Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan genelge ile kamu hastanelerinde kullanılan hyalüronik asit ve Plateletten Zengin Plazma (PRP) ürünlerinin kontrollü tedarik sistemi üzerinden hastanelerce temin edilmesi, ürünlerin izlenebilirliğinin artırılması ve hastaların dışarıdan ürün satın almak zorunda bırakılmasının önüne geçilmesi amaçlandı.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından ise bazı sağlık kuruluşlarında eklem rahatsızlığı bulunan hastaların kolajen içerikli enjeksiyonlara yönlendirildiği ve bu ürünlerin dışarıdan temin edilmesinin istendiğine ilişkin iddialar gündeme geldi.

Tartışma kolajen değil, tedarik yöntemi

Söz konusu tartışmanın, kolajen enjeksiyonlarının tıbbi niteliğinden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Hangi tedavinin hangi hastaya uygulanacağının, hastanın klinik durumu ve hekimin tıbbi değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmesi gerektiği ifade edilirken, gündeme gelen asıl konunun tedarik yöntemi olduğu vurgulanıyor.
Tartışmanın temelinde, Bakanlığın hastalara dışarıdan enjeksiyon ürünü aldırılmasının önüne geçmeyi amaçlayan düzenlemesinin ardından, farklı içerikteki enjeksiyonların dışarıdan temin ettirilmesinin uygulamada yeni bir boşluk oluşturup oluşturmadığı sorusu yer alıyor.

Bu noktada, düzenlemenin kendisinden kaynaklanan bir sorun bulunduğuna yönelik herhangi bir değerlendirme bulunmazken, tartışmanın sahadaki uygulamada ortaya çıkabilecek farklı yorum ve yöntemler üzerinde yoğunlaştığı ifade ediliyor.

Genelgenin amacının korunması önem taşıyor

Kolajen içerikli bir enjeksiyonun tıbbi gereklilik doğrultusunda tercih edilmesi ile hastanın belirli bir ürünü dışarıdan satın almaya yönlendirilmesinin birbirinden ayrı konular olduğu belirtiliyor.

Bu nedenle tartışmanın ürünlerin birbirlerine karşı üstünlüğü üzerinden değil; hasta yararı, tıbbi gereklilik, mevzuata uygunluk, şeffaflık ve tedarik yöntemi çerçevesinde ele alınmasının önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Sağlık Bakanlığı'nın genelgeyle oluşturmayı hedeflediği kontrollü ve izlenebilir sistemin, uygulamada farklı ürün gruplarına geçilmesi nedeniyle amacından uzaklaşmaması gerektiği ifade ediliyor.

Uygulama esaslarının netleştirilmesi bekleniyor

Ortaya çıkan tartışmanın, Sağlık Bakanlığı'na yönelik bir sorumluluk değerlendirmesinden ziyade, sahadaki uygulamanın genelgenin amacıyla ne ölçüde örtüştüğü sorusunu gündeme getirdiği belirtiliyor.

Özellikle hastaların dışarıdan kolajen enjeksiyonu temin etmeye yönlendirildiğine ilişkin iddiaların bulunması, uygulama esaslarının daha açık şekilde ortaya konulmasının yararlı olabileceği yönündeki değerlendirmeleri beraberinde getiriyor.

Tartışmanın merkezinde ise kolajen ya da başka bir ürün grubundan ziyade, hastalara dışarıdan ürün aldırılmasının önüne geçmek amacıyla oluşturulan sistemin farklı ürün kategorileri üzerinden fiilen devam ettirilip ettirilmediği sorusu yer alıyor.

Bu konunun açıklığa kavuşmasının; hastaların korunması, hekimlerin uygulamada tereddüt yaşamaması ve kamu hastanelerinde eşit, şeffaf ve izlenebilir bir sistemin sürdürülmesi açısından önem taşıdığı ifade ediliyor.

Belizaire, Uganda'da son Ebola hastasının taburcu edilmesinin ardından 42 gün boyunca yeni vaka görülmemesi üzerine geçen ay salgının sona erdiğinin ilan edildiğini, DSÖ'nün ise yeni bulaş zincirlerinin gözden kaçırılmadığından emin olmak amacıyla ülkedeki durumu izlemeyi sürdürdüğünü kaydetti.

Belizaire, KDC'deki salgının ise yayılmaya devam ettiğini belirterek ülkede pazartesi itibarıyla 5 bin 656 doğrulanmış vaka görüldüğünü ve 2 bin 715 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

KDC'deki salgının ülke tarihindeki en büyük ve en ölümcül Ebola salgınına dönüştüğünü belirten Belizaire, vaka artış hızında yavaşlama görülmesine rağmen salgının henüz kontrol altına alınamadığını ifade etti.

Ülkede temaslı takibi ve test çalışmalarında ilerleme sağlandığını belirten Belizaire, buna rağmen "bulaşın hala çok aktif" olduğunu kaydetti.

Belizaire, salgının kontrol altına alınmasına yönelik çalışmaların sürdürülebilmesi için acil olarak 30 milyon dolarlık finansmana ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.

Söz konusu kaynağın, salgından en fazla etkilenen bölgelere tıbbi malzeme ve kişisel koruyucu ekipman ulaştırılması gibi lojistik faaliyetlerin sürdürülmesi açısından gerekli olduğunu belirten Belizaire, finansman sağlanamaması halinde mevcut müdahale çalışmalarının sekteye uğrayabileceği uyarısında bulundu.

DSÖ, geçen hafta yaptığı açıklamada, özellikle KDC ile kara sınırı bulunan komşu ülkelerde Ebola riskinin yüksek seviyede kalmaya devam ettiğini bildirmişti.

• Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölümüne neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıktı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınındaki bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verildi.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmaya başladı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaştı ve 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün bildirilmesinin ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edildi.

Sağlık yetkililerine göre, mayısta başlayan "Bundibugyo" Ebola varyantının neden olduğu salgına karşı onaylanmış tedavi veya aşı bulunmuyor.

Şu ana kadar ülkede 300 kişi, salmonella yüzünden sağlık birimlerine başvurdu.

Yetkililer, hastaların çoğunda ateş, karın ağrısı, kusma ve ishal gibi gıda zehirlenmesi belirtileri olduğunu aktardı.

• 4 HAFTALIK RAF ÖMRÜ

Belçika Federal Gıda Güvenliği Ajansı (AFSCA), ilk olarak 10 Ağustos’ta söz konusu yumurtaların satıştan çekilmesinin istendiğini, ancak ürünlerin 4 haftalık raf ömrü nedeniyle hala birçok evde bulunabileceğini belirterek tüketicilere uyarıda bulundu.

Ancak söz konusu uyarının tatil dönemi olması nedeniyle dikkatlerden kaçtığı ve aynı zamanda bazı marketlerin bu ürünleri satmaya devam ettiği tespit edildi.

• "YUMURTALARI TÜKETMEYİN"

Federal Gıda Güvenliği Ajansı ise söz konusu yumurtalarla ilgili olarak yapılan uyarıda, "Satın aldığınız yumurtaların üzerindeki kodları mutlaka kontrol edin. Riskli kodları taşıyan yumurtaları tüketmeyin ve aldığınız markete geri götürün." açıklamasını yaptı.

Riskli yumurtaların üzerinde bulunan 4 kodun; 2-BE-1073-01, 2-BE-1073-02, 2-BE-1073-03, 2-BE-1073-04 olduğu belirtildi.

• VAKA SAYISI DAHA YÜKSEK OLABİLİR

Açıklanan 300 vaka sayısının daha yüksek olabileceği değerlendiriliyor.

Sağlıklı bireylerin hafif semptomları önemsemeyip doktora gitmemesi nedeniyle toplam vaka sayısının, resmi rakamların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Buna rağmen küçük çocuklar, yaşlılar ve hamile kadınlar için salmonella enfeksiyonunun daha ağır seyredebildiği vurgulanıyor.

Buna göre süt ve süt ürünlerinde, et ve et ürünlerinde, bitki çay ve kahve ürünlerinde, baharat, sos ve arıcılık ürünlerinde yeni hileler tespit edildi.

• TEK TIRNAKLI GIDALAR

Kıyma, kavurma, sucuk ve lahmacun harcından tek tırnaklı hayvan eti çıktı.

