İran ve Umman boğazın kullanımı ve gelirleri konusunda bir süredir görüşmeler yürütüyordu.

Görüşmeler sonucunda en sonunda bir anlaşmaya varıldığı duyuruldu.

"UMMAN İLE ANLAŞMAYA VARDIK"
İran Devrim Muhafızları'ndan yapılan açıklamada "Hürmüz Boğazı'ndaki her iki ülkenin payı ve bundan elde edilecek gelir konusunda Umman ile anlaşmaya vardık." denildi.

Paylaşım oranları ve kapsam henüz açıklanmadı.

"ABD ŞARTLARIMIZI KABUL EDERSE BOĞAZI AÇARIZ"
ABD'ye yönelik de bir uyarıda bulunulan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Amerika sürece engel olmaktan vazgeçer ve anlaşmaya geri dönerse, varılan anlaşma çerçevesinde Hürmüz Boğazı'nı açabiliriz.

Amerika şartlarımızı kabul etmediği takdirde, Hürmüz Boğazı hiçbir koşulda açılmayacaktır.”

MAYIN TEMİZLİĞİ KONUSUNDA ÇALIŞILIYOR
Tarafların ayrıca geçici ortak deniz koridoru ve mayınların temizlenmesi üzerinde çalıştığı belirtildi.

Hürmüz’de görüşmeler artık yalnızca güvenli geçişi değil, ekonomik yönetimi de kapsıyor.

Medenizade, "Hükümet, ABD yaptırımlarına karşı koymak için uzun süredir planlama yapıyor ve yeni yaptırımlara karşı da tamamen hazırlıklı." dedi.

İran hükümetinin uzun süredir bu koşullara hazırlık yaptığını belirten Medenizade, düşmanların farklı dönemlerde İran halkının ve yöneticilerinin kararlılığını sınamaya çalıştığını söyledi.

Savaşın İran ekonomisine zarar verdiğini kabul eden Medenizade, çelik ve petrokimya sektörlerinin saldırılardan etkilendiğini belirtti.

Medenizade, hasar gören tesislerin kısa sürede yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü, yeniden inşa sürecinin başlatıldığını ve piyasada oluşan eksikliklerin giderilmeye çalışıldığını kaydetti.

• Deniz ablukası askeri savaşın bir parçası

Deniz ablukasını da askeri savaşın bir parçası olarak nitelendiren Medenizade, bunun İran halkına yönelik başka bir yaptırım olduğunu belirterek, "Ülkenin ekonomik damarlarını kesmeye yönelik girişimler yeni değil. Bu damarları uzun süredir kesmeye çalışıyorlar." dedi.

Tek kutuplu dünya düzeninin sona erdiğini kaydeden Medenizade, yaptırımların İran açısından yeni olmadığını vurgulayarak, küresel finans akışının ABD'nin İran'ın ekonomik ve ticari kanallarını tamamen kesebileceği bir yapıda olmadığını söyledi.

• İran halkının ekonomik açıdan gördüğü zarar

Medenizade, "Elbette, halkın ciddi şekilde zarar gördüğünün farkındayız. Zira düşmanların geçen yıldan bu yana başlattığı bir dizi girişim nedeniyle ülkeye yüksek enflasyon dayatıldı.Bunun hiçbir etkisinin olmadığını söylemek mümkün değil." diye konuştu.

Medenizade, hükümetin halkın yaşadığı sıkıntıların farkında olduğunu belirterek, "Enflasyonun, döviz baskısının ve kıtlığın ne anlama geldiğini biliyoruz. Hükümetin bütün çabası, düşmanın ülkenin finansal ve ekonomik akışını durdurmaya yönelik girişimlerini engellemek oldu." değerlendirmesinde bulundu.

• Hükümet ekonomik baskılara karşı planlarını hazırladı

Ekonomi Bakanı Medenizade, hükümetin ekonomik baskılara karşı planlarını önceden hazırladığını ve bunlarla ilgili gerekli görüşmelerin yapıldığını söyledi.

ABD Hazine Bakanı'nın, ABD Başkanı'nın yeni yaptırımlara destek vermeleri için diğer ülkelerin liderleriyle görüştüğüne ilişkin açıklamasını değerlendiren Medenizade, ekonomik kanalların bir veya iki görüşmeyle hedeflenen şekilde kesilebilecek yapıda olmadığını ifade etti.

