Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

- "Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

- Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

Starmer, Ankara'da düzenlenen 36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Ukrayna'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gelişmelere dikkati çeken Starmer, "Ukrayna'da devam eden çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki son gelişmelerle birlikte NATO Zirvesi'ndeyiz. Bu zirveden çıkacak kararlar üzerinde tartışmamız ve mutabakata varmamız gereken pek çok önemli konu bulunuyor." dedi.

Starmer, küresel risklerin arttığı bu dönemde ittifakın sergileyeceği duruşun kritik önem taşıdığına işaret ederek "Böyle bir dönemde liderler olarak NATO'nun birliğini ve gücünü göstermemiz son derece büyük bir önem taşıyor. Bu sabah buradaki zirvede tam olarak bunu gerçekleştireceğiz." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye Hükümeti'ne ve Ankara sakinlerine teşekkür ederek, "Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz." dedi.

Rutte, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi'nin tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgili olduğunu, Ankara Zirvesi'nin ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili olduğunu vurguladı.

İttifak genelinde harcama kapasitesinin, savunma sanayisi yatırımlarının arttığına işaret eden Rutte, Zirve'nin ilk günüyle ilgili, "Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı." diye konuştu.

ABD açısından bakıldığında müttefikler arasında savunma harcamalarını daha dengeli hale getirme hedefinin gerçekleştiğini belirten Rutte, şunları kaydetti:

"Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4'e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump'ın Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor."

"Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO'nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor." diyen Genel Sekreter, bugünkü oturumla ilgili beklentilerini şöyle dile getirdi:

"Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir."

Rutte, sonuç bildirisinde Rusya'ya dair yer alacak ifadeye ilişkin, "Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya'nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya'nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum." diye konuştu.

Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruya, "Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran'ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD'nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir." yanıtını verdi.

ABD'nin NATO'ya bağlılığı
Rutte, Trump'ın "ABD askerlerini Avrupa'dan çekebileceği ve Grönland'ı yeniden kontrol altına almak istediği" yönündeki söylemleriyle ilgili değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları söyledi:

"Kendisi, ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Ancak geçmişte olduğu gibi bugün de belli ölçüde bir beklenti vardı ve hala var. Buna rağmen ABD'nin NATO'ya bağlılığı kesindir. Çünkü NATO, ABD'nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya'nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Amerika'nın güvenliğini sürdürebilmesi için Atlantik'i, Avrupa'yı ve Arktik bölgesini güvence altına alması gerekir. Bu nedenle ABD'nin NATO'ya bağlılığı tamdır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur. Bu durum (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar."

Ukrayna'ya destek
Rutte, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesinin son derece önemli olduğuna dikkati çekerek, "Bugün müttefiklerin yeniden çok yıllı taahhütlerde bulunmasını bekliyorum. Tam olarak nelerin açıklanacağını göreceğiz ancak beklentim Ukrayna'yı desteklemeyi sürdürmeye yönelik güçlü bir taahhütle buradan ayrılacağımız yönündedir." diye konuştu.

Rusya'ya mesajı
Rutte, Putin'e ne tür bir mesaj vermek istediğinin sorulması üzerine, "Avrupa'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO'yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın." ifadelerini kullandı.

NATO Ankara Zirvesi
Türkiye'nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik’teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.

Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO'nun "Uzay ve Gözetleme", "Taarruz Kabiliyetleri" ve "Entegre Hava ve Füze Savunması" alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.

Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.

Zirveye katılacak liderlerin Ankara’ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yoğun temasları
Zirveye katılmak için dün Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde akşam yemeği verdi.

Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.

Güvenlik ekibiyle Çankaya Köşkü civarında görülen Macron, zaman zaman çevredekilerle selamlaştı.

ABD'nin yükümlülüklerine bağlı kalmayarak, eski ülke lideri Ali Hamaney'in naaşının Irak'ta bulunduğu sırada İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef alarak ateşkesi ve mutabakatı ihlal ettiği belirtilen açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın işleyişi ve yönetimine müdahaleye izin verilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemileri ve petrol tankerlerinin güvenli geçişi için tek emniyetli güzergahın İran tarafından belirlenen rota olduğu ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran, gece saatlerinde düzenlenen saldırılara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisinin hedef alındığını bildirmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçen 3 ticari gemiye yönelik saldırıları gerekçe gösterilerek dün İran'a karşı başlatılan misillemenin detayları aktarıldı.

"CENTCOM güçleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik son saldırılarına anında karşılık vererek, hassas güdümlü mühimmatla İran'da 80'den fazla hedefi vurduğu yeni bir saldırı dalgası düzenledi." ifadesi kullanılan açıklamada, İran'a ait hava savunma sistemleri, komuta kontrol ağları ve kıyı radar noktalarının vurulduğu belirtildi.

Açıklamada, İran'ın düzenlediği saldırılarla ateşkesi ihlal ettiği ve seyrüsefer serbestisini zayıflattığı savunuldu.

ABD ordusu dün Hürmüz Boğazı'ndan geçen 3 ticari gemiye yönelik saldırıları gerekçe göstererek İran'a karşı "bir dizi güçlü saldırı" başlattığını bildirmişti.

Dışişleri Bakanlığının NSosyal hesabından yapılan paylaşıma göre Fidan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Macar mevkidaşı Orban ile görüştü.

Açıklamada, "ABD’nin bu saldırıları, Hürmüz Boğazı’ndan geçen üç ticari gemiye yönelik İran saldırılarına yanıt niteliğindedir. İran’ın sergilediği saldırganlık haksız, tehlikeli ve ateşkesin açık bir ihlali niteliğindeydi." denildi.

Sirik ve Bender Abbas kentlerinde patlamalar duyuldu
İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik ve Bender Abbas kentlerinde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.

Danimarka Krallığı'na bağlı Grönland'ın ABD'nin bir parçası olmak istemediğini ifade eden Frederiksen, "Grönland elbette satılık değil. Bunu en başından beri açıkça belirttik." dedi.

Frederiksen, NATO'dan Danimarka'nın egemenliğine saygı duyulmasını beklediğini aktardı.

Trump, bugün Ankara'da yaptığı açıklamada, Grönland meselesini yeniden gündeme getirerek Grönland'ın ABD için önemli olduğunu ve ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini söylemişti.

Bu lisans, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerinin üretimine, teslimatına ve satışına izin veren geçici lisansın yerini aldı.

Böylelikle 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli söz konusu ürünlerin satın alınması veya yüklenmesi dahil hiçbir işleme izin verilmeyeceği bildirildi.

Önceki lisans kapsamında izin verilen mevcut işlemlerin olağan şekilde tamamlanması ve tasfiye edilmesi için ise 17 Temmuz'a kadar süre tanındı.

