilk tırmanış 1960 yılında gerçekleşmiştir. 

6) Cho Oyu Dağı

Cho Oyu Dağı veya Cho Oyo veya Zhuoaoyou dünyanın en yüksek altıncı dağıdır. Yüksekliği 8201 metredir.

Cho Oyu Himalayalar'da yer alır ve Everest'in 20 kilometre batısındadır. Cho Oyu Tibetçede "Turkuaz Tanrıça" anlamına gelir.

Cho Oyu'ya ilk kez Herbert Tichy, Joseph Joechler ve Şerpa Pasang Dawa Lama'dan oluşan Avusturyalı bir ekip tarafından 19 Ekim 1954'te dağın kuzeybatı sırtından çıkılmıştır.

Ayrıca Cho Oyu 'Sekizbinlik' olarak adlandırılan dağ grupları arasında tırmanışı en kolay dağ olarak kabul edilmektedir.

5) Makalu Dağı

Makalu Dağı, dünyanın en yüksek beşinci dağıdır. Makalu Dağı Himalayalar'da Nepal ile Çin sınırı üzerinde yer alır ve Everest'in 19 kilometre güneydoğusundadır. 8,481 metre rakımı ile sekizbinlikler dağlarından biridir.

Makalu civarında iki tane ilgı çeken alt-zirve bulunmaktadır. Bunlardan Kangchungtse veya Makalu II 7,678 m rakımlı olup ana Makalu zirvesinin 3 km kuzey-kuzey-batısındadır.

Makalu Dağı'na tırmanış dağcılara büyük zorluklar vermiştir ve yapılan ilk 16 tırmanış çabalarından ancak 5'ı başarılı olmuştur.

4) Lhotse Dağı

Lhotse Dağı dünyanın dördüncü yüksek dağıdır. 

Lhotse Himalayalar'da yer alır ve Tibetçede "Güney Zirve" anlamına gelir.

Bu dağın en yüksek zirvesi 8,516 metre rakımlıdır ve hemen yanında yüksek rakımlı altzirveler bulunur. Bunlar doğuda 8,414 metre rakımlı "Orta Lhotse"; 8,383 metre rakımlı "Lhotse Shar"dır.

Lhotse'ye ilk tırmanma 18 Mayıs 1956 bir İsviçre Everest/Lhotse ekibi başında Fritz Luchsinger, Ernst Reiss olmuştur.

Aralık 2008 itibarıyla 371 dağcı Lhotse zirvesine tırmanmıştır ve bu dönemde 20 dağcı bu dağa tırmanma sırasında hayatlarını kaybetmiştir.

3) Kanchenjunga Dağı

Kanchenjunga, 8586 metre yüksekliği ile dünyanın en yüksek 3. zirvesidir.

Hindistan ile Nepal arasında bulunan dağa George Band ve Joe Brown 29 Mayıs 1955'te ilk tırmanışı gerçekleştirmişlerdir.

Kangchenjunga yerel halkın kullandığı Limbu dilinde Sewalungma olarak bilinir.

Şu ana kadar zirvesine sadece 243 kişi çıkabilmiştir.

2) K2 Dağı

Karakurum Dağları'nın Pakistan-Çin sınırı üzerinde bulunan K2 Dağı, 8.611 metreye ulaşan yüksekliğiyle Everest'ten sonra dünyanın en yüksek ikinci dağıdır.

Zorluk bakımından ise dünyada ilk sırada yer alır ve dolayısıyla dağcılar arasında zirvesi bir nevi "kutsal zirve" olarak görülür. K2 Dağı, yüzde 25 gibi yüksek ölüm oranıyla "öldürücü dağ" ve "zalim dağ" olarak nam salmıştır.

K2, 8.000 m'den yüksek 14 dağ arasında çıkış sayılarına göre zirvesine en zor tırmanılandır.

Bunun başlıca birkaç sebebi ise dağın aşırı dik olup teknik beceri gerektiren birçok safhası olması, düşen kaya parçaları ve çığ çökmesi olarak gösterilebilir.

İlk başarılı zirve çıkışını 1954 yılında bir İtalyan ekip yapmıştır. Liderliğini Ardito Desio'nun yaptığı bu ekipte zirveye ulaşabilen dağcılar Lino Lacedelli ve Achille Compagnoni'dir.

Yakın yıllara kadar dağcılar için ölüm oranı yüzde 33 iken, bu oran teknolojideki gelişmeler ve dağcıların tehlikeler konusundaki tecrübeleri sayesinde azalmaktadır.

1) Everest Dağı

Everest Dağı, (Tibetçe: Çomolungma; Nepalce:Sagarmāthā), dünyanın deniz seviyesi üzerindeki en yüksek dağıdır. Everest Dağı  Çin-Nepal sınırı üzerinde yer almaktadır.

Çin ve Nepal'in 2020'de kabul ettiği resmî verilere göre dağın şu anki yüksekliği 8.848 metredir.

Everest'i tırmanma girişimlerinin tarihi 1904 senesine dayanır.

Ancak ilk deneme tarihi olarak her ne kadar zirveye varma amacı olmamasına, sadece jeolojik ölçüm ve olası zirve yolunun tespitine dayalı olmasına rağmen 1921 senesi olarak alınabilir.

Zamanın İngiltere Krallığı adına görevlendirilen George Mallory ve Lhakpa La yaklaşık 31 bin kilometrekarelik bir alanın Jeolojik ve topoğrafik analizlerini yapmışlar ve olası zirve tırmanışı için kuzey yamacı rotasını tespit etmişlerdir.

Bu denemeler sırasında George Mallory zirveye yakın bir yerde ölmüştür. Cesedi ancak 1999'da bulunabildi. 1922 ile 1924 seneleri arasında zirve tırmanışı birçok deneme olmasına rağmen hepsi başarısızlık ile sonuçlanmıştır.

1953 senesinde İngiliz Kraliyet Coğrafya Derneği desteği ile John Hunt liderliğinde iki ekip oluşturulmuştur.

İlk ekip Tom Bourdillon ve Charles Evans den oluşmuştur. Kapalı oksijen sistemi kullanan bu ekip 26 Mayıs'ta güney zirvesine ulaşmalarına rağmen Bourdillon'un babası tarafından geliştirilmiş olan kapalı oksijen sisteminin donması sebebi ile tırmanışın son aşamasını gerçekleştiremeden geri dönmek zorunda kalmışlardır.

İkinci ekip ise Edmund Hillary, Tenzing Norgay ve Ang Nyima'dan oluşmuştur. Açık oksijen sistemi kullanan bu ekipten Edmund Hillary ve Tenzing Norgay 29 Mayıs saat 11:30'da Everest zirvesine ulaşmışlardır.

Burundi'nin genel özellikleri:

Burundi, resmî adı ile Burundi Cumhuriyeti, Doğu Afrika ile Afrika Büyük Gölleri'nin kesiştiği Büyük Rift Vadisi'nde denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir. Kuzeyde Ruanda, doğu ve güneydoğuda Tanzanya, batıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti, güneybatıda ise Tanganika Gölü ile çevrilidir. Ülkenin yönetsel başkenti Gitega, ekonomik başkenti ise Bujumbura'dır.

2020 sayımlarına göre ülke nüfusu 11.865.821 kişidir.

Burundi ne anlama gelmektedir?

Ülke ismi Bantu dilinde Rundiler'in yaşadığı ülke anlamına gelmektedir.

Burundi'nin iklim ve coğrafi özellikleri:

Ülkenin toplamda sahip olduğu 1.140 km sınırın 315 km'si Ruanda, 589 km'si Tanzanya ve 236 km'si Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile oluşmaktadır.

Ülke genel olarak dağlık ve yaylalık bir ülkedir. Burundi'de yüksek yaylalar ortalama 1.400 ile 1.800 m yükseklikte yer almaktadır ve bu yüksek yaylalar ülkenin en yüksek noktasına kadar ulaşmaktadır. Ülkenin en yüksek noktasını 2.684 m ile başkent Bujumbura'nın 30 km güneydoğusunda bulunan ve Burundi yüksek yaylasının bir parçası olan Heha Dağı oluşturmaktadır.

Burundi konum olarak ekvatora yakın bir konumda olmasına rağmen yükseltilerin çok olması nedeniyle hafif nemli bir iklime sahiptir.

Bölgede hakim olan sıcak ekvator iklimi dönemsel doğu Afrika iklimi ile üst üste gelmesi sonucu yükseltilerin de etkisi ile iklim yumuşamaktadır. Ülkenin orta bölümlerinde yer alan yaylarda sıcaklık ortalaması 20 °C düzeyinde olup, Tanganika gölü civarında yıllık sıcaklık ortalaması 23 °C, dağlık kesimlerde ise 16 °C seviyesindedir.

Burundi genelinde yılda iki defa yağmur sezonları yaşanmaktadır. Bu yağmur sezonlarından kısa olanı Eylül-Kasım aylarında, uzun dönemi ise Şubat-Mayıs arasında yaşanmaktadır. Burundi genelinde ortalama yağış miktarı genellikle 1.300 mm ile 1.600 mm arasında gerçekleşmekte olup, genel olarak Burundi ortalaması 1.000 mm seviyesindedir.

Yıllık yağışlardaki düzensizlik ve buna bağlı yaşanan kuraklık ve yoğun yağışların art arda gelebilmesi tarım üzerinde olumsuz etki yaratmakta olup, dönem dönem kıtlık yaşanmasına da neden olabilmektedir.

Ülkedeki belli bölgeler genel olarak tarımsal faaliyetler gerçekleştirmek adına tarım alanı olarak kullanılmaktadır. Ülkedeki yüksek kesimlerde mevcut olan nemli, sisli ve soğuk iklim emsalsiz bitki örtülerinin oluşmasında başlıca etkenler arasında yer almaktadır.

Burundi'nin demografik yapısı:

Ülke içerisinde 379 kişi/km² nüfus yoğunluğu ile Burundi, Afrika kıtasının nüfus yoğunluğu en fazla ülkelerinden biri konumuna taşımaktadır. Ülke nüfusunun çoğunluğu eski başkent Bujumbura'da yaşamaktadır.

Burundi genç bir nüfusa sahip olup, 2018 tahmini verilerine göre nüfusun %63,59'u 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %3,06'sı 65 yaş ve üzerindedir.