ABD'nin daha önce İran'ın deniz yollarını kısıtlamaya çalıştığı durumlarda alternatif güzergahlara yöneldiklerini belirten Medenizade, petrol ihracatını durdurma veya ülkeye bütçe açığı oluşturma girişimlerine karşı da çeşitli önlemler aldıklarını vurguladı.

Para ve döviz piyasalarında da baskı uygulandığını ve bunun bazı vatandaşları psikolojik ve spekülatif hareketlere sürükleyebileceğine işaret eden Medenizade, bunun ABD'nin hedeflediği sonuca ulaşacağı anlamına gelmediğini bildirdi.

Rızayi, sosyal medya platformu X'teki hesabından yaptığı açıklamada, ekonomik savaşın sürmesi durumunda Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nden petrol sevkiyatının durdurulacağını belirtti.

Rızayi, "Ekonomik savaş devam ederse Hürmüz Boğazı'ndan veya Basra Körfezi'nin herhangi bir yerinden tek bir damla petrol ihraç edilmeyecek." ifadesini kullandı.

"SAVAŞ EYLEMİ" OLARAK DEĞERLENDİRİLECEK
İran'ın, ABD'nin İran halkına yönelik ekonomik savaşına katılan veya bu politikayı destekleyen ülkelerin tutumunu "savaş eylemi" olarak değerlendireceğini belirten Rızayi, söz konusu ülkelere yönelik İran'ın yaklaşımının da buna göre şekilleneceği mesajını verdi.

Rızayi'nin açıklaması, küresel enerji arzının önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'na ilişkin gerilimi yeniden gündeme getirdi. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin geçtiği stratejik bir güzergah konumunda bulunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAN ÜCRET ALINACAK
Kaşkavi, önceki toplantıda görüşülmesi ertelenen 3. maddenin kabul edildiğini ve buna göre denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve Hürmüz Boğazı'nda sağlanan diğer hizmetler karşılığında ücret alınacağını söyledi.

Söz konusu ücretlerin, Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine izin verilen ülkelerin gemilerinden İran riyali veya Tahran'ın belirleyeceği başka bir para birimiyle tahsil edileceğini belirten Kaşkavi, tasarıda, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan ülkelerin haklarına dikkat edildiğini belirterek, uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımı özgürlüğünün tanınmasının yanı sıra kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerine saygı gösterilmesi ve bu hakların ihlal edilmesinin önlenmesinin vurgulandığını ifade etti.

Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nin kendine özgü kuralları ve koşulları bulunduğunu dile getiren Kaşkavi, Umman'ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni kabul ettikten hemen sonra siyasi bir bildiri yayımladığını ve bu sözleşme hükümlerinin, ülkesinin ulusal egemenliğini ve ulusal güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini vurguladığını söyledi.

İRAN'DA YASA TASARISININ KANUNLAŞMA SÜRECİ
İran'da bir yasa tasarısının kanunlaşması için öncelikle ilgili Meclis komisyonunda maddelerinin görüşülüp kabul edilmesi, ardından komisyon raporunun Meclis Genel Kuruluna sunularak maddeler ve tasarının bütünü üzerinde oylama yapılması gerekiyor.

Genel Kurul tarafından kabul edilen metin daha sonra Anayasayı Koruyucular Konseyine gönderiliyor.

Konsey, metni anayasa ve İslami ölçütler açısından inceliyor. İtiraz etmesi halinde tasarı yeniden Meclise dönüyor ve anlaşmazlık sürerse Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi devreye girebiliyor.

Konseyin onayından geçen metin ise son aşamada Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giriyor.

İRAN, HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ BAZI GEMİLERE "YAPTIRIM" UYARISINDA BULUNDU
İran'da, Hürmüz Boğazı'nda ülkenin belirlediği geçiş düzenlemelerine uymayan bazı gemilerin sonraki geçişlerinde para cezası, alıkoyma veya müsadere gibi yaptırımlarla karşılaşabileceği bildirildi.

İran Basra Körfezi Su Yolu Yönetim Kurumu (PGSA), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Ülkenin belirlediği geçiş düzenlemelerine uymayan bazı gemilerin, sonraki geçişlerinde para cezası, alıkoyma veya müsadere gibi yaptırımlarla karşılaşabileceği bildirilen açıklamada, Basra Körfezi'ne yük taşıyan veya buradan yük alan şirketlerin gemi kiralamadan önce, ihlal gerçekleştiren gemilere ilişkin güncel listeyi kontrol etmeleri gerektiği belirtildi.