OFAC tarafından geçen ay yayımlanan genel lisans ile İran menşeli ham petrol, petrokimya ürünleri ve petrol ürünlerinin üretimi, satışı, teslimatı veya gemilerden boşaltılması gibi normalde yasak olan tüm işlemlere geçici muafiyet sağlanmıştı.

Söz konusu iznin 21 Ağustos tarihine kadar geçerli olacağı ve ödemelerin ABD doları cinsinden yapılabileceği belirtilmişti.

MİT Başkanı Kalın, güvenliği sadece askeri bir kavram olarak tanımlamanın imkansız olduğunu söyleyerek, NATO ittifakının "bu yeni gerçeğe uyum sağlaması gerektiğini" belirtti.

Kalın, "Bu (durum) da hepimize, stratejik güvenlik ortamına katkı verme sorumluluğu yüklüyor." dedi.

Dünyanın belirsizlik, stratejik rekabet, kutuplaşma, parçalanma gibi değişimleri "aynı anda" yaşadığını dile getiren Kalın, güvenlik, tehdit ve kimliklerin hibrit hale evrildiğinin altını çizdi.

Kalın, "Uluslar, sınırlar, devletler gibi geleneksel tanımlar hibrit ve çok boyutlu hale geldi ve bu durum devlet, bireyler, toplumlar, güvenlik ittifakları tanımının yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor." ifadesini kullandı.

İttifak'ta "güçlü ortaklık ve eşit ilişkinin kritik önemde" olduğunu vurgulayan Kalın, son birkaç on yıldır üye devletler arasında "tutarlılık ve eşitlik eksikliğinin İttifak'ın iç eleştirilerinden biri" haline geldiğine işaret etti.

NATO bağlamında kolektif güvenlik kavramının "Herkes güvende olmadan hiçbirimiz güvende değiliz" fikrine dayandığını aktaran Kalın, "Bu yüzden İttifak'ın metninin içinde 'bir üye devlet tehdit altındaysa veya saldırı ile karşılaşırsa tüm üyelerin buna yanıt vermesi isteniyor' ancak bu her zaman uygulanmamıştır." dedi.

• İttifak'ın önemli unsuru "tamamlayıcılık"

Stratejik dayanıklılık ve önleyici diplomasinin, mevcut güvenlik ortamında önemli unsurlar olduğunu söyleyen Kalın, dayanıklılığın, "güvenlik sorunlarıyla başa çıkacak yeterli sermayeye ve derinliğe sahip olunması" anlamına geldiğine işaret etti.

İttifak marjında kapasite paylaşımının önemini vurgulayan Kalın, şunları kaydetti:

"Hiçbir üye ülke dünyadaki tüm kapasitelere sahip olamaz, bu yüzden paylaşım önemlidir. Tamamlayıcılık İttifak'ın önemli bir unsurudur. Bu nedenle, stratejik ittifak kolektif bir kavramdır. Her üye kendi stratejik egemenliğine, bağımsızlığına veya direncine sahip olmaya çalışır ancak tüm bu farklı kapasiteler birleştirildiğinde anlamlıdır; bu nedenle İttifak içi güvenlik programları, savunma sanayisi programları son derece önemlidir ancak yine ortak sorumluluk kavramına dayanmalıdır."

Savunma sanayisinde endüstriyel kapasitelerin paylaşılması gerektiğini, böylelikle ortaya çıkacak caydırıcılığın "önleyici kapasiteler" geliştirebileceğini dile getiren Kalın, "Caydırıcılık, temelde, herhangi bir rakibi ya da tehdidi ortaya çıkmaya başlamadan önleyecek yeterli yeteneğe sahip olmanız anlamına gelir." diye konuştu.

• "Belirsizlik mutlaka kaos anlamına gelmez"

Stratejik güvenlik ortamının "güvenilir ve sağlıklı tutulmaması" halinde çatışma ve savaşların kaçınılmaz hale geleceğini belirten Kalın, NATO ittifakının "kolektif stratejik güvenlik yatırımları" yapmasının önemli olduğunun altını çizdi.

Birlik ile çeşitlilik arasında bir denge kurulması gerektiğini söyleyen Kalın, şöyle konuştu:

"Belirsizlik zamanımızın bir özelliği ancak belirsizlik mutlaka kaos anlamına gelmez. Belirsizlik size birden fazla düzeyde düşünme fırsatı verebilir. Belirsizlik sizi plan A, plan B, plan C yapmaya zorlayabilir. Eğer Plan A işe yaramazsa, Plan B'yi değiştirmek zorunda kalırsınız. Bence bu hepimizi daha dayanıklı kılar."

• Dünyanın farklı bölgeleriyle etkileşim

NATO için bir merkez tanımı olduğunu düşünmediğini ifade eden Kalın, İttifak marjında güç, asker sayısı, kapasite, endüstriyel katkı gibi kriterler baz alındığında Türkiye'nin, dünyanın en büyük ve en güçlü savunma sanayilerinden birine sahip olduğunu vurguladı.

Kalın, Türkiye'nin "ikinci en büyük orduya sahip olması" dolayısıyla oldukça yüksek bir konuma yükseldiğine ve Orta Doğu, Orta Asya, Karadeniz, Rusya ve Afrika gibi dünyanın farklı bölgeleriyle etkileşim kurabildiğine dikkati çekti.

Uluslararası literatürde Türkiye'nin "NATO'nun güney kanadı" olarak nitelendirildiğinin farkında olduğunu ve bunun sadece coğrafi olarak doğru olduğunu kaydeden Kalın, şunları söyledi:

"Doğru ama İngiltere'yi NATO'nun kuzey kanat ülkesi olarak adlandırıyor muyuz? Hayır, adlandırmıyoruz. Türkiye'nin sürekli NATO'nun güney kanat ülkesi olarak tanımlanması anlaşılmaz bir durum. NATO'nun bir tane merkezi var, o da Brüksel'de. Bunun dışında merkez-çevre ilişkisi tanımlamasını doğru bulmuyoruz. NATO'da müttefikler arasında hiyerarşiler kurulmasını kabul etmiyoruz. Eşit ilişki temelinde işbirliğini esas alıyoruz."

• NATO Ankara Zirvesi

Türkiye'nin ev sahipliğinde bugün başlayan ve iki gün sürecek Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik'teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde liderler ilk olarak, şimdiye kadarki en kapsamlı NATO Savunma Sanayi Forumu'nda bir araya geldi. Yarın da oturumlarda zirvenin ana gündem maddeleri ele alınacak.

Zirvede, transatlantik ilişkilerde son dönemde artan gerginliklere rağmen müttefiklerin birlik ve dayanışma mesajı vermesi bekleniyor. Ana gündem maddeleri arasında Avrupa'nın konvansiyonel savunmada liderliği üstlenmesi ve ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının yeniden değerlendirilmesini öngören "NATO 3.0" vizyonunun inşa edilmesi bulunuyor.