0-14 yaş: %43.83
15-24 yaş: %19.76 
25-54 yaş: %29.18
55-64 yaş: %4.17 
65 yaş ve üzeri: %3.06 

Burundi'de aynı dile, ekine sahip olan ve Rundi olarak tanımlanan bir toplum yaşamaktadır. Rundi toplumu özünde üç boy olan Tutsi, Hutu ve Twa boylarından oluşmaktadır.

Günümüzde Hutu boyu ülkede çoğunluğu oluşturmaktadır. Nüfusun %85'i bu boyun üyesi konumundadır. Tutsi nüfusu toplam nüfusun %15'i seviyesinde olup, Twa boyu %1 ile ülke içerisindeki en az nüfusa sahip boy konumundadır.

Etnik Grup oranları

Hutu    %85
Tutsi    %14
Twa    %1
Ülkenin ulusal dili Kirundi dilidir. Rundi olarak da tanımlanan ve Bantu dillerinden biri konumunda olan bu dil Burundi nüfusunun %95'i tarafından anadil olarak konuşulmaktadır. Ulusal dilin yanı sıra Milletler Cemiyeti manda bölgesi olarak Belçika'ya bağlanması nedeniyle Fransızca da ülkenin bağımsızlığı sonrasında resmi dil olarak kullanılmıştır. Burundi meclisinin 2014 yılında aldığı karar gereği İngilizce de ülkenin resmi dilleri arasına alınmıştır.

Burundi genelinde hakim olan din Hristiyan dinidir. Buna göre nüfusun %84'ü Hristiyan inancına göre yaşamını sürdürmektedir. Bu oran içerisinde katolik mezhebine mensup Hristiyanların oranı %62,1, protestan mezhebine mensup %21,6 ve diğer Hristiyan mezheplerine mensupların oranı da %2,3 düzeyindedir. İslamiyet ülke içerisinde en yaygın ikinci din konumunda olmasına rağmen nüfusun sadece %2,5'i islami inancına göre yaşamlarını sürdürmektedir. Bu iki dini haricinde diğer dinlere inanların oranı %3,6, herhangi bir din bildirimi bulunmayan nüfusun da oranı %7,9 seviyesindedir.

Burundi'nin tarihi özellikleri:

Ruanda ve Burundi'nin kurulu olduğu topraklarda koloni öncesi dönemlerde ilk yerleşen toplulukların günümüzde bu ülkelerde azınlığı oluşturan Tvaların ataları olduğu tahmin edilmektedir. Bu topluluklar 8.yy'den itibaren güney kesimlerden gelen Hutu toplulukları tarafından bölgeden uzaklaştırılmışlardır.

Bantu topluluklarından biri olan Hutular bölgede çiftçilik ile uğraşarak geçimlerini sağlamışlardır. 15.yy'den itibaren bölgenin kuzey kesimlerinden ilerleyen Tutsiler günümüzde Burundi'nin kurulu olduğu bölgelere gelerek yerleşmiş ve krallık kurmuşlardır. 

Bölge her ne kadar Almanya'nın sömürgesi haline gelmiş olsa da, Almanya ülkeye ilk başlarda el koymamış, ilk olarak 1885 yılında Kongo ile, 1886 yılında da Britanya'ya ait bölgeler ile sınırlar belirlenmiştir.

1892 yılında o dönem içerisinde Alman Doğu Afrikası'nın bir parçası olan Ruanda-Urundi bölgesine gelen ilk Avrupalı Avusturyalı Oscar Baumann olmuştur. Almanya adına bölgeye ilk gelen misyonerler ve askerler 1896 yılında gelmiş ve Usumbura (günümüzde başkent Bujumbura) askeri üssünü kurmuşlardır. 1899 yılında Ruanda-Urundi himaye bölgesinin bir parçası olan Burundi'nin başkenti de Usumbura olmuştur.

Almanya koloni heyeti bölgeyi mwaminin ve yerel önderlerin desteği ile yönetmiş, 1906 yılına kadar askeri bölge olarak adlandırılan bölge, bu tarihten sonra sivillere de açılmıştır. Bölgede ilk hastane ve okul binaları da ilk olarak 1909 yılında yapılmaya başlanmıştır. 1916 yılında I.Dünya Savaşı'nın devam ettiği bir dönemde Belçika orduları himaye bölgesi Ruanda-Urundi bölgesini işgal etmiş, Versay Barış Antlaşması kapsamında da Burundi 28 Haziran 1919 yılında Milletler Cemiyeti manda bölgesi olarak Belçika'ya bağlanmıştır.

Ülkenin Belçika'ya bağlanması sonrasında ülke genelinde ilk olarak 1924 yılında kölelik yasaklanmış, 1925 yılından itibaren de ülke Kongo'dan yönetilmeye başlanmıştır. 13 Aralık 1946 tarihinde Milletler Cemiyeti'nin manda yönetimi sonlandırılarak bölge yine Belçika idaresinde Birleşmiş Milletler Vesayet Bölgesi ilan edilmiştir. 1953 yılında yerel olarak gerçekleştirilen seçimlerde Hutu partileri, bölgesel olarak gerçekleştirilen seçimlerde de Tutsi partileri seçimleri kazanmış, bu sonuçları her iki etnik grubun birbirinden daha da uzaklaşmasına sebebiyet vermiştir.

Tutsilerin bölge genelinde Hutular tarafından mağdur edildiği ve baskı altına alındığı düşüncesi iki grubun birbirinden daha da çok kopmasına neden olmuştur. Eylül 1959 yılından itibaren etnik kökenli birçok parti kurulmuş, içlerinden sadece UPRONA partisi farklılık yaratarak her iki etnik grup üyesini de üst yönetiminde yer vermiştir. Kasım 1959 yılında her iki grup arasında başlayan şiddet olayları Belçika'nın müdahalesi ile bastırılmıştır.

Birleşmiş Milletler 6 Haziran 1962 tarihinde aldığı karar doğrultusunda Ruanda ve Burundi'yi ayrı devletler olarak bağımsızlığa bırakılmasını kararlaştırmış, bu karar doğrultusunda da Burundi'nin bağımsızlığı 1 Temmuz 1962 tarihinde Belçika tarafından kabul edilmiştir.

İç savaşa sürüklenen ülkede Mwami Mwambutse'nin oğlu olan Charles Ndizeye, V.Ntare adı ile 24 Mart 1966 tarihinde kral olarak duyurulmuş, yeni kral ile ordunun en tepesinde yer alan Michel Micombero ülkedeki gücü ele geçirmeye yönelik güç savaşına girişmiş, kazanan kısa bir süre için de olsa kral V.Ntare olmuştur. 11 Temmuz 1966 tarihinde Micombero yeni başbakan olarak atanmış ancak 28 Kasım 1966'da kralın bir yurt dışı gezisinde bulmasını fırsat olarak gören Micombero darbe gerçekleştirerek krallığa son vermiş ve Burundi Cumhuriyeti'ni duyurmuştur.

Yaşanan bu olaylar neticesinde cumhuriyetin ilan edildiği Burundi'de Michel Micombero Burundi Cumhuriyeti'nin ilk devlet başkanı olmuştur. Başbakanlık makamının kaldırıldığı ülkede, Ulusal Devrim Konseyi adı verilen bir yapının en tepesinde devlet başkanı yer almaktaydı. Bu konsey 1968 yılında kaldırılmıştır. Micombero birkaç yıl içerisinde polis, ordu ve kamu gibi alanlarda görevli tüm üst yönetimde yer alan Hutuları uzaklaştırmıştır.

1 Kasım 1976 yılında ordu Jean-Baptiste Bagaza ve Édouard Nzambimana önderliğinde gerçekleştirdiği askerî darbe ile Micombero'yı görevden uzaklaştırmış, Micombero'da yaşanan bu olaydan sonra Somali'ye kaçmıştır.

Gerçekleştirilen darbe neticesinde Bagaza ülkenin yeni devlet başkanı olmuş, hükûmet başkanı görevini de 12 Kasım 1976 ile 13 Ekim 1978 tarihleri arasında Nzambimana devralmıştır. Oluşturulan Yüksek Devrim Konseyi tüm hükûmet yetki ve görevlerini üstlenmiş, bir önceki dönemde yaşananlar ile ilgili mahkemeler kurulmuştur. Ancak bu mahkemede 1972-1973 yılları arasında yaşanan soykırımın faillerinden çok azı yargılanmış ve ceza almıştır.

6 Ekim 1988 tarihinde altı Hutu ile altı Tutsi üyeye sahip araştırma komisyonunu kurulmuş ve olayların açıklığa kavuşması için çalışmalar gerçekleştirmiştir. Etnik gerilimi azaltabilmek adına hükûmette yer alan Hutu bakan sayısını altıdan on ikiye çıkarmış, Hutu kökenli Adrien Sibomana'yı yeni hükûmet başkanı yapmıştır. 19 Ekim 1988 yılında alınan bu adımların neticesinde üç yıllık bir süre içerisinde yurt dışına kaçan birçok Hutu ülkeye geri dönmüştür. Mart 1993'te kabul edilen yeni yasa ile etnik ve dini temelleri esas alan partiler yasaklanmış, o güne kadar yasak olan farklı partilerde yasallaştırılmıştır.

10 Temmuz'da Ndadaye'nin görevi devralmasından önce 29 Haziran 1993 tarihinde gerçekleştirilen meclis seçimlerine birçok parti katılmıştır. Bu seçimler neticesinde Tutsi mensubu Sylvie Kinigi hükûmet başkanı olmuştur.

-NDADAYE-

Ndadaye devlet başkanı seçilmesinden sadece 101 gün sonra bir kısım asker mensubu tarafından gerçekleştirilen ama başarıya ulaşamayan darbe esnasında öldürülmüştür. 21 Ekim ile 27 Ekim tarihleri arasında darbeyi gerçekleştiren darbecilerin lideri François Ngézé yeni devlet başkanı olduğunu ilan etmiş.