Bundan sonra gemiden gemiye yük aktarımı, transshipment ve benzeri işlemler kapsamında listede yer alan gemilerle işbirliği yapan gemilerin de söz konusu listeye ekleneceği ifade edildi.

Listeden adının çıkarılmasını isteyen gemilerin ise gerekçelerini belirterek, taleplerini info@pgsa.ir adresine iletmeleri gerektiği kaydedildi.

ABD'nin İran'a yönelik politikalarına ilişkin Arakçi, Washington'un daha önce "askeri operasyon" ve saldırı tehditlerinde bulunduğunu ancak şimdi yeniden eski planlarına döndüğünü dile getirdi.

"ÇARESİZ BİR DURUMDA OLDUKLARININ GÖSTERGESİ"
"Vuracağız, şunu yapacağız, bunu yapacağız" şeklindeki tehditlerden yeniden aynı eski planlara dönmesinin ABD'nin çaresiz durumda olduğunun bir göstergesi olduğunu savunan Arakçi, ABD'nin İran halkı karşısında yeni bir seçenek üretemediğini dolayısıyla Washington'un sürekli daha önce uygulanan ve sonuç vermeyen planları gündeme getirdiğini ifade etti.

"SÜREKLİ TEKRARLANAN PLANLARI YENİDEN SAHNEYE KOYUYORLAR"
Arakçi, "İran'ın büyük milleti karşısında akıllarına başka bir çare gelmiyor ve sürekli tekrarlanan planları yeniden sahneye koyuyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

"BAŞKA BİR YOL OLMADIĞINI BİLMELİLER"
ABD'nin İran'la ilişkilerinde tek yolun karşılıklı saygıya dayalı görüşmeler ile adil ve onurlu bir çözüm olduğunu belirten İranlı Bakan, "İran halkıyla saygılı bir şekilde konuşmaktan ve adalet ile onura dayanan bir çözüm bulmaktan başka bir yol olmadığını bilmeliler." ifadelerini kullandı.

Washington yönetimi, yarın yapacağı açıklamayla, Tahran'a yönelik yeni bir mali yaptırım paketini duyuracağını bildirmişti.

İran-Irak Savaşı'nın ilk yıllarında, İran Cumhurbaşkanı Muhammed Ali Recai ile Başbakan Muhammed Cevad Bahoner'in hükümet binasına düzenlenen bombalı saldırıda 30 Ağustos 1981'de öldürülmeleri nedeniyle bu dönem ülkede "Hükümet Haftası" olarak anılıyor.

"İRAN HAREKETE GEÇMEYE HAZIR OLACAK"
Kararın ABD ile devam eden çatışmada kalıcı bir barış anlaşmasına varılmasının önündeki engeller nedeniyle alındığını belirten yetkili, Tahran’ın gerilimi tırmandırmaya hazırlandığı mesajını verdi.

Yetkili, "İran zorlu konularda kararlar vermeye ve bu yönde harekete geçmeye hazır olacaktır. İranlı oluşumlar, Hürmüz Boğazı ve daha geniş bölgelerde gerginliği artırmaya hazır olmalıdır" dedi.

Yetkili, diplomasinin başarısız olması halinde Tahran’ın ABD ordusunun bölgede sürdürdüğü ablukayı kırmak amacıyla "zamanında ve isabetli" bir saldırı düzenleyeceğini ifade etti.

"ABD'YE SÜRE VERİLDİ"
İranlı yetkili, taraflar arasında haziran ayında imzalanan ancak kısa sürede karşılıklı ihlaller nedeniyle askıya alındığı belirtilen mutabakat zaptındaki şartların yerine getirilmesi için Washington’a birkaç haftalık süre tanındığını söyledi. Yetkili, "İran tarafından belirlenen birkaç haftalık kısa süre içinde ABD, anlaşmanın bütün şartlarını yerine getirmelidir. Bu, ABD ile müzakerelerin devam etmesi için bir ön şarttır" ifadelerini kullandı.

Tahran yönetiminin belirlediği sürenin ABD ve Körfez bölgesindeki diğer ülkelere müzakerelerde arabuluculuk yapan ülkeler aracılığıyla iletileceği kaydedildi.

NE OLMUŞTU?
ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta ortak hareketle başlattığı savaşta ABD ve İran, imzalanan mutabakat zaptı kapsamında 60 gün süreyle geçici ateşkes ilan edilmesi konusunda uzlaşmaya varmıştı.