• DİĞER TESPİT EDİLEN HİLELER

Tereyağına, tost peynirine, tam yağlı kaşar peynirine bitkisel yağ katıldı.

Tam yağlı kaşar peynirine nişasta kattılar.

Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti tespit edildi.

Dana kıymada kanatlı eti bulundu.

Dana sucukta sakatat baş eti bulundu.

Kıyma ve lahmacunda kanatlı eti ve sakatat taşlık bulundu.

Mantıda soya yağı tespit edildi.

Sığır sucukta sakatat dil tespit edildi.

Kıymalı pidede sakatat kalp bulundu.

Dana kıymalı karnıyarıkta kanatlı eti ve sakatat taşlık bulundu.

Zeytinyağına tohum yağları karıştırıldı.

Siyah çaydan, sumaktan gıda boyası çıktı.

Kekikten yabancı madde çıktı.

Balda taklit tespit edildi.

Kenelere karşı birden fazla yöntem kullanılarak tedbirler uygulanırken, en kalıcı olanı şu an için geliştirilme aşamasında.

KAYSERİ'DE AŞI HAZIRLANIYOR
Bu hastalığa karşı, Kayseri'deki Erciyes Üniversitesi aşı hazırlıyor.

Pandemi dönemi TURKOVAC'ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli başkanlığındaki Aşı Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü'nde gerçekleştirilen çalışmalarda önemli aşama kaydedildi.

BİRİNCİ FAZ TAMAM
Aşının birinci faz testlerinin bitmek üzere olduğu bilgisi verildi.

İkinci ve üçüncü faz süreci de tamamlandıktan sonra aşının hazır olması hedefleniyor.

"İSTİKRARLI BİR İLERLEME İÇİNDEYİZ"
Erciyes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Altun, "Benim tahminim birinci fazla birlikte ikinci ve üçüncü faz sürecini de tamamlayıp aşının hazır olması süreçlerine doğru düzenli istikrarlı bir ilerleme içinde olduğumuzu söylemek istiyorum." diye konuştu.

SAĞLIK BAKANLIĞI İLE KOORDİNELİ ÇALIŞMA
Bu konuda Sağlık Bakanlığı ile yakın temas içinde olduklarının altını çizen Altun, şunları kaydetti:

“Yaz aylarına başladığımızda hep gündemimize gelen bir rahatsızlık süreci olarak durmakta ama biz bu konularda Sağlık Bakanlığımızla koordineli bir şekilde sağlık müdürlüğümüzle koordineli bir şekilde çalışmalarımızı devam ettiriyoruz.”

• Hastanede yapılan ultrasonografi tetkiki sonucunda düzenlenen raporda gebelik kesesinde embriyoya ait görünüm izlenemediği, "anembriyonik gebelik" (boş gebelik) olabileceği belirtildi.

• Eda Ö., 1 saat sonra başvurduğu devlet hastanesinde ise bebeğinin yaşadığını öğrendi.

• "BEBEĞİN ACİLEN ALINMASI GEREK"

Eda Ö., bebeğin kalp atışının mevcut olduğu yönündeki raporla rahatlarken, özel hastanede yaşadığı durumla ilgili suç duyurusunda bulundu.

Eda Ö., savcılığa sunduğu dilekçesinde, özel hastanedeki tetkik sonucunda Dr. O.Ş.C.'nin "Bebeğin yok, kalp atışı yok, gebelik ölü. Hayati risk taşımaktasınız. Bebeğin acilen alınması gerekmektedir." dediğini ve bu operasyon için 30 bin TL talep ettiğini iddia etti.

Eda Ö., doktor O.Ş.C., radyoloji uzman Dr. N.A. ve hastane yetkililerinin "Çocuk düşürtmeye teşebbüs", "Nitelikli dolandırıcılığa teşebbüs" suçlarından cezalandırılmasını talep etti.

• "KÜRTAJ İÇİN 30 BİN TL İSTEDİLER"

Eda Ö., kontrol için hastaneye gittiklerinde uzman doktorla görüştüklerini söyleyerek, "Doktor, bebeğin kalp atışının durduğunu, bebeğin rahme yapıştığını, rahmin acilen temizlenip kürtaj işleminin yapılması gerektiğini söyledi. Sonra elimize yatış dosyasını uzattılar. Ama biz eski bir müşteri olduğumuz için 30 bin liraya yapabileceklerini söylediler. Bunun üzerine ben bu işlemi burada yaptırmak istemediğimi belirttim. Bir de devlet hastanesine gitmek istediğimi söylediğimde 'tamam tercih sizin' denildi. Devlet hastanesine gittim, arada sadece 40 dakika oynuyor. Orada kanlarımı verdim ve ultrasona yönlendirildim. Oradaki ultrasonda bebeğin geç döllenme kaynaklı 6 hafta 1 günle uyumlu olduğu, kalp atışlarının da mevcut olduğu ortaya çıktı." dedi.

• "ÖZÜR DİLEYİP, HATALARINI KABUL ETTİLER"

Eda Ö., sonra tekrar özel hastaneye gittiğini belirterek, "Benden sadece özür dilendi. Bunun kendi hataları olduğu kabul edildi. Ve bana 'Sizin için ne yapabiliriz?' dediler. Ben de 'Bunun için yapabileceğiniz hiçbir şey yok. Ben çocuğu aldırmış olsaydım bunu yerine koyamayacaktınız. Ben hiçbir şekilde özür kabul etmiyorum. Hukuki haklarımı sonuna kadar kullanacağım' dedim. Beni ikna etmeye çalıştılar. Ben şikayetlerimi yaptım. Savcılık kanalıyla da yine şikayetlerimi oluşturmuş oldum. Bugün bana yapılan, başkasına da yapılmaya devam edecek. Ve eminim, belki de bu duruma düşüp de ikinci hastane fikrine yönelmeyip direkt doktorun kararıyla kürtaj yaptırmış olanlar olacağını da düşünüyorum. Ağladığımı görünce doktor bana 'Neden ağlıyorsun, en azından gebe kalıyorsun. Buraya nice gelen, gebe kalamayanlar var, onları düşün' dedi. Bu söylem bile hoş değil. Çıktığımda çok kötüydüm. Ağlayarak diğer hastaneye gittim. Tabii ki de bu bir süreç. Sağlıklı da olabilir, sağlıksız da olabilir. Ama 'Kalp atımı yok, rahime yapışmış' denilen bir bebeğin kalp atımının olduğunu öğrenmek çok çok farklı bir duygu." diye konuştu.

• SUÇ DUYURUSUNDA BULUNDU

Eda Ö., savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, ayrıca Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi aracılığıyla da şikayetlerini yaptığını, süreci takip edeceğini söyledi.

• HASTANE YETKİLİLERİ İDDİALARI REDDETTİ

Hastane yetkilileri ise suçlamayı kabul etmedi. Hastane yetkilileri anne adayına, bebeğin ölü olduğuna dair bir rapor verilmediğini, embriyo izlenemediği için takip edilmesinin önerildiğini ileri sürdü.

Geçtiğimiz aylarda tüm dünyayı tehdit eden hantavirüsten sonra şimdi de Chandipura virüsü ortaya çıktı.

Edinilen bilgilere göre Hindistan'da 22 yaşındaki bir genç, hasta hissettiği için hastaneye başvurdu.

• CHANDİPURA VİRÜSÜ

Doktorların kontrolünde, gence Chandipura virüsü bulaştığı ortaya çıktı.

Genç, doktorların tüm müdahalelerine rağmen hayatını kaybetti.

Hindistan Sağlık Bakanlığından, 22 çocuğun ölümüne yol açan Chandipura virüsüne ilişkin açıklama yapıldı.

• ULUSAL MÜDAHALE EKİBİ GÖREVLENDİRİLDİ

Açıklamada, Gujarat ve Rajasthan eyaletlerinde virüsle mücadelede sağlık ekiplerine yardımcı olmaları için ulusal müdahale ekibinin görevlendirildiği belirtildi.

• NASIL BULAŞIR?

Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre Chandipura virüsü, muson döneminde tatarcık sinekleri, sivrisinekler ve keneler aracılığıyla bulaşıyor.