Bu süreden sonra ordunun devlet başkanlığına bağlı askerleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar ile bu yönetime son verilmiş, yeni devlet başkanı seçilene kadar geçici olarak Kinigi yeni devlet başkanı olmuştur. Kinigi'den sonra bu göreve Hutu kökenli Cyprien Ntaryamira getirilmiştir. 1993 yılının sonbahar aylarında yeniden alevlenen şiddet gösterilerinde bu sefer hedef olarak Tutsiler alınmış, kısa süre içerisinde 200.000 Tutsi ölmüştür.

6 Nisan 1994 tarihinde Burundi ve Ruanda devlet başkanlarının yer aldığı uçak Ruanda'nın başkenti Kigali'ye iniş yapacağı esnada vurularak düşürülmüştür. Yaşanan bu olayın nedenleri ile ilgili olarak tam açıklayıcı sebepler günümüze kadar da ortaya çıkarılamamıştır. Uçağın düşüşü ile ilgili olarak Tutsili asi güçler sorumlu tutulsa da, uçağın düştüğü alanın Hutular tarafından kontrol altında tutulduğu bölge içerisinde yer alması ve Tutsi güçlerinin o günkü insan ve silah gücü göz önüne alındığında böyle bir işlemi söz konusu bölgeye sızarak gerçekleştirme olasılığının düşük olması nedeniyle şüpheler daha çok Hutulu fanatiklere yönelmiş olsa da uçağın düşme sebepleri tam anlamıyla ortaya çıkarılamamıştır.

Bu yaşanan olay Ruanda soykırımının da başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Ntaryamira'nın uçağın düşmesi sonucu hayatını kaybetmesi neticesinde Hutu kökenli Sylvestre Ntibantunganya yeni devlet başkanı olarak atanmıştır. 1990'lı yılların ortalarına kadar karşılıklı olarak gerçekleştirilen soykırımlar, 1995 yılında zirveye ulaşmış, 15.000 kişi bu yıl içerisinde ölmüştür. Temmuz ve Ağustos 1996'da bir kısım asker tarafından Gitega'da sivil halka karşı soykırım girişiminde bulunulması sonucu, Buyoya yönetimindeki ordu duruma el koyarak darbe yapmış ve 26 Temmuz 1996'da iktidara gelmiştir.

23 Temmuz 2001 yılında Hutu ve Tutsi mensupları arasında imzalanan anlaşma kapsamında devlet başkanlığı makamının sırayla devralınacağı kararlaştırılmış, bu doğrultuda 30 Nisan 2003 tarihinde Hutu kökenli Domitien Ndayizeye görevi Tutsi kökenli Buyoya'dan devralmıştır. 2003 yılının başında kararlaştırılan ateşkes, son gerilla grubu olan Forces National de Libération (FNL) da 1 Şubat 2005 yılında katılması ile genişletilmiştir.

Burundi'nin idari yapılanması:

Burundi kendi içerisinde 17 ile ayrılmıştır. Söz konusu illerde kendi içerisinde 117 ilçeye, ilçeler de 2.639 tepeye ayrılmış konumdadır.  Burundi'de bulunan illerin her birinin merkez şehri de il ile aynı ismi taşımaktadır. Colline Burundi'de 3.derecede idari yapılanmanın adıdır. 21 Aralık 2018 tarihinden bu yana yeni başkent Gitega'dır.

Burundi'nin ekonomik özellikleri:

Burundi dünya açlık endeksine göre son 25 yılın verilerine göre dünyanın en fakir ülkesi konumundadır. 

Ülke ekonomisinin en önemli parçasını tarımsal faaliyetler oluşturmaktadır. Ülke nüfusunun yaklaşık olarak %85'i direkt ya da dolaylı olarak tarımsal faaliyetler içerisinde yer almaktadır. Burundi'de gerçekleştirilen tarımsal faaliyetlerin büyük çoğunluğunu kişisel tüketimi karşılamak için gerçekleştirilen faaliyetler kapsamaktadır. Kahve, manyok, muz, mısır, tatlı patates ve sebze ekilen ve yetiştirilen en önemli tarım ürünlerini oluşturmaktadır.

Tarımsal faaliyetlerin yanı sıra hayvancılık da toplum arasında yaygın olarak gerçekleştirilmektedir. Ülke genelinde hayvan sayısı yüksek olsa da, buradan elde edilen verim ve kullanım düşük düzeyde kalmaktadır. Bu alanda büyükbaş hayvanların sütünden ve etinden faydalanılmaktadır.

Burundi'de kültür:

Burundi'de yerel dinlerde gerçekleştirilen müzik ve danslar kültürün önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Özel günlerde ve düğünlerde abatimbo adı verilen dans ile daha hızlı olan ve abanyagasimbo olarak adlandırılan dans yaygın olarak gerçekleştirilmektedir. Kültürün bir parçası olan şarkılarda söyleyen kişiye ve gruba göre adlandırılmaktadır. Ailelerin beraber söylediği şarkılar imvyino olarak adlandırılırken, sadece erkeklerin söylediği şarkılar kwishongora, sadece kadınların söylediği şarkılar da bilito olarak adlandırılmaktadır. Tüm bu şarkıların ortak yönü ulusal dil olan Kirundi dilinde söylenmesidir.

Burundi'de gezilecek yerler:

Ruvubu Ulusal Parkı

Ruvubu National Park, 508 kilometrekarelik genişliğiyle ülkenin en büyük milli parkı unvanına sahip. Etkileyici doğası ve bölgede yaşayan hayvan türleriyle kendine hayran bırakan bu parkta, suaygırı, maymun, antilop, manda, leopar ve aslan gibi hayvanların yanı sıra 425’i aşkın kuş türünü de gözlemleyebilirsiniz.

Tanganika Gölü

Baykal Gölü’nden sonra dünyanın en derin ikinci gölü olarak bilinen Tanganika Gölü; enfes manzarası, zengin sualtı yaşamı ve çevresini saran muhteşem doğayla bölgenin en popüler turistik adreslerinden biri.

Burundi'nin bayrağı:

Peki Burkina Faso nerededir? Burkina Faso'nun tarihi ve ekonomik özellikleri nelerdir? Nüfusu ve yüzölçümü ne kadardır? İşte Burkina Faso hakkındaki tüm cevaplar...

Burkina Faso'nun genel özellikleri:

Burkina Faso, Afrika kıtasının batı bölümünde yer alan, denize kıyısı bulunmayan bir kara ülkesidir.

Ülkenin sınır komşularını Mali, Nijer, Benin, Togo, Gana ve Fildişi Sahili oluşturmaktadır.

[related-posts id="161248" color="bg-warning"][/related-posts]

Geçmişte Fransa sömürgesi olan ülke 1960 yılında Yukarı Volta adı ile bağımsızlığa kavuşmuştur. Bağımsızlık sonrası dönemde siyasi belirsizlikler neticesinde darbeler yaşanmış, 4 Ağustos 1983 tarihinde Thomas Sankara önderliğinde devrim gerçekleştirilmiş, ülkenin ismi de devrim neticesinde Burkina Faso olarak değiştirilmiştir.

Ülkenin başkenti Vagadugu'dur.

Burkina Faso, yüz ölçümü 274.200 km2 olması ile dünyanın en büyük 74. ülkesi konumundadır. 2020 yılında yapılan sayımlara göre ülke nüfusu 21.510.181'dir.

Burkina Faso ismi nereden gelir? Anlamı nedir?

Ülkenin kurulu olduğu bölümler Fransa sömürgesi olduğu dönemlerde Volta nehrinin üst bölümünde kaldığı için Yukarı Volta olarak adlandırılmış, bu isim bağımsızlık kazanıldıktan sonra da ülke ismi olarak kullanılmaya devam edilmiştir.

1983 yılında Thomas Sankara önderliğinde gerçekleştirilen devrim neticesinde Yukarı Volta’nın ismini onurlu insanların yaşadığı anayurt anlamına gelen Burkina Faso olarak değiştirilmiştir.

Burkina Mossilerin dili olan Mòoré dilinde onurlu, bozulmayan anlamında kullanılırken, faso kelimesi de Dioula dilinde 'anavatan, baba ocağı' anlamına gelmektedir.

[related-posts id="161716" color="bg-warning"][/related-posts]

Burkina Faso'nun tarihi özellikleri:

Burkina Faso toprakları çoğunlukla sömürgecilik dönemlerinden bilinse de, bu bölgedeki insan tarihi çok eskilere dayanmaktadır.

Arkeolojik araştırmalar neticesinde Burkina Faso sınırları içerisinde 14.000 yıl öncesine dayanan yerleşim alanların olduğu belirlenmiştir.

O dönem ülkenin özellikle kuzeybatı bölgelerinde yaşayan topluluklar avcı ve toplayıcı olarak hayatlarını sürdürmüşlerdir. O döneme ait keşifler 1973 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmaları neticesinde belgelenmiştir.

M.Ö. 3600 ile M.Ö. 2600 yılları arasında yerleşik hayata geçmeye başlayan topluluklar tarım alanında faaliyet göstermiş ve bu dönemlerde seramik ile demir objelerin kullanıldığı yapılan kazılar neticesinde ortaya çıkarılmış ayrıca bölgede yer alan çok sayıda mağara çizimleri de gün yüzüne çıkartılmıştır.

Günümüzde Burkina Faso'da yaşayan etnik grupların bir bölümü milattan sonraki dönemlerde belli köy toplulukları oluşturarak Burkina Faso topraklarında yaşamışlardır. Bu gruplar arasında en uzun süreli yerleşik etnik grubu olan Yonyoose etnik grubu, Dogon etnik grubu en önemlileri arasında yer almıştır.

Kolonileşme dönemi ve bağımsızlığa giden süreç

Bugünkü Burkina Faso'nun kurulu olduğu bölgelere ilk gelen Avrupalı Alman Heinrich Barth olmuştur. Afrika kıtası üzerine yaptığı araştırmalar neticesinde kuzeyden gelerek Liptoko'ya ulaşmış, ziyaret ettiği Dori üzerinden Timbuktu'ya geçmiştir.

1884-1885 yılları arasında gerçekleştirilen Berlin Konferansı sırasında Fransa, Büyük Britanya ve Almanya'nın Sudan'ın batı bölgeleri için birbirleriyle girdikleri Afrika Talanı yarışı kapsamında Mossi yöneticileri ile gerçekleştirdikleri himaye altına alma çabaları sonuç vermemiş, bunun üzerine Fransa 1896 yılında askerî güçleri ile başkent Ouagadougou'yu alarak Mossi yöneticilerinin kaçmasını sağlamış ve bölgeyi kontrolü altına almıştır.