Tarafların bu süreçte İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları, Tahran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması gibi başlıkları kapsayan nihai bir barış anlaşması üzerinde çalışması bekleniyordu. Ancak Tahran yönetimi, mutabakat zaptının 5. maddesinin İran’a Hürmüz Boğazı’nı yönetme hakkı verdiğini savunurken, ABD yönetimi söz konusu ifadeleri reddetmişti.

İran, Washington yönetimini Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemileri, İran ile koordinasyon halinde belirlenen güvenli güzergahlar yerine farklı rotalara yönlendirmekle suçlamış ve su yolunda yeni saldırılar düzenlemeye başlamıştı. Bunun üzerine çatışmalar geçici süreyle yeniden şiddetlenmişti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, ABD’nin ihlalleri nedeniyle anlaşmanın askıya alındığını açıklamıştı.

İran Sağlık Bakanlığı’nda düzenlenen ve savaş sırasında zarar gören altyapının yeniden inşası amacıyla diplomasi ve sağlık alanındaki iş birliğini konu alan mutabakat zaptının imza töreninde konuşan Arakçi, Tahran’ın müzakere sürecindeki tutumuna ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi.

Arakçi, savaşın İran’ın gücünü ortaya koyduğunu savunarak ülkesinin, “yenilmez bir güç” olduğunu gösterdiğini ileri sürdü.

“TÜM DÜNYAYI ŞAŞIRTTIK”
İran basınında yer alan haberlere göre Arakçi, konuşmasında farklı ülkelerin yetkililerinden İran’ın savaş sürecindeki tutumuna ilişkin olumlu değerlendirmeler duyduğunu belirtti.

Arakçi, “İranlılar bir mucize yarattı ve tüm dünyayı şaşırttı” şeklindeki değerlendirmelerin, kendisine defalarca aktarıldığını ifade etti.

İran’ın ABD karşısında beklenenden daha güçlü bir direniş sergilediğini öne süren Arakçi, savaşın başında Tahran’a yöneltilen “koşulsuz teslimiyet” çağrısına da değindi.

“DÜŞMANI MÜZAKEREYE ZORLADIK”
Arakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın başlangıcında İran’a “koşulsuz teslimiyet” çağrısı yaptığını belirterek ilerleyen süreçte yaşandığını iddia ettiği değişime dikkat çekti.

İran Dışişleri Bakanı, “Kimse İran’ın ABD’ye böyle karşı koyacağını ve nihayetinde düşmanı müzakere talep etmeye zorlayacağını düşünmemişti.” ifadelerini kullandı.

Arakçi, savaşın başında kullanılan sert söylemlerin yaklaşık 20 gün sonra müzakere arayışına dönüştüğünü savunarak İran’ın, bu süreçte önemli bir diplomatik kazanım elde ettiğini ileri sürdü.

“DİPLOMASİDE HAKLARIMIZI NASIL SAVUNACAĞIMIZI GÖSTERDİK”
Konuşmasının önemli bölümünü diplomasiye ayıran Arakçi, İran’ın yalnızca askeri alanda değil, müzakere masasında da haklarını savunabildiğini söyledi.

İran’ın diplomatik alanda kendi haklarını koruma konusunda önemli bir deneyim ortaya koyduğunu belirten Arakçi, bu durumun farklı ülkelerin yetkilileri tarafından da takdir edildiğini ifade etti.

Arakçi, “Bunu çeşitli yetkililerden duydum, ‘Hem savaşı hem de diplomasiyi kazandınız’ diyorlar.” değerlendirmesinde bulundu.

HASAR GÖREN ALTYAPI İÇİN YENİ İŞ BİRLİĞİ
Arakçi’nin açıklamaları, savaşta zarar gören altyapının yeniden inşasına yönelik bir iş birliği toplantısında geldi.

İran Sağlık Bakanlığı’nda gerçekleştirilen törende, savaş nedeniyle zarar gören sağlık altyapısının yeniden ayağa kaldırılması ve diplomasi ile sağlık alanlarında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik mutabakat zaptı imzalandı.

İran yönetimi, savaşın ardından bir yandan hasar gören altyapının yeniden inşasına odaklanırken diğer yandan diplomatik girişimlerini sürdürmeye devam ediyor.

Arakçi’nin açıklamaları, Tahran yönetiminin savaş sürecine ilişkin kamuoyuna verdiği “direniş ve diplomatik kazanım” mesajlarının yeni bir örneği olarak değerlendirildi.

