Bu yıl kaydını güncelleyen ve ön kayıt yaptıran 1 milyon 878 bin 46 kişi, 2027 yılı hac kuraları için büyük heyecan yaşadı.

• KURA ÇEKİLDİ

Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından düzenlenen kura çekimi, bugün Konferans Salonu’nda bilgisayar ortamında ve noter huzurunda gerçekleştirildi.

Etkinliğe görevlilerin yanı sıra çok sayıda hacı adayı ve yakınları da katıldı.

• SONUÇLAR AÇIKLANDI

Diyanet İşleri Başkanlığınca gerçekleştirilen 2027 hac kurası sonuçları e-Devlet'te erişime açıldı.

Hacı adayı olmaya hak kazanan 84 bin 942 kişi e-Devlet'ten kura sonuçlarını görebilecek.

• SONUÇLAR E-DEVLET'TE

Sonuçlara e-Devlet'ten Diyanet İşleri Başkanlığı Hac İşlemleri üzerinden ulaşılabiliyor.

• KESİN KAYITLAR 30 TEMMUZ'DA BAŞLIYOR

Kurada adı çıkan vatandaşlar için kesin kayıt işlemleri 30 Temmuz Perşembe günü saat 08.30'da başlıyor.

Kayıt süreci 18 Ağustos'a kadar devam ediyor.

Kesin kayıt hakkı elde eden adaylar işlemlerini e-Devlet üzerinden tamamlayabiliyor.

Belirlenen tarihler arasında kayıt yaptırmayan adayların hak kaybı yaşamaması için Diyanet İşleri Başkanlığının yayımladığı resmî takvimi takip etmesi gerekiyor.

Başkanlıktan yapılan açıklamaya göre, bu yıl ilk kez ön kayıt yaptıran 252 bin 708 vatandaş ile önceki yıllardan kaydı bulunup bu yıl kayıt yenileme işlemini gerçekleştiren 1 milyon 625 bin 338 vatandaş olmak üzere toplam 1 milyon 878 bin 46 hacı adayının beklediği kura, yarın 10.30'da noter huzurunda gerçekleştirilecek.

• KONTENJAN 84 BİN 942 KİŞİ OLARAK BELİRLENDİ

Suudi Arabistan tarafından Türkiye'ye 2027 yılı hac organizasyonu için tahsis edilen kontenjan 84 bin 942 kişi olarak belirlendi.

Vatandaşlar, kura çekimini canlı yayın aracılığıyla takip edebilecek, kura sonuçlarını ise e-Devlet Kapısı üzerinden sorgulayabilecekler.

Ayrıca kura sonuçları kısa mesaj yoluyla da bildirilecek.

• KUTSAL TOPRAKLARA GİDİŞLER 17 NİSAN'DA BAŞLAYACAK

Kura sonucunda kesin kayıt hakkı elde eden vatandaşlar, kayıt işlemlerini 30 Temmuz Perşembe günü saat 08.30'dan itibaren 18 Ağustos'a kadar e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirebilecek.

2027 yılı hac organizasyonu kapsamında hacı adaylarının kutsal topraklara gidişlerinin 17 Nisan-11 Mayıs 2027, dönüşlerinin ise 20 Mayıs-15 Haziran 2027 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu tarafından alınan karar doğrultusunda, 2027 yılı hac organizasyonu kapsamında hac ön kayıt ve kayıt yenileme işlemleri 18 Mayıs-30 Haziran tarihleri arasında e-Devlet Kapısı üzerinden bireysel olarak gerçekleştirilmişti.

Bakanlık, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, geçerlilik süresi boyunca Suudi Arabistan'a birden fazla kez giriş yapma hakkı tanıyan bu vizeden yararlanabilmek için ziyaretçilerin her giriş öncesinde bakanlığa ait "Nusuk" uygulaması üzerinden gerekli yasal gereklilikleri ve işlemleri eksiksiz tamamlaması gerektiğini vurguladı.

1 YIL BOYUNCA BİRDEN FAZLA GİRİŞ VE ÇIKIŞLARDA GEÇERLİ
Açıklamaya göre, yeni düzenleme kapsamında çok girişli umre vizesi, düzenlendiği tarihten itibaren 365 gün (1 yıl) boyunca geçerliliğini koruyarak ibadet amacıyla ülkeye birden fazla kez giriş ve çıkış yapılmasına imkân tanıyor.

• 90 GÜN KONAKLAMA SÜRESİ

Vize sahiplerinin bu bir yıllık geçerlilik dönemi boyunca ülke sınırlarındaki toplam konaklama süresi 90 gün ile sınırlandırılırken, kalış süresi ziyaretçilerin her girişlerindeki gün sayısının toplanmasıyla hesaplanıyor.

Seyahatlerin sorunsuz ilerlemesi amacıyla, ziyaretçilerin ülkeden her çıkış yapmasının ardından bir sonraki giriş için kalan konaklama süreleri sistem tarafından otomatik olarak güncelleniyor.

Vizenin aktif olarak kullanılabilmesi için en kritik şartlardan biri olan kayıt zorunluluğu kapsamında, ziyaretçilerin ülkeye her girişinden önce bakanlıkça onaylı hizmet paketlerinden birini seçmesi ve "Nusuk" uygulaması üzerinden resmi umre iznini alması gerekiyor.

• HAC DÖNEMİNDE KULLANILAMAYACAK

Öte yandan bakanlık, çok girişli umre vizesinin Hac döneminde ülkeye giriş amacıyla kullanılamayacağı yönünde uyarıda bulundu.

Hicri takvime göre 1 Zilkade ile 13 Zilhicce tarihleri arasında çok girişli vize sahiplerinin ülkeye kabul edilmeyeceği, seyahat planlarının bu kısıtlamaya göre yapılması gerektiği vurgulandı.

İslam takviminin (Hicri takvim) ilk ayı olan Muharrem, İslamiyet öncesinde dahi Araplar arasında büyük bir saygı gören, "Haram Aylar" (Eşhür'ül Hurum) olarak adlandırılan dört aydan biridir. Kuran-ı Kerim'de, ayların sayısı ve haram ayların kutsallığı Tevbe Suresi'nde açık ve net bir şekilde bildirilmiştir.

"Doğrusu Allah'a göre ayların sayısı, Allah'ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısına uygun olarak on ikidir; bunlardan dördü haram aylardır. İşte doğru din budur. O aylar içinde (konulmuş yasağı çiğneyerek) kendinize zulmetmeyin..." (Tevbe Suresi, 36. Ayet)

İslam'ın gelişiyle beraber bu aya atfedilen değer sadece bir "çatışmazlık" durumu olmaktan çıkmış, büyük bir manevi feyz ve ibadet dönemine dönüşmüştür. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), bu ayın değerini ümmetine sıklıkla hatırlatmış ve nafile oruçlar için en kıymetli zaman dilimi olarak işaret etmiştir.

Ebu Hureyre'den (r.a.) rivayet edildiğine göre Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Ramazan orucundan sonra en faziletli oruç, Allah'ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz ise gece kılınan (teheccüd) namazdır." (Müslim, Sıyâm, 202; Ebû Dâvûd, Savm, 55; Tirmizî, Savm, 40)

Burada Efendimiz'in (s.a.v.) bu ayı "Allah'ın ayı" (Şehrullah) olarak nitelemesi, Muharrem'in ilahi rahmete ne kadar açık bir zaman dilimi olduğunu göstermektedir. Bu ayda tutulan oruçlar, sadece mideyi aç bırakmak değil; yalandan, dedikodudan, nefsi arzular ve her türlü kötülükten arınarak manevi bir yenilenme sürecine girmektir.