Bulaştığı kişilerde beyin iltihaplanmasına sebep olan virüs, hastalanan kişilerin ölümüne yol açabiliyor.

Alzheimer ve Demans Dergisi'nde yayınlanan bulgular, bu pasif eylemin bunama riskini ve damar hasarını ciddi oranda artırdığını gösteriyor.

• MR TARAMALARI KORKUTUCU GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARDI

Bilim insanları, yaş ortalaması 53 olan yaklaşık 1.700 yetişkini 20 yılı aşkın bir süre boyunca takip etti.

Yıllar sonra yapılan MR taramalarında, çok sık televizyon izleyen kişilerin beyin hacimlerinde belirgin bir küçülme tespit edildi.

Özellikle karar verme ve görsel işlemeyi destekleyen frontal ile oksipital lobların çok daha küçük olduğu gözlemlendi.

Ayrıca bu kişilerde inme ve bilişsel gerileme ile ilişkilendirilen beyaz madde lezyonlarında ciddi bir artış saptandı.

• ÇALIŞIRKEN OTURMAK BEYNE ZARAR VERMİYOR

Araştırmanın en dikkat çekici detaylarından biri, masabaşı işlerde oturarak geçirilen sürenin beyni televizyon izlemek gibi olumsuz yönde etkilememesi oldu.

İş yerinde oturarak çalışan katılımcıların beyin loblarının daha büyük olduğu ve daha az beyaz madde hasarı yaşadıkları belirlendi.

Uzmanlar, masabaşı işlerin sürekli dikkat ve problem çözme gibi zihinsel meşguliyetler gerektirmesinin beyni koruduğuna dikkat çekiyor.

Elde edilen bu yapısal beyin farklılıklarının, erkek katılımcılarda kadınlara kıyasla çok daha belirgin olması ise araştırmanın bir diğer önemli noktası oldu.

• PASİF OTURMA ALIŞKANLIKLARI DEĞİŞMELİ

Araştırmacılar, fiziksel egzersiz yapılsa bile televizyon karşısındaki pasif oturmanın beyin üzerindeki yıkıcı etkisinin değişmediğini vurguluyor.

Bu durum, beyin sağlığını korumak için sadece fiziksel hareketliliğin yeterli olmadığını gözler önüne seriyor.

Sağlık uzmanları, televizyon izleme süresinin azaltılarak zihni aktif tutacak daha farklı eylemlere yönelinmesi gerektiğini belirtiyor.

İnsanlara sadece ayağa kalkmalarını söylemek yerine, oturarak yapılan aktivitelerin okuma, sosyalleşme veya yaratıcılık gerektiren işlerle değiştirilmesi tavsiye ediliyor.

81 İLDE RANDEVU CETVELİ
Sağlık Bakanlığı tarafından hayata geçirilen UHDS kapsamında, 5 Temmuz itibarıyla 81 ildeki Sağlıklı Hayat Merkezleri'nde görev yapan psikolog ve sosyal çalışmacılar için randevu cetvelleri oluşturuldu. Hazırlıklarını tamamlayan illerde sistem artık aktif olarak kullanılıyor.

Yeni uygulama sayesinde vatandaşlar, Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden aktif branşlara doğrudan randevu oluşturabiliyor.

SİSTEMİN AMACI NE?
Sistem, psikolojik destek, sigara bırakma polikliniği ve sosyal destek hizmetleri kapsamında kullanılarak söz konusu hizmetlerin uzaktan erişilebilir şekilde sunulmasını sağlayacak. UHDS ile randevu süreçlerinin daha hızlı, etkin ve erişilebilir şekilde yürütülmesi, vatandaşların koruyucu sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması ve dijital sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması hedeflendi.

Bu kapsamda, randevu oluşturan vatandaşlar, sağlıklı hayat merkezine gitmeden bulundukları yerden hekimleriyle görüntülü görüşme gerçekleştirebiliyor.

17 FARKLI BİRİMDE ÜCRETSİZ HİZMET
Türkiye genelinde faaliyet gösteren 351 Sağlıklı Hayat Merkezinde 17 farklı birimde ücretsiz hizmet sunuluyor. Bu merkezlerde psikososyal destek, beslenme danışmanlığı, fiziksel aktivite programları, bağımlılıkla mücadele gibi birçok alanda bütüncül hizmet veriliyor.

“DOĞRUDAN RANDEVU OLUŞTURABİLİYOR”
Sağlık Bakanlığı Sincan 100. Yıl Sağlıklı Hayat Merkezi'nde görev yapan Dr. Zeynep Aydemir Güven, sistem hakkında şunları söyledi:

Vatandaşlarımız MHRS üzerinden aktif olan branşlara doğrudan randevu oluşturabiliyor. Randevunun ardından kendilerine gönderilen kısa mesajdaki bağlantıya tıklayarak görüşmeye katılabiliyor. Sağlık hizmeti sadece hastalık ortaya çıktığında değil hastalıkları önlemek için de vardır. Tütün kullanımı gibi bağımlılıklarla mücadele ve sağlıklı hayat danışmanlığı koruyucu hekimliğin kalbinde yer alıyor. Bu uygulama sayesinde koruyucu sağlık hizmetlerini vatandaşımızın ayağına götürmüş oluyoruz.

Dr. Güven “Özellikle yaşlılarımız, engelli vatandaşlarımız, bakıma muhtaç bireyler ya da kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlarımız için bu sistem tam anlamıyla bir fırsat eşitliği sunuyor” dedi.

Bakanlığın listesinde bugüne kadar yer alan ihlaller arasında en dikkat çekici olanı ise dana sucuk, dana kaburga ve dana salamda domuz eti tespit edilmesi oldu.

Ama bazı ihlallerin çok yaygın kullanıldığı görüldü.

• EN RİSKLİ ÜRÜN GRUPLARI HANGİLERİ?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ifşa listelerine bakıldığında, en riskli ürün grupları, en fazla uygunsuzluk tespit edilen kategoriler olarak öne çıkıyor. Resmi listeler ürün bazında yayımlansa da tekrar eden denetim sonuçlarına göre riskli gruplar şöyle sıralanıyor:

1- ET VE ET ÜRÜNLERİ

Tavuk eti karıştırılması, tek tırnaklı eti (at/eşek), domuz eti, sakatat, farklı hayvan eti

2- ZEYTİNYAĞI

Daha ucuz tohum yağlarının karıştırılması

3- PEYNİR VE SÜT ÜRÜNLERİ

Bitkisel yağ ilavesi, düşük yağ oranı, nişasta

4- BAL

Glikoz, fruktoz ve şeker şurubu ilavesi

5- BAHARATLAR

Yasak boya, yabancı madde, taklit

6- SUCUK, SALAM, SOSİS

Kanatlı eti, sakatat, farklı hayvan eti

7- KIYMA VE KÖFTE

Kanatlı eti, tek tırnaklı eti, sakatat

8- TAKVİYE EDİCİ GIDALAR

Beyan edilmeyen ilaç etken maddeleri

9- TEREYAĞI

Bitkisel yağ karıştırılması, düşük süt yağı

10- ALKOLLÜ İÇKİLER

Metanol ve uygunsuz alkol bileşimi

Doğuştan kalp hastalıklarının en kompleks formlarından biri olan VSD, Pulmoner Atrezi ve MAPCA tanılı 21 yaşındaki bir hastanın tedavi sürecinde önemli bir gelişme yaşandı.
Henüz 6,5 aylıkken VSD, Pulmoner Atrezi ve MAPCA tanısı konulan 21 yaşındaki Nisanur, çocukluk döneminden itibaren zorlu bir tedavi süreci geçirdi. Bugüne kadar 3 kez açık kalp ameliyatı olan ve hastalığının takibi amacıyla çok sayıda anjiyografi işlemi geçiren hastanın 3 Açık Kalp Ameliyatı ve sayısız anjiyodan sonra tedavi sürecinde oluşan belirsizlikler, yaşanan bir gelişmeyle bambaşka bir boyut kazandı. Çam ve Sakura Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Kliniği detaylı damar haritalamasıyla kilitli kalp anatomisini çözdü.