İran devlet televizyonuna göre; Dışişleri Bakanı İsmail Bekayi, düzenlediği haftalık basın toplantısında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"ENDİŞE DUYMAMIZ İÇİN BİR NEDEN YOK"
Bekayi, "Aramızda derin dini, tarihi ve medeniyet bağları bulunan üç ülke Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan söz konusu olduğundan, bu anlaşmanın İran'a karşı olduğuna dair endişe duymamız için bir neden bulunmuyor." dedi.

"ABD'NİN BÖLGESEL GÜVENLİK İDDİASINA İTİMAT EDİLMEDİĞİNİN GÖSTERGESİ"
İran'a komşu Türkiye ve Pakistan'ın halkları arasındaki dostluk ve kültürel bağlara işaret eden Bekayi, söz konusu anlaşmanın, bölge ülkelerinin ABD'nin ve bölge dışındaki bazı aktörlerin güvenlik sağlama iddiasına itimat edemeyecekleri sonucuna varmalarının bir göstergesi olduğunu ifade etti.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 7 Ağustos'ta Mekke'de "Ortak Savunma Anlaşması"na imza atmıştı.

Anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı iş birliği niteliği taşıyor.

HERHANGİ BİR SİLAHLI SALDIRI ORTAK KABUL EDİLECEK
Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.

13 saniyelik video, İran’ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı tarafından paylaşıldı.

Söz konusu görüntüler, Hamaney'in İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya geldiği toplantıdan kısa süre sonra kamuoyuyla paylaşıldı.

Ancak videonun ne zaman ve nerede çekildiğine ya da Hamaney’in yanındaki kişilerin kimliklerine ilişkin herhangi bir detay paylaşılmadı.

Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney’in 28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından düzenlenen bir hava saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından Mart ayı başında İran’ın yeni dinî lideri olarak seçilmişti. Hamaney, bu göreve gelmesinden bu yana kamuoyu önünde hiç görülmemişti.

Tahran, Hamaney'in yaralandığını teyit etmiş ancak durumunun iyi olduğunu bildirmişti.

İran resmi haber ajansı IRNA, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın halka hitabının yer aldığı görüntünün bir kısmını yayımladı.

"İSTİFA ETMEYECEĞİM"
İstifa ettiği veya edeceği yönündeki iddialara tepki gösteren Pezeşkiyan, "İstifa etsem, bunu alenen açıklarım. İstifa etmeyeceğim, mücadele edeceğim." ifadelerini kullandı.

İran lideri Mücteba Hamaney ve Silahlı Kuvvetlerle anlaşmazlık yaşadığı yönündeki iddiaları da yalanlayan Pezeşkiyan, Silahlı Kuvvetlerle tam bir uyum içinde çalıştıklarını belirtti.

ANLAŞMAZLIK İDDİALARINI YALANLADI
Pezeşkiyan, bir ihtilaf durumunda Silahlı Kuvvetlerin kendisinin değil, Hamaney'in yanında yer alacağının herkes tarafından bilindiğini söyledi.

Bazı çevrelerin İran lideri ile Cumhurbaşkanı arasında anlaşmazlık varmış gibi bir algı oluşturmaya çalıştığını dile getiren Pezeşkiyan, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını vurguladı.

Pezeşkiyan'ın halka hitap videosunun, dört bölüm halinde yayımlanması bekleniyor.

İran rejimi muhalifi bazı medya kuruluşlarında, Pezeşkiyan'ın daha önce birkaç kez Hamaney'e istifasını sunduğu yönünde iddialar yer almıştı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada "Farklı bir rota izleyerek Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan 2 gemi isabet alarak durdu" denildi.

Nikzad, oturumda Ukrayna'yı ABD'nin elinde oyuncak olmaması konusunda uyardı.

"UKRAYNA'NIN AKILSIZCA EYLEMİ CEVAPSIZ KALMAYACAK"
Ardından Ali Nikzad, Hazar Denizi'nde yaşanan saldırıya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"İran meşru müdafaa hakkını her zaman kullanacaktır. Ülkemize yönelik saldırıların kaynağı, silahlı kuvvetlerimizin meşru hedefi olacaktır. Ukrayna'nın akılsızca eylemi cevapsız kalmayacak."

Nikzad, Hazar Denizi'nde Ukrayna'nın İran'a ait bir ticari gemiyi hedef aldığı saldırıda bir denizcinin yaşamını yitirdiğini söyledi

NE OLMUŞTU?
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky, Hazar Denizi'nde İran bağlantılı askeri sevkiyat taşıyan gemiler ile bir savaş gemisinin uzun menzilli saldırılarla hedef alındığını açıklamıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı, söz konusu saldırıyı kınamıştı.