• Peygamberlerin Kurtuluş Günü ve Sırlarla Dolu Aşura

Muharrem ayının 10. günü olan "Aşura günü", sadece İslam ümmeti için değil, önceki semavi dinler için de çok büyük dönüm noktalarına sahne olmuştur. Aşura, kökeni itibarıyla Arapça "on" anlamına gelen 'Aşere' kelimesinden türemiştir.

İslami kaynaklara göre, Allah (c.c.) yeryüzündeki pek çok peygamberine Aşura gününde büyük kurtuluşlar ve lütuflar nasip etmiştir. Hz. Adem'in tövbesinin kabul edilmesi, Hz. Nuh'un gemisinin Tufan'dan kurtulup Cudi Dağı'na oturması, Hz. İbrahim'in Nemrut'un ateşinden kurtulması, Hz. Yakub'un oğlu Yusuf'a kavuşup gözlerinin açılması ve Hz. Musa'nın Kızıldeniz'i asasıyla yararak Firavun'un zulmünden kurtulması bu güne denk gelmektedir.

İslamiyet'in ilk yıllarında Aşure orucunun kökeni, Hz. Musa'nın bu kurtuluşuna dayanır.

İbn Abbas (r.a.) şöyle rivayet etmiştir: Resulullah (s.a.v.) Medine'ye hicret ettiğinde, Yahudilerin Aşure günü oruç tuttuklarını gördü ve sordu: "Bu tuttuğunuz oruç nedir?" Yahudiler: "Bu büyük ve hayırlı bir gündür. Allah, Musa'yı ve İsrailoğullarını düşmanlarından bu gün kurtardı. Musa da (şükür için) bu gün oruç tuttu" dediler. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.): "Biz Musa'ya sizden daha layık ve yakınız" buyurdu. O gün oruç tuttu ve Müslümanlara da tutmalarını emretti. (Buhârî, Savm, 69; Enbiyâ, 24; Müslim, Sıyâm, 127)

Ancak Peygamber Efendimiz (s.a.v.), İslam ümmetinin ibadetlerinin Yahudilerinkinden ayrışması için sadece 10. gün değil, 9. ve 10. gün veya 10. ve 11. günlerin birleştirilerek oruç tutulmasını tavsiye etmiştir. Bu orucun manevi kazancı ise devasadır.

Sahih Hadis Referansı: Ebu Katade'den (r.a.) rivayetle Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Aşura günü tutulan orucun, bir önceki yılın günahlarına (küçük günahlara) keffaret olmasını Allah'tan umarım." (Müslim, Sıyâm, 196; Tirmizî, Savm, 48)

Aşura gününün bugünkü kültürel yansıması olan "Aşure tatlısı" da, Hz. Nuh ve beraberindekilerin gemideki son erzaklarını birleştirip pişirdikleri çorbaya (şükür aşına) dayanır. Bu gelenek; bolluğun, bereketin, farklılıkların bir arada barış içinde var olabilmesinin ve komşu hakkının gözetilmesinin en tatlı sembolüdür.

• Çöle Düşen Gözyaşı: Kerbela Katliamı ve Hz. Hüseyin'in Direnişi

Tarihler Hicri 61. yılın 10 Muharrem gününü (Miladi 10 Ekim 680) gösterdiğinde, geçmiş peygamberlerin kurtuluşuna sahne olan bu mübarek gün, İslam tarihinin en büyük trajedilerinden biriyle kana bulandı. Peygamber Efendimiz'in "Gözümün nuru" dediği torunu Hz. Hüseyin (r.a.), Kerbela çölünde Yezid'in ordusu tarafından acımasızca şehit edildi.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'e derin bir muhabbet beslerdi. Onların makamını birçok sahih hadisinde açıkça belirtmiştir.

• "Hasan ve Hüseyin, cennet gençlerinin efendileridir." (Tirmizî, Menâkıb, 31; İbn Mâce, Mukaddime, 11)
• "Hüseyin bendendir, ben de Hüseyin'denim. Allah'ı seven Hüseyin'i sever." (Tirmizî, Menâkıb, 31; İbn Mâce, Mukaddime, 11)
• "Allah'ım! Ben bu ikisini (Hasan ve Hüseyin) seviyorum, sen de onları sev!" (Buhârî, Fezâilü's-Sahâbe, 22; Müslim, Fezâilü's-Sahâbe, 56)

Kerbela vakası; basit bir iktidar kavgası değil, İslam'ın şura ve adalet sisteminin saltanata ve kılıç zorbalığına dönüşmesine karşı atılmış büyük bir çığlıktır. Muaviye'nin, İslam geleneklerine aykırı biçimde oğlu Yezid'i veliaht bırakmasıyla İslam toplumunda derin bir kriz baş göstermişti. Yezid'in fısk, fücur ve adaletsizlikle dolu yönetimine biat etmeyen Hz. Hüseyin, canı pahasına İslami değerleri savunmak için Mekke'den Kufe'ye doğru yola çıktı.

Ancak kendisini on binlerce mektupla davet eden Kufe halkı ihanet edip sessiz kalınca, Hz. Hüseyin, Kerbela çölünde İbn Ziyad komutasındaki binlerce kişilik Yezid ordusuyla karşı karşıya kaldı. 7 Muharrem'de Fırat nehri tutularak ehlibeyt günlerce susuz bırakıldı. 10 Muharrem (Aşure) günü savaş başladığında; Hz. Hüseyin'in kardeşi Hz. Abbas kollarını kaybetti, gencecik oğlu Ali Ekber paramparça edildi ve altı aylık bebeği Ali Asgar boğazından oklanarak can verdi. Hz. Hüseyin'in vücudu sayısız kılıç ve ok yarasıyla toprağa düşerken, mübarek başı kesilerek mızraklara takıldı. O gün Hz. Hüseyin, "Zillet altında yaşamaktansa izzetli bir ölüm daha hayırlıdır" düsturuyla kıyamete kadar sürecek bir hürriyet ve direniş mektebinin temelini kanıyla attı.

• Karanlık Bir Zihniyet: Yezid'in Zulmü ve Saltanat Hırsı

Kerbela olayının faillerine bakıldığında karşımıza sadece birkaç şahıs değil, kökleşmiş "karanlık bir zihniyet" çıkar: Yezid Zihniyeti. İslam toplumunun yönetim anlayışında liyakati ve istişareyi (şurayı) yok edip yerine güç ve tahakkümü getiren bu anlayış, iktidar uğruna her türlü insani ve vicdani değeri ayaklar altına almıştır.

Yezid b. Muaviye, hilafeti bir saltanat aygıtı olarak görmüş, gücünü korumak için en kutsal değerlere bile saldırmaktan çekinmemiştir. Kerbela'da savaş kazanıldıktan sonra dahi durmayan vahşet; çadırların yakılması, şehit bedenlerinin atlara çiğnetilmesi ve Peygamber ailesinden kadınların zincirlere vurularak panayır panayır gezdirilmesi, bu zihniyetin sınır tanımazlığının ve İslam ahlakından ne kadar uzaklaştığının kesin delilidir. Tarih boyunca İslam dünyasında "Yezid" ismi, yalnızca tarihi bir figür olmaktan çıkmış; haksızlığın, diktatörlüğün, ehlibeyt düşmanlığının ve zalimliğin sembolik adı olmuştur.

• Direnişin Sesi, Ehlibeytin Onuru: Seyyide Zeynep Annemiz (r.a.)