Bu tarihten sonra yerel idareciler ile yapılan himaye anlaşmaları ile günden güne hakim olduğu bölgeleri çoğaltan Fransa günümüzde Burkina Faso'nun kurulu olduğu tüm bölgeyi kısa sürede sömürgesi olarak elde etmiştir. Bölge 1904 yılında Fransız Batı Afrikası içerisinde sömürge yönetim bölgesi olan Yukarı Senegal ve Nijer sömürge yönetiminin bir parçası olmuş, 1919 yılında ise Yukarı Volta adı altında bu yapıdan ayrılarak yine Fransız Batı Afrikası sömürge sistemine bağlı olarak yeni bir sömürge yönetim bölgesi olarak ilan edilmiştir.

Yeni yönetim bölgesi vali Édouard Hesling başkanlığında gerekli ticari başarıları göstermeyerek 1932 yılında bölgenin komşu sömürge yönetim alanları olan Fransız Sudanı (günümüzde Mali), Nijer ve Fildişi Sahili sömürge yönetimleri arasında bölüştürülerek bu bölgelere ilave edilmiştir. Bölgenin bölüşülmesi neticesinde özellikle kıyı kesimlerinde ihtiyaç duyulan zorunlu iş gücünün, nüfus açısında yoğun olan Yukarı Volta nüfusu tarafından karşılanması planlanmıştır.

Yukarı Volta askerleri I.Dünya Savaşı'nın yanı sıra II.Dünya Savaşı'nda da Fransız askeri olarak Tirailleurs sénégalais birliklerinde yer almışlardır.

Savaşların bitmesi neticesinde tıpkı diğer sömürge bölgeleri gibi Yukarı Volta'da Charles de Gaulle döneminde açıklanan yeni sömürge düzeni olan Fransız Birliği doğrultusunda yeniden yapılandırılmıştır. Özellikle Moogo naaba Koom II. önderliğindeki Mossiler Yukarı Volta'nın 1932 yılı sınırlarına yeniden kavuşturulması gerektiğini savunmuş, bölge 1947 yılında Fransa denizaşırı toprağı olarak kayda alınmıştır.

Yıllar içerisinde siyasi hayatı şekillenen Yukarı Volta, 1948 yılından itibaren Paris'te yer alan parlamentoya vekil göndermiştir.

1950'li yıllar ile birlikte bağımsızlık düşünceleri dile getirilmeye başlanan Yukarı Volta'da, Fransa'nın 1956 yılında çıkardığı ve denizaşırı topraklarında reformları hedef alan loi-cadre Defferre yasası ile birlikte yerel hükûmetler daha fazla söz sahibi olur konuma gelmiştir.

1958 yılında gerçekleştirilen referandum neticesinde ülke Fransa ile işbirliği içerisinde olan özerk bir cumhuriyet statüsüne sahip olmuştur. Yukarı Volta 1960 yılında yaşanan Afrika Yılı kapsamında Fransa'dan bağımsızlığını ilan etmiştir.

Bağımsızlık ve darbeler dönemi

5 Ağustos 1960 yılında bağımsızlığına kavuşan ülkede Maurice Yaméogo ilk devlet başkanı koltuğuna oturan isim olmuştur. Yaméogo, iktidarında kaynakların kullanımında savurgan bir siyaset izlemesi, ticari hedefleri yakalayamaması ve döneminde rüşvetin yaygınlaşması sonucu gerçekleşen halk ayaklanması sonucu Ocak 1966 yılında görevini bırakmıştır.

O dönem için ordunun en tepesinde yer alan Sangoulé Lamizana ülkenin ikinci devlet başkanı olarak görevi devralmıştır. Askeri rejim idaresindeki Yukarı Volta'da 1970 yılında gerçekleştirilen referandum sonucu ülkede Ocak 1971 yılında yeni bir anayasa hayata geçirilerek ikinci cumhuriyet dönemi ilan edilmiştir. Bu olaydan sonra batı Afrika genelinde yapılan ilk çok partili parlamento seçimleri sonucu RDA partisinin temsilcisi Gérard Kango Ouédraogo başbakan olmuştur.

İlerleyen dönemlerde yaşanan parti içi çekişmeler neticesinde yönetime yeniden el koyan ordu, Lamizana önderliğinde ulusal birlik hükûmetin oluşturulması ve yeni bir anayasının hayata geçirilebilmesi için adımlar atmıştır. Bu gelişmeler neticesinde Lamizana 1978 yılında gerçekleştirilen seçimler neticesinde üçüncü cumhuriyet döneminin devlet başkanı olarak seçilmiştir. Lamizana devlet başkanı seçilmesinin sonrasında Joseph Conombo'yu başbakan olarak atamıştır.

Ancak kurulan bu yeni hükûmette yaşanan iç sorunlar nedeniyle icraat gerçekleştirmekte sorunlar yaşamıştır. Ülke genelinde öğretmenlerin gerçekleştirdiği grev sonucu Saye Zerbo önderliğinde bir grup asker 25 Eylül 1980 yılında yönetime el koyarak darbe gerçekleştirmişler ve Lamizana'nın yerine Zerbo'yu devlet başkanı yapmışlardır.

4 Ağustos 1983 tarihinde daha sonra devrim olarak adlandırılacak olan askerî darbe gerçekleştirilerek Sankara kurtarılarak iktidara getirilmiştir.

Sankara, askeri rejim iktidarı döneminde sosyalist bir düzen benimsemiş, sosyal ve kalkınma alanlarında benimsediği politika ile kırsal kesimde yaşayanları şehirde yaşayan insanlar karşısında üstün tutmuş, kadınlara toplum içerisinde eşit haklar vermiştir. Bu gerçekleştirilenler ile Sankara toplumun radikal düzeyde değiştirilmesini ve yurt dışına bağımlılığı azaltmayı amaçlamıştır.

Ülke içerisinde yaşanan bu gelişmelerin yanı sıra Burkina Faso ülke dışında diğer ülkeler ile de dönem dönem sorunlar yaşamıştır. Özellikle Liberya ve Sierra Leone'de yaşanan iç savaşlarda Burkina Faso'nun özellikle mühimmat ve elmas ticaretinde önemli rol aldığı ve bu ticaretten önemli gelir elde ettiği suçlamaların maruz kalmış, diğer ülke iç işlerinde muhalefeti ve ayrımcı grupları destekleyerek istikrarsızlık oluşturmakla itham edilmiştir. Bu tür suçlamaların yanı sıra Burkina Faso Afrika kıtasında oluşan birçok krizde arabulucu ve barış elçisi olarak görev almıştır.

[related-posts id="161479" color="bg-warning"][/related-posts]

Burkina Faso'nun iklim ve coğrafi özellikleri:

Ülkenin kuzeyden güneye doğru olan uzantısında Sahel ile Sudan kuşakları arasında yaşanan geçiş kendisini bitki örtüsü üzerinde de göstermektedir. Kuzey bölgelerde yer alan Sahel kuşağı ülke topraklarının %25'i üzerinde etkili olmaktadır. Bu bölgelerde genel itibarıyla kurak bir iklim hakimdir. Yıl boyunca neredeyse iki aydan daha az bir süre yağan yağmur bıraktığı ortalama yağış miktarı ile 300 mm'nin altındadır.

Ülkenin geri kalan bölümünün büyük bir bölümünde Sudan-Sahel iklimi hakimdir. Bu iklimde yağmur dönemleri dört ila beş ay arasında sürmektedir. Ülkenin güney bölgelerinde hakim olan Sudan kuşağında ise yağmur sezonu altı ay kadar sürebilmekte ve yıllık ortalama 1300 mm yağış bırakabilmektedir.

Ülke genelinde hava sıcaklıkları 25 °C ila 30 °C arasında yer almaktadır. Burkina Faso genelinde Mart ve Nisan ayları sıcaklıkların en yüksek değerlerde ölçüldüğü, Ocak ve Şubat ayları ise ülke genelinde hava sıcaklıkların en düşük değerde ölçüldüğü aylar konumundadır.

Ülke genelinde 2067 farklı bitki türü bulunmaktadır. Bu bitki türlerin çoğunluğunu ise Poaceae ve Faboideae bitkileri oluşturmaktadır.[29] Doğal ortamda yetişen birçok bitki türü hammadde, hayvan yemi, gıda ya da tıbbi alanda kullanılmaktadır. Burada özellikle ülke genelinde sık görülen Baobab, Néré, Karité, Demirhindi gibi ağaç türleri bu tür kullanımlarda önemli bir yer kaplamaktadır.

Sahel ile Sudan kuşakları arasında yer alan ülkede bu kuşaklar arasındaki geçişler bitki örtüsü üzerinde de kendisini göstermektedir. Özellikle yıllık ortalama yağış miktarına göre belirginleşen farklılıklara göre ülke kuzeyinde kurak bir yer yüzeyi bulunmaktadır.

Sahel kuşağında dikenli çalıların hakim olduğu bitki örtüsü gözlemlenmekte olup, seyrek aralıklarla Baobab, Ziziphus mauritiana gibi ağaçlar ile Yabani kimyongiller gibi bitkiler yer almaktadır. Ülkede yağışların diğer bölgelere göre daha çok olduğu güney bölgelerde ise Akasya ağaçları, sık çalılıklar, Combretaceae gibi bitki türleri ile geniş çayırlık alanlar bulunmaktadır. Ülkenin güneyine doğru ilerledikçe ağaçlar sıklaşarak korular, ormanlık alanlar oluşturmaktadır. Bu bölgelerde yine aynı şekilde nehir boyunca oluşan ağaçlık alanlar görülebilmektedir.

Ülke yaban hayat açısından zengin bir konumda bulunsa da, son yıllarda nüfus baskısı ve tarımsal alanların artması nedeniyle yaşam alanları kısıtlanan yaban hayvan türlerini tehlike altına almaktadır. Günümüzde ülke genelinde fil, su aygırı, antilop, maymun türleri, leopar gibi yaban hayvanları gözlemlenmekte olup, zürafa ve çita gibi memeli hayvanlar yaşanan sorunlar nedeniyle bu ülkede artık gözlemlenememektedir.