Ayrıca Ukrayna'nın Tahran Maslahatgüzarı, konuyla ilgili olarak İran Dışişleri Bakanlığına çağrılmıştı.

Buna göre, ABD'nin "zorlamasıyla" Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki tehlikeli ve güvensiz güzergahtan geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde yaşanan patlamanın ardından yangın çıktı.

Açıklamada, ABD'nin bölgedeki saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam edeceği ve tek bir damla petrol ve gazın bile buradan güvenle geçemeyeceği belirtildi.

İran Ordu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya dün, ülkesine saldırılarda ABD ile işbirliği yapan ülkelerin gemilerinin, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş sırasında sorunla karşılaşacağını ifade etmişti.

ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere askeri müdahaleleri gerekçesiyle zaman zaman İran'daki askeri hedeflere saldırılar düzenliyor.

İKİ PETROL TANKERİ "PATLADI"
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri hakkında açıklama yayımladı.

Açıklamada, iki petrol tankerinin, ABD'nin baskısıyla güvenli olmayan rotadan geçmeye çalıştığı sırada patladığı açıklandı.

Patlamanın nedenine ilişkin ise bilgi verilmedi.

"İRAN'IN BELİRLEDİĞİ DIŞINDAKİ ROTALAR GÜVENSİZ"
Açıklamada ayrıca İran'ın belirlediği rota dışındaki tüm rotaların, gemi geçişleri için güvenli olmayacağı uyarısında bulunuldu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, yabancı müdahalenin yol açtığı istikrarsız güvenlik durumu nedeniyle, Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, katıldığı bir televizyon programında ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş süreci, ateşkes ve müzakerelere ilişkin yaptığı değerlendirmelerde bu konuya da değindi.

"MÜZAKERE TALEBİNDE BULUNDULAR"
Müzakerelere dair Arakçi, şunları kaydetti:

“Düşman askeri hazırlığını bitirdikten sonra bize uranyum zenginleştirme oranının sıfırı indirilmesi aksi halde saldırıların başlayacağı mesajını verdi ve müzakere talebinde bulundu.

Bunun üzerine yapılan değerlendirme sonucu yeniden müzakere kararı alındı. Bu karardaki temel amaç, daha sonra 'eğer müzakere olsaydı savaş olmazdı' denilmesini engellemekti.”

"HÜRMÜZ'ÜN KAPATILMASI DA ÖNCEDEN PLANLANMIŞTI"
“Elbette ilgili kurumlar savaşın yeniden başlayacağına emindi. Bu nedenle Silahlı Kuvvetlere savaşa hazırlıklı olmalarını bildirdik.

Bu sayede savaş başlar başlamaz karşılık vermeye başladık. Ülke liderinin hedef alınması durumunda Hürmüz Boğazı'nın kapatılacağına yönelik program da daha önce yapılmıştı.”

"BU TOPLANTILARDA MÜZAKERECİLER İÇİN İLGİNÇ TABİRLER KULLANILIYORDU"
Nükleer müzakerelere ilişkin de bilgi veren Arakçi, şu ifadeleri kullandı:

“12 günlük savaştan sonra Nükleer Komite kuruldu ve daha sonra müzakere komitesine dönüştü. Müzakerelere ilişkin konular bu komitede ele alınıyordu.

Alınan tüm kararlar tıpkı Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi kararlarıyla aynı onay sürecinden geçiyordu. Bu toplantılarda müzakereciler için ilginç tabirler kullanılıyordu.”

"BU GÜVENLİK AÇIĞI HALA MEVCUT"
İran'ın eski lideri Ali Hamaney'in hayatını kaybettiği 28 Şubat'taki saldırıya ilişkin ise Arakçi, şunları söyledi:

“Onlar Rehberin (Ali Hamaney'in) her sabah ofiste bulunduğunu biliyorlardı. Anladığım kadarıyla komuta merkezi toplantısı da iki-üç bina ötede yapılıyordu ve tam da o anı seçtiler.

İstihbarat Bakanlığının toplantısı da o an yapılıyordu. Dolayısıyla Rehberin (Ali Hamaney'in) ofisine yönelik saldırı bir güvenlik açığı nedeniyle gerçekleşti ve bu açık muhtemelen hâlâ mevcut.”