Kerbela sadece kılıçların ve şehitlerin değil, aynı zamanda kelimelerin, ferasetin ve kadınlık onurunun da destanıdır. Bu destanın en büyük kahramanı, Hz. Ali ile Hz. Fatıma'nın kızı, Hz. Hüseyin'in kız kardeşi Seyyide Zeynep'tir.

Kerbela katliamında kardeşlerini, evlatlarını ve akrabalarını gözleri önünde yitiren Hz. Zeynep, derin bir acı yaşıyor olsa da yıkılmamıştır. Yezid'in ordusu onu ve yetim çocukları esir alarak önce Kufe'ye İbn Ziyad'ın karşısına, sonra da Şam'da Yezid'in sarayına götürmüştür.

Zincirlere vurulmuş, yorgun ve acılı bir esir olmasına rağmen, Yezid'in ve saray ahalisinin karşısında ayağa kalkmış; Hz. Ali'den miras aldığı eşsiz belagatiyle öylesine büyük bir hutbe okumuştur ki, Yezid'in kazandığını sandığı zaferin aslında ebedi bir mağlubiyet olduğunu tarihin yüzüne çarpmıştır. İbn Ziyad'ın "Gördün mü Allah kardeşine ne yaptı?" şeklindeki alaycı sözüne verdiği şu tarihi cevap, imanın şahikasıdır: "Ben Kerbela'da güzellikten başka bir şey görmedim! Onlar, Allah'ın şehadeti kendilerine takdir ettiği kimselerdi ve şimdi ebedi istirahatgahlarına çekildiler. Yakında Allah seni ve onları bir araya toplayacak ve asıl o zaman kimin kurtulacağını, kimin rezil olacağını göreceksin!"

Hz. Zeynep'in bu korkusuz duruşu; silahı ve ordusu olmayanların bile imanla, haklı bir davayla zalimlerin saraylarını nasıl başlarına yıkabileceğinin en güçlü sembolüdür. O günden sonra Hz. Zeynep, haksızlığa başkaldıran tüm kadınların sarsılmaz önderi olmuştur.

• Sabrın ve İbadetin Kalesi: İmam Zeynelabidin (a.s.)

Kerbela vahşeti sırasında ehlibeyt soyunun kuruyup yok olmamasının ardında mucizevi bir ilahi takdir vardır. Hz. Hüseyin'in oğlu İmam Ali bin Hüseyin, namıdiğer Zeynelabidin (İbadet edenlerin süsü) veya Seccad (Çok secde eden), savaş günü ağır bir ateşli hastalık geçiriyordu ve yatağından kalkamayacak durumdaydı. Bu durum, onun savaşa katılmasını engellemiş ve ehlibeyt zincirinin devamını sağlamıştır. Hastayken bile çadırda katledilmek istenmiş ancak halası Hz. Zeynep'in kendini ona siper etmesiyle kurtulmuştur.

Kerbela'dan sonra ağır boyun zincirleriyle (Zencir-i Camiye) Şam'a yürütülen gencecik İmam Zeynelabidin, babasının ve tüm sevdiklerinin kanlı akıbetini gördükten sonra hayatının geri kalanında bir daha hiç gülmemiştir. Ne zaman önüne su konulsa gözyaşlarına boğulmuş, "Babam Fırat'ın kıyısında susuz şehit edilmişken ben nasıl su içerim?" diyerek ağlamıştır.

Siyasi entrikalardan, isyanlardan ve taht kavgalarından uzak durarak Medine'de derin bir manevi irşad başlatmıştır. Geceleri fakirlere gizlice erzak taşımış, gündüzleri talebe yetiştirmiş ve hayatını ibadete adamıştır. Ettigi duaları topladığı ve İslam maneviyatının en değerli metinlerinden biri olan "Sahife-i Seccadiye", adeta Kerbela'nın hüznünün ilahi bir yakarışa, fıkha ve tasavvufa dönüşmüş halidir. İmam Zeynelabidin, kılıçların çözemediği düğümleri gözyaşı, dua, sabır ve üstün bir ahlak ile çözen muazzam bir ruhi mimardır.

• Kerbela'dan Günümüze Çıkarılacak Dersler

Aşura ve Kerbela; sadece yılın belirli günlerinde ağıtlar yakılıp tatlılar dağıtılacak bir takvim yaprağı değildir. Kur'an ve sahih sünnet ekseninde bakıldığında, Muharrem ayı baştan sona bir muhasebedir.

Aşura'nın mucizeleri bizlere, Allah'ın vaadinin hak olduğunu, ateşlerin gül bahçesine, denizlerin yola dönüşebileceğini öğretir. Kerbela ise imtihanın bambaşka bir boyutunu gösterir; bazen bedenen ölmenin (şehadetin), ruhen binlerce yıl dirilmek demek olduğunu kanıtlar.

Peygamberin (s.a.v.) ciğerparesi Hz. Hüseyin'in şehadeti, her Müslümanın kalbinde kapanmaz bir yara, aynı zamanda zulme karşı bir kalkan olmalıdır. Bugün "Hüseyin'den yana olmak", isimlerle değil, eylemlerle mümkündür. Kim adaletin, mazlumun, liyakatin ve hakkın yanındaysa o Hüseyni'dir; kim de şahsi menfaatleri için zulmü, eşitsizliği ve zorbalığı meşru görüyorsa, onun adımları Yezid'in karanlık gölgesini takip etmektedir. Aşura günü orucuyla bedeni arındırırken, Kerbela tefekkürüyle de ruhları zalimlikten, adaletsizlikten ve haksızlığa karşı dilsiz şeytan olmaktan arındırmak, bu mübarek ayın bize verdiği en büyük derstir.

Peygamber Efendimizin mübarek nesli, Kerbela’da yaşanan büyük katliam sonrası onun vasıtasıyla günümüze kadar ulaşmıştır.

Bu nedenle İslam dünyasında Seyyidlerin neslinin devamında çok önemli bir yere sahiptir.
Annesinin, Sasani hükümdarı III. Yezdigirt’in kızı Şehri Bânû olduğu rivayet edilirken, bu yönüyle hem İslam hem de Pers tarihini buluşturan önemli bir şahsiyet olarak görülmektedir.
Kerbela’nın Acısını Yaşayan Tek Erkek Varis
Hicri 61 yılında yaşanan Kerbela Faciası sırasında ağır hasta olduğu belirtilen İmam Zeynel Abidin, savaşacak durumda olmadığı için çadırda bulunuyordu.

Yezid’in ordusunun Hz. Hüseyin ve yakınlarını şehit ettiği o korkunç günlerde, Ehl-i Beyt soyundan sağ kalan tek erkek fert oldu.
Rivayetlere göre Kerbela sonrası kadınlar ve çocuklarla birlikte esir edilerek Şam’a götürülen İmam Zeynel Abidin, burada yaptığı cesur konuşmalarla Emevi yönetiminin zulmünü halka anlattı.

Özellikle Şam’da verdiği hutbelerin, Kerbela gerçeğinin İslam coğrafyasına yayılmasında büyük etkisi olduğu ifade edilmektedir.

İbadetin ve Takvanın Zirvesindeki Bir Hayat
İmam Zeynel Abidin Hazretleri, ibadete olan düşkünlüğü nedeniyle “Zeynelâbidîn” yani “İbadet edenlerin süsü” lakabıyla anıldı. Çok secde ettiği için kendisine “Seccad” ismi de verildi.
Kaynaklarda onun gecelerini namazla geçirdiği, uzun secdeler yaptığı ve günün büyük bölümünü ibadetle değerlendirdiği aktarılmaktadır.

Rivayetlere göre her gün yüzlerce rekat namaz kılar, gözyaşları içinde Allah’a dua ederdi.
Ancak onun büyüklüğü yalnızca ibadetiyle sınırlı değildi.