Ukrayna'ya desteğin geleceğinin de ele alınacağı zirvede, müttefiklerin savunma harcamalarını ve savunma sanayi üretim kapasitelerini artırmaları konusunda taahhütlerde bulunmaları bekleniyor.

NATO Ankara Zirvesi, uluslararası basının en yoğun katılım gösterdiği NATO Zirvesi olarak da öne çıkıyor.

Bakanlığın sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşıma göre, Fidan 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Dışişleri Bakanları seviyesinde düzenlenen NATO-Ukrayna Konseyi Toplantısı’na iştirak etti.

"Başkentimiz Ankara'da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında emniyet teşkilatımız, büyük bir hassasiyet, disiplin ve fedakarlıkla vazifesinin başında. Kendilerine tevdi edilen mesuliyeti gece gündüz demeden omuzlayan tüm kahramanlarımıza kolaylıklar diliyorum. Allah ayaklarına taş değdirmesin."

Paylaşımında Çiftçi, görevi başındaki personelin fotoğraflarına da yer verdi.

NATO 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Türkiye'nin başkenti Ankara'da gerçekleştiriliyor.

Zirve kapsamında 32 üye ülkenin liderleri bugün Başkente geldi.

Program kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde devlet ve hükümet başkanları ile eşleri onuruna resepsiyon ve akşam yemeği düzenlendi.

• BEŞTEPE'DE NATO AİLE FOTOĞRAFI

Resepsiyona katılan liderler, gelenekselleşen aile fotoğrafını çektirmeyi ihmal etmedi.

Fotoğrafta Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanında ABD Başkanı Donald Trump'ın yer aldığı görüldü.

Buna göre, NATO üyesi ülkelerin toplam savunma harcamalarının 2026 yılında geçen yıla göre yaklaşık yüzde 11 artarak 1 trilyon 809 milyar 915 milyon dolara çıkacağı öngörülüyor.

Bu rakam, 2024 yılında 1 trilyon 482 milyar 905 milyon dolar, 2025 yılında ise 1 trilyon 629 milyar 630 milyon dolar seviyesindeydi.

Bu yıl da NATO ülkeleri arasında en fazla savunma harcamasını ABD gerçekleştirecek. ABD'nin 2026 yılında 1 trilyon 32 milyar 849 milyon dolarlık savunma harcamasıyla ittifakın toplam harcamalarının yaklaşık yüzde 57'sini tek başına üstlenmesi bekleniyor.

ABD'yi 147 milyar dolarla Almanya, 110 milyar dolarla İngiltere, 80 milyar dolarla Fransa, 57 milyar dolarla İtalya, 53 milyar dolarla Polonya ve 52 milyar dolarla Kanada izleyecek. Türkiye'nin 2026 yılı savunma harcamasının 48 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Verilere göre, bu yıl NATO üyesi 5 ülkenin temel savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 3,5'inden fazlasını oluşturması bekleniyor.

Savunma harcamalarının GSYH'ye oranında ilk sırayı yüzde 5,33 ile Litvanya alacak. Litvanya'yı yüzde 5,1 ile Estonya, yüzde 4,92 ile Letonya, yüzde 4,68 ile Polonya, yüzde 3,65 ile Yunanistan, yüzde 3,49 ile Danimarka ve yüzde 3,22 ile İsveç takip edecek.

Türkiye'nin savunma harcamalarının GSYH'ye oranının 2026 yılında yüzde 2,85 olması bekleniyor.

Aynı dönemde ABD'nin yüzde 3,17, Almanya'nın yüzde 2,69, Fransa'nın yüzde 2,22, İngiltere'nin yüzde 2,56 ve İtalya'nın yüzde 2,10 oranında savunma harcaması yapacağı NATO ortalamasının da yüzde 2,86 olması öngörülüyor.

NATO üyeleri arasında savunmaya milli gelirinden en düşük payı ayıracak ülkenin yüzde 1,61 ile Slovenya olması beklenirken, onu yüzde 2 ile Belçika ve İspanya izleyecek.

2026'da 17 NATO üyesinin savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımlara ilişkin GSYH'nin yüzde 1,5'i hedefini yakalayacağı öngörülüyor.

NATO liderleri, 2025'te Lahey'de düzenlenen zirvede 2035 yılına kadar temel savunma harcamalarına GSYH'nin yüzde 3,5'inin ayrılması, buna ilave olarak sivil hazırlık ve dayanıklılık, inovasyonun desteklenmesi, kritik altyapının korunması ve savunma sanayisinin güçlendirilmesi gibi savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımlar için GSYH'nin yüzde 1,5'inin tahsis edilmesi konusunda uzlaşmıştı.

NATO üyesi devletlerin lider ve bürokratları birer birer Ankara'ya iniyor. Birçok isimden Türk misafirperverliğine ve organizasyonun kalitesine peşi sıra övgü dolu sözler gelirken, içeriden aksi yönde bir ses yükseldi.

• ÖZGÜR ÖZEL YİNE ULUSLARARASI BASINA ŞİKAYET ETTİ

Cumhuriyet Halk Partisi Manisa milletvekili Özgür Özel, Ankara'daki zirveye paralel olarak uluslararası yayın platformu Project Syndicate'de bir yazı kaleme aldı.

Manisa milletvekili Özgür Özel, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türkiye'yi yönetmiş herhangi bir liderden daha uzun süredir, yani 20 yılı aşkın süredir Türkiye'yi yönettiğini söyleyerek yazısına başladı.

Uluslararası platformlarda Türkiye'yi şikayet etme konusunda hiçbir fırsatı tepmeyen Özgür Özel, bu sefer de NATO liderlerine çağrı yaparak Türkiye'yi şikayet etti ve yüzde 52 ile yaklaşık 28 milyon oy alarak seçilen Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın meşruiyet sorunu olduğunu öne sürdü.

Özel, yazısında NATO liderlerinin Ankara'da stratejik açıdan önemli ancak demokratik yapısının baskı altında olduğunu savunduğu bir Türkiye ile karşılaşacağını iddia etti.

Türkiye'de uzun süredir yönetimin giderek daha merkezi hale geldiğini öne süren Özel, bugün tartışılan konunun değişimin gerekliliği değil, vatandaşların bu değişimi demokratik ve adil seçimlerle gerçekleştirme imkânına sahip olup olmadığı olduğunu savundu.

Özel yazısındaki iddialarında biri de, ana muhalefet partisinin ülkenin en büyük siyasi gücü haline geldiği yönündeki iddia oldu.