"KİŞİSEL ÇIKARLAR DOĞRULTUSUNDA HAREKET EDENLER İHANET İÇERİSİNDE"
Arakçi ayrıca, kişisel çıkarları ve gelecek planları doğrultusunda karar alanları ihanet içinde gördüğünü belirterek, kendisinin itibar veya geleceği için hareket etmediğini dile getirdi.

Arakçi, "Bir hesap yapalım; ateşkesi 10 gün erken kabul etseydik (Eski İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri) Ali Laricani, (Eski İstihbarat Bakanı) İsmail Hatib, (Petrol tesisleri) Aseluye ve Mübarek Çelik Fabrikası’na sahip olurduk." değerlendirmesinde bulundu.

KÖRFEZ'DE BUGÜN YAŞANANLAR
Kuveyt tarafından yapılan açıklamada "İran saldırısında bir elektrik üretimi ve su arıtma tesisi hedef alındı. Saldırı nedeniyle hasar oluşan tesiste yangın çıktı, çok sayıda elektrik üretim ünitesi zarar gördü" denildi.

Açıklamada, itfaiye ekiplerinin yangını kontrol altına aldığı, teknik ekiplerin de hasar gören ünitelerin onarılması ve yeniden devreye alınması için çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi.

İran Devrim Muhafızları (IRGC), 15. saldırı dalgasında Katar’daki ABD’nin El-Udeyd Hava Üssü’nün de hedef alındığını açıkladı. Hava saldırısında uzun menzilli radar sisteminin ve ABD’ye ait birkaç stratejik yakıt ikmal uçağının yok edildiği kaydedilen açıklamada, "Düşman ve bölgede düşmanın üslerine ev sahipliği yapanlar, kırmızı çizginin geçilmesinin ve halk ile sivil altyapıya saldırmanın şiddetli karşılığı olacağını bilmeliler. Eğer düşman bu yönde devam ederse savaş tarihine geçecek karşılıklar yolda" denildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin Ürdün'deki üste konuşlu savaş uçakları ile yakıt ikmal uçaklarının füzeler ve kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alındığını açıkladı.

Açıklamada, iki aşamalı saldırıda Ürdün'de konuşlu ABD savaş uçakları ve yakıt ikmal uçaklarının çok sayıda balistik füze ve kamikaze İHA ile hedef alındığı belirtilerek, bazılarının imha edildiği ileri sürüldü.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, İran'ın ülkeyi hedef alan saldırılarının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.

Öte yandan uydu görüntüleri, İran'ın düzenlediği saldırıda Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de bulunan Zayed Askeri Bölgesi'ndeki (Zayed Military City) üç binanın tamamen yıkıldığını ortaya koydu.

İran Enerji Bakanlığı, güney kentlerindeki elektrik altyapısına yönelik ABD saldırılarının ardından söz konusu bölgelere elektrik arzının sürdürülebilmesine yardımcı olmak amacıyla halkı elektrik tüketimini azaltmaya çağırdı.

ABD ÜSLERİNE SALDIRI
Devrim Muhafızları Ordusu, 11. ve 12. saldırı dalgalarına ilişkin yayımladığı bildirilerde, Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD hedeflerine yönelik saldırılar düzenlendiğini duyurmuştu.

Bu kapsamda, 11. saldırı dalgasında ABD ordusuna ait keşif uçakları ve helikopterlerin bulunduğu Bahreyn'deki Sakhir Hava Üssü'nün kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alındığı belirtilmişti.

Aynı şekilde 12. saldırı dalgasında ise ABD'nin saldırılarına karşılık olarak Kuveyt'teki füze savunma tespit ve erken uyarı radarı, silah depoları, karadan karaya füze fırlatma rampası ile bu sistemlere ait çok sayıda yedek füzenin hedef alındığı ifade edilmişti.

Devrim Muhafızları Ordusu 13. saldırı dalgasında da Umman'daki Ganem bölgesinde bulunan hava kontrol radarı ile Selame Kayalıkları'ndaki deniz kontrol radarının hedef alındığını duyurmuştu.

Hürmüzgan Valiliği, Bandar Abbas - Hamir-Lar güzergahındaki Girveh Köprüsü, Latidan (Kalmatlı) köyünden sonraki köprü, Bender Abbas - Khamir-Lar dönüş güzergahı, Kuhoristan-Lar güzergahındaki 2 köprü, Bender Hamir-Keshar-Bender Abbas aksındaki yarım kalmış köprü ve Hamir İlçesindeki Maru köyündeki köprünün ABD saldırısında hedef alındığını ve hasar gördüğünü açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın altyapısına saldırı tehdidinin ardından Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Hamir'deki 2 köprünün hedef alındığı bildirilmişti.