Aynı zamanda insanlara karşı merhameti, affediciliği ve tevazusuyla da örnek bir şahsiyetti.

Fakirlerin Gizli Hamisi Oldu
Medine halkı uzun yıllar boyunca geceleri kapılarının önüne bırakılan erzakların kim tarafından getirildiğini bilemedi.

İmam Zeynel Abidin’in vefatından sonra yardımlar kesilince, bu gizli iyiliklerin sahibi ortaya çıktı.
Cenazesi yıkanırken sırtındaki taşıma izleri ve yaralar dikkat çekmiş, geceleri sırtında un ve erzak çuvalları taşıyarak fakirlere yardım eden kişinin İmam Zeynel Abidin olduğu anlaşılmıştı.
Bu yönüyle o, yalnızca bir alim değil; toplumun derdiyle dertlenen bir gönül insanı olarak hafızalara kazındı.
Affediciliğiyle İnsanlığa Örnek Oldu
İslam tarihindeki rivayetlerde, kendisine kötü davranan insanları bağışladığı, kölelerini özgür bıraktığı ve öfkeye kapılmadan hareket ettiği anlatılır.

Bir olayda oğlunun ölümüne sebep olan bir hizmetçisini dahi affettiği nakledilmektedir.
Bu davranışları nedeniyle İmam Zeynel Abidin, sabrın, merhametin ve ahlaki olgunluğun sembol isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Sahife-i Seccadiye ile Manevi Miras Bıraktı
İmam Zeynel Abidin’in en önemli eserlerinden biri olan “Sahife-i Seccadiye”, İslam dünyasının en kıymetli dua ve hikmet eserleri arasında gösterilmektedir.

İçerisinde yalnızca dualar değil; insan hakları, ahlak, toplumsal sorumluluk, kulluk bilinci ve adalet anlayışı da yer almaktadır.

Ayrıca “Risaletü’l-Hukuk” adlı eseriyle insanın Allah’a, ailesine, komşusuna ve topluma karşı görevlerini anlatmıştır.

Bu eser, İslam düşüncesinde hak ve sorumluluk kavramını ele alan en önemli metinlerden biri kabul edilmektedir.

Baskılar Altında Geçen Bir Ömür
Kerbela sonrası Emevi yönetiminin yoğun baskısı altında yaşayan İmam Zeynel Abidin’in hayatı, gözetim ve takip altında geçti.

Buna rağmen ilim öğretmeye, insan yetiştirmeye ve Ehl-i Beyt mirasını yaşatmaya devam etti.
713 yılında Medine’de şehit edildiği rivayet edilen İmam Zeynel Abidin Hazretleri’nin kabri, Medine’de bulunan Cennetü’l-Baki Mezarlığı’nda yer almaktadır.

Yanında Hz. Hasan başta olmak üzere Ehl-i Beyt’in önemli isimleri medfundur.
Asırlardır Gönüllerde Yaşıyor
İmam Zeynel Abidin Hazretleri, aradan geçen asırlara rağmen yalnızca İslam tarihinin bir şahsiyeti olarak değil; ibadetin, sabrın, merhametin ve adaletin sembolü olarak anılmaya devam ediyor.
Kerbela’nın acısını yaşayan ama kin yerine dua, öfke yerine sabır, intikam yerine merhamet yolunu seçen İmam Zeynel Abidin’in hayatı, bugün de insanlığa örnek olmaya devam ediyor.

Kurslarda 4-6, 7-10 ve 11-14 yaş gruplarına yönelik yarım ve tam gün olmak üzere farklı program seçenekleri sunulacak.

Yaz Kur'an kursları için başvurular, 13 Temmuz'a kadar alınacak.

• Başvuru işlemleri e-Devlet üzerinden yürütülüyor

Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan resmi bilgilendirmelere göre, sürece dair tüm adımlar dijital altyapı üzerinden ilerliyor. Vatandaşlar, hem ilk defa yapılacak ön kayıt başvurularını hem de geçmiş yıllardan kalan mevcut kayıtların güncellenmesi işlemlerini doğrudan e-Devlet kapısı üzerinden hızlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliyor.

Bugün sistemin kapanış saatine kadar bu başvuru ekranlarının aktif olarak vatandaşların kullanımına açık kalacağı belirtiliyor.

• İlk defa başvuracaklar için ücret detayı

Bu yılki hac kurasına ilk defa dahil olmak isteyen hacı adaylarına yönelik ön kayıt imkanı sunulurken, sürecin maddi boyutuna ilişkin esaslar da kamuoyuyla paylaşıldı. İlk kez kayıt yaptıracak vatandaşların, başvuru işlemlerinin onaylanabilmesi için kişi başı 1.250,00 TL tutarındaki ön kayıt ücretini ilgili kurumlara yatırmaları gerekiyor. Kayıt yenileyecek olan mevcut adayların ise ödeme yapıp yapmayacaklarına dair durumlarını yine e-Devlet sistemi üzerinden kontrol ederek kayıt güncelleme adımlarını tamamlamaları gerekiyor.

Detaylı bilgiye "0850 260 13 13" telefon numarasından veya il ve ilçe müftülükleri aracılığıyla ulaşılabilecek.

Muharrem ayının başladığını bildiren hilal, ilk kez Atlas Okyanusu'nda ortaya çıkacak ve Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey ve Güney Amerika'da görülebilecek.

Muharremde oruç tutulup aşure pişirilerek dağıtılması ve Kerbela'da Hazreti Muhammed'in torunu Hazreti Hüseyin ile şehit olanların yad edilmesi, İslam toplumlarının önemli gelenekleri arasında yer alıyor.

Aşure Günü, hicri yılın ilk ayı muharremin 10. gününe denk gelen 25 Haziran Perşembe günü karşılanacak.

"Hicret, İslam tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı"
Din İşleri Yüksek Kurulu Uzmanı Üzeyir Öztürk, yaptığı açıklamada, hicri yılın, ayın hareketlerine dayanan bir takvimle belirlendiğini söyledi.

Hicri takvimin, Hazreti Muhammed'in vefatından yaklaşık 6 yıl sonra, Müslümanların Mekke'den Medine'ye hicreti esas alınarak kabul edildiğini hatırlatan Öztürk, hicretin İslam tarihinin en önemli dönüm noktası ve yeni bir dönemin başlangıcı niteliğini taşıdığını vurguladı.

Mekke'deki zulümden kurtulan Müslümanların, hicret sayesinde inançlarını hür bir ortamda geliştirme, yayma ve fertten topluma her alanda uygulama imkanına kavuştuğunu dile getiren Öztürk, şunları kaydetti:

"Mekke'den Medine'ye hicret, 13 yıllık Mekke devrini kapatmış ve İslam toplumunun inşasının temelini oluşturan Medine devrini başlatmıştır. Böylece İslam dini yalnızca bireysel bir inanç olmaktan çıkıp, hayatın her safhasını kuşatan bir nizam halini almıştır. Medine'de gerçekleştirilen kardeşlik uygulaması, muhacirler ve ensar arasında tarihte eşi benzeri görülmemiş bir maddi ve manevi dayanışma modeli oluşturmuştur. Bu süreçte imzalanan 'Medine Sözleşmesi' ile toplum hayatını düzenleyen yeni prensipler belirlenmiş, Müslümanlar, Yahudiler ve diğer grupların hak ve sorumlulukları güvence altına alınmıştır."