• TÜRKİYE'NİN STRATEJİK ÖNEMİNE VURGU YAPMAYI İHMAL ETMEDİ

Türkiye'nin NATO açısından taşıdığı stratejik önemin tartışma konusu olmadığını vurgulayan Özel, ülkenin Rusya-Ukrayna savaşı ile Orta Doğu'daki krizlerin merkezinde yer alması nedeniyle uluslararası güvenlik açısından kritik bir konumda bulunduğunu ifade etti.

Yazısının sonunda Türkiye'nin müttefiklerine çağrıda bulunan Özel, uluslararası toplumun yalnızca mevcut hükümete değil, Türkiye'nin demokratik geleceğine de odaklanması gerektiğini savundu.

Zirvenin, Avrupa'nın güvenlik ve savunmasında Türkiye'nin artan rolünü bir kez daha ön plana çıkardığını belirten Schmid, zirve kapsamında düzenlenen Savunma Sanayii Forumu'nun da yeni projeleri görüşmek için bir fırsat oluşturduğunu vurguladı.

Schmid, "Türkiye, NATO'da ve Avrupa'nın güvenliği açısından hayati bir rol oynamaktadır ve bu durum, son birkaç yıl boyunca daha görünür hale gelmiştir." dedi.

Türkiye'nin NATO'nun savunma yapısının her zaman vazgeçilmez bir unsuru olduğunun altını çizen Schmid, "Karadeniz'de güvenlik ve NATO'nun güney kanadındaki istikrar ancak Türkiye ve silahlı kuvvetleri aracılığıyla sağlanabilir." diye konuştu.

Schmid, "Bu durum Orta Doğu'da gelişmelerle daha da açık hale gelmiştir. İşte bu nedenle Ankara Zirvesi, bugün Türkiye'nin NATO içindeki hayati rolünü iyi bir şekilde ortaya koymaktadır." ifadesini kullandı.

• Almanya, savunma sanayisinde daha yakın iş birliği arıyor

Almanya'nın savunma sanayisi alanında Türkiye ile daha yakın iş birliği olanaklarını araştırdığını belirten Schmid, "Türkiye'nin savunma sanayisinin son yıllarda giderek geliştiğini görüyoruz. Ayrıca, insansız hava araçları alanında yeni teknolojilerin ve uzun menzilli derin hassas vuruş sistemlerinin geliştiğini gözlemliyoruz." dedi.

Avrupa'nın caydırıcılık gücünü artırmak ve uzun menzilli füzeler konusunda açıklarını kapatmak için farklı projelerin değerlendirildiğini söyleyen Schmid, "Uzun menzilli füzeler konusunda farklı seçenekleri değerlendiriyoruz. Savunma Bakanı Boris Pistorius'un da belirttiği gibi, elbette Türkiye'den gelen fikirleri de inceliyoruz." diye konuştu.

"Bu konuda temel yaklaşımımız, askeri kabiliyetlerimizdeki açıkları mümkün olan en kısa zamanda kapatmak. Bu kabiliyetlerin nasıl sağlanabileceği konusunda da farklı teknolojik seçenekler bulunuyor." diyen Schmid, bir süre önce Alman basınında çıkan ve Berlin'in, Türkiye'nin geliştirdiği YILDIRIMHAN ve TAYFUN füzelerine ilgi duyduğu haberlerini doğruladı.

Schmid, "Potansiyel iş birliği partnerlerimiz konusunda çok geniş bir bakış açısına sahip olmamız gerektiğini öğrendik. Savunma Bakanı Boris Pistorius'un da belirttiği gibi, Türkiye'nin ürünlerini de inceliyoruz." ifadelerini kullandı.

• Avrupalı müttefiklerden Trump'a güvence

NATO Ankara Zirvesi'nin Trump'a, Avrupalı müttefiklerin İttifak içinde daha aktif bir rol üstlendiğini göstereceğini anlatan Schmid, "Trump şundan emin olabilir ki yükün paylaşılması sadece bir slogan değil, artık fiilen uygulanıyor; bunu sadece Almanya'da değil, diğer Avrupa üye ülkelerinde de görüyoruz." dedi.

Schmid, "Ankara Zirvesi'nin birlik konusunda net bir mesaj vermesini, transatlantik bağları güçlendirmesini ve NATO'nun Atlantik'in her iki yakasından da kolektif savunmanın merkezi kurumu olduğunu açıkça ortaya koymasını bekliyoruz." diye konuştu.

Trump'ın, Avrupalı müttefiklerin NATO'ya "yeterince katkı sağlamadıkları" yönündeki eleştirileri hakkında değerlendirmede bulunan Schmid, üye ülkelerin savunma bütçelerini şimdiden önemli ölçüde artırmaya başladıklarını ve NATO'nun 2025'teki Lahey Zirvesi'nde belirlenen hedeflere ulaşmak için adımlar attığını söyledi.

Schmid, "Tüm Avrupalı müttefiklerin artık NATO'da bir önceki dönem için belirlenen yüzde 2'lik harcama hedefini aştığını ve giderek daha fazla Avrupalı müttefikin askeri harcamalarını Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) yüzde 3,5'ine çıkarma yolunda ilerlediğini vurgulamak istiyorum." ifadesini kullandı.

Almanya'nın son yıllarda savunma harcamalarını çok ciddi olarak artırdığını aktaran Schmid, NATO'nun yeni hedefine de en geç 2029'da ulaşacaklarını, bunun 2035 olarak belirlenen son tarihten çok daha önce olduğunu vurguladı.

• Avrupa, ABD askerlerinin çekilmesi için bir takvim belirlenmesini istiyor

Schmid, Trump yönetiminin Avrupa'daki asker sayısını azaltmayı planladığını duyurmasının kendileri için "sürpriz olmadığını" dile getirerek, önceki ABD yönetimlerinin de böyle bir yön değişikliğine işaret ettiğini belirtti.

Avrupalı müttefiklerin bu durumdan kaynaklanabilecek personel ve askeri kabiliyet eksikliklerini gidermeye hazırlandıklarını aktaran Schmid, "Askeri yetenekler açısından, Avrupalıların önümüzdeki yıllarda ortaya çıkabilecek açıkları kapatmaları konusunda birlikte başarılı olacağımızdan son derece eminiz." dedi.

Schmid, "Önemli olan, bunu müttefikler arasında koordineli bir şekilde hayata geçirmemizdir. Eğer ABD bazı kilit askeri unsurlarını geri çekecekse, bunun ne zaman olacağı ve hangi askeri unsurları kapsayacağı konusunda, NATO'nun Avrupalı müttefikleri için bir yol haritası olması gerekir." diye konuştu.

• "NATO daha Avrupalı hale gelecek"

Almanya'nın bu yeni döneme uyum sağlamak için Avrupalı NATO müttefikleriyle ve Avrupa Birliği (AB) içindeki ortaklarıyla birlikte çalıştığının altını çizen Schmid, "NATO'nun daha Avrupalı hale gelmesi gerekiyor ki güçlü bir transatlantik bağ olarak kalabilsin." ifadesini kullandı.