TECRÜBELİ ELLER VE ÇAM SAKURA'NIN YÜKSEK TEKNOLOJİSİ YILLAR SÜREN BELİRSİZLİĞİ BİTİRDİ

Yıllar boyunca farklı merkezlerde yapılan değerlendirmelere rağmen hastanın tüm MAPCA damarları ayrıntılı şekilde görüntülenemediği için net bir cerrahi plan oluşturulamadı. Bu nedenle uzun yıllar boyunca kesin bir tedavi yolu belirlenemedi ve birçok merkez tarafından ameliyat konusunda net bir karar verilemedi.

UZUN YILLARA YAYILAN BELİRSİZLİK ÇAM VE SAKURA’DA SON BULDU!

Bu süreç, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Kliniği’nde Doç. Dr. Muhammet Hamza Halil Toprak tarafından gerçekleştirilen ileri anjiyografik değerlendirme ile değişti. Yapılan kapsamlı anjiyo sırasında daha önce tam olarak ortaya konulamayan MAPCA damarları yüksek teknolojik ekipmanlarla ayrıntılı şekilde görüntülendi ve hastanın kapsamlı damar haritası oluşturuldu.
Elde edilen bulgular daha sonra Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği’nde gerçekleştirilen multidisipliner konseyde değerlendirildi. Konsey sonucunda hastanın cerrahi olarak tedavi edilebilir olduğuna karar verildi.
Böylece uzun yıllardır mümkün görülmeyen cerrahi tedavi seçeneği uygulanabilir hale geldi. Hasta şu anda ameliyat tarihinin belirlenmesini bekliyor.

BEDENİN YAŞAMA TUTUNMA MEKANİZMASI MAPCA! NEDİR BU MAPCA?

MAPCA (Major Aortopulmoner Kollateral Arterler), bazı doğuştan kalp hastalıklarında akciğerlere yeterli kan gitmediğinde vücudun (adeta ağaç köklerinin toprağa bağlanması gibi) kendiliğinden geliştirdiği ek damar ağlarıdır. Bu damarlar yaşamın sürdürülmesine katkı sağlasa da düzensiz yapıları nedeniyle ayrıntılı değerlendirme ve uygun tedavi planlaması gerektirebilir.

MAPCA NASIL OLUŞUR?

Anne karnında bebeğin kalbi gelişirken, akciğerlere kan taşıyan normal damarlar yeterince oluşamaz veya gelişemezse, vücut, akciğerleri besleyebilmek amacıyla aort'dan çıkan alternatif damarlar geliştirir. Tıpta bu damarlara MAPCA (Major Aortopulmoner Kollateral Arterler) adı verilir.

21 YAŞINDAKİ NİSANUR: “YILLAR SONRA İLK KEZ GERÇEK BİR UMUT DOĞDU”

Doğuştan kalp hastası olan Nisanur, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:
“21 yaşındayım. 6,5 aylıkken hastalığım tespit edilmiş. Bugüne kadar 3 kez açık kalp ameliyatı oldum, sayısız anjiyo geçirdim. Yıllarca birçok merkezde değerlendirildim ancak damar anatomim tam olarak ortaya konulamadığı için bir çıkış yolu bulunamadı. Ta ki Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’ne gidip Doç. Dr. Muhammet Hamza Halil Toprak Hocam’la tanışana kadar. Hep takip ediyordum. Korona döneminde o zor şartlarda açılan Çam ve Sakura Hastanesi, ileri düzeyde yüksek teknolojik ekipmanların ve alanında uzman isimlerin bir araya geldiği adeta bir şehir gibi. Doç. Dr. Muhammet Hamza Halil Toprak Hocamızın yaptığı detaylı anjiyo sayesinde ilk kez tüm damarlarım net şekilde değerlendirildi. Bu çalışma, tedavi sürecimin ilerlemesini sağladı ve ardından Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği’nde yapılan multidisipliner konseyde ameliyat kararı verildi. Şimdi büyük bir umutla ameliyat tarihimi bekliyorum. Rabbimin lütfu, Hamza Hocamın bilgisi, mesleki tecrübesi, güven dolu yaklaşımı ve Çam Sakura Hastanemizin yüksek teknolojik imkanları hayatımda önemli bir dönüm noktası oldu.”

21 YAŞINDAKİ HASTADAN DUYGULANDIRAN SÖZLER: “HEM ŞİFA! HEM KUDRET-İ İLAHİ!”

Nisanur ayrıca MAPCA’ları yalnızca tıbbi bir durum olarak değil, manevi bir bakış açısıyla da değerlendirdiğini belirterek şunları söyledi: “Ben MAPCA’lara sadece tıbbi bir gözle bakmıyorum. Bana göre onlar, Allah’ın insan bedenine koyduğu eşsiz kudretinin bir örneği. Normalde akciğerlere kan götüren damarlar yeterince gelişmediğinde, vücut akciğerleri besleyebilmek için alternatif damarlar oluşturuyor. Tıpta bunlara MAPCA deniyor. Bu elbette bir hastalık tablosunun parçasıdır ve tedavi gerektirir. Ama aynı zamanda bedenin, yaşamı sürdürebilmek için geliştirdiği olağanüstü bir uyum mekanizmasını da gösteriyor. Ben bunu Rabb'imin kudretini ve yaratışındaki hikmeti hatırlatan bir işaret olarak görüyorum. Şifayı veren de, bu mükemmel biyolojik sistemi insan vücudunda yaratan da Allah’tır. Ümidimi hiç kaybetmedim. Çam ve Sakura Hastanemizi kuranlardan, yönetenlerden ve bu imkanları memleket insanımıza sunanlardan Allah razı olsun.”

ERİŞKİN MAPCA HASTALARINDA DOĞRU GÖRÜNTÜLEMENİN ÖNEMİ!
ERİŞKİN KALP HASTALARI İÇİN YENİ BİR SAYFA

Uzmanlar, erişkin yaşta VSD, Pulmoner Atrezi ve MAPCA hastalarında ayrıntılı damar haritalamasının tedavi planlamasında kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor. Özellikle kompleks damar yapısına sahip hastalarda doğru görüntüleme ve multidisipliner değerlendirme, uygulanabilecek tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde en önemli basamaklardan biri olarak kabul ediliyor.

DOĞRU GÖRÜNTÜLEME HAYAT KURTARIR

Bu vaka, yıllardır net olarak değerlendirilemeyen kompleks damar anatomisinin, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’nde Doç.Dr. Muhammet Hamza Halil Toprak tarafından gerçekleştirilen ileri anjiyografik değerlendirme ve ardından Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği’nde yapılan multidisipliner konsey sayesinde cerrahi tedavi şansına dönüşmesinin, erişkin doğuştan kalp hastaları için umut verici bir örnek olduğunu gösteriyor. Hasta ise önümüzdeki günlerde belirlenecek ameliyat tarihini bekliyor.

Doç. Dr. Muhammet Hamza Halil Toprak Kimdir?

Doç. Dr. Muhammet Hamza Halil Toprak 2006 yılında Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık eğitimini 2014 yılında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamlayarak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı oldu. 2015- 2018 yılları arasında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Çocuk Kardiyolojisi yan dal eğitimini tamamlayarak Çocuk Kardiyoloji Uzmanı ünvanını aldı.

2018-2021 yılları arasında İstanbul Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Çocuk Kardiyoloji Uzmanı olarak çalıştı. 2021 yılından itibaren Başakşehir Çam ve Sakura hastanesinde Çocuk Kardiyoloji Uzmanı olarak çalışmaktadır.
2026 yılında Doçent ünvanını aldı.
Çoğunluğu SCIE dergilerde olmak üzere uluslararası toplam 24 yayını bulunmaktadır.
Evli ve 2 çocuk babasıdır.