"Hicret hadisesi büyük fedakarlıkların delilidir"
Öztürk, hicretle birlikte İslam'ın Mekke'nin sınırlarını aşıp dünya ufuklarına yayılmaya başladığına ve evrensel bir mahiyet kazandığına işaret ederek, "Hicret hadisesi sadece fiziki bir mekan değişikliği değil, aynı zamanda Müslümanların inançlarına olan bağlılıklarının ve Allah rızası için gösterdikleri büyük fedakarlıkların delilidir." dedi.

İslam'da büyük bir hürmet ve kutsiyete sahip muharremin, hicri takvimin ilk ayı olduğunu belirten Öztürk, şu ifadeleri kullandı:

"Hicri yeni yıl vesilesiyle bizlere düşen görev, hicretin taşıdığı anlam ve mesajları yeniden düşünmek, yaşadığımız zamanı doğru değerlendirmek ve hayatımızı muhasebe ederek geleceğimizi daha sağlam temeller üzerine kurmaktır. Bu bilinçle İslam kardeşliğini güçlendirmeli, birlik ve beraberliğimizi korumalı, sevinçte ve kederde birbirimizin yanında olmalı, sahip olduğumuz maddi ve manevi imkanları paylaşarak dayanışma ruhunu canlı tutmalıyız."

Hicri takvim, İslam tarihinin en büyük dönüm noktalarından biri olan Hicret'i başlangıç kabul eder. Peygamber Efendimiz Hazreti Muhammed'in (s.a.v.) 622 yılında Mekke'den Medine'ye göç etmesi, yalnızca bir mekan değişikliği değil, İslam'ın yeryüzüne yayılışında yeni bir çağın açılmasıdır. Hazreti Ömer (r.a.) döneminde takvim başlangıcı olarak kabul edilen bu kutlu sefer, Müslümanlar için her yıl yenilenme, tefekkür ve hicret şuuruyla tazelenme vesilesidir. Yeni bir yıla girerken, Müslümanlar geçmiş senenin muhasebesini yapar ve yeni yılda ilahi rızaya daha uygun bir hayat sürme niyetini tazeler.

Muharrem Ayı ve Tarihi Olaylar

Haram ayların ilki olan Muharrem, içerisinde pek çok ilahi lütfu ve tarihi hadiseyi barındırır. Özellikle Muharrem ayının 10. günü olan Aşure Günü, insanlık tarihi açısından kritik olaylara sahne olmuştur. Hadis kaynaklarında ve İslam tarihinde Aşure gününde gerçekleştiği nakledilen bazı önemli hadiseler şunlardır:

• Hazreti Nuh'un Kurtuluşu: Büyük tufanın ardından Hazreti Nuh'un (a.s.) gemisinin Cudi Dağı'na oturduğu ve inananların kurtuluşa erdiği gün olarak bilinir.

• Hazreti Musa ve Kızıldeniz: Hazreti Musa (a.s.) ve İsrailoğullarının Firavun'un zulmünden kurtularak Kızıldeniz'i geçmesi bu güne tevafuk eder.

• Hazreti Eyyub'un Şifası: Hastalıklarla imtihan olan Hazreti Eyyub'un (a.s.) şifaya kavuştuğu gündür.

• Kerbela Hüznü: İslam tarihinin en acı hadiselerinden biri olan, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) sevgili torunu Hazreti Hüseyin (r.a.) ve 72 ehl-i beyt mensubunun Kerbela çöllerinde şehit edilmesi Muharrem ayının 10'unda yaşanmıştır. Bu sebeple Muharrem ayı, Müslümanlar için sadece bir sevinç değil, aynı zamanda derin bir matem ve haksızlıklar karşısında duruş tefekkürüdür.
  
  

Muharrem Ayında Neler Yapılmalı?

Bu bereketli ve aynı zamanda hüzünlü ayı hakkıyla ihya etmek, büyük manevi kazançları beraberinde getirir. Habervakti.com okurları için bu ayda yapılması tavsiye edilen bazı ibadetler şunlardır:

• Oruç Tutmak: Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Ramazan ayından sonra tutulan en faziletli orucun Muharrem ayında tutulan oruç olduğunu müjdelemiştir. Özellikle Aşure gününü (10 Muharrem) tek başına değil, Yahudilere muhalefet etmek gayesiyle öncesi veya sonrasındaki günle birleştirerek (9-10 veya 10-11 Muharrem) oruçlu geçirmek kuvvetli bir sünnettir.

• Aşure İkramı: Birlik, beraberlik ve bereketin simgesi olan aşure tatlısını kaynatarak komşulara, akrabalara ve ihtiyaç sahiplerine dağıtmak, toplumdaki kardeşlik bağlarını güçlendirir.

• Tövbe ve İstiğfar: Yeni bir yıla başlarken günahlardan arınmak maksadıyla bolca tövbe istiğfar getirmek, kaza namazları kılmak ve Kur'an-ı Kerim tilavetini artırmak tavsiye edilir.

• Sadaka Vermek ve Sıla-i Rahim: Muharrem ayında yardımlaşmayı artırmak, yetimleri sevindirmek, aile büyüklerini ziyaret etmek ve bolca sadaka vermek bu ayın feyzinden nasiplenmek için eşsiz fırsatlardır.

1448 Hicri yılının ülkemize, İslam alemine ve tüm insanlığa barış, huzur, feraset ve bereket getirmesini Cenab-ı Hakk'tan niyaz ediyoruz. Yeni yılınız mübarek olsun.

• Taşlara Kazınan Muazzam Dua

Medine'nin Mehd bölgesinde yürütülen araştırmalarda toplam 1774 tarihi buluntu kayıt altına alındı. Yüzlerce İslami yazıtın yer aldığı keşifte en çok heyecan uyandıran detay, İslam adaletinin sembolü Hz. Ömer'e (r.a.) ait kayıtlar oldu. Hicazi hatla "İbrahim" isimli bir mümin tarafından asırlar önce taşlara nakşedilen o tarihi yazıda şu muazzam dua yer alıyor:

"Allah, Ömer bin Hattab'ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah'tan başka ilah yoktur."

• İlahi Adalet Çağrısı Asırlara Meydan Okuyor

Ortaya çıkarılan mukaddes miraslar arasında Kur'an-ı Kerim ayetleri de dikkat çekiyor. Nisa Suresi'nin 58. ayetinin kayalara işlenmiş hali bulundu: "Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder."

Erken dönem Müslümanlarının adalete ve emanete verdiği ehemmiyeti adeta bugünün dünyasına haykıran bu ilahi emir, İslam davetinin ilk yıllarındaki toplumsal şuuru gözler önüne seriyor. İslami hafızayı dirilten ve o kutlu çağın hatıralarını yeniden canlandıran bu eşsiz keşif, İslam dünyasında büyük bir manevi coşkuyla karşılandı.

Tarihi kaynaklara göre Peygamber Efendimiz (S.A.V.), Veda Haccı’nın ardından ateşli bir hastalığa tutuldu. Yaklaşık 13 gün süren bu hastalık döneminde ümmetine ve ashabına veda mahiyetinde mesajlar verdi. Ağırlaşınca eşlerinden izin isteyerek Hz. Aişe validemizin odasında istirahate çekilen Allah Resulü, Hayber'de maruz kaldığı zehrin tesirini ömrünün son günlerinde derinden hissettiğini belirtti. Böylece Cenab-ı Hak, O'nu peygamberliğin yanı sıra şehadet makamıyla da şereflendirdi.

Mescide çıkamayacak kadar bîtap düştüğünde imamlık görevini Hz. Ebubekir’e devreden Efendimiz, vefat ettiği 12 Rebiülevvel (8 Haziran 632) Pazartesi sabahı oda perdesini kaldırıp ashabını son kez cemaatle namaz kılarken seyretti ve geride bıraktığı sâlih topluluğu görerek tebessümle dünyadan ayrıldı. Kabri, bugün Medine’deki Ravza-i Mutahhara’da, Yeşil Kubbe’nin (Kubbe-i Hadra) içinde yer almaktadır.