ABD Başkanı Trump 14 Temmuz'daki bir açıklamasında, İran'ın altyapısına saldıracaklarını söyleyerek, "Gelecek hafta sıra elektrik santrallerine ve köprülere gelecek. Müzakere masasına oturmazlarsa tüm elektrik santrallerini ve köprülerini devre dışı bırakacağız." ifadelerini kullanmıştı.

İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi de devlet televizyonuna yaptığı konuşmada, İran'ın altyapısına yönelik saldırı düzenlenmesi halinde bölgedeki tüm altyapıların hedef alınacağını belirtmişti.

İran, ABD'nin saldırılarına bölgedeki ABD'nin kullandığı üslere ve hedeflere saldırılarla karşılık veriyor.

ANKARA (AA) - ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik yeniden ilan edilen deniz ablukasını aşmaya çalıştığı öne sürülen 5 ticari geminin Umman Körfezi'ndeki seyrine farklı müdahalelerde bulunduğunu bildirdi.

CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, İran'a yönelik deniz ablukasının tekrar ilan edilmesinin ardından Umman Körfezi'ndeki ticari gemilere yapılan uygulamalara ilişkin bilgi verildi.

Paylaşımda, ABD güçlerinin, "abluka ihlali yapmaya çalışan" üç ticari gemiyi yeniden yönlendirdiği ve "talimatlara uymayan" bir gemiyi "etkisiz hale getirdiği" ifade edildi.

ABD güçlerinin, "ablukaya uyulduğundan emin olmak için" bir gemiye de çıktığı kaydedilen paylaşımda, "Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sular, Amerika'nın çelik duvar ablukasını ihlal etmeye çalışan gemiler dışında, serbest ve açık kalmaya devam ediyor." ifadesi kullanıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, 13 Temmuz'da, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik ABD deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini açıklamıştı.

ABD'nin mutabakatın imzalanmasından yalnızca 20 gün sonra çeşitli maddeleri ihlal ettiği ve bunun tüm sonuçlarından Washington'un sorumlu olduğu belirtildi.

Washington yönetiminin müzakere süreci devam ederken 3'üncü kez diplomatik taahhütlerini bozduğu ileri sürülen metinde, bunun arabuluculuk mekanizmasına ve diyalog sürecine zarar verdiği ifade edildi.

• ABD'ye "savaş suçu" suçlaması

Açıklamada, ABD'nin sivil altyapıyı hedef alan saldırılarının "savaş suçu" niteliğinde olduğu belirtildi.

İranşehr'deki askeri tesise, Huveyze'deki tahıl silosuna, Dehloran'daki içme suyu fabrikasına ve Çabahar'daki deniz gözetleme kulesine yönelik saldırıların uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin ihlali olduğu savunuldu.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'nın haberine göre İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari, ABD saldırıları ve Hürmüz Boğazı'ndaki duruma ilişkin açıklamalarda bulundu.

"HÜRMÜZ, TAVİZSİZ KIRMIZI ÇİZGİMİZDİR"
ABD'nin saldırılarla bölgeyi güvensiz hale getirmeye devam ettiğini belirten Zülfikari, bölge dışından bir ülke olan ABD'nin hiçbir koşulda Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini, bunun İran'ın "tavizsiz kırmızı çizgisi" olduğunu ifade etti.

ABD'YE TEHDİT
Zülfikari, ABD'nin İran'ın altyapısını hedef alması durumunda bölgedeki tüm altyapıyı hedef alacakları ve onlardan hiçbir iz bırakmayacakları tehdidinde bulundu.

"HÜRMÜZ BOĞAZI İRAN'A AİTTİR"
İran devlet televizyonuna göre, İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in Başdanışmanı Ali Ekber Velayeti ise ABD'nin hedefindeki Hürmüz Boğazı'nın İran'a ait olduğunu ifade etti.

Velayeti açıklamasında, "Hürmüz Boğazı, İran'a aittir ve dünyadaki hiçbir güç, Hürmüz Boğazı'nı İran'ın egemenliğinden alamaz.

Bu boğaz, 40 günlük savaşın değerli bir kazanımı olarak, Yüksek Lider Ayetullah Seyyid Mücteba Hameney'in cesur ve bilge emriyle İran'ın egemenliğine alınmıştır." değerlendirmesinde bulundu.