Yüklenici firma yetkililerinden çalışmaların son durumu hakkında detaylı bir brifing alan Bakan Memişoğlu, incelemelerinin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

• RİZE ŞEHİR HASTANESİ 2027'DE HİZMETE GİRECEK

Rize Şehir Hastanesi’nin bölge için lojistik ve sağlık anlamında stratejik bir öneme sahip olduğunu belirten Bakan Memişoğlu, çalışmaların planlanan takvime uygun ilerlediğini ifade ederek şunları söyledi:

“Şantiyeyi ziyaret ettik, brifingimizi aldık. Rize Şehir Hastanesi'nin inşaatının şu anda yüzde yetmiş aşamasına gelmiş durumdayız. İnşallah sene sonu itibarıyla inşaat aşamasını bitirip, geçici kabulle 2027'de Rize Şehir Hastanesi'ni vatandaşlarımızın hizmetine açacağız. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde sağlıkta gerçekten büyük bir dönüşüm yaşadık ve bugün Türkiye'de 27 tane şehir hastanesini hizmete sunmuş ve vatandaşlarımıza bu şehir hastanelerinde sağlık hizmeti veriyor durumdayız. 13 şehir hastanemizde inşaatı devam etmekte. Bununla beraber bunlara ilave 7 şehir hastanemizin de ihale ve proje aşamasını sürdürmeceğiz. Gerçekten sağlıkta şaheser dediğimiz altyapılarla insanlarımıza hizmet veriyoruz. Rize Şehir Hastanesi 1053 yatağıyla, 993 izolatörüyle ve gerçekten de bu bölgenin sağlık üssü olabilecek bir altyapıyla hizmete girecek. Vatandaşlarımıza gerçekten dünyanın en kaliteli, en iyi sağlık hizmetini veren sağlık çalışanlarımıza teşekkür ediyorum. Sayın Cumhurbaşkanımıza bunun liderliğini gösterdiği için bütün milletim adına, vatandaşlar adına da şükranlarımı arz ediyorum.”

• "ŞEHİR HASTANELERİ EN ÜST SEVİYEDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUYOR"

Türkiye’de inşaatı süren şehir hastaneleri projeleri hakkında da konuşan Bakan Memişoğlu "Şehir hastaneleri en üst seviyede sağlık hizmeti sunulan fiziki yapılar. Baktığınız zaman bugün itibarıyla Samsun'da şehir hastanemizi bitirdik, hasta alımına başladık. Bununla beraber Ordu ve Şanlıurfa ve Trabzon şehir hastanelerinin de geçici kabul aşamasına geçtik. Çok kısa süre içinde de onlarda da vatandaşlarımıza hizmet alımına, hizmet vermeye oralarda başlayacak. Bunun yanında özellikle inşaatı devam eden diğer Diyarbakır'da, Mardin'de, Kahramanmaraş'ta, Van'da, Denizli'de ve İstanbul'da Sancaktepe'de ve Fatih Sultan Mehmet'te şehir hastane inşaatlarımız devam etmekte. Planladığımız şehir hastanelerimiz de Tokat'ta, Muğla'da, Konya'da, Hatay'da, İzmir'de bu şehir hastanelerini ve ikinci Diyarbakır'da şehir hastanesinin de proje çalışmalarını devam ettiriyoruz" ifadelerini kullandı.

• "SAĞLIK HİZMETLERİNDE TÜRKİYE DÜNYA DÖRDÜNCÜSÜ"

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türkiye'nin sağlık hizmetlerinde dünyada öncü bir konumda olduğunu belirterek, "Sağlıkta dünyanın en iyi sağlık hizmetini sunuyoruz. Her gün yaklaşık 3 milyon vatandaşımıza sağlıkla ilgili hizmet veriyoruz. Bunun yanında da teknolojik olarak da, altyapı olarak da Türkiye sağlıkta artık üretim kapasitesine geçmiş durumda. Kendi solunum cihazını üreten, kendi kalp-akciğer makinesini üreten, kendi ultrasonu için, üretimi için planlama yapıp devreye alan, aynı zamanda tedavi anlamında da ilacından molekülüne, molekül tedavisinden immünoterapisine kadar bütün ilaçlarını kendi üretebilecek, aşısını da kendi yapacak bir ülke haline gelmek aşamasındayız. Bunun için bilim insanlarımıza da çok teşekkür ediyorum. Bu konuda TÜSEB'in de çabaları için onlara teşekkürlerimi ifade etmek isterim" dedi.

Sağlık hizmetlerindeki başarı kadar toplum sağlığının korunmasının da hayati olduğunu ifade eden Bakan Memişoğlu, "Sağlıkta bu kadar iyi şeyler yapan bir ülkede toplumun da sağlıklı olması gerekir. Toplumun sağlıklı olması için de öncelikle kötü alışkanlıklar dediğimiz sigara bağımlılığından, özellikle tütün bağımlılığından uzak durmamız lazım. Maalesef bugün Türkiye'de yaklaşık yüzde 34 insanımız, yani üç insandan bir tanesi sigara içiyor ve dünyada akciğer kanserinde ilk ikiye girmiş bir ülkeyiz. Biz insanların sağlıklı kalmasını istiyoruz. Onun için bedenlerimize bakmamız için de kötü alışkanlıklardan, sigaradan, alkolden ve kötü beslenmeden uzak durmamız lazım. Maalesef kilo anlamında da Türkiye riskli ülkelerin başında geliyor" diye konuştu.

Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Erdinç Tunç, el ve parmaklarda hissedilen sorunun kaynağının bazen el bileğinde değil, boyundaki sinir köklerinde olabileceğine dikkati çekti.

Tunç, "Özellikle boyun hareketleriyle artan uyuşma ve koldan ele doğru yayılan elektriklenme hissi, boyun fıtığının belirtisi olabilir." ifadesini kullandı.

Bilgisayar ve telefon kullanımının artmasıyla el ve parmaklardaki uyuşma şikayetlerinin daha sık görüldüğünü anlatan Tunç, bu belirtilerin çoğu zaman doğrudan karpal tünel sendromuyla ilişkilendirildiğini aktardı.

Tunç, parmak uçlarındaki his ve hareketi sağlayan sinirlerin boyun bölgesinden başlayarak omuz, kol, dirsek ve el bileği üzerinden parmaklara ulaştığını belirterek, şöyle devam etti:

"İnsan vücudu birbiriyle bağlantılı sistemlerden oluşur. Parmaklarda hissedilen uyuşma, ağrı veya güç kaybının kaynağı çok daha yukarıda, boyun bölgesinde bulunabilir. Boyundaki sinir köklerinde oluşan baskı, sinir hattı boyunca ilerleyerek el ve parmaklarda belirti verebilir. Başka bir ifadeyle sinyal boyunda bozulurken alarm elde çalabilir."

Boyun omurları arasında darbe emici görev üstlenen disklerin bulunduğunu aktaran Tunç, bu disklerin zamanla yıpranabileceğini, yırtılabileceğini veya yer değiştirebileceğini vurguladı.

Tunç, disk dokusunun sinir köklerine baskı yapmasıyla boyun fıtığının ortaya çıkabileceğini aktararak, "Boyun bölgesinde oluşan baskı, sinir boyunca omuzdan kola ve parmaklara kadar yayılabilir. Bu nedenle hastalar boyun ağrısından çok, ellerindeki uyuşma veya güç kaybı nedeniyle hekime başvurabilir." değerlendirmelerinde bulundu.

Prof. Dr. Tunç, karpal tünel sendromuyla boyun fıtığının benzer şikayetlere yol açabileceğini ifade ederek, belirtilerin dağılımının ayırıcı tanıda önemli olduğunu vurguladı.

Karpal tünel sendromunda uyuşmanın çoğunlukla baş parmak, işaret parmağı ve orta parmakta belirginleştiğini anlatan Tunç, "Boyun fıtığında ise etkilenen sinir köküne bağlı olarak uyuşma kol boyunca ilerleyebilir, elin farklı bölgelerine ve serçe parmağa kadar yayılabilir. Ancak yalnızca parmakların dağılımına bakılarak kesin tanı konulması doğru değildir." bilgisini paylaştı.

Tunç, boyun hareketleriyle belirtilerin artmasının da önemli bir bulgu olabileceğini kaydederek, başın sağa veya sola çevrilmesi ya da geriye doğru yatırılması sırasında eldeki uyuşma ve elektriklenme artıyorsa sorunun boyun kaynaklı olabileceğinin düşünülmesi gerektiğini anlattı.