Kur'an-ı Kerim'de Sevgili Peygamberimiz İçin Yer Alan Ayetler

• ''(Ve ey Nebim, Kelime-i Tevhid’de ve her Ezan-ı Şerif’te adını adımla birlikte anmak, böylece yerde ve göklerde saygınlığa ulaştırılmak suretiyle) Senin zikrini (İsmini, şanını ve ünvanını) yükseltip (şerefini) arttırmadık mı?'' (İnşirah Suresi, 4)
• "Hiç kuşkusuz Allah ve melekleri, Peygambere salât ederler. Allah Peygamber’ine karşı çok merhametlidir; ona daima sevgiyle yönelir, O'nu över, işlerini bereketli kılar, ismini yüceltir ve onun üzerine rahmetini indirir. Melekler de Peygamber’i çok severler... O hâlde, Ey inananlar! Sizin kurtuluşunuz için her şeyini fedâ eden bu Peygamberin izinden yürüyün, tüm gücünüzle davasını destekleyin, ona saygı duyun, O'nu yüceltin; böylece siz de ona salât edin ve ona tüm kalbinizle esenlikler dileyerek içtenlikle selâm edin! Çirkin karikatürlerle, elleriyle kalemleriyle yaptıkları iftiralarla İslâm’a saldırarak Allah’ı gazaba getiren ve Kur'an ve sünnete dil uzatarak O’nun Elçisini inciten münafıklara ve kâfirlere gelince, Allah onları dünyada da ahirette de lânete uğratmış ve onlar için, alçaltıcı bir azap hazırlamıştır!" (Ahzab Suresi, 56-57)
• “Hz.) Peygamber (AS gerçek ve samimi) müminlere kendi nefislerinden (canlarından) daha evladır (değerli ve önceliklidir), O'nun eşleri de gerçek Mü'minlerin analarıdır!” (Ahzab Suresi, 6)
• “Ey iman edenler! Allah’ı ve âhiret gününü arzulayan ve O’nu sürekli anıp yücelten kimseler için Allah’ın Elçisi, o sarsılmayan imanı, tertemiz ahlâkı, fedakârlığı, cömertliği, cesareti, kararlılığı ve çalışkanlığı kısaca bir hayat boyu yaşadığı kulluğu ile gerçekten size mükemmel ve eşsiz bir örnektir. Şahıs olarak Peygamberi, toplum olarak da onun arkadaşlarını kendinize örnek ve Önder alınız!” (Ahzab Suresi, 21)
• “Allah ve Resulü, bir işe hükmettiği (bir konuda karar verdiği) zaman, mü’min bir erkek ve Mü’mine bir kadın için, artık o işte kendi isteklerine (ve beklentilerine) göre (başka görüşleri ve rejimleri ) seçme ve tercih hakkı yoktur, olamaz! Kim Allah’a ve Resulüne isyan ederse, (Ayet ve Hadislerin açık hükümlerini çiğner veya kendi keyfince te’vil edip tersine çevirirse,) işte gerçekten o, apaçık bir sapkınlıkla sapmıştır.” (Ahzab Suresi, 36)
• “Hayır! İnanan bir insan, Allah’ın kanunlarına nasıl karşı gelebilir? Ey Muhammed! Rabb'in olan Zatıma yemin olsun ki, onlar, aralarında anlaşmazlığa düştükleri konularda seni hakem tayin edip de, verdiğin hükme karşı içlerinde en ufak bir burukluk bile duymadan tam anlamıyla teslim olmadıkları sürece, iman etmiş olamazlar!'' (Nisa Suresi, 65)
• “Ey iman edenler! Allah ve Elçisi, bireysel toplumsal, kültürel, ekonomik, siyasi, ahlâkî yönlerden yeniden dirilişinizi sağlayacak bir konuda size çağrı yaptığında, bu çağrıya mutlaka uyun!'' (Enfal Suresi, 24)
• “(Ey Resulüm Muhammed!) De ki: Eğer siz gerçekten de Allah’ı seviyorsanız, Allah’ın emirlerini size ileten bir elçi olarak bana ve bana indirilen Kur’an’a uyun ki, Allah’da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah Gafur ve Rahim’dir..." (Ali İmran Suresi, 31)

• Gece Yarısı Başlayan 3,5 Kilometrelik İbadet Yürüyüşü

Müzdelife'deki hazırlıkların ardından Müslümanlar, gece yarısından itibaren kafileler halinde Cemerat'taki şeytan taşlama alanına doğru harekete geçti. Yaklaşık 3,5 kilometrelik mesafeyi yürüyerek kateden inananlar, büyük şeytan olarak bilinen "Akabe Cemresi"ne sırayla yedişer taş attı.

Şeytan taşlama ibadetinin hemen ardından yine yürüyüşle İslamiyet'in kalbi Kabe-i Muazzama'ya ulaşan Müslümanlar, burada büyük bir huşu içinde ziyaret tavafı ve sa'yi gerçekleştirdi. Kabe'deki ibadetlerin tamamlanmasıyla birlikte tıraş olan inananlar ihramdan çıkarak hacı olma şerefine nail oldular. İhramdan çıkan bazı hacıların ise ziyaret tavafı ve sa'y görevlerini bayram süresince tamamlamaya devam edeceği bildirildi.


Havanın sıcaklığını hafifletmek için hacılara su sıkan bir genç görüntülendi.

• Yol Boyunca Kesintisiz İkram ve Veda Takvimi

Arafat vakfesinden başlayıp Kabe'deki tavafa kadar uzanan bu zorlu ve manevi yolculukta, hacıların ibadetlerini kolaylaştırmak için yoğun bir mesai harcandı. Hem resmi görevliler hem de hayırseverler, kavurucu sıcak altında yürüyen hacılara yol boyunca kesintisiz olarak su, hurma ve yiyecek ikramında bulundu.

Hac ibadeti, ilk günün ardından bayramın ikinci ve üçüncü günlerinde de devam edecek. Kafileler halinde yeniden Cemerat bölgesine akın edecek olan hacılar, Müzdelife'den topladıkları yedişer taşı bu kez sırayla küçük, orta ve büyük şeytana atacak. Şeytan taşlama görevini tamamen bitiren ve Mekke'den ayrılmaya hazırlanan hacılar, kutsal topraklara veda etmeden önce Kabe'ye giderek son görev olan "veda tavafını" icra edecekler.

İşte Diyanet'in verilerine göre il il bayram namazı saatleri:

Hac farizalarını yerine getiren hacı adayları ise Mekke'de 06:06'da Mescid-i Haram'da bayram namazını kılacak.

Bayramı hatırlatan ve vacip olan teşrik tekbirleri ise bugün başladı. Arefe Günü sabah namazından, Kurban Bayramı’nın dördüncü günü ikindi namazı sonuna kadar 23 vakitte, herkes farz namazlardan sonra, selâm verir vermez; tekbîr-i teşrîk de denilen tekbirleri okuyor.

“Allahü ekber, Allahü ekber. Lâ ilâhe illallah. Vallahü ekber, Allahü ekber ve lillahil-hamd.” şeklinde olan teşrik tekbirleri için ilmihal kitaplarında beş vakit farz namazlardan başka; bayram namazından ve bayrama denk gelen Cuma namazından sonra da okunduğu ifade ediliyor. Camiden çıktıktan sonra veya namaz bitip konuştuktan sonra bu kaçırılmış olur ve okumak lazım olmadığı belirtiliyor.