Schmid, son dönemde hız verdikleri AB savunma girişimlerinin ve projelerinin NATO'ya alternatif değil, onları tamamlayıcı nitelikte olduğunu vurgulayarak "Bizim için, AB üyesi olmayan NATO ortaklarımızla iş birliği platformlarına sahip olmak büyük önem taşıyor. İngiltere, Norveç gibi partnerlerimizle birlikte Türkiye'nin de büyük katkıları olabileceğinden eminim." dedi.

Savunma Bakan Yardımcısı Schmid, Avrupa'nın Rusya kaynaklı olası tehditlerden endişe ettiğini, en geç 2029'a kadar caydırıcılık gücünü artırmak istediğini kaydederek "Vakit kaybetmememiz gerekiyor, şu anda mevcut olan tüm kapasiteleri ve potansiyelleri değerlendirmemiz gerekiyor. Bizim için AB üyesi olmayan NATO müttefiklerimizle de (savunma sanayisi alanında) işbirliğini geliştirmemiz denklemin bir parçası." şeklinde konuştu.

Yayıncı kuruluş TRT 80 kamera ile 26 farklı noktadan zirveyi tüm dünyaya servis ediyor.

• Savunma sanayii ve stratejik oturumlar

Zirvenin perdesi "Savunma Sanayii Forumu" ile açıldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin açılışını yaptığı ATO Congresium'da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu, transatlantik savunma üretimi ve müttefikler arası yatırımların artırılmasını odağına aldı. Forum, NATO tarihinin en geniş kapsamlı sanayi etkinliği olacak. NATO Genel Sekreteri Rutte, savunma sanayisi üretiminin artırılmasının Forum'un en önemli başlıklardan olacağını belirtmişti.

• "Müttefikler Ankara’da" programı

İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ve Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) işbirliğinde `Müttefikler Ankara'da` Programı düzenlendi. Programda, İletişim Başkanı Burhanettin Duran konuşma yaptı.

İletişim Başkanı Duran, müttefikler arası stratejik eşgüdümün önemine dikkat çekti.

Duran, Türkiye'nin 1952'den bu yana NATO'nun en kararlı müttefiklerinden biri olduğunu vurgulayarak; İttifak'ın ikinci büyük ordusu, stratejik özerkliği ve yüzde 82 yerlilik oranına ulaşan savunma sanayii ekosistemiyle Türkiye'nin, küresel operasyonel gücün merkezinde yer aldığını ifade etti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de burada yaptığı konuşmada, "Ankara'dan verilecek mesaj açık olmalıdır. 5'inci maddeye bağlılığımız sarsılmazdır ve siyasi taahhütler güvenilir askeri güçle desteklenecektir." dedi.

Bakan Güler, 2014'ten bu yana konvansiyonel savaşın kademeli olarak NATO sınırlarına ulaştığını, yeni büyük güç rekabeti ve eş zamanlı bölgesel krizlerin ittifak üyelerini yeni bir aşamaya, yani "NATO 3.0" dönemine taşıdığını ifade etti.

• Baltık güvenliği masaya yatırıldı

Zirve kapsamında, İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ile Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) işbirliğinde düzenlenen "Müttefikler Ankara'da" programında, "Narva Neden Sonraki Hedef Değil: Baltık Savunmasızlığı Üzerine Varsayımların İncelenmesi" paneli gerçekleştirildi.

Ankara Palas'ta, Baltık Uluslararası Güvenlik Merkezinin moderatörlüğünde düzenlenen "Narva Neden Sonraki Hedef Değil: Baltık Savunmasızlığı Üzerine Varsayımların İncelenmesi" paneline, Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze, Litvanya'nın NATO Daimi Temsilcisi Darius Jauniskis ve Estonya Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Martin Roger konuşmacı olarak katıldı.

Zirve bünyesindeki panelde Letonya, Litvanya ve Estonya temsilcileri, Rusya tehdidine karşı Baltık kanadının savunmasızlığı üzerine varsayımları tartıştı. Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze, "Caydırıcılığın işe yaradığından emin olmalıyız" mesajını verdi.

• Trump’ın gelişi ve "Türk Modeli"ne övgü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ı Ankara Havalimanı'nda ardından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde resmi törenle karşıladı. Trump’ın makam aracına süvariler eşlik ederken, Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi Türk Yıldızları selamlama uçuşu gerçekleştirdi. Trump, Muhafız Alayı’nı Türkçe "Merhaba asker" diyerek selamladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump, daha sonra baş başa görüşmeye geçti.

• Erdoğan-Trump görüşmesi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile gerçekleştirdiği basın toplantısında F-35 ve milli muharip uçak KAAN’ın motorları konusunu gündeme getirdi.

Erdoğan, "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi'nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden bu daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. Burada yine F-35 konusunda bu Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum. Ben bunu daha önce değerli dostumla görüştüm ve KAAN ile ilgili, onun motorları noktasında bu Liderler Zirvesi'nde değerli dostumla tekrar görüşeceğiz. İnanıyorum ki bize verdiği müjdeyi, burada da tekrar edecektir. Bu müjdeyle de herhalde Liderler Zirvesi'nde kendisine teşekkür edeceğiz." dedi.

• Trump’tan CAATSA ve güçlüTürkiye mesajı

ABD Başkanı Trump, Türkiye'nin askeri açıdan çok güçlü bir ülke haline geldiğini vurgulayarak, "CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceğimizi söyleyebilirim. İlişkilerimiz hiç olmadığı kadar iyi." ifadelerini kullandı.

Trump, "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi." dedi.

Erdoğan'a büyük saygı duyduğunu belirten Trump, "Bu gerçekten de iki ülkenin (Türkiye-ABD) faydasına." diye konuştu.

ABD Başkanı Trump, "Şu anda Türkiye ile ilişkilerimizin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu söyleyebilirim." ifadesini kullanarak Erdoğan hakkında, "Tüm dünyada saygı gören bir lidersiniz." dedi.

Heyetler arası görüşmeler
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump, bakanların ve üst düzey bürokratların katılımıyla heyetler arası görüşmeye başkanlık etti. Bölgesel güvenlik ve savunma işbirliği konuları detaylandırıldı.

• Heyetler arası görüşmeler

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump, bakanların ve üst düzey bürokratların katılımıyla heyetler arası görüşmeye başkanlık etti. Bölgesel güvenlik ve savunma işbirliği konuları detaylandırıldı.

• "Zirveye Doğru" Paneli

İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ile Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) işbirliğinde düzenlenen "Müttefikler Ankara'da" programı kapsamında "Zirveye Doğru" paneli düzenlendi.