- Belirtiler ortaya çıktığında değerlendirme geciktirilmemeli

Sinir üzerindeki baskının ilerlemesi halinde hareketi sağlayan motor sinirlerin de etkilenebileceğine dikkati çeken Tunç, şu ifadeleri kullandı:

"Sinir baskısı yalnızca ağrı ve uyuşmaya yol açmaz. Yazı yazma, düğme ilikleme, fermuar çekme veya küçük bir cismi tutma gibi ince motor beceriler bozulabilir. Elde kas gücü azalabilir ve kişi tuttuğu eşyaları düşürmeye başlayabilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında değerlendirme geciktirilmemelidir."

Tunç, karpal tünel sendromuyla boyun fıtığının tedavi yaklaşımlarının birbirinden farklı olduğunu belirterek, doğru tanının tedavinin başarısı açısından önem taşıdığına dikkati çekti.

Sorunun boyundaki sinir köklerinden kaynaklanmasına rağmen yalnızca el bileğine yönelik bandaj, enjeksiyon veya farklı müdahaleler uygulanmasının beklenen yararı sağlamayabileceğine işaret eden Tunç, bu durumun asıl hastalığın ilerlemesine ve tedavinin gecikmesine neden olabileceğini aktardı.

Tunç, el ve parmaklarda başlayan uyuşmayla kavrama problemlerinin "kendiliğinden geçer" düşüncesiyle ertelenmemesi gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Uzun süre devam eden sinir baskısının kalıcı hasara ve kaslarda erimeye yol açabilir. Bu tür şikayetleri bulunan kişilerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon veya Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanına başvurması gerekiyor. Detaylı nörolojik muayenenin ardından gerekli görülmesi halinde sinirlerin iletimini değerlendirmek için EMG, boyun omurları ve disklerin anatomik yapısını incelemek için de boyun MR'ı istenebilir. Böylece şikayetlerin el bileğinden mi yoksa boyun bölgesinden mi kaynaklandığı belirlenebilir."

Boyun fıtığı ve karpal tünel sendromunda hastanın durumuna göre ilaç, egzersiz, fizik tedavi, yaşam tarzı düzenlemeleri veya cerrahi yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Tunç, "Erken dönemde tanı konulan birçok hastada ameliyata gerek kalmadan doğru egzersizler, fizik tedavi, uygun çalışma pozisyonu, doğru yastık ve günlük yaşam düzenlemeleriyle şikayetler kontrol altına alınabilir. Tedavinin başarısı için belirtiler ilerlemeden uzman değerlendirmesine başvurulması büyük önem taşır." ifadelerini kullandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı, taklit-tağşiş yapılan gıdalar listesini güncelledi.

Güncellenen listeye, 6'sı sağlığı tehlikeye düşürecek ürünlerden olmak üzere 15 yeni ürün eklendi.

• LİSTEDE YER ALAN ÜRÜNLER

Listede sucuk, kıyma, çay ve salam gibi ürünler yer aldı.

Bakanlık, gıda ürünlerinde taklit ve tağşiş yapan markaları 'guvenilirgida.tarimorman.gov.tr' internet adresinden açıklıyor.

• MEVZUATA AYKIRI İÇERİKLER BELİRLENDİ

Sitede 'Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar' ile 'Taklit ve Tağşiş Yapılan Gıdalar' başlıkları altında halk sağlığını tehlikeye atan firmalar, markalar ve ürünler yer alıyor.

Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından en son yapılan incelemelerde, çeşitli gıda ürünlerinde mevzuata aykırı içerikler belirlendi.

• İNSAN SAĞLIĞINI RİSKE ATABİLECEK UNSURLAR

Bakanlık tarafından yapılan incelemelerde, özellikle et ve ürünleri ile işlenmiş gıdalarda insan sağlığını riske atabilecek unsurların bulunduğu tespit edildi.

• DERİ DOKUSU VE KANATLI ETİ

Bir markanın ‘dana sucuk’ ibaresiyle sattığı üründe deri dokusu ve kanatlı eti tespit edildi.

• TEK TIRNAKLI ETİ

Mersin’in Yenişehir ve Toroslar ilçelerinde faaliyet gösteren iki ayrı firmanın çiğ dana kıymasında tek tırnaklı eti bulundu.

Ayrıca Mersin’in Erdemli ilçesindeki bir firmanın ‘dana sucuk’ ibaresiyle, Bursa’nın Nilüfer ilçesindeki bir diğer firmanın ise ‘ısıl işlem görmüş dana sucuk’ ibaresiyle sattığı ürünlerde de tek tırnaklı eti tespit edildi.

• SAKATAT TESPİT EDİLDİ

Eskişehir'de bir lokantada yapılan incelemelerde, birçok üründe sakatat eti tespit edildi.

• TÜKETİCİLERE UYARILAR

ALO 174 Gıda Hattı da şikayetler için aktif olarak çalışıyor.

Listeler düzenli olarak güncelleniyor ve son eklemelerle birlikte 2026'da denetimler daha da sıkılaşacak.

• EN ETKİLİ YÖNTEM

Tüketicilerin bilinçli tercihinin, hileli gıdaların piyasadan uzak tutulmasında en etkili yöntem olduğu belirtiliyor.

"DÜNYANIN EN KAPSAMLI SAĞLIK HİZMETİNİ SUNUYORUZ"
Türkiye'nin sağlık altyapısı açısından dünyanın en güçlü ülkelerinden biri olduğunu vurgulayan Memişoğlu, vatandaşların sağlık hizmetine duyduğu güvenin de yüksek seviyede olduğunu söyledi.

Son 25 yılda şehirleşmeyle birlikte hayat tarzının değiştiğini ifade eden Bakan Memişoğlu, hareketsiz hayatın, fazla kilonun, sigara kullanımının ve internet bağımlılığının sağlık açısından önemli riskler oluşturduğunu belirtti.

SİGARANIN GÖRÜNÜRLÜĞÜ AZALTILACAK
Sigarayla mücadelede yeni bir kanun taslağı hazırladıklarını açıklayan Memişoğlu, birkaç ay içinde çalışmanın olgunlaşacağını söyledi.

Yeni düzenlemeyle sigara ve tütün ürünlerinin görünürlüğünün azaltılmasının hedeflendiğini belirten Bakan, 18 yaş altına sigara satışının denetiminin sıkılaştırılacağını, açık ve kapalı alan uygulamalarına ilişkin kuralların da daha net hale getirileceğini ifade etti.

2025 yılında Türkiye'de yaklaşık 8 milyar paket sigara satıldığına dikkat çeken Memişoğlu, "Toplumumun kanser olmasını istemiyorum. Sigara ve benzeri kötü alışkanlıklardan uzak durmamız gerekiyor. Bağımlılık olacaksa spor bağımlılığı olsun." dedi.

"RANDEVU SORUNU BÜYÜK ÖLÇÜDE ÇÖZÜLDÜ"
Merkezi Hekim Randevu Sistemi'ne ilişkin de bilgi veren Memişoğlu, şu anda randevu bekleyen kişi sayısının yaklaşık 250 bin seviyesinde olduğunu belirterek, "Artık randevu sorunu büyük ölçüde yok diyebiliriz." ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara önce aile hekimlerine başvurmaları çağrısı yapan Bakan, aile hekimlerinin gerekli gördükleri branşlardan doğrudan randevu oluşturabildiğini hatırlattı.

KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİNE VURGU
Sağlık Bakanlığı'nın temel hedefinin insanların hastalandıktan sonra değil, hastalanmadan önce sağlık sisteminden yararlanmasını sağlamak olduğunu söyleyen Memişoğlu, geçen yıl yürütülen taramalar sayesinde 28 bin kanser vakasının erken evrede tespit edildiğini açıkladı.

Ücretsiz kanser taramaları, mamografi hizmetleri ile kalp ve tansiyon hastalarının düzenli takip edildiğini belirten Bakan, koruyucu sağlık politikalarının daha da güçlendirileceğini ifade etti.

"YILDA 3 MİLYON HASTAYA BAKIYORUZ"
Türkiye'de sağlık sisteminin yoğun bir yük taşıdığını belirten Memişoğlu, her gün yaklaşık 3 milyon hastaya hizmet verildiğini söyledi.

Bir Türk vatandaşının yılda ortalama 12,4 kez sağlık hizmeti aldığını kaydeden Bakan, bu oranın Avrupa ortalamasının yaklaşık iki katı olduğuna dikkat çekerek vatandaşlara ilk başvuru noktası olarak aile hekimlerini tercih etmeleri çağrısında bulundu.