İLLERE GÖRE BAYRAM NAMAZI VAKİTLERİ
Bayram namazı kaçta diye araştıranlar için namaz vakitlerini derledik.

27 Mayıs 2026 yılında büyükşehirlerden Ankara 05.59, İstanbul 06.12, İzmir 06.25 saatlerinde bayram namazını kılacak. Bu yıl namazı ilk kılan il Iğdır 05.14'te son kılan iller ise Çanakkale 06.24, Edirne 06.20 olacak.

Diyanet İşleri Başkanlığının takvimine göre 81 ilin bayram namazı saatleri sırayla şöyle:

Adana: 05.55
Adıyaman: 05.42
Afyonkarahisar: 06.11
Ağrı: 05.18
Aksaray: 05.57
Amasya: 05.45
Antalya: 06.14
Ardahan: 05.17
Artvin: 05.20
Aydın: 06.23

Balıkesir: 06.19
Bartın: 05.57
Batman: 05.30
Bayburt: 05.28
Bilecik: 06.10
Bingöl: 05.31
Bitlis: 05.25
Bolu: 06.02
Burdur: 06.14
Bursa: 06.13
Çanakkale: 06.24
Çankırı: 05.54
Çorum: 05.49
Denizli: 06.19
Diyarbakır: 05.34
Düzce: 06.03
Edirne: 06.20
Elazığ: 05.36
Erzincan: 05.53
Erzurum: 05.25
Eskişehir: 06.08

Gaziantep: 05.47
Giresun: 05.34
Gümüşhane: 05.31
Hakkari: 05.20
Hatay: 05.54
Iğdır: 05.14
Isparta: 06.13
Kahramanmaraş: 05.48
Karabük: 05.57
Karaman: 06.03
Kars: 05.16
Kastamonu: 05.52
Kayseri: 05.51
Kilis: 05.49
Kırıkkale: 05.56
Kırklareli: 06.17
Kırşehir: 05.55
Kocaeli: 06.08
Konya: 06.05
Kütahya: 06.11
Malatya: 05.40
Manisa: 06.23
Mardin: 05.33
Mersin: 05.59
Muğla: 06.23
Muş: 05.27
Nevşehir: 05.54
Niğde: 05.56
Ordu: 05.36
Osmaniye: 05.51
Rize: 05.26
Sakarya: 06.06
Samsun: 05.42
Şanlıurfa: 05.41
Siirt: 05.27
Sinop: 05.45
Şırnak: 05.26
Sivas: 05.42
Tekirdağ: 06.18
Tokat: 05.43
Trabzon: 05.29
Tunceli: 05.34
Uşak: 06.15
Van: 05.20
Yalova: 06.11
Yozgat: 05.51
Zonguldak: 05.59

BAYRAMIN SÜNNETLERİ
Bayram günlerinde şunları yapmak sünnettir:

1- Erken kalkmak.

2- Gusül abdesti almak.

3- Misvâk kullanmak.

4- Güzel koku sürünmek.

5- Yeni ve temiz elbise giymek.

6- Dargınları barıştırmak.

7- Kabirleri ziyâret etmek.

8- Yüzük takmak.

9- Güler yüzlü olmak.

10- Câmiye erken gitmek.

11- Câmiye giderken tekbir söylemek.

12- Mü’minlere selâm vermek.

13- Mü’minlerle bayramlaşmak.

14- Fakirlere sadaka vermek.

1 5- Akrabayı ziyâret etmek.

16- Din kardeşlerini ziyâret etmek.

17- Ziyârette hediye götürmek.

18- Misâfirlere ikram etmek.

19- Çok duâ ve tevbe etmek.

20- Dîni doğru yayan kişi ve müesseselere yardım etmek.

Hareket öncesi Suudi Arabistan yetkilileri, hacı adaylarının "Nusuk" adı verilen kartlarını tek tek sistemden kontrol etti. Kontrollerin ardından kafile bilgisinin yer aldığı barkotlar otobüslere yapıştırıldı.

Hacı adaylarını taşıyan araçların çoğu gece saatlerinde Arafat'a ulaştı. Sabaha kadar otobüsler, Arafat'a hacı adaylarını taşımayı sürdürdü.

İlk otobüslerle Arafat'a ulaşan hacı adayları, Hazreti Adem ile Hazreti Havva'nın yeryüzünde buluştuğu ve ilk tövbenin kabul edildiği Cebel-i Rahme'ye (Rahmet Tepesi) çıkarak dualar etti.

Kafile başkanları eşliğinde konaklayacakları bölgelere yönlendirilen hacı adayları, klimalı yüksek çadırlarda kalıyor.

Hacı adayları Arafat'ta vakitlerini Kur'an-ı Kerim okuyarak, namaz kılarak ve dua ederek geçiriyor.

- Diyanet İşleri Başkanı Arpaguş, Vakfe duası yapacak

Bugün öğle ve ikindi namazlarının birleştirilerek (cem-i takdim) kılınmasının ardından Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş, Vakfe duası yapacak.

Arafat vakfesinin ve duasının ardından Müzdelife bölgesine intikal edecek hacı adayları, burada şeytan taşlamak için 49 taş toplayacak. Akşam ve yatsı namazlarını cem-i tehir (birleştirerek) ederek kılacak adaylar, Müzdelife vakfesinin ardından kafileler halinde Mina'ya yürüyecek.

Mina'ya ulaşıldığında sadece "Büyük Şeytan" denilen Akabe Cemresi'ne 7 taş atılacak.

Hacıların kurbanları, vekalet yoluyla hac organizasyonu tarafından kesilecek. Tıraş olup ihramdan çıkan hacılar, Kabe'de Ziyaret Tavafı'ndan sonra haccın sayini yapacak.

Bayramın 2. ve 3. günü öğle vaktinden sonra sırayla Küçük, Orta ve Büyük Cemrelere 7'şer taş daha atılacak.

Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş, 2026 Hac Organizasyonu kapsamında Mekke'deki servis ekiplerine telsizle seslenerek saat 13.00 itibarıyla hacı adaylarının Arafat'a taşınması talimatını verdi.

• TÜRK HACI ADAYLARI ARAFAT'A İNTİKALE BAŞLADI

Arpaguş'un talimatı sonrası yaklaşık 85 bin Türk hacı adayı, Arafat'a intikal ettirilmeye başlandı.

Hac sürecinde ulaşım, sağlık, konaklama ve iaşe hizmetleri için yüzlerce görevli sahada çalışmalarını sürdürüyor.

• İBADETLER YERİNE GETİRİLECEK

Arafat'ta dua ve ibadetle vakit geçirecek olan hacı adayları, sabah namazını cemaatle eda ettikten sonra fetva ve irşat ekibinin Arafat için hazırladığı özel irşat programına katılacak.

İrşat çadırında gerçekleştirilecek program, merkezi ses sistemi aracılığıyla tüm çadırlara ulaştırılacak.

Türkiye'den gelen karilerin Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından arife günü öğle ve ikindi namazlarını cem ederek kılacak olan hacı adayları, Başkan Arpaguş'un yapacağı duayla vakfeye duracak.

Arafat sınırlarının açılmasıyla hacılar, Müzdelife bölgesine intikal edecek.

• SONRAKİ DURAK ŞEYTAN TAŞLAMA

Burada akşam ve yatsı namazlarını cem ederek kılacak olan hacılar, Müzdelife vakfesinin ardından şeytan taşlamak üzere Cemerat bölgesine hareket edecek.