Burkina Faso genelinde ayrıca 495 farklı kuş türü tespit edilmiş olup, deve kuşu, leylek, şahin gibi elliye yakın yırtıcı kuş, boynuzgaga, yalıçapkınıgiller ve arı kuşugiller türleri bunlardan birkaç tanesini oluşturmaktadır. Ülkede bulunan timsah ise halk tarafından genellikle kutsal olarak kabul edilmekte olup, nehirlerde ve mares olarak adlandırılan sulak alanlarda yaşamaktadır.

Burkina Faso'nun ekonomik özellikleri:

Burkina Faso dünyanın en fakir ve az gelişmiş ülkelerinden biri konumundadır. Ülke HIPC (Gelişmekte olan yüksek borçlu ülkeler) ülkelerinden biri olarak kabul edilmektedir. 2005 yılında Dünya Bankası ve IMF HIPC borçların yeniden yapılandırılması kapsamında ülkenin dış borçlarının silinmesi kararlaştırılmıştır. Burkina Faso İnsani Gelişim Endeksi 2013 raporuna göre 187 ülke içerisinde 181. sırada yer almıştır.

Ülkede Satın alma gücü paritesine göre Gayrisafi yurt içi hasıla verilerine göre 26,51 milyar Dolar seviyesinde olup, bu değere göre kişi başı düşen gelir 1.500 Dolar seviyesindedir.

Ülke nüfusunun yaklaşık olarak %90'ı şahsi tüketim ve kullanım için tarımsal ürünler ekmektedir. Bu ekilen ürünlerin çoğunluğunu darı, mısır, sorgum ve pirinç oluşturmaktadır.

Ülke toprakları içerisinde bulunan çok az yeraltı madeni gün yüzüne çıkarılabilmektedir. Bu madenlerin başında altın ve mangan gelmektedir. Yeraltı zenginliklerinin genelde ulaşım ağı açısından yetersiz konumda olan kuzey bölgelerde olması madenlere ulaşmada ve çıkarılan ürünlerin sevkiyatında büyük bir problem olarak gösterilmektedir.

Burkina Faso sanayisi özellikle var olan demiryolu hattının 1933 yılında Abidjan'a kadar uzatılması ve bu sayede denize bağlantısı olmayan bir ülke olarak liman kentine ulaşması neticesinde gelişim göstermiştir. Bobo-Dioulasso'da açılan bira fabrikası, petrol değirmenleri ve motorlu bisiklet üretimi yapan fabrika bu alanda ilk olma özelliğini taşımış, şehrin ticari anlamda kalkınmasında önemli pay sahibi olmuştur.

Burkina Faso'nun demografik yapısı:

Burkina Faso genç bir nüfusa sahip olup, 2020 tahmini verilerine göre nüfusun %63,91'i 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %3,16'sı 65 yaş ve üzerindedir.

Ülke genelinde en büyük etnik grubu nüfusun %40'ı ile Mossi etnik grubu oluşturmaktadır. Nüfusun geri kalan kısmını ise birçok etnik grup paylaşmakta olup, burada da Bobolar (%14), Senufolar (%9), Gurmalar (%8) en yüksek nüfus oranına sahip diğer etnik grupları oluşturmaktadırlar.

Ülkenin Fransa sömürgeciliğinden kurtularak bağımsızlığını ilan etmesi sonucu ülkenin resmi dili koloni ülkesi Fransa'nın dili olan Fransızca seçilmiştir. Son dönemde Fransızca kullananların oranı artsa da bu dili anadili olarak konuşanlar ülke genelinde azınlıkta bulunmaktadırlar. Ülke genelinde yerel diller olan Mòoré, Fulfulde ve Dioula dilleri yaygın olarak kullanılmaktadır.

Burkina Faso genelinde yerel etnik dinlere inananların oranı günümüzde de yüksek oranda gözlemlenebilmektedir. Yerel dinlere inananların oranı %15 seviyesinde bulunmaktadır. Mossilerin yerel dininde tanrı olarak kabul edilen Wẽnde dünyayı yarattıktan sonra yeniden insan olarak dünyaya geri geldiği inancı hakimdir. Söz konusu ilahın çeşitli dönemlerde de farklı mekanlarda farklı boyut ve şekillerde dünyada bulunduğuna inanılmaktadır.

Ülke genelinde uzun süre Mossilerin kuzeyden başlayarak yayılan İslamiyete direnci 18. yüzyılda Mossi krallığı olan Wogodogo Krallığı'nın kralı Moogo naaba Doulgou'nun İslamiyeti seçmesi neticesinde kırılmış ve ülke genelinde İslami inançlara göre yaşamını idame ettirenlerin oranında artış gözlemlenmiştir. Günümüzde ülkede hakim olan din İslamiyet olup, nüfusunun %60,5'i bu inanca göre yaşamını sürdürmektedir.

Burkina Faso'da idari yapılanma ve yönetim:

Burkina Faso kendi içerisinde 13 yönetim bölgesine (region) ayrılmıştır. Söz konusu bölgeler kendi içerisinde 45 ile, iller ise yine kendi içerisinde 350 ilçe ve belediyeye ayrılmış konumdadır. Yönetim bölgeleri, iller, ilçeler ve belediyeler yerel yönetimde kendi kendilerine idare etme hakkı bulunmakla birlikte aynı bölge, il, ilçe ve belediye isimleri ile devletin temsilcileri de bu yapıya paralel olarak yönetim kademesinde yer almaktadır.

Ülkede Président du Faso olarak adlandırılan devlet başkanı, her beş yılda bir seçilmekte olup, bu görevi en fazla iki kere üst üste gerçekleştirebilmektedir.

Burkina Faso'da görülmesi gereken yerler:

Moro-Naba Sarayı

Moro-Naba Sarayı, kökleri Mossi İmparatorluğuna kadar dayanan bir seremoniye ev sahipliği yapıyor. Her hafta cuma günleri düzenlenen bu törene isteyen herkes katılabiliyor fakat tören sırasında fotoğraf ve video çekilmesi kesinlikle yasak. Eğer Moro-Baba Sarayına gitmeyi düşünüyorsanız tarihi cuma gününe denk getirmeyi ihmal etmeyin.

Monument des Martyrs

Şehitler Anıtı ve Ulusal Kahramanlar Anıtı olarak da anılan Monument des Martyrs, ilginç görüntüsüyle ülkenin en çok ilgi çeken yapılarından biri. Ouaga 2000 isimli kentsel dönüşüm projesi sonucunda meydana gelen bu tuhaf yapı, ülkede uzay çağı mimarisine örnek olarak gösteriliyor. Eğer mimariye meraklıysanız bu yapıyı mutlaka görmelisiniz.

Ulusal Müzik Müzesi

Ülkenin en önemli sergi alanlarından biri olan Ulusal Müzik Müzesi‘nde 200 yıllık müzik enstrümanları arasında keyifli bir yolculuğa çıkabilirsiniz. Şehir merkezinde Oubritenga Caddesi üzerinde yer alan bu müzenin 1998 yılından bu yana toplanan zengin koleksiyonunda aerofon, membranofon, idiofon ve kordofon gibi enstrümanları da bulabilirsiniz.

Burkina Faso Ulusal Müzesi

Ülkenin en popüler turistik mekanları arasında gösterilen Burkina Faso Ulusal Müzesi, ülkenin kültürel dokusunu, yaşam biçimini ve sanat eserlerini merak edenler için kaçırılmayacak bir nokta. Masklar, geleneksel kıyafetler, aksesuarlar gibi çok sayıda parçanın sergilendiği Burkina Faso Ulusal Müzesi, Ouagadougou şehrinde yer alıyor.

[related-posts id="161707" color="bg-warning"][/related-posts]

Burkina Faso'nun bayrağı:

Kültürel ve sosyal yönden de yakın olduğumuz bir ülke. Peki Bulgaristan nerededir? Bulgaristan'ın tarihi ve ekonomik özellikleri nelerdir? Nüfusu ve yüzölçümü ne kadardır? İşte Bulgaristan hakkında bütün detaylar...

Bulgaristan'ın genel özellikleri:

Bulgaristan balkanlar'da yer alan ülkedir. Avrupa Birliği’ne tam üyedir. Batıda Sırbistan ve Kuzey Makedonya, doğuda Karadeniz, kuzeyde Romanya, güneyde Yunanistan güneydoğuda Türkiye ile çevrilidir.

110.994 kilometrekarelik yüz ölçümüyle Avrupa'nın en büyük 16. ülkesidir.

[related-posts id="180625" color="bg-warning"][/related-posts]

Balkan, Rodop ve Rila gibi dağlar yüzey şekillerini belirler. Rila Dağı üzerindeki Musala Zirvesi, Doğu Avrupa ve Balkanlar'ın en yüksek doruk noktasıdır.

Kuzeydeki Tuna Ovası ve güneydeki Yukarı Trakya Ovası da Bulgaristan'ın alçak ve verimli bölgeleridir.

[related-posts id="161470" color="bg-warning"][/related-posts]

Bulgaristan'ın ismi nereden gelir? Anlamı nedir?

Bulgaristan adı, Birinci Bulgar İmparatorluğu'nu kuran Türki kökenli bir boy olan Ön Bulgarlardan gelmektedir.

Ön Bulgarların isimleri günümüzde hâlâ tam olarak aydınlatılamamıştır ve MS 4. yüzyıldan daha erken bir tarihe kadar izini sürmek zordur ancak muhtemelen Proto-Türkçe bulģha ("karıştırmak", "sallamak", "yerini değiştirmek") kelimesinden ve onun türevi olan bulgak ("isyan", "düzensizlik") kelimesinden türetilmiştir.

Anlamı, "isyan etmek", "kışkırtmak" veya "bir düzensizlik durumu yaratmak" ve dolayısıyla "karışıklık çıkarıcılar" olarak genişletilebilir.

Bulgaristan'ın tarihi özellikleri:

Bulgaristan'ın ilk sakinleri Hint-Avrupa kökenli bir kavim olan Traklardır. Milatla birlikte ülke önce Roma İmparatorluğu, sonra da Bizans İmparatorluğu egemenliğine girer.