Ankara Palas'ta düzenlenen "Zirveye Doğru" paneline, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) NATO Parlamenter Asamblesi (PA) Türk Delegasyonu Başkanı ve AK Parti Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu, İngiliz milletvekili Stuart Anderson, ABD Senatörü Mike Rounds, ABD Senatosu NATO Gözlem Grubu Eş Başkanı ve Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Jeanne Shaheen ve Slovakya milletvekili Tomas Valasek katıldı.

Panelde, ittifakın geleceği tartışıldı.

• Rutte’den "Türk Savunma Sanayii Modeli" övgüsü

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Ankara Zirvesi'nin ilk gününde yapılan Savunma Sanayii Forumu kapsamında düzenlenen panelde konuştu.

Türkiye'nin Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) üzerinden yürüttüğü modeli "son derece ilgi çekici" olarak tanımladı ve müttefiklerin bu modeli kendi ülkelerinde uygulamak için incelediğini açıkladı.

Rutte, Türkiye'nin savunma sanayisinin organize edilme şeklini örnek göstererek, "Bence bu son derece ilgi çekici bir model. Bildiğim kadarıyla bazı müttefikler de bunu kendi ülkelerinde uygulayıp uygulayamayacaklarını görmek için inceliyor. Bu, savunma sanayisi alanında toplumun bütün kesimlerini kapsayan yaklaşımın güzel bir örneğidir." değerlendirmesinde bulundu.

• Ukrayna’dan "koşulsuz ateşkes" çıkışı

İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ile Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) işbirliğinde düzenlenen "Müttefikler Ankara'da" programı kapsamında "Masayı Tersine Çevirmek: Avrupa İçin Bir Güvenlik Sağlayıcısı, Ukrayna" paneli düzenlendi.

Ankara Palas'ta düzenlenen "Masayı Tersine Çevirmek: Avrupa İçin Bir Güvenlik Sağlayıcısı, Ukrayna" paneline Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha katıldı.

Zirve kapsamında konuşan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, "Koşulsuz ateşkese hazırız. Barış istiyoruz ve uygulanabilir tekliflerimiz var" diyerek günün en dikkat çekici açıklamalarından birine imza attı.

• NATO’dan dev savunma paketleri

NATO, Ankara Zirvesi kapsamında Ankara'da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu'nda açıklanan projelerin bazı detaylarını paylaştı.

NATO'dan yapılan açıklamalara göre, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde Ankara'da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu'nda duyurulan, İttifak'ın 10. Airbus A330 MRTT uçağının teslim edilmesi girişimini, Belçika, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç ve İsveç üstlenecek. Müttefiklerin Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçağı olarak İsveçli şirket Saab üretimi 10 GlobalEye uçağı alma projesinde de Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç beraber çalışacak.

NATO'nun ABD'li şirket Northrop Grumman üretimi MQ-4C Triton insansız hava aracı (İHA) tedarikiyle İstihbarat, Gözetleme ve Keşif (ISR) filosunu güçlendirme projesinde de, Danimarka, Finlandiya, Almanya ve Norveç yer alacak. Yeni İHA'lar, İtalya'daki Sigonella Hava Üssü'nde faaliyet gösteren NATO filosuna katılacak. Bu proje kapsamında Northrop Grumman şirketi İHA'ları üretecek, Airbus ve diğer Avrupalı şirketler "yer kontrol segmenti, veri yönetim hizmetleri, komuta ve kontrol sistemleri, altyapı ve görev destek çözümlerini" sağlayacak.

Yine Ankara Zirvesi'nde açıklanan "HALO" projesiyle, müttefik ülkelerin ulusal kontrolü altında bulunan askeri uyduların bağlantısı güçlendirilecek ve bu sistemler, ağ tabanlı "büyük uydu takımyıldızı" yapısına entegre edilecek. Bu proje 8 müttefik ülkenin katılımıyla başlatıldı.

NATO Genel Maksatlı Endirekt Atış Mühimmatı (GENIFR)" isimli NATO standardında yeni 155 milimetrelik top mühimmatının parametrelerinin belirlenmesine ilişkin projede de Türkiye, Kanada, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, Norveç, Slovakya ve İsveç beraber çalışacak. Projeyle, üretim süreçlerinin hızlandırılması, uyum ve tedarik kaynaklı kısıtlamaların giderilmesi amaçlanıyor. Savunmada kritik öneme sahip ham maddelerin tedariki, depolanması, taşınması ve yönetimi için duyurulan projede de Türkiye'nin yanı sıra Belçika, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İspanya ve İsveç yer alacak. Bu kapsamda, savunma alanında tedarik zincirlerinin dayanıklığının güçlendirilmesi planlanıyor.

• Rutte: Bu zirve dönüştürücü nitelikte

Genel Sekreter Rutte, Ankara Zirvesi'nin müttefiklerin savunma sanayii ve askeri kapasite açısından temel bir dönüşümü ifade ettiğini vurguladı.

NATO Genel Sekreteri Rutte, AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Costa ile kameralar karşısına geçerek "Rusya, Kuzey Kore ve İran ittifakına karşı birlik" mesajı verdi.

• Külliye’de onur yemeği

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanları ile eşleri onuruna Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde resmi akşam yemeği veriyor.

NATO Ankara Zirvesi, yarın gerçekleştirilecek ana oturumlar ve sonuç bildirgesi üzerindeki çalışmalarla devam edecek.

Ensari, "Er-Rukeyyat'ın Hürmüz Boğazı yakınlarından geçişi sırasında hedef alınması, uluslararası seyrüsefer ve küresel enerji arzı güvenliğine yönelik kabul edilemez bir saldırı, uluslararası hukukun ağır ve açık bir ihlalidir." ifadesini kullandı.

Saldırıdan İran'ı sorumlu tutan Katarlı sözcü, şunları kaydetti:

"İran İslam Cumhuriyeti'nden, bölge güvenliğini etkileyen veya uluslararası seyrüsefer güvenliğini tehdit eden tüm uygulamaları derhal durdurmasını; dar hesaplara hizmet etmek uğruna küresel enerji arzını ve bölge ülkelerinin kaynaklarını tehlikeye atmaktan vazgeçmesini talep ediyor ve bu saldırı ile bundan doğabilecek hukuki sonuçlardan İran'ı sorumlu tutuyoruz."

İran devlet televizyonu ismi açıklanmayan kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İran donanmasının Hürmüz Boğazı yakınlarında "uyarıları dikkate almayan" bir petrol tankerini vurduğunu bildirmişti.

Haberde, Katar'a ait "Al-Rekayyat" gemisinin "ABD Donanması desteğiyle Hürmüz Boğazı'ndaki Umman rotasından geçmeyi planladığını ancak tekrarlanan uyarıları görmezden geldikten sonra hedef alındığı" belirtilmişti.