Şeytan taşlamanın ardından ise Mescid-i Haram'a geçecek olan hacılar, burada ziyaret tavafı ve sa'y ibadetlerini yerine getirdikten sonra tıraş olarak ihramdan çıkacak.

Bayrama günler kala sabah sabah saatlerinde idrak edilecek bayram namazı saatleri de merak konusu oluyor.

Diyanet İşleri Başkanlığı, 2026 yılına ait Kurban Bayramı namazı vakitlerini il il açıkladı.

BÜYÜKŞEHİRLERDE NAMAZ SAATLERİ
Buna göre büyükşehirlerde bayram namazı saatleri şöyle:

İstanbul: 06.12

Ankara: 05.59

İzmir: 06.25

Bursa: 06.13

Konya: 06.05

Adana: 05.55

İL İL BAYRAM NAMAZI SAATLERİ
Diyanet İşleri Başkanlığının verilerine göre diğer illerdeki bayram namazı saatleri ise şöyle:

Adıyaman 05.42

Afyonkarahisar 06.11

Ağrı 05.18

Aksaray 05.57

Amasya 05.45

Antalya 06.14

Ardahan 05.17

Artvin 05.20

Aydın 06.23

Balıkesir 06.19

Bartın 05.57

Batman 05.30

Bayburt 05.28

Bilecik 06.10

Bingöl 05.31

Bitlis 05.25

Bolu 06.02

Burdur 06.14

Çanakkale 06.24

Çankırı 05.54

Çorum 05.49

Denizli 06.19

Diyarbakır 05.34

Düzce 06.03

Edirne 06.20

Elazığ 05.36

Erzincan 05.53

Erzurum 05.25

Eskişehir 06.08

Gaziantep 05.47

Giresun 05.34

Gümüşhane 05.31

Hakkari 05.20

Hatay 05.54

Iğdır 05.14

Isparta 06.13

Kahramanmaraş 05.48

Karabük 05.57

Karaman 06.03

Kars 05.16

Kastamonu 05.52

Kayseri 05.51

Kilis 05.49

Kırıkkale 05.56

Kırklareli 06.17

Kırşehir 05.55

Kocaeli 06.08

Kütahya 06.11

Malatya 05.40

Manisa 06.23

Mardin 05.33

Mersin 05.59

Muğla 06.23

Muş 05.27

Nevşehir 05.54

Niğde 05.56

Ordu 05.36

Osmaniye 05.51

Rize 05.26

Sakarya 06.06

Samsun 05.42

Şanlıurfa 05.41

Siirt 05.27

Sinop 05.45

Şırnak 05.26

Sivas 05.42

Tekirdağ 06.18

Tokat 05.43

Trabzon 05.29

Tunceli 05.34

Uşak 06.15

Van 05.20

Yalova 06.11

Yozgat 05.51

Zonguldak 05.59

• Osmanlı'dan Cumhuriyete Kutlu Miras

Çocukluk yıllarının Afyonkarahisar Sandıklı'da geçtiğini ve el sanatlarıyla iç içe bir ailede büyüdüğünü belirten Hüsrevoğlu, bu kutlu sanata olan merakının camilerdeki yazıları taklit etmesiyle başladığını söyledi. Kendi hocası olan merhum Hattat Hamid Aytaç'ın zorlu dönemlerdeki direnişine değinen Hüsrevoğlu, hocasının tarihe geçen şu sözlerini aktardı: "Harf inkılabı olunca herkes dükkanını kapattı, ben kapatmadım. 'Allah beni bu sanatı Osmanlı'dan Cumhuriyete taşımak için vazifelendirdi' derdi ve buna tam inanırdı."

• Mescid-i Nebevi'ye Nakşedilen Türk İmzası

Medine-i Münevvere'de tam 11 yıl geçiren Hüsrevoğlu, Mescid-i Nebevi'nin yeni bölümlerindeki tüm yazıları Müslüman Türk milleti ve üzerlerinde emeği olan herkes adına kaleme alma şerefine nail olduğunu vurguladı. Osmanlı döneminde Mescid-i Nebevi'nin kıble duvarını eşsiz bir nizamla yazan Abdullah Zühdi Efendi'nin sanatına olan büyük hayranlığını dile getiren usta hattat, bu mekana hizmet etmenin kelimelere sığmayacak bir bahtiyarlık olduğunu ifade etti.

• "Erken Yaşta Yabancı Dil Soykırımdır"

Devlet yetkililerine seslenerek mevcut eğitim sistemi üzerine eleştirilerde bulunan Hüsrevoğlu, anaokulu seviyesinde başlayan yabancı dil eğitimine şiddetle karşı çıktı. Türkçenin korunmasının bir beka meselesi olduğunu vurgulayan sanatçı, şunları kaydetti: "Anaokulunda çocuklarımıza İngilizce öğretiliyor. Bu korkunç bir şey. Bu çocukların Türkçe düşünme veya Türk gibi düşünme imkanları silinmiş oluyor. Bu bir soykırımdır! 'Türkiye'de dil meselesi din meselesidir', eğer biz Türkçeyi kaybedersek ilk kaybedeceğimiz şey dinimiz olacaktır."

Hattat Ali Hüsrevoğlu kimdir? Hayatını okumak için tıklayınız...

• "Evlerimizde Hilye-i Şerif Olmalı"

Medeniyetimizde resim ve heykel yerine hat sanatının ön planda olduğunu hatırlatan Hüsrevoğlu, Müslüman Türk evinin nasıl olması gerektiğine dair de önemli ölçüler verdi. Avrupa ile kendi medeniyetimizi kıyaslayan Hüsrevoğlu, "Resim Avrupa'nın ruhudur, yazı da bizim ruhumuzdur. Bize ait ne arıyorsanız yazılarımızda bulabilirsiniz" diyerek her Müslüman Türk evinin duvarında Allah'ı tanıtan Ayet-el Kürsi ve Peygamber Efendimizi (s.a.v) anlatan Hilye-i Şerif levhalarının mutlaka asılı olması gerektiğini belirtti.

• Cami Hayatın Merkezidir

Son olarak cami mimarisine ve İslam toplumunda caminin konumuna değinen Ali Hüsrevoğlu, caminin yalnızca bir namazgah değil, hayatın ve şehrin merkezi olduğunu söyledi. İlk mescitlerin aynı zamanda üniversite, parlamento ve meşveret alanı işlevi gördüğünü belirten Hüsrevoğlu, günümüzde de Büyük Çamlıca Camii örneğinde olduğu gibi ilim, sanat ve sosyal hayatı barındıran külliye modelli camilere ihtiyaç olduğunu sözlerine ekledi

Avustralya'dan Amerika'ya kadar toplam 111 noktada yapılan gözlem çalışmalarında yurt içinde 15, yurt dışında ise 7 şehirde hilalin görüldüğü tespit edildi.

Türkiye ile birlikte 32 ülkenin dini makamlarınca hilalin görüldüğü, zilhicce ayının 18 Mayıs'ta başladığı ve Kurban Bayramı'nın 27 Mayıs'ta idrak edileceği ilan edildi.

Buna göre, hilalin görüldüğünü açıklayan Türkiye, Suudi Arabistan, Azerbaycan, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Tunus, Birleşik Arap Emirlikleri, Kazakistan, Ürdün, İngiltere, Kırgızistan, Umman, Cezayir, Libya, Yemen, Endonezya, Lübnan, Fas, Malezya, Filistin, Mısır, Irak, Nijerya, İran, Özbekistan, Senegal, Arnavutluk, Burkina Faso, Kamerun, Moritanya ve Pakistan'da Kurban Bayramı 27 Mayıs'ta başlayacak.