Bizans İmparatorluğu yıkılıncaya değin Bizans ile savaşıp hâkimiyet alanlarını genişleten Bulgarlar, 1018-1186 yılları arasında yeniden Bizans İmparatorluğu'nun egemenliğine girmiştir. 14. yüzyılda Türklerin Rumeli'ye çıkmasından sonra bağımsızlıklarını yitirerek Osmanlı Devleti'nin egemenliğine girmişlerdir.

Osmanlı Devleti'nin gerilemeye başlaması ve Çarlık Rusyası'nın da desteğiyle, Balkanların tümünde olduğu gibi Bulgaristan'da da ulusal kurtuluş hareketi alevlenmiş, 93 Harbi'nden yenilgiyle çıkan Osmanlı Devleti, Bulgaristan'ı 3 Mart 1878 tarihinde içişlerinde bağımsız bir Prenslik olarak, 5 Ekim 1908 tarihinde ise tam bağımsız Çarlık olarak tanımıştır.

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlılarla aynı cephede savaşa katılan Bulgaristan, II. Dünya Savaşı'na da Almanya saflarında katılarak her iki savaştan da yenilgiyle çıkmıştır.

II. Dünya Savaşı'nın ardından Balkanlar'da ilerleyen Sovyet ordusunun da yardımıyla Georgi Dimitrov önderliğinde sosyalist rejime geçen ülke, soğuk savaş yıllarında Varşova Paktı'nın üyesi olarak kalmıştır.

Doğu Bloku'nun çözülmesiyle 1990 yılında sosyalist rejimin yıkıldığı Bulgaristan, komşusu Türkiye ile olan ilişkilerini oldukça olumlu bir temele oturtmuştur. Ülke 1 Ocak 2007 tarihinde Avrupa Birliği'ne katılmıştır.

Bulgaristan'ın iklim ve coğrafi özellikleri:

Koca Balkan Dağları Bulgaristan'ı kuzeyde Tuna platosu, güneyde ise Trakya platosu olarak kabaca iki coğrafi bölgeye ayırır. Oldukça dağlık bir coğrafyaya sahip olan güney Bulgaristan'da Rodop ve Rila sıradağları yer alır.Ülkenin ve Balkanların en yüksek zirvesi olan 2925 metre rakımlı Musala Dağı da burada bulunmaktadır.

Ülkenin en önemli ırmağı olan Tuna Nehri, aynı zamanda Romanya-Bulgaristan sınırının çok büyük bir kısmını oluşturur.Bulgaristan sınırları içerisinde doğup, Yunanistan-Türkiye sınırını oluşturarak Ege Denizi'ne dökülen Meriç ve Sofya yakınlarında doğup ülkenin güneybatısından geçerek Yunanistan'dan Ege Denizine dökülen Struma ırmakları, ülkenin başlıca ırmakları arasında gösterilir.

Bulgaristan'da ılıman karasal iklim tipi görülür. Ülkede yaz ayları oldukça sıcak geçer. Kış ayları ise çok soğuktur ve çoğunlukla kar yağışı görülür. İklim özellikleri doğrultusunda Bulgaristan'ın bitki örtüsü düz kesimlerde bozkır, dağlık ve daha ılıman bölgelerde ise ormandır.

Bulgaristan'ın ekonomik özellikleri:

Birinci ve ikinci Dünya Savaşları’nda yenik düşen Bulgaristan’ın ekonomisi bu sonuçlardan çok etkilenmiştir. Ülkenin ekonomisi komünist bir rejime geçtikten sonra biraz rahatlasa da, Cumhuriyet yönetimine geçtiğinde ekonomik koşullar tekrar bozulmuştur. 2007 yılında ülkenin Avrupa Birliği’ne katılmasıyla birlikte yapılan reform hareketleri ülkeyi parasal açıdan tekrar toparlamaya başlamıştır.

Türkiye, Bulgaristan’ın ilk 5 ticaret ortağı arasında bulunmaktadır. Mineral yakıt, bakır, plastik, elektrikli makine ve demir-çelik Türkiye’den Bulgaristan’a ihraç edilen başlıca ürünlerdir.

Mineral yağlar, yağlı tohum, meyve, ağaç, ahşap eşya, plastik ve kurşun ise Türkiye’nin Bulgaristan’dan ithal olarak aldığı ürünler arasındadır.

2004 itibarı ile NATO üyesi olan Bulgaristan 1 Ocak 2007'de de AB'nin tam üyesi olmuştur.

Bulgaristan'ın demografik yapısı:

Bulgaristan'da çoğunlukla Bulgarlar yaşar. Ardından Türkler ve Ruslar gelmektedir. Ülkenin resmi dili ise Bulgarca'dır. Ayraıca Bulgarca'da birçok Türkçe kelemelere benzer kelimeler bulunmaktadır.

Bulgaristan vatandaşlarının büyük bir oranı Ortodoks Hristiyan'dır.

Çağdaş Bulgar kültürü Trak, Slav ve Ön Bulgar kültürünün bir karışımı olsa da Yunan, Roma, Osmanlı ve Kelt kültüründen de etkilenmiştir.

[related-posts id="161701" color="bg-warning"][/related-posts]

Bulgaristan'a nasıl gidilir?

Bulgaristan Türk vatandaşlarına vize uyguluyor. Vize başvuruları aracı kurumlara 180 günden uzun geçerliliği olan pasaportla yapılıyor. Hususi (yeşil) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 güne kadar girişlerinde, diplomatik (kırmızı) ve hizmet (gri) pasaport sahipleri ise 30 güne kadar seyahatlerinde vizeden muaf tutuluyor.

Bulgaristan’ın başkenti Sofya’ya İstanbul’dan her gün düzenli uçak seferi bulunuyor. 1.5 saatlik uçuşun ardından başkent Sofya’ya ulaşmak mümkün. İstanbul, Bursa, Edirne ve İzmir’den Sofya, Filibe ve Kırcaali gibi Bulgar kentlerine otobüs seferleri yapılıyor.

Bulgaristan’da yaşayan Türk nüfusunun Türkiye‘deki akrabalarıyla olan bağları sebebiyle Bulgaristan-Türkiye arasındaki otobüs seferlerinde farklı firma alternatifleri bulunuyor. Bulgaristan’a ulaşmanın bir başka yolu da özel araçla yolculuk. Edirne Kapıkule üzerinden çıkış yapılarak Bulgaristan’ın farklı kentlerine ulaşım sağlanıyor.

Bulgaristan'da yönetim biçimi ve politika:

Bulgaristan parlamenter demokrasi ile yönetilen bir cumhuriyettir. Seçimler Merkez Seçim Komisyonu tarafından denetlenir ve düzenlenir. Siyasi partiler doğrudan halk oylamasıyla meclisteki 240 sandalye için yarışırlar. Ulusal Meclis yasaları çıkarma, bütçeyi onaylama, cumhurbaşkanlığı seçimini düzenleme, hükûmeti oylama ve görevden alma, savaş ilan etme, askeri birliklerini yurt dışına gönderen tezkereyi çıkarabilme ve uluslararası sözleşmeleri onaylama yetkisine sahiptir.

Bulgaristan'da gezilecek yerler:

Bulgaristan'da UNESCO dünya mirası listesi giren tam 9 eser bulunmaktadır. Başta Sofya olmak üzere, Plovdiv, Varna, Burgaz ve Plevne şehirleri de görülmeye değer yerlerden.

Madara Binicisi

Madara Binicisi, Varna yolu üzerinde, Varna’dan 76 km kadar batıda kalan Madara kasabası yakınında bulunan bir kayalık üzerine yapılmış bir aslana binen biniciyi resmetmekte. Madara , Hristiyanlık öncesi Bulgar İmparatorluğu için önemli bir nokta imiş.

Bu duvar üzerindeki diğer kabartmalar da Bulgar İmparatorluğu döneminin 705 – 801 yılları arasında bazı olaylarını anlatmakta. Hem tarihi önemi hem de dönemin Avrupa sanatlarına hiçbir şekilde benzememesi sebebiyle 1979 yılından günümüze UNESCO Dünya Mirası Listesi‘nde.

Ivanova Kaya Kiliseleri

Kuzey-doğu Bulgaristan'da, Rusçuk şehrine 20 km uzaklıktaki İvanovo köyü yakınlarındaki Kaya Mezarları Kompleksi, masif bir kaya içine oyulmuş kilise, şapel ve manastırlardan oluşmaktadır. Bölge 12. yüzyılda ilk keşişlerin kendi yaşam alanlarını (kiliseler, şapeller ve odalar) hazırladıkları yer olarak da bilinmektedir. İlk manastır 1200'lerin başlarında oluşturulmuş, yapılan bağışlar ve desteklerle 1331-1371 yılları arasında en görkemli yıllarını yaşamıştır.

Bu dönem aynı zamanda Bulgarların Bizans egemenliğinden kurtulduğu ve Osmanlı egemenliğine girdikleri 1396 yılına kadar bağımsız kaldıkları döneme denk gelmektedir. Osmanlılarla birlikte eski önemini kaybetse de bölgedeki mağaralar 17.yüzyıla kadar keşişler tarafından kullanılmaya devam edilmiştir.

Rila Manastırı

Rila Manastırı Bulgrasitan'ın en büyük ve en ilgi çekici yapılarından birisi olarak gösterilmektedir. Manastır, Bulgaristan'ın başkenti Sofya'dan 117km uzaklıktadır. Deniz seviyesinden 1147m yükseklikte bulunan Manastır, Rilska ve Drushlyavista nehirleri ile etrafı çevrilidir.

Manastırda bulunan ana kilisenin birbirinden değerli altın kaplama eşyalarla donatıldığı görülmektedir. İçinde 5 kubbe, 3 sunak ve 2 yan şapel bulunmaktadır.

Varna Nekropolü

Nekropol Ekim 1972'de, ekskavatör operatörü Rayço Marinov tarafından şans eseri keşfedilmiştir. Yerel halk tarafından buluntuları incelemesi için bölgeye çağırılan, Dalgapol Tarih Müzesi küratörü Dimitar Zlatarski, keşfin tarihisel ve arkeolojik boyutunun önemini hemen kavramış ve derhal Varna Tarih Müzesi yetkilileriyle temas kurmuştur. Gerekli formalitelerin tamamlanmasından sonra, kazı ve araştırma, Mihail Lazarov (1972–1976) Ivan Ivanov (1972–1991) yönetimindeki ekibe teslim edilmiştir. Nekropol bölgesinin %30'luk kısmında hâlâ arkeolojik kazı yapılmamıştır.