Bu ortak idealin de tüm müttefikleri güvende tuttuğunu dile getiren Rutte, "ABD'nin NATO'ya tam anlamıyla bağlı olduğuna hiç şüphe yok. Peki neden? Bunun nedeni yalnızca ABD'nin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından yaptığı ve Avrupa kıtasından tamamen çekilme hatasını tekrarlamak istememesi değildir. Aynı zamanda NATO, ABD'nin kendi güvenliği açısından da doğrudan ulusal çıkarına hizmet etmektedir. ABD'nin NATO'ya ihtiyacı var." değerlendirmesinde bulundu.

Ortak değerlere ve kolektif savunma hükmü olan 5. maddeye dayanan NATO'nun tüm taraflar açısından son derece faydalı olduğunun altını çizen Rutte, "Bu nedenle ABD'nin NATO'ya tam anlamıyla bağlı olduğundan hiçbir kuşkum yok." ifadesini kullandı.

• "ANKARA ZİRVESİ TEMEL BİR DÖNÜŞÜMÜ İFADE EDİYOR"

Rutte, NATO Ankara Zirvesi ile ilgili ise "Bence yeterince fazla insan henüz bu zirvenin dönüştürücü niteliğini tam olarak kavrayabilmiş değil. Bugün ve yarın yaşanacaklar gerçekten temel bir dönüşümü ifade ediyor." diye konuştu.

Hala savunma harcamalarının neden artırılması gerektiğini sorgulayanlar bulunduğuna işaret eden Rutte, "Bu zirveyi dönüştürücü yapan asıl neden şu: Ben, 3 ya da 4 yıl önceki NATO'nun olduğu haliyle gelecekte sürdürülebilir olmayacağına güçlü şekilde inanıyorum." dedi.

Rutte, bu dönemde NATO'nun ABD'ye aşırı bağımlı olduğunu, Avrupa'nın yeterince harcama yapmadığını ve yeterince üretim gerçekleşmediğini belirterek, halihazırda tüm bu dinamiklerin değiştiğini söyledi.

• "İRAN KONUSUNDA FAYDALI OLABİLECEĞİMİZ ALANDA KATKIYA HAZIRIZ"

İran hakkında da konuşan Rutte, İran'ın NATO'nun sorumluluk alanı dışında yer aldığını anımsatarak "Bu nedenle burada söz konusu olan, ABD ile hareket eden müttefiklerin bireysel girişimleridir. NATO'nun faydalı olabileceği ve katkı sunabileceği alanlarda ise biz de yer alacağız." ifadelerini kullandı.

Rutte, ABD Başkanı Donald Trump'ın bazı konularda haklı olarak hayal kırıklığı yaşadığını ancak bunların bireysel örnekler olduğunu aktardı.

Avrupalıların ABD ile yaptıkları ikili üs anlaşmaları kapsamında çok önemli katkı sağladığını aktaran Rutte, bu sayede Avrupa'daki üslerden 5 bine kadar sorti gerçekleştiğini dile getirdi.

• "TRUMP GRÖNLAND KONUSUNDA HAKLIYDI"

Trump'ın "Grönland tehdidine" ilişkin ise Rutte, "Başkan haklıydı. Arktik bölgesinde Çin ve Rusya'nın, özellikle de giderek daha güçlü hale gelen Çin'in nüfuzunu artırmaya çalışması nedeniyle bir sorun bulunuyor. Buzkıran gemisi kapasitesi konusunda da eksiklikler var. Biz de bunları ortaklaşa ele alıyoruz." diye konuştu.

Rutte, Grönland konusunda Davos'ta mutabık kalınan kararların uygulamaya konulduğunu söyledi.

İstanbul’daki Haliç Köprüsü’ne, "Çocuklarınızı saklayın, Trump geliyor" yazılı pankart asıldı.

Ankara, 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne hazırlanırken zirve kapsamında Türkiye'ye gelecek olan ABD Başkanı Donald Trump bu kez Haliç Köprüsü'ne asılan bir pankartla protesto edildi.

Hem İngilizce hem Türkçe olarak "Çocuklarınızı saklayın, Trump geliyor" ifadeleri yer alan pankart bir süre İstanbul Boğazı'nda asılı kaldı.

Esposito'nun namaz kıldığı anlara ait görüntüler sosyal medyada paylaşılırken, söz konusu görüntüler kısa sürede büyük ilgi gördü.

Paylaşılan görüntülere çok sayıda destek ve beğeni yorumu gelirken, sosyal medya kullanıcıları Esposito'ya yönelik tebrik mesajları paylaştı.

Suudi Arabistan Genel Eğlence Kurumu Başkanı Turki Al-Sheikh tarafından yapılan açıklamada ise; Esposito'nun, ülkede gerçekleştirdiği bir film çekimi sırasında kelime-i şehadet getirerek Müslüman olduğu ve bir camide yapım ekibiyle birlikte cemaatle namaz kıldığı belirtildi.

İstanbul Boğazı'nın turkuaz renge bürünen hali görüntülendi.

Öte yandan gezici radar araçlarının konum bilgileri paylaşılmazken, bu araçların yol kenarında ekip otosu şeklinde denetim yaptığı belirtildi.

Yetkililer, sürücülerin radar noktalarını takip etmek yerine hız kurallarına uyarak güvenli seyahat etmeleri gerektiğini vurguladı.

ABD-İsrail, İran arasındaki üçgen Orta Doğu'yu gittikçe ısıtırken, İran da savaşın ilk gününde belirttiği misilleme saldırılarını sürdürüyor.

İran, misilleme saldırılarıyla İsrail'e peş peşe füze yolladı.

• DEMİR KUBBE FÜZELERİ ETKİSİZ HALE GETİREMEDİ

İran'ın misillemeleri sonrası peş peşe İsrail'e gönderilen füzeler, Tel Aviv'de büyük bir hasara neden oldu.

• DOĞRUDAN İSABET ETTİ

ABD ve İsrail’in ortak saldırısının ardından İran’ın misilleme olarak gerçekleştirdiği saldırıda, Büyük Tel Aviv olarak bilinen Gush Dan bölgesindeki iki binaya doğrudan isabet eden füze, çevredeki bina ve araçlarda ağır hasara yol açtı.

• ENKAZ KALDIRMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Ekipler, Tel Aviv’de füzenin düştüğü noktada inceleme ve enkaz kaldırma çalışmalarını sürdürüyor.

B-2 uçaklarının kalkış ve havada uçuş görüntülerinin de yer aldığı açıklamada, "Dün gece, 1 tonluk bombalarla donatılmış B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran'ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu." bilgisi yer aldı.

ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan "B-2 Spirit", ABD merkezli Northrop Grumman firması tarafından üretiliyor.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da yapan B-2, özellikle yoğun hava savunmalarını delmek için tasarlanmış "uçan kanat" tasarımına sahip bombardıman uçağı olarak biliniyor.

İki kişilik mürettebatla görev yapan uçak, süpersonik hızlara ulaşmasa da yüksek irtifa ve uzun menzil kapasitesiyle öne çıkıyor.

• B-2 bombardıman uçakları İran'ı daha önce de vurdu

ABD'nin Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ı hedef almasının ardından, İsrail Başbakanlık Ofisinin paylaştığı yapay zeka destekli videoda söz konusu saldırılara gönderme yapılarak B-2'nin kokpitinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tasvir edildi.

İsrail'e geçen yıl İran'a yönelik saldırılarında destek veren ABD, 22 Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran 2025'te İran ve İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurdu.

ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının ardından Trump, 25 Haziran 2025'te sosyal medya hesabından B-2 bombardıman uçaklarının videosunu paylaştı.

Paylaşımda, B-2 bombardıman uçaklarının çeşitli görüntülerine yer verilirken arka planda Vince Vance ve The Valiants'ın 1980'de çıkardığı "İran'ı bombala" şarkısı çaldı.

Şarkıda, "İran'ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran'ı bombala. Ülkemiz bir hisse kapıldı. Gerçekten zirveye ulaştı öfke, İran'ı bombala." sözlerinin yanı sıra "(İran lideri Ali Hamaney) Ayetullah'a söyleyin, 'Seni tabuta koyacağız!'" gibi ifadeler yer aldı.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise sosyal medya hesabından, İsrail ile İran arasında ateşkesin sağlanmasının altıncı ayında, Aralık 2025'te, "Zafer turumuzda altı ay" ifadesini kullanarak yapay zeka ile oluşturulmuş bir video paylaştı.

Animasyonda, Haziran 2025'te ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırı düzenlediği B-2 bombardıman uçağı yer aldı ve uçağın kokpitinde ise Trump, Netanyahu'nun yardımcı pilotu olarak tasvir edildi.

• 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor

ABD Hava Kuvvetlerinin resmi verilerine göre, "B-2 Spirit" hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü stratejik bombardıman uçakları arasında yer alıyor.

B-2 Spirit, 4 General Electric F118-GE-100 turbofan motorla donatılmış bulunuyor.

Yaklaşık 52 metre kanat açıklığına, 21 metre uzunluğa ve 5 metre yüksekliğe sahip B-2'nin azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilograma ulaşıyor.

Ayrıca, iki kişilik mürettebatla görev yapan uçak yaklaşık 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor ve kıtalararası menzile sahip bulunuyor.

Firmanın verilerine göre, her ne kadar "B-2 Spirit" 18 bin kilograma kadar yük taşıyabilse de ABD Hava Kuvvetleri, bu uçakların yaklaşık 27 bin 200 kilogram ağırlığına denk gelen iki "GBU-57 A/B" bombası ile başarılı şekilde test edildiğini belirtiyor.

• Düşük görünürlük kapasitesine sahip

ABD'nin bombardıman uçağı modernizasyon programının en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendirilen B-2, kısa sürede dünyanın herhangi bir noktasına ulaşarak yoğun şekilde korunan hedeflere saldırı düzenleyebilme kapasitesiyle öne çıkıyor.

Radar izini minimize eden "stealth" teknolojisi sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilen uçak, özellikle yüksek koruma altındaki stratejik hedeflere yönelik operasyonlarda kullanılıyor.

Uçağın hava savunma sistemlerini aşabilme ve etkili misilleme kapasitesi, B-2'ye yalnızca operasyonel üstünlük kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda güçlü bir caydırıcılık ve muharebe gücü sağlıyor.

Düşük görünürlük teknolojilerini yüksek aerodinamik verimlilik ve geniş mühimmat kapasitesiyle birlikte barındıran uçak, yakıt ikmali yapılmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşabiliyor.

Söz konusu özellikler yüksek irtifalarda daha fazla hareket özgürlüğü sağlayarak uçağın menzilini artırıyor ve sensörleri için daha iyi bir görüş alanı sunuyor.

B-2'nin tespit edilmesini, izlemesini ve etkisiz hale getirmesini zorlaştıran düşük görünürlük kapasitesi, kızılötesi, akustik, elektromanyetik, görsel ve radar izlerinin azaltılmasına dayanıyor.

Öte yandan uçağın yapımında kullanılan kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve kanat tasarımı, uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

• İlk uçuşunu 1989'da gerçekleştirdi

B-2 Spirit, ilk kez 22 Kasım 1988'de ABD'nin California eyaletine bağlı Palmdale kentindeki Hava Kuvvetleri 42. Tesiste hangardan çıkarılarak kamuoyuna tanıtıldı.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da gerçekleştiren uçak, California'daki Edwards Hava Üssü'nde görev yapan B-2 Birleşik Test Gücü tarafından yürütülen kapsamlı test sürecinden geçti.

"Spirit of Missouri" adı verilen ilk uçak 17 Aralık 1993'te teslim edilirken, B-2 Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaştı.

Missouri eyaletindeki Whiteman Hava Üssü, B-2'nin ana operasyonel üssü olarak faaliyet gösterirken, uçağın bakım ve lojistik desteği ise Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü bünyesinde bulunan Oklahoma City Hava Lojistik Merkezi tarafından sağlanıyor.

• Büyük operasyonlarda rol aldı

B-2'ler ABD tarafından sadece İran'da değil, daha önce Kosova, Afganistan ve Irak'ta da kullanıldı.

B-2'nin muharebe kabiliyeti ilk kez 1999'da Kosova'da Müttefik Kuvvetler Operasyonu sırasında test edildi.

Missouri'deki Whiteman Hava Üssü'nden kalkarak Kosova'ya kesintisiz uçuş gerçekleştiren B-2'ler, harekatın ilk sekiz haftasında Sırbistan'daki hedeflerin yaklaşık yüzde 33'ünün vurulmasında rol oynadı.

Ayrıca, 2001'de Afganistan'a yönelik Kalıcı Özgürlük Operasyonu kapsamında en uzun menzilli görevlerinden birini gerçekleştiren B-2, 2003'teki Irak operasyonunda da görev aldı.

ABD'nin 2003'teki Irak'a müdahalesinde "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" çerçevesinde hem ileri konuşlu üslerden hem de Whiteman'dan sorti yapan B-2'ler, toplamda yaklaşık 680 ton mühimmat kullandı.

Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaşan B-2, Aralık 2003'te tam operasyonel kabiliyet seviyesine erişti ve 2009 yılında ise uçağın sorumluluğu, ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki Küresel Taarruz Komutanlığına devredildi.