OBEZİTE VE ŞEKERLİ GIDALARA KARŞI MÜCADELE
Türkiye'de toplumun yaklaşık yüzde 65'inin kilo sorunu yaşadığını ifade eden Memişoğlu, obezitenin birçok hastalığın temel nedeni olduğuna dikkat çekti.

Şeker oranı yüksek gıdalara karşı toplumun bilinçlendirilmesi gerektiğini belirten Bakan, paketlenmiş gıdalarla ilgili çalışmaların sürdüğünü söyledi. Yasaklardan ziyade bilinçlendirme yöntemini benimsediklerini vurgulayan Memişoğlu, vatandaşların sağlıklı hayat konusunda daha fazla farkındalık kazanmasını hedeflediklerini dile getirdi.

Hekimlere güven duyulmasının önemine de değinen Memişoğlu, "Bu ülkenin hekimleri dünyanın en iyi hekimleri arasında yer alıyor. Vatandaşlarımızın 'Bana şu ilacı yaz' demek yerine hekimlerin önerilerine güvenmesini istiyoruz." dedi.

"VİRÜSÜN LABORATUVAR KÖKENİ BASTIRILDI"

ABD'deki çalışmalara ve fonlamalara dikkat çeken Prof. Dr. Erbaş, "Pandemi boyunca milyonlarca insana "aşı olun" çağrısı yapan Dr. Anthony Fauci'nin Vuhan laboratuvarındaki araştırmalarını milyonlarca dolarlık vergi mükellefi parasıyla finanse ettiğini ve virüsün laboratuvar kökenine ilişkin gerçeğin bastırılmasında rol oynadığını ortaya koyan belgeleri yayımlıyorum." dedi.

Fauci'nin enfeksiyon hastalıkları konusundaki geçmişine değinen Erbaş, "1981'de ilk HIV vakası çıktı, Fauci çıktı. 1976'da Ebola bulundu, Fauci. 2020 Mart, Fauci. Adamın işi gücü enfeksiyon hastalıkları çıkıp açıklamaktır. Raporlarda şu ortaya çıktı; bu adamlar ABD'de salgından 8-10 sene önce aynı virüsü, SARS-CoV-2'yi çalışmışlar." ifadelerini kullandı.

Virüsün doğadaki dengesinden koparıldığını anlatan Erbaş, konuya "Hayvanlarda bu virüsler doğanın dengesinde duruyor. Bir el virüsü yarasadan ya da pangolinden alıyor. Normalde insana bulaşması imkansız ama bunu alıp insan hücre kültürlerinde pasajlıyorlar ve insandan insana bulaşan bir Covid suşu üretiyorlar." sözleriyle işaret etti.

Salgının yayılma nedenlerine ilişkin iddialarda da bulunan Erbaş, "Trump çıktığında Çin virüsü dedi ama ABD bu virüs yayılsın istedi. Çünkü büyük bir sıfırlama, resetleme için bir deneme gerekiyordu." diye konuştu.

"YÜZDE 100 ÖLÜMCÜL BİR COVİD SUŞU ELDE EDİLDİ"

Vuhan Enstitüsünün yeni çalışmalar yürüttüğünün altını çizen Erbaş, "Vuhan'daki ilk Delta virüsü 60 yaş üstünde yüzde 35 öldürücüydü. Şu anda Vuhan Enstitüsü yeni bir Covid suşunu elde etti ve yüzde 100 ölümcül. İnsandan insana bulaşan bu virüs şu an laboratuvarda duruyor." dedi.

"MİYOKARDİT YAPTIĞINI KABUL ETTİLER"

Aşıların yan etkilerini karşılaştıran Erbaş, şunları kaydetti: "Sinovac ve Turkovac ölü aşıdır, ölüm veya pıhtı atma riski oluşturmamıştır. Ancak mRNA aşısının şirketi dahil miyokardit, yani kalpte iltihap yaptığını kabul etti. BioNTech devamlı mutasyon geçirdiği için ilk çıkan aşılar işe yaramadı, Omicron varyantı çıktı. Şirket 2027 Şubat ayında BioNTech aşısını kaldırıyor, üretim bitti."

"COVİD İNSAN DNA'SINA YERLEŞTİ"

Hastalığı geçirenlerdeki kalıcı hasarlara vurgu yapan Erbaş, "Covid insan DNA'sına yerleşti. Geçirenlerin yarısına yakınının DNA'sının içine girdi. Beyinde, böbrekte, kalpte, damarda duruyor ve virüs atmaya devam ediyor. Buna uzamış Covid diyoruz. Ritim bozuklukları, emboliler, kalp krizleri, beyin sisi, Alzheimer ve yorgunluk görülüyor. Bazılarında 3-4 sene sürüyor." ifadelerini kullandı.

Anne karnında virüse maruz kalan bebeklerin durumuna da değinen Erbaş, "Anne karnında fetüsken Covid geçirenler şu an 5 yaşına geldi. Onlar büyüyünce bipolar, şizofreni veya depresyon gibi akıl hastalıkları olacak mı bilmiyoruz çünkü virüs beyne de bulaştı." dedi.

Peki genç yaşta kalp krizi riski gerçekten artıyor mu? Hangi belirtiler hayati önem taşıyor? Kimler risk altında? Gençler kendilerini nasıl koruyabilir?

Bu soruları Kardiyolog Doç. Dr. Asım Enhoş yanıtladı.

“GENÇ KALP KRİZLERİNDE ARTIŞ GÖRÜYORUZ”

Doç. Dr. Asım Enhoş, son yıllarda genç yaşta kalp krizi vakalarında artış gözlemlediklerini belirterek, kesin ölüm nedeninin ancak otopsi sonucuyla netleşebileceğini söyledi. Enhoş, kalp krizini taklit edebilen ya da ani kardiyak ölüme yol açabilen farklı sağlık sorunlarının da bulunduğunu ifade etti.

Bunlar arasında yer alanlar;

• Akciğer embolisi,
• Grip sonrası gelişebilen miyokardit ve perikardit gibi kalp kası hastalıkları,
• Doğuştan gelen yapısal kalp hastalıkları,
• Ölümcül ritim bozuklukları,
• Uzun QT sendromu ve Brugada sendromu gibi genetik rahatsızlıklar

ANİ KARDİYAK ÖLÜM NEDİR?

Doç. Dr. Enhoş, ani kardiyak ölümü şöyle tanımladı:

“Şikâyetlerin başlamasından sonraki bir saat içinde ölümle sonuçlanan durumlara ani kardiyak ölüm diyoruz. Ancak ani kardiyak ölümün nedeni her zaman kalp krizi olmayabilir. Ölümcül ritim bozuklukları veya başka kalp hastalıkları da buna yol açabilir.”

Uzman isim, hastalarda öncesinde çarpıntı, göğüs ağrısı veya nefes darlığı gibi belirtilerin görülebileceğini belirtti.

GENÇLERDE KALP KRİZİNİN BAŞLICA NEDENLERİ

Doç. Dr. Enhoş’a göre genç yaşta kalp krizlerinde en önemli risk faktörü sigara ve tütün ürünleri kullanımı.

Kalp krizine yol açan başlıca nedenleri ise şöyle sıraladı:

1. Sigara ve Tütün Ürünleri

“Bir numaralı neden tütün ve tütün ürünleri kullanımındaki artış” diyen Enhoş, genç yaşta kalp krizi geçiren hastaların büyük bölümünün sigara kullandığını vurguladı.

2. Sağlıksız Beslenme

Paketlenmiş ve işlenmiş gıdalar, trans yağlar, margarin ve fast-food tüketiminin çocukluk çağlarından itibaren damar sağlığını olumsuz etkilediğini söyledi.

3. Obezite

Yanlış beslenmeyle birlikte obezitenin ciddi bir risk faktörü haline geldiğini belirtti.

4. Kronik Stres ve Uykusuzluk

Yoğun iş temposu, yaşam stresi ve düzensiz uyku alışkanlıklarının da kalp sağlığı üzerinde önemli etkileri bulunduğunu ifade etti.