Nekropolde şimdiye kadar, içinde altın ve bakırdan yapılmış değişik materyaller, topraktan mamul kap kacağın (toplam 600 parça) yanı sıra, obsidyen ve çakmak taşından yapılmış yüksek kalitede bıçaklar ve değişik deniz kabukları ve boncuklar, barındıran toplam 294 mezar ortaya çıkartılmıştır.

[related-posts id="161476" color="bg-warning"][/related-posts]

Bulgaristan'ın bayrağı:

Brunei'nin Genel Özellikleri:

Brunei, Güneydoğu Asya'daki Borneo adasında yer alan sultanlıktır. Kelime anlamı olarak 'barışın ülkesi' anlamına gelmektedir.

Ülkenin tek komşusu Malezya'dır. Başkenti Bandar Seri Begavan'dır. İslami monarşi ile yönetilen ülkenin resmî dili Malaycadır.

Ülkenin gelir kaynaklarının başında doğal gaz ve petrol vardır.  Ülke ekonomisi Sultan'ın ve petrol şirketi Shell'in elindedir.

Katar'dan sonra GSMH ölçütüne göre dünyanın en zengin ikinci ülkesi olarak kabul edilmektedir.

Brunei Sultanı Hassanal Bolkiah dünyanın en zengin isimleri arasında yer alır.

Brunei'nin tarihi özellikleri:

1565 yılında Filipinler'e kadar ulaşan İspanyol sömürgeciler Müslümanların elindeki bazı yerleri işgal ettiler. 17. yüzyılın başlarından itibaren Hollandalılar da Brunei'yi güneybatıdan sıkıştırmaya başladılar. Bu sırada Hollandalı sömürgeciler Borneo'nun güneyinde koloniler kurmaya başlamışlardı.

Hollandalılar zaman içinde Doğu Hint adalarını tamamıyla hâkimiyetlerine aldılar. Hollandalıların arkasından İngiliz sömürgeciler de bölgeye yerleştiler ve İngiliz Doğu Hindistan Şirketi Brunei'yle yakından ilgilenmeye başladı. Bölgede İngilizlerin güçlerini artırması Hollandalıların zayıflamalarına yol açtı.

İngilizler 1841'de kuzeydeki Labuan adasını ele geçirdiler. Aynı yıl Brunei Sultanına karşı başlatılan bir ayaklanmaya müdahale ederek bu ayaklanmayı bastıran İngilizler karşılığında James Brooke adlı bir üst düzey İngiliz subayını Sarawak valiliğine tayin ettirdiler. Bunun arkasından İngilizler bölgedeki hâkimiyet alanlarını genişleterek Brunei sınırlarını sürekli daralttılar.

1847'de Brunei Sultanının sarayındaki bütün İngiliz danışmanları öldürmesi İngilizlerin saldırılarını daha da şiddetlendirmelerine vesile oldu. 1888'de Brunei tamamen İngiliz himayesine girdi. 1906'da da İngilizlerin bölgedeki valisi Brunei üzerinde her türlü yetkiye sahip oldu. İngilizlerin bu yönetimleri 1941'e kadar devam etti.

1941'de Brunei Japonya tarafından işgal edildi ve Japon işgali 1945'e kadar sürdü. 1945'te Avustralyalı birliklerce geri alınarak yeniden Sarawak'taki İngiliz valisine bağlandı. 1956'da Brunei Halk Partisi kuruldu. 1959'da İngiliz himaye sisteminde bazı değişiklikler yapıldı. 1961'de Brunei Birlik Partisi kuruldu. Bu siyasi oluşumlar İngiliz sömürgecileri bazı anayasal değişikliklere ve bazı şeyleri kabullenmeye zorladı.

1962'de üyelerinden bazıları seçimle belirlenen ve sınırlı yetkilere sahip bir yasama meclisi oluşturuldu. 8 Aralık 1962'de Brunei Halk Partisi taraftarları İngiliz himayesindeki Sultan III. Ömer Ali Seyfeddin'e karşı bir ayaklanma başlattılar.

Ancak bu ayaklanma İngiliz kuvvetlerince bastırıldı ve Halk Partisi de kapatıldı. 1965'te yeni bir yasama meclisi oluşturulması için seçimler yapıldı. Seçimlerde yasama meclisinin 21 üyesinin sadece 10 üyesi halk tarafından belirlendi, diğer 11 üyesi sultan tarafından tayin edildi. Göstermelik olduğu anlaşılan bu seçimler halkı tatmin etmedi. Sultan III. Ömer, 1967'de tahtı oğlu Muda Hasanal Bolkiah'a bıraktı.

Muda Hasanal Bolkiah, 1979'da İngilizlerle, 1983 sonunda İngiliz himayesinin kalkması üzere anlaşma yaptı. Bu anlaşma gereğince Brunei, 1 Ocak 1984'te bağımsızlığını ilan etti.

Muda Hasanal Bolkiah, İngilizlerle iyi geçinen biridir. Hatta Malezya veya Endonezya'nın ülkesini egemenliği altına alabileceği korktuğundan dolayı İngiliz himayesinin kalkmasını pek istemiyordu. İngiliz himayesinin kalkmasını ancak söz konusu iki devletin Brunei'yi kendi topraklarına dahil etmeyecekleri üzere garanti vermelerinden sonra kabul etti.

Brunei, bağımsızlığından buyana Sultan Muda Hasanal Bolkiah tarafından yönetilmektedir.

Brunei'nin coğrafi özellikleri ve iklimi:

Brunei Güneydoğu Asya'da yer alan Borneo adasında konumlanmıştır.

Ülkenin toplam yüzölçümü 5.765 km2 olup birbirleriyle kara bağlantısı olmayan 2 adet parçadan oluşur.

Nüfusun büyük kısmı batıdaki parçada yaşamaktadır. Güney Çin Denizi'ne 161 km kıyısı bulunan ülkenin tek kara komşusu 381 km'lik sınırı ile Malezya'dır. Brunei yaklaşık 500 km2 karasal suya sahiptir.

Ülke tropikal iklim kuşağında yer aldığından, iklimi sıcak ve nemlidir. Ancak, gece gündüz sıcaklık farkları büyüktür. Denizden eser rüzgârlar, ısı ve nem oranını düşürür. Günlük ortalama sıcaklık 24-30 derece arasındadır.

Yağışlar yüksek ve yılın her döneminde dengeli dağılım gösterir. Yıllık ortalama yağış tutarı 3.275 milimetredir. Bu oran, kıyılarda 5 bin milimetre, iç kesimlerde ise 2,500 milimetredir.

Brunei'nin ekonomik özellikleri:

Dünyanın en zengin ülkelerinden biri olmasına karşın, az gelişmiş ülke konumunda olan Brunei’nin, zenginliği yalnız petrol ve doğalgaza dayanır. Ülke tüketiminin yüzde 25′ ini karşılayan tarımsal üretimin önemi, giderek azalmakta olup pirinç, tatlı patates, manyok, muz, ananas ve tropik meyveler başlıca tarım ürünleridir.

Buna karşın, karides üretimi ve sığır besiciliği giderek önem kazanmaktadır. Petrol endüstrisinin ağırlıkta olduğu petro-kimya, doğal gaz sıvılaştırma tesisleri ve gübre üretiminin yanı sıra, kereste, kâğıt ve cam temel endüstri etkinlikleridir.

İhracatın yüzde 9’u aşkın bölümünü ham petrol ve doğal gaz oluşturur (geri kalanı kauçuk, kereste, deri, biber). Her çeşit besin ürünleri, makine, ulaşım araçları ve öteki işlenmiş malların ithalatı yapılır.

En büyük dış pazarı oluşturan Japonya’ya petrolün yüzde 46’sı, doğal gazın yüzde 97’si satılır. Malaysiya, Singapur, Tayvan, ABD, Büyük Britanya, Avustralya, Çin Halk Cumhuriyeti, diğer başlıca ticaret ortaklarıdır.

Brunei'nin demografik yapısı:

Ülke nüfusunun %65,7'si Malay, %10,3'ü Çinli, %3,4'ü yerli halk, %20,6'sı ise diğer küçük etnik gruplara mensuptur.

Brunei, Tutong, Belait, Dusun, Murut, Kedayan ve Bisaya adlı yerli grupları kapsamakta olup Bumiputera olarak adlandırılan bu gruplara devlet tarafından özel ayrıcalıklar tanınmaktadır. Ülkede yabancı göçmen sayısı fazladır.

Resmî din olan İslam, özellikle de Sünni Şafii İslam %80'i aşkın inanan oranıyla ülkedeki baskın dindir. Budizm ve Hristiyanlık her biri için yaklaşık %7 olmak üzere ülkedeki diğer büyük dinlerdir. Yerli dinler gibi diğer dinlere inananlar veya dinsiz kişiler toplumun %5'ini oluşturmaktadır.

Brunei'de gezilecek yerler:

Görkemli İslam mimarisine ve yemyeşil bir coğrafyaya sahip olan Brunei geleneksel kültür ile kent yaşamını güzel bir biçimde birleştiriyor. 

Royal Regalia

Royal Reglia Müzesi Sultan’ın tüm kraliyet rütbelerini ve mevcut hükümdarın saltanatının Gümüş ve Altın Jübile kutlamalarını anma sergilerini içeriyor. 1992’deki Gümüş Jübile kutlamaları sırasında Sultan şehrin sokaklarında buradaki altın araba ile dolaştırılmış.

Sultan Ömer Ali Seyfeddin Camii

Yapımı 1954-1958 yılları arasında tamamlanan Omar Ali Saifuddien Camii, Brunei’nin 28. sultanı (şu anki Sultan Hassanal Bolkiah’ın babası) adına yapılmış. Caminin tüm çevresi yapay bir göl ile çevrili. Bu göl yapı için yansıtıcı bir efekt yaratıyor. Yerler ve duvarlar İtalya’nın en iyi mermerleri kullanılarak yapılmış. Avizeler İngiltere’den, halılar Suudi Arabistan ve Belçika’dan getirtilmiş. 3.5 milyon mozaik parçasından oluşan ana kubbesi insanları hayretler içerisinde bırakıyor.