“STRESİ YÖNETMEYİ ÖĞRENMELİYİZ”

Günümüzde stresten tamamen uzak bir yaşamın mümkün olmadığını belirten Enhoş, önemli olanın stresi yönetebilmek olduğunu söyledi.

Stresi azaltacak aktivitelerin günlük yaşama dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan uzman isim, stresle başa çıkma yöntemlerinin kişiden kişiye değişebileceğini kaydetti.

KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?

Doç. Dr. Asım Enhoş, özellikle ailesinde erken yaşta kalp krizi veya ani kardiyak ölüm öyküsü bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini belirtti.

Buna göre;

Erkeklerde 55 yaşın altında, kadınlarda 60-65 yaşın altında kalp krizi ya da ani kardiyak ölüm öyküsü bulunan aile bireyleri varsa, kişilerin 40 yaşından itibaren düzenli kardiyoloji kontrolüne gitmesi öneriliyor.

HANGİ BELİRTİLER DİKKATE ALINMALI?

Uzmanlara göre kalp krizinin en sık belirtisi göğüs ağrısı. Özellikle eforla başlayan, hareketle artan, dinlenince azalan, göğüs kemiğinin arkasında hissedilen baskı tarzındaki ağrılar, çeneye vuran sıkışma hissi önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor.

Doç. Dr. Enhoş, kalp krizi geçiren hastaların yaklaşık yarısında olaydan günler önce bazı belirtilerin ortaya çıktığını söyledi.

KALP KRİZİ HER ZAMAN ÖNCEDEN ANLAŞILIR MI?

Kalp krizinin bazen hiçbir belirti vermeden de gelişebildiğini belirten Enhoş, ancak vakaların yaklaşık yüzde 50’sinde önceden çeşitli şikâyetlerin görüldüğünü ifade etti.

Kalp damarlarında bulunan yağlı plakların aniden yırtılması sonucu damarın saniyeler içinde tamamen tıkanabileceğini belirten uzman isim, bu nedenle bazı kalp krizlerinin çok hızlı gelişebildiğini söyledi.

GENÇLERDE ÖLÜM RİSKİ NEDEN DAHA YÜKSEK?

Doç. Dr. Enhoş, gençlerde kalp krizinin ardından ölümcül ritim bozukluklarının daha sık görülebildiğini belirtti. Yaşlı bireylerde damar tıkanıklıkları zaman içinde geliştiği için kalbin bu duruma kısmen uyum sağlayabildiğini ifade eden Enhoş, gençlerde ise ani damar tıkanıklığının kalp kasını daha ağır etkileyebildiğini söyledi.

KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?

Uzmanların önerileri şöyle:

• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak
• Trans yağ ve işlenmiş gıda tüketimini azaltmak
• Akdeniz tipi beslenmek
• Zeytinyağı ağırlıklı beslenme tercih etmek
• Sebze ve yeşillik tüketimini artırmak
• Düzenli egzersiz yapmak
• Kilo kontrolünü sağlamak
• Stresi yönetmek
• Düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek

Pan Amerikan Sağlık Örgütü, özellikle dünyanın en bulaşıcı hastalıklarından biri olan kızamığa karşı acil uyarı yayınladı. Amerika Birleşik Devletleri'nde kızamık vakalarının şimdiden ciddi sayılara ulaşması ve hastalığın Kanada ile Meksika'da da yayılması endişeleri artırıyor. Uzmanlar, aşısız bir kişinin virüsü çok sayıda insana bulaştırabileceğini hatırlatarak taraftarları aşı olmaya çağırıyor.

• Atık sular ve sosyal medya mercek altında

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri ile yerel sağlık birimleri, olası bir salgının önüne geçebilmek için gelişmiş takip yöntemleri kullanıyor. Salgın belirtilerini erkenden tespit edebilmek amacıyla hastane başvuruları ve sosyal medya paylaşımlarının yanı sıra şehirlerin atık suları da laboratuvarlarda titizlikle inceleniyor.

Gelişmiş atık su testleri, virüslerin genetik materyallerini ilk hastalar acil servislere başvurmadan günler önce ortaya çıkarabiliyor. Bazı ev sahibi şehirlerde yapılan atık su analizlerinde hepatit A ve ishal vakalarına yol açan rotavirüs gibi etkenlerin tespit edilmesi üzerine, uluslararası havalimanları dahil olmak üzere kritik noktalarda tarama faaliyetleri yoğunlaştırıldı.

• Afrika'daki Ebola salgını yakından takip ediliyor

Sağlık kuruluşları, aynı dönemde Orta Afrika'da devam eden Ebola salgını nedeniyle de tedbirlerini sürdürüyor. Ancak uzmanlar, Ebola virüsünün solunum yoluyla değil yalnızca enfekte kişilerin vücut sıvılarıyla doğrudan teması halinde bulaşması sebebiyle turnuva genelinde yayılma riskinin çok düşük olduğunu vurguluyor.

Dünya Kupası boyunca asıl riskin kızamık gibi havadan kolayca yayılan enfeksiyonlar olduğu belirtiliyor. Geçmişte Vancouver Olimpiyat Oyunları'nda kızamık, Güney Kore ve Milano'daki organizasyonlarda ise norovirüs salgınlarının yaşandığını hatırlatan uzmanlar, aylar öncesinden başlatılan acil durum tatbikatları ve koordinasyon ağları sayesinde gerekli tüm önlemlerin alındığını ifade ediyor.

Covid-19 aşılarında başarısını kanıtlayan mRNA teknolojisinin ilk kez kanseri önleme amacıyla kullanılacağı bu tarihi deneme için ilk hasta uygulamalarının bu yaz başlaması planlanıyor.

• Hedefte gizli tehlike "Lynch Sendromu" var

Geliştirilen aşı, öncelikli olarak "Lynch sendromu" adı verilen kalıtsal bir rahatsızlığa sahip kişileri korumayı hedefliyor. İngiltere’de her 300 kişiden birinde görülen bu genetik durum, DNA’yı onarmakla görevli genlerin hasarlı olmasından kaynaklanıyor.

Bu sendroma sahip bireylerin hayat boyu bağırsak kanserine yakalanma riski yaklaşık yüzde 80 artarken; yumurtalık, rahim, mide ve pankreas gibi diğer kanser türlerine yakalanma ihtimalleri de çok yüksek seyrediyor. Üstelik bu geni taşıyan tahmini 175 bin kişiden yalnızca yüzde 5'i durumun farkında. Aşı, bu kişilerin vücudunda kanser hücreleri henüz oluşmadan, "kanser öncesi" evredeki anormallikleri tespit etmek üzere tasarlandı.

• Bağışıklık sistemine "kanserle mücadele kılavuzu"

mRNA teknolojisiyle üretilen aşı, geleneksel aşılardan farklı bir yöntemle çalışıyor. Vücuda doğrudan zayıflatılmış virüs vermek yerine, hücrelere bağışıklık yanıtı oluşturması için genetik talimatlar iletiyor. Uzmanlar, aşının adeta bir "kullanım kılavuzu" gibi hareket ederek bağışıklık sistemini eğittiğini belirtiyor.

Bu sayede savunma mekanizması, Lynch sendromunun tetiklediği hücre mutasyonlarını henüz kansere dönüşmeden fark edip yok edecek. Aşının zaman içinde gücünü koruması için belirli aralıklarla hatırlatma dozlarının yapılması gerekebilecek.

• Gelecekte tüm kanser türleri için umut olabilir

Bu yaz başlatılacak olan ilk aşamada, hastalar üzerinde en doğru dozaj belirlenecek ve aşının güvenliği test edilecek. Çalışmanın çok merkezli ikinci aşamasının ise 2027 yılında genişletilmesi öngörülüyor. Bilim insanları, aşının sadece Lynch sendromlu hastaları korumakla kalmayacağını, aynı zamanda daha önce kanser atlatmış kişilerin ikinci bir kansere yakalanmasını da önleyebileceğini vurguluyor.

Araştırma ekibi, bu denemeden elde edilecek başarı ve bağışıklık verilerinin, gelecekte genetik bağlamı olmayan diğer yaygın kanser türlerine karşı da aşı geliştirilmesinin önünü açacağını ifade ediyor.