Taman Mahkota Jubli Emas

Nehir kenarındaki 12 hektarlık Taman Mahkota Jubli Emas gün batımında yürüyüş yapmak, bahçelerde gezinmek, Omar Ali Ali Aliududenen Camii ve Kampong Ayer’i ziyaret etmek için bir park olarak yapılmış.

Gadong Night Market

Her gün 16.00’dan gece geç saatlere kadar açık olan gece pazarında lokal yiyecekler satılıyor. Bruneililer ile konuşma ve yerel tatlar deneme imkanı bulmak için turistler bu pazara akın ediyor.

Brunei River Cruise & Proboscis Monkeys

Brunei Nehri boyunca mangrov ormanının içinde ilerleyerek probiscis maymunlarını görebilirsiniz. Uzun burunlu maymunlar olarak bilinen bu komik canlılar Borneo Adası’nın endemikleri. Dünyada sadece burada yaşıyorlar.

Brunei'nin bayrağı:

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Genel Özellikleri:

BAE 1971 yılında kurulmuştur.

BAE, Orta Doğu'da Arap Yarımadası'nın güneydoğusunda bulunan, Umman ve Suudi Arabistan'la komşu olan bir ülkedir. BAE, Abu Dabi, Dubai, Acman, Füceyre, Resü'l-Hayme, Şârika ve Ümmü'l-Kayveyn adlı yedi emirlikten oluşmaktadır. Ülkenin başkenti ve büyük ikinci emirliği olan Abu Dabi, aynı zamanda ülkenin siyasi, endüstriyel ve kültürel merkezi konumundadır.

Ülke mutlak Monarşi ile yönetilmekle beraber, ülke sınırlarının yüzde 86'sını Abu Dabi Emirliği oluşturmaktadır.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin tarihi özellikleri:

16. yüzyılda başlayan Portekiz etkisi 17. yüzyılda yerini İngilizlere bıraktı. Başat kabile Kavasim ile Arabistan içlerinden gelen Hanbelîleri korsan olarak ilan eden İngilizler, 1819-1820'de kıyı limanlarına karşı saldırıya geçti. Aslında İngilizlerin asıl amacı, bölge ticaretini kendi egemenlikleri altına almaktı.

Mahalli esnafın büyük bir direnişi dahi İngilizleri deniz ticaretini kendi güdümleri altına almalarını engelleyememiş ve sonunda korsanlığa son veren Denizlerde Genel Barış Antlaşması'nı zorla kabul ettirdiler.

1853 yılında Denizlerde Kalıcı Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması üzerine bölgeye Ateşkes Kıyısı adı verildi. İngilizler 1892 yılında Özel Ayrıcalık Antlaşması olarak bilinen bir paktın oluşmasını sağlayarak bölgenin dış politikasını denetim altına aldılar.

Ateşkes Kıyısı 1873-1947 arasında İngiliz Doğu Hindistan Kumpanyası, sonraki yıllarda da İngiliz Dışişleri Bakanlığı tarafından yönetildi. 1971 yılında İngilizlerin Basra Körfezi'nden çekilmesi üzerine emirlikler "Birleşik Arap Emirlikleri" adı altında bir federasyon oluşturarak 2 Aralık 1971 tarihinde İngiltere'den bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.

Ülkede bağımsızlık günü millî bayram olarak kutlanılır. Anayasası ise, yine 2 Aralık 1971'de oluşturulmuştur.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin ekonomik özellikleri:

Birleşik Arap Emirlikleri'nin en önemli gelir kaynağı petroldür. 1992'de toplam 837 milyon varil petrol üretmiştir.

OPEC ülkeleri arasında 1993'te gerçekleştirilen anlaşmadan sonraki günlük petrol üretimi 2 milyon 160 bin varildir.

1993'teki petrol rezervi 64 milyar 750 milyon varil olarak tahmin ediliyordu. Doğal gazın da ülke ekonomisine önemli katkısı olmaktadır. 1992'de 25.5 milyar m³ doğal gaz üretmiştir.

1993'teki doğal gaz rezervi de 5.5 trilyon m³ olarak tahmin ediliyordu. Petrol ve doğal gazdan elde edilen gelirin gayri safi yurt içi hasıladaki payı %47'dir.

Şubat 2021'de Birleşik Arap Emirlikleri, BAE vatandaşlık kanununda önemli değişiklikler yaptı. Hükûmet, nitelikli yatırımcıların ve özel yeteneklere sahip kişilerin aileleriyle birlikte vatandaşlığa alınmasına izin verecek. Birleşik Arap Emirlikleri, ekonomisine katkıda bulunabilecek yatırımcıların yanı sıra özel yetenekleri de ülkeye çekmeyi hedefliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin coğrafi özellikleri ve iklimi:

BAE, çöl iklimine yakın bir tropikaltı iklime sahiptir. Yaz aylarını bunaltıcı olmakla birlikte, termometreler 40-45 dereceleri görebilir. Kışın ise, sıcaklıklar 10 derece civarında seyreder.

BAE'nin iklimi sebebiyle kıyı şeridine düşen yağış miktarı çok azdır. Ancak iç kesimlere ve dağlık bölgelere gidildikçe yağış miktarı artmaktadır.

BAE ayrıca kum fırtınalarının da sık sık görüldüğü yerlerden biridir.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin siyasi yapası ve yönetim özellikleri:

Ülke monarşi ile yönetilen Yedi Emirlikten oluşan federasyon ile yönetilir. 

Birleşik Arap Emirlikleri'nde emirlikler iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Birleşik Arap Emirlikleri'ne bağlıdır.

Ülkenin başkenti Abu Dabi'dir. En büyük şehri ise dünyaca ünlü kent olan Dubai'dir. Körfez ülkeleri içerisinde en liberal dış ticaret rejimine sahiptir.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin demografik yapısı:

Birleşik Arap Emirlikleri'nde her 100 kadına 219 erkek düşer, 25-64 arasında bu oran 322'ye kadar çıkar. Bu oranlar Katar'dan sonra erkeklerin aleyhine olan dünyanın en yüksek ikinci cinsiyet oranlarıdır.

Dil

Ülkede diğer Arap ülkelerinde olduğu gibi resmî dil Arapçadır. Eğitim genelde İngilizcedir ve özellikle iş hayatında yaygın olarak İngilizce kullanılır. Ülkede çok yabancı olduğu için (Hintçe, Endonezce) İngilizce de yaygındır. Ticaret dili Fransızca, Arapça, Farsça ve İngilizcedir.

Din

Ülkedeki en yaygın din ise %77'lik oranıyla İslam'dır. Azınlık dinleri olarak da %12 ile Hristiyanlık, %4 ile Hinduluk ve diğer dinler takip ederler.

Eğitim:

Ortaöğretim düzeyindeki eğitim sistemi, Abu Dabi Eğitim Konseyinin yetkisi altında olduğu Abu Dabi hariç tüm emirliklerde eğitim, Eğitim Bakanlığı tarafından izlenir.

Sistem, İlkokul, ortaokul ve liseden oluşur. Devlet okulları devlet tarafından finanse edilir ve müfredat, Birleşik Arap Emirlikleri'nin kalkınma hedeflerine uyacak şekilde oluşturulur. Devlet okulunda eğitim dili Arapçadır ve ikinci dil olarak İngilizce öğretilmektedir.

Uluslararası akreditasyona sahip birçok özel okul da bulunmaktadır. Ülkedeki devlet okulları BAE vatandaşları için ücretsizdir, özel okulların ücretleri ise değişiklik göstermektedir.

Birleşik Arap Emirkleri'nde görülmesi gereken yerler:

Şeyh Zeyd Camii

Birleşik Arap Emirlikleri’nin kurucusu Şeyh Zayed’in anısına inşa edilen Şeyh Zayed Camii (Sheikh Zayed Grand Mosque), Abu Dhabi de yer alıyor. Hem ülkenin hem de Abu Dhabi’nin en önemli sembolleri arasında kabul edilen bu dini yapı, görkemli mimarisinin yanı sıra dünyanın en büyük el dokuma halısı, İznik’ten getirilen çinileri ve 24 ayar altın kaplamalı avizeleriyle de biliniyor.

Burj Khalifa

Toplam 828 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek yapısı unvanını taşıyan Burj Khalifa, Dubai’nin en popüler ziyaret noktalarından biri. 164 kattan oluşan bu dev gökdelen, muazzam şehir manzarasını izleyebileceğiniz seyir teraslarına, restoranlara ve iş merkezlerine ev sahipliği yapıyor.

Burj Al Arab

Dubai‘nin simgesi olarak anılan 7 yıldızlı bir otel olan Burj Al Arab, devasa bir yelkeni andıran mimarisi nedeniyle ‘Yelken otel’ olarak da biliniyor. Mimarisi ve eşsiz manzarasının yanı sıra Orta Doğu ve dünya mutfağından çıkan leziz tatları deneyebileceğiniz restoranıyla da ünlü olan Burj Al Arab, dünya jet sosyetesinin vazgeçilmez konaklama adreslerinden. Zira otelin gecelik fiyatları ortalama 6000 TL’yi buluyor.

Palmiye Adaları

Dünyaca ünlü Palmiye Adaları (Palm Jumeirah), Dubai’de oluşturulan yapay adacıklardan meydana geliyor. Eğlence merkezleri ve lüks konaklama tesisleriyle göz kamaştıran bu turistik adalar, uzaydan bile görülebiliyor. Dubai’nin ihtişamlı yaşamını yansıtan Palmiye Adaları, Basra Körfezi kıyısında yer alıyor.

Yas Adası

Abu Dhabi merkezine yaklaşık 30-40 dakika uzaklıkta yer alan Yas Adası (Yas Island), ülkenin en önemli eğlence ve alışveriş merkezlerinden biri. Proje uygulaması hala devam eden ve tamamının 2018 yılında bitmesi planlanan bu ada; su parkı, alışveriş merkezi, kafe, restoran ve lüks otellerin yanı sıra marina ve Formula 1 pistiyle de turistlerin ilgi odağı oluyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin bayrağı: