Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky, Ukrayna'nın 24 Ağustos Bağımsızlık Günü dolayısıyla kutlama mesajı gönderen dünya liderlerine teşekkür etti.

BARIŞ ÇABALARINDAKİ ROLÜNE DİKKAT ÇEKTİ
Zelensky, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a da teşekkür ederek Türkiye'nin Ukrayna'ya desteğine ve barış çabalarındaki rolüne dikkat çekti.

"GÜÇLÜ İLİŞKİLERİMİZİN TEMELİNİ OLUŞTURUYOR"
Erdoğan'ın Bağımsızlık Günü dolayısıyla ilettiği iyi dilekler için müteşekkir olduğunu belirten Zelensky, Türkiye'nin Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik tutumunu vurguladı.

Zelensky, "Türkiye'nin Ukrayna'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik güçlü bağlılığı, benzeri görülmemiş derecede güçlü ilişkilerimizin temelini oluşturuyor." ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE'NİN ARABULUCULUK ROLÜNE VURGU
Ukrayna lideri, Rusya'da tutulan Ukraynalıların ülkelerine geri getirilmesine yönelik çalışmalarda Erdoğan'ın kişisel ilgisine de teşekkür etti.

Zelensky, Türkiye'nin savaşın sona erdirilmesi ve barışın sağlanmasına yönelik arabuluculuk çabalarını takdir ettiklerini belirterek, "Ukrayna ayrıca, Ukraynalıların Rus esaretinden ülkelerine geri getirilmesi ve barışın yakınlaştırılması yönündeki çabalarda gösterdiğiniz kişisel ilgiyi ve Türkiye'nin arabuluculuk rolünü takdir ediyor." dedi.

Türkiye, 13 Ağustos günü kritik bir operasyonla güne uyandı.

Süleymancıların 2016'dan bu yana liderliğini yapan Alihan Kuriş hakkında gözaltı kararı verildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 'Alihan Kuriş çıkar amaçlı suç örgütü'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, 17 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi.

16 AĞUSTOS'TA TUTUKLANDI
Operasyonda aralarında Kuriş'in de bulunduğu onlarca şüpheli gözaltına alınırken Kuriş, 16 Ağustos'ta tutuklandı.

Soruşturma; suç örgütü kurma ve yönetme, suç örgütüne üye olma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık ile Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçlamalarını kapsama aldı.

MASAK raporlarında örgütle bağlantılı şirketler üzerinden 100 milyar TL'yi aşan para hareketleri ve yurt dışına çıkarılan tutarlar tespit edilmiş, çok sayıda şirkete kayyum atanmıştı.

YÜKLÜ MİKTARDA DÖVİZ VE ALTIN ELE GEÇİRİLDİ
Operasyonlarda yüzlerce adreste arama yapıldı.

Aramalarda yüklü miktarda döviz, dijital materyal ve firari kardeşi Hilmi Tuna Kuriş'le bağlantılı bir adreste yaklaşık 200 kilogram külçe altın ele geçirildi.

GÖZALTI GÖRÜNTÜLERİ ORTAYA ÇIKTI
Kuriş'in yakalanma şekliyle ilgili olarak 'teslim olduğu' yönünde iddialar dile getirilmişti.

Kuriş'in Üsküdar'daki evinde gözaltına alındığı anlara ilişkin görüntüler ortaya çıktı.

'TESLİM OLDU' İDDİALARI ÇÜRÜDÜ
Görüntülerde, Kuriş'in evinin müştemilatındaki gizli bir bölmede yakalandığı anlar yer aldı.

Ulaşılan gözaltı görüntüleri sonrası 'teslim olduğu' iddialarının doğru olmadığı ortaya çıktı.

3. DALGA OPERASYON DÜZENLENDİ
Öte yandan son olarak, 'Alihan Kuriş çıkar amaçlı suç örgütü'ne yönelik Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada, 3. dalga operasyon düzenlendi.

Bu kapsamda, 54 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildiği, ayrıca 11 şirket ile 3 derneğe kayyum atanmasına karar verildiği öğrenildi.

Palace’ın Sarr için 60 milyon euro talep ettiği belirtilirken, oyuncunun da transferin gerçekleşmesi için yönetimine baskı yaptığı bildirildi. Crystal Palace’ta idmanlara ve maçlara çıkmayan Sarr için, Crystal Palace’ın hocası Pierre Sage, oyuncuyu takımda tutmak istediklerini açıkladı. Ancak Sarr’ın Galatasaray’a gitme konusundaki kararlılığı sürüyor.

Senegalli futbolcunun, teknik heyet ve kulüp yöneticileriyle yaptığı görüşmede, “Geçen sezon Crystal Palace’ta İngiltere Kupası ve Konferans Ligi’ni kazandık. Burada bir hedefim kalmadı. Kariyerimde ilk kez artık Şampiyonlar Ligi’nde oynamak istiyorum. Bırakın beni gideyim” diyerek ayrılık talebini net biçimde dile getirdiği ifade edildi. Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre Galatasaray, transfer için perşembe gününe kadar bekleyecek.

Palace’ın tavrını değiştirmemesi halinde sarı kırmızılılar stratejisini değiştirecek ve kanat için Leao, santrfor bölgesi için ise Demirovic seçenekleri yeniden gündeme gelecek.

Galatasaray’ın, 28 yaşındaki Senegalli kanat oyuncusuIsmaila Sarr için 60 milyon euro isteyen Crystal Palace’a gerçekleşmesi zor bonuslarla birlikte 50 milyon euroya ulaşan bir teklif sunduğu iddia edildi. Buna göre sarı kırmızılılar 35 milyon euro bonservis, 5 milyon euro Şampiyonlar Ligi ilk 24 bonusu, 10 milyon euro da Şampiyonlar Ligi’nde çeyrek final bonusu teklifi yaptı.

Her türlü suç ve suçlu tespit edilerek, gerekli yaptırımlar uygulanıyor.

Suçların failleri, ülke sınırları içinde ya da dışında olmaları fark etmeksizin bir bir yakalanıyor.

60 SUÇLU DAHA TÜRKİYE'YE İADE EDİLDİ
Son olarak kırmızı bültenle ve uluslararası seviyede aranan toplam 60 suçlunun Türkiye'ye iadesi yapıldı.

Detayları ise İçişleri Bakanlığı, sosyal medya platformu X hesabı üzerinden aktardı.

OPERASYONLARIN DETAYLARI AKTARILDI
Bakanlık paylaşımında şu sözleri kullandı.

Operasyonların detaylarını paylaşan İçişleri Bakanlığı, şu sözleri kullandı:

"Kırmızı bültenle aranan 16, ulusal seviyede aranan 44 suçlu, Gürcistan (43), Yunanistan (5) Almanya (2), Birleşik Krallık (2), Bulgaristan, Karadağ, Polonya, Sırbistan, Ermenistan, İsviçre, Romanya ve Rusya'dan ülkemize geri getirildi.

Kırmızı bültenle uluslararası seviyede aranan (16) D.A., U.O., M.R., S.K., T.Ç., C.B., Ö.D., S.C., F.G., M.A., Ü.Y., E.E., S.E., A.B., B.Y. ve K.T.S. ile ulusal seviyede aranan (44) V.B., T.D., A.A., B.S., S.K., H.P., Y.E.S., Y.T., R.B., E.Ü., O.A., S.C.E., S.Ş., C.C., M.A., A.D., O.T., U.Ö., S.Ö., H.A., M.D., G.Ü., M.E., G.A., D.H., Y.Ü., H.A., A.G., M.Y., H.P., M.D., Y.Ö., H.A., Ö.G., E.Y.Ş., A.G., D.C., A.Ö., G.C., N.A., A.Ö., G.E., F.B. ve M.E. isimli şahıslar yakalandı ve ülkemize iadeleri sağlandı.

"HİÇBİR SUÇLU YURT DIŞINA KAÇARAK İZİNİ KAYBETTİREMEYECEK"
EGM Interpol-Europol Daire Başkanlığı, Adalet Bakanlığı görevlileri, KOM, İstihbarat ve Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlıkları, Siber, Asayiş ve TEM Daire Başkanlıklarınca; yurt dışına kaçan ve haklarında arama kararı bulunan şahısların izini titizlikle sürdük.

İlgili ülkelerin kolluk birimleriyle yürütülen ortak iş birliğiyle yakalanan şahısların ülkemize iadeleri sağlandı.

Hiçbir suçlu yurt dışına çıkarak izini kaybettiremeyecek.

ARANAN ŞAHISLARI ÜLKEMİZE GERİ GETİRMEYE DEVAM EDİYORUZ
Milletimizin huzuruna kastedenlerin hareket alanını daraltmaya, kaçış güzergahlarını kapatmaya ve kırmızı bültenle ya da ulusal seviyede aranan şahısları ülkemize geri getirmeye devam ediyoruz.

Kahraman polislerimizi, Başkanlıklarımızı, Daire Başkanlıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz.

Adalet Bakanlığı görevlilerine teşekkür ediyoruz."

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi ve Aklama Suçu Soruşturma Bürosu tarafından DAEŞ Silahlı Terör Örgütünün finansman kaynaklarının kurutulmasına yönelik olarak yürütülen çalışmalar kapsamında soruşturma başlatıldı.

OPERASYON DÜZENLENDİ
Çatışma bölgelerinde öldürülen DEAŞ Silahlı Terör Örgütü üyelerine finansman sağlayan, örgüte para toplayan, "Suriye'de Hol Kampı gibi kamplardaki esir Müslümanlar için yardım toplayan" şeklinde ifade bulunan ve hakkında işlem yapılan Serdar Soylu isimli şüpheliyle para transferi olduğu tespit edilenlere yönelik olarak 15 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi.

Gözaltı kararı kapsamında İstanbul'da 17, Kocaeli, Adana ve Adıyaman illerinde de 3 adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi.

14 ŞÜPHELİ YAKALANDI
Operasyon kapsamında 14 şüpheli yakalandı, firari bir kişinin yakalanmasına yönelik de çalışmalar sürüyor.

DİJİTAL MATERYALLERE EL KONULDU
Ayrıca gerçekleştirilen ikamet aramalarında çok sayıda dijital materyal ve dokümana el konulduğu da gelen bilgiler arasında yer alıyor.

Şirketin yasa dışı bahis faaliyetleri ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama iddiaları kapsamında incelendiği bildirildi.

Soruşturma kapsamında 13 şüpheli gözaltına alınırken, şirketin 2024-2025 yıllarında yaklaşık 17,9 milyar liralık para transferi hacmine ulaştığı tespit edildi.

17,9 MİLYAR LİRALIK HAREKETLİLİK TESPİT EDİLDİ
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi ve Aklama Suçu Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma, 7258 sayılı Kanun’a muhalefet ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçları kapsamında sürdürülüyor. MASAK raporları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve TÖDEB tespitleri ile finansal incelemeler sonucunda, şirket üzerinden gerçekleşen para transferleri mercek altına alındı. Yapılan incelemelerde, işlemlerin tekil hareketlerden oluşmadığı, ödeme kuruluşunun merkezinde olduğu organize bir finansal yapı bulunduğu değerlendirildi.

13 ŞÜPHELİ GÖZALTINA ALINDI
İstanbul ve Ankara’da düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 13 şüpheli yakalandı. İstanbul İl Jandarma Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele ekipleri tarafından gerçekleştirilen operasyonda şüphelilerin adreslerinde arama ve el koyma işlemleri yapıldı.

MAL VARLIKLARINA TEDBİR KONULDU
Soruşturma kapsamında şüphelilere ait olduğu belirlenen mal varlıkları hakkında tedbir kararı uygulandı.

Bu kapsamda;

8 araç
33 konut
50 arsa
olmak üzere çok sayıda mal varlığına el konuldu.

Ayrıca 126 banka ve kripto para hesabına bloke işlemi uygulandı.

ŞİRKETE MAHKEME KARARIYLA EL KONULDU
Soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi ve delillerin korunması amacıyla Dinamikpay Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş.’ye İstanbul Sulh Ceza Hakimliği kararıyla el konuldu. Yurt dışında olduğu belirlenen 2 şüpheli ile adresinde bulunamayan 1 şüphelinin yakalanması için çalışmaların sürdüğü bildirildi.

'BEYİN YIKAMA' YÖNTEMLERİ ORTAYA ÇIKTI
Edinilen bilgilere göre, yapının üniversitelerdeki temsilcileri aracılığıyla öğrencilerin yapılanma bünyesindeki sohbetlere yönlendirildiği ve bu toplantılarda savaş içerikli propaganda niteliğinde filmler izletildiği ileri sürüldü. İddialarda, yapılanmanın ideolojisi doğrultusunda “cihat” kavramının işlendiği, özellikle yurtlarında kalan kişilere savaş görüntülerinin izletildiği ve devlete karşı isyan ya da ayaklanmayı teşvik ettiği öne sürülen bazı kitapların okutulduğu belirtildi. Söz konusu uygulamaların, gençlerin düşünce dünyasını etkilemeye ve örgütün ideolojisi doğrultusunda yönlendirmeye yönelik “beyin yıkama” yöntemleri olduğu ifade ediliyor.

KARA DULLAR SALDIRISI ÖRNEĞİ
2000 binli yıllarda medyada “Kara Dullar olarak bilinen Rusya’da eşlerini veya ailelerinin erkek üyelerini Rus-Çeçen savaşında kaybeden kadın intihar eylemcilerinin düzenlediği bombalı veya silahlı intihar saldırılarda birçok sivil vatandaş hayatını kaybetmişti. Bu eylemler kapsamında, 2002 yılında Moskova Tiyatro Baskınında üzerlerinde patlayıcıların bulunduğu eylemciler tarafından 850 kişi rehin alınmıştı. 2010 yılında Moskova Metrosu Patlamasında da 40 sivil hayatını kaybetmişti. Son olarak yine aynı gruba mensup farklı eylemciler tarafından Domodedovo Havalimanı Saldırısı gerçekleşti. Belirtilenlere göre, devlete karşı isyanı motive eden bu ve benzeri olaylar Kuytul yapılanmasının anlattığı “dersler” arasında yer alıyordu. Öte yandan, Alparslan Kuytul’un da sosyal medya üzerinden geçtiğimiz günlerde operasyon düzenlenen “Kuriş yapılanması”na ilişkin, “haklıysanız teslim olmayın, devlet her cemaate operasyon yapılamayacağını öğrenmeli. Her yere kayyum atayamayacağını öğrenmeli” ifadelerini kullanmıştı. Öyle ki, Kuytul’un bu sözleri emniyet fezlekesine de yansıdı.

"DEVLET SANA SAHİP ÇIKMAZ" DİYEREK MANİPÜLE ETMİŞLER
Ayrıca, zamanla milliyetçi çizgiden radikal selefi/cihadi çizgiye kayan “şehitlik” ve “dava için kendini feda etme” anlayışının Kuytulcular içerisinde de hakim olduğu belirtiliyor. Yalnız kalan, toplumsal desteğini yitiren veya dışlanan kişilerin tespit edilerek onları kendi faaliyetlerine ikna ve manipüle etme girişimlerinin olduğu “devlet sana sahip çıkmaz” anlayışının aşılandığı da ifade edilenler arasında yer alıyor.

Mahallenin bekçileri değişti: Nöbeti tutan ile defteri tutan aynı kişi değildir.

Geçen hafta mahalleyi konuşmuştuk: Sigortacıyı, yolu tutanı, kasayı tutanı. Ve şu hükümle bitirmiştik: Toprağı almaya gerek yok; kaydı tutan, sahibi olur.

Ama o mahallede bir kişiyi eksik bıraktık. Üstelik sokakta yürüyen tek kişiyi.

Bekçiyi.

Eski mahallelerin bekçisi vardı. Gece boyunca sokakları dolaşır, düdüğünü çalar, herkes rahat uyurdu. Kimse onu gündüz görmezdi. Ama bir hırsızlık olduğunda ilk sorulan soru hep aynıydı: "Bekçi neredeydi?"

Şimdi dikkat edin: Bekçinin o mahallede tapusu yoktu. Kasası yoktu. Poliçe yazmazdı. Sadece nöbet tutardı, sabah olunca evine giderdi.

Ve şu tuhaflığı fark edin: Sigortacının primi neden düşüktü? Çünkü mahallede bekçi vardı. Yani bekçinin gece yürüyüşü, başka birinin bilançosunda bir kâr kalemine dönüşüyordu. Bekçi maliyeti üretiyor, sigortacı o maliyetten doğan güveni satıyordu.

Bugün dünyada bu rolü büyük ölçüde tek bir ülke üstleniyor: Amerika Birleşik Devletleri.

Deniz yolları açık kalıyorsa, boğazlardan geçiliyorsa, konvoylar korunuyorsa, faturayı büyük ölçüde o ödüyor. Ve öfkeyi de o topluyor. Her kriz sonrası kürsüye çıkarılan, her savaşın günah keçisi ilan edilen taraf oluyor. Oysa denklemdeki payı çoğu zaman şu: Asker göndermek.

Nitekim bekçi de yorulmuş görünüyor. Amerika'nın geçen yıl yayımlanan ulusal güvenlik belgesinde "sonu gelmeyen küresel yükler" ile ulusal çıkar arasındaki bağın yanlış kurulduğu, küreselleşme ve serbest ticaret üzerine yapılan bahislerin sanayi tabanını boşalttığı açıkça yazıyor. Yani nöbetçi, nöbet tutmaktan şikâyet ediyor.

Peki bugünün bekçisi ne yapıyor? Hâlâ düdük mü çalıyor?

Hayır. Bugünün bekçisi, her şeyden önce bir analisttir.

İstihbarat denince aklımıza karanlık işler yapmak, belge çalmak gelir. Oysa bu işi bilenler yıllardır aynı şeyi söylüyor: İhtiyaç duyulan bilginin yaklaşık yüzde doksanı zaten açıktadır. Gazeteler, veri bankaları, tescil kayıtları, gemi sicilleri, şirket bilançoları, akademik yayınlar. Kapalı kaynaklardan gelen, "gri" ya da "kara" diye anılan kısım yüzde on kadardır. En kıyasıya çatışma da o yüzde 10 için yaşanır.

Ama asıl mesele şu: Yüzde doksanı herkes görebiliyorsa, fark nerede doğuyor?

Toplamada değil. Okumada.

Bu yılın en öğretici sahnesi bunu anlatıyor. Şubat ayında Kuzey Denizi'nde bir tankere, Fransız askerî helikopterlerinden inen Belçikalı özel kuvvetler çıktı. Gine bayraklı gemi,Rusya'ya dönüyordu. Sonradan sahte bayrak altında ve aylardır süresi dolmuş bir sicille yol aldığı doğrulandı.

Şimdi asıl soru: O askerlere hangi gemiye çıkacaklarını kim söyledi?

Bir istihbaratçı. Ama pardösülü değil; ekran başındaki analist: Herkes gibi yaşayan ama herkes gibi düşünmeyen. Toplumun tam ortasında bir ayrık otu. Farklı disiplinlerden teknik eğitimlerden, yıllarca süren rotasyonlardan geçmiş, belki yorgun ama kesinlikle tecrübeli bir analist.

Geminin konum sinyalinde açılan boşluğu fark eden, bayrak kayıtlarını karşılaştıran, sicil tarihini kontrol eden biri. Yani operasyon aslında haftalar önce bir veri tabanında başladı. Asker, uzun bir analitik zincirin yalnızca son beş metresiydi.

Nitekim bu alanın uzmanları artık şunu açıkça söylüyor: Devletler bugün tek kurşun atmadan ticaret savaşı yürütebiliyor. Nasıl mı? Açık kaynak istihbaratını diplomasi, hukuk ve yaptırımın hizmetine koşarak.

Peki o gemi neyin peşindeydi?

Bir cevabın. Defterden dışlanan bir devletin ne yaptığını merak ediyorsanız, buraya bakın.

Batı, Rusya'yı defterin dışına itti: Sigortadan, navlundan, ödeme sisteminden, fiyat tavanından. Rusya ne yaptı? Kendi defterini yazdı. Yüzlerce yaşlı tanker, kolay bayraklar, katman katman paravan şirketler, kapatılan konum sinyalleri, denizin ortasında gemiden gemiye aktarılan yükler. Hatta ülkenin kendi gemi sicil kurumu, bu filoyu belgelendirip teknik gözetim sağlayarak ona bir tür meşruiyet kılıfı bile üretti.

İşe yaradı mı? Kısmen, evet. Petrol akmaya devam etti.

Ama bedeli var ve bu bedel kalıcı: Gölge defter, daima iskontoyla çalışır. Malınızı daha ucuza satarsınız, taşımanız ise daha pahalıya gelir. Filonuz yaşlanır, her seferde kaza ve el koyma riski taşırsınız. Sektör analizlerine göre bu filodaki tankerlerin neredeyse tamamı on beş yaşın üzerinde.

Yani gölge defter bir çözüm değil, bir hayatta kalma biçimidir. Ve şu dersi verir: Defterin dışında kalan yok olmaz sadece sürekli indirimli yaşar.

Şimdi bekçiye dönelim, çünkü orada da bir şey değişiyor.

Amerikan güvenlik çevrelerinde bu yıl tartışılan bir fikir var: "Ekonomik Pentagon." Yani askerî karargâhın yanına, ekonomik araçları yöneten merkezî bir karargâh kurmak; yaptırımı, ihracat kontrolünü, tarifeyi ve ekonomik istihbaratı tek elde toplamak. Daha da çarpıcısı, bu tartışmayı yürüten yayın dizisinin adı: "Başka Defterlerle Savaş."

Buradan çıkan sonuç açık: Bekçi yorulmuş ve rol değiştirmek istiyor. Nöbet tutmaktan defter tutmaya geçmek istiyor.

Bunun tarihte örneği de var. Bir zamanlar nöbeti İngiltere tutuyordu: Donanma, garnizonlar, valilikler. Süveyş'ten sonra mevziyi bıraktı ama kaydı elinde tuttu. Yani imparatorluk çökmedi; iş modeli değişti.

Peki neden herkes defteri tutmak istiyor da nöbeti kimse istemiyor?

Çünkü nöbetin faturası görünür, kârı görünmezdir.

On dokuzuncu yüzyıl iktisatçısı Frédéric Bastiat'ya atfedilen bir cümle vardır: Mallar sınırları geçemezse, askerler geçer.

Bu cümleyi tersinden okuyun; bekçinin ne olduğu anlaşılır. Bekçi, defterin çalışmadığı yerde ortaya çıkan maliyettir. Defter iyi işlerken kimse bekçiye ihtiyaç duymaz. Defter tıkandığında ise birinin sokağa çıkması gerekir. Sokağa çıkan da hem parayı hem öfkeyi üstlenir. Çünkü öfke daima görünene yönelir: Asker görünür, gemi görünür, tabut görünür. Poliçe görünmez, sicil görünmez, denetim raporu görünmez.

Şimdi işin istihbarat tarafındaki en sessiz noktaya gelelim.

Dünyadaki denetim piyasasının çok büyük bölümü bir avuç şirkette toplanmış durumda. Soğuk Savaş'ın ardından Doğu Avrupa ekonomileri baştan aşağı yeniden yapılandırılırken, o yapılandırmanın fizibilite çalışmalarını, denetimlerini ve analizlerini büyük ölçüde bu şirketler yaptı. Üstelik masraflar çoğu zaman Batılı fonlardan karşılanarak.

Şimdi sakin bir soru: Bir ülkenin bütün sanayisini, borcunu, verimliliğini ve kırılganlığını kalem kalem inceleyen bir çalışma yapılıyorsa, o çalışma bittiğinde ortaya çıkan bilgi kimin elinde kalır? Yani o ülkenin ekonomik istihbaratını gerçekte kim bilir ve ona kim ateş eder?

Bu yapılırken yani devasa fizibilite şirketleri, ülkelerin verilerini liğme liğme edip, o yorgun ama tecrübeli analistlerin gözlerinden ve zihinlerinden okurken ne oldu? Kimse kimseden bir şey çalmadı. Herkes usulünce, sözleşmeyle, faturayla çalıştı. Ama işin sonunda bir taraf, ötekinin röntgenini hatta MR’ını çekmiş oldu.

En etkili istihbarat, hukuka aykırı olan değildir. Faturası kesilmiş olandır.

Çünkü hukuka aykırı sivri işler, bugünü kurtarır ama illaki dosyalanır. Ve istihbaratta “VIP” denen herkesin ve her olayın bir dosyası vardır. Günü gelir, çok tozlu raflara gidilir ve o dosya çıkarılır. O güne kadar da herkes, poker masası tebessümünü yüzünden düşürmez. Oysa faturası kesilmiş yani kayıtlarca hukuka uygun çekilmiş istihbarat röntgenleri daima yaşar. Onların tehdidi, “yeri gelmesi”nde değildir. Onlar, her zaman masadadır ve planlar, buna göre yapılır.

Türkiye bu tabloda nerede duruyor?

Kaçınılmaz biçimde nöbetçi ve bekçi tarafında. Boğazlarda bir rejim işletiyor, ittifakın en kalabalık ordularından birini besliyor, göç hattında duruyor, terörle mücadelenin maliyetini taşıyor, koridor güvenliğini üstleniyor. Bunların hepsi nöbet işidir. Ve inanın hayati önemdedir.

Nöbet tutmak kötü bir şey değildir; hatta bir kudrettir. Kimse nöbet tutamayan bir ülkeyle ortaklık kurmaz. Ama yalnızca nöbet tutmak, iki kez ödemek demektir: Bir kez maliyetiyle, bir kez de suçlamasıyla. Asıl risk yem olmak değildir. Türk Devlet Geleneği ve kadim aklı, bu ve bunun gibi milyon tecrübeden geçmiştir. Binlerce yıllık İstihbarat Tarihi ve Kültürü, İskandinavya’nın sakin soğukluğunda ya da Britanya’nın nemli rahatlığında değil; bizzat Mezopotamya’nın kavurucu soğuğunda ve yakıcı ayazında ayakta kalmayı çoktan öğrenmiştir. Asıl risk, defter tutmadan bekçilik yapmaktır. Ya da bu göreve doğru itilmek. Asıl risk kendi ekonomik Pentagonumuz’u kurmakta gecikmektir.

Bir de şu var ve bu yazının en soğuk cümlesi olabilir. Güvenlik çalışmalarında devletler için tehditler sıralandığında ilk sırada savaş, terör, salgın ya da kitle imha silahı çıkmıyor. İlk sırada, "başarısız devlet" haline gelme ihtimali duruyor: Yoksullaşma, kurumların işlememesi, vergi toplayamama, meşruiyetin aşınması gibi…

Bunlar cephede kaybedilmez. Defterde kaybedilir. İstihbarat defterlerinde başlayan savaş, o defterlerde kazanılır ya da kaybedilir.

Geçen haftanın hükmünü hatırlayalım: Merkez, fiyatı koyandır; yem, fiyatlandırılandır. Bu hafta üçüncüsünü ekleyelim: Bekçi, ikisinin arasında nöbet tutan ve faturayı ödeyendir.

Peki bir bekçi, defter tutmaya nasıl başlar?

Sokakta değil, masada. Kendi sigortasını yazabilen, kendi fizibilitesini kendi hazırlayan, kendi analistini kendi yetiştiren, kendi verisini kendi okuyan bir ülke olarak.

Çünkü mahallede en geç yatan, en çok yorulan ve en az kazanan hep bekçidir.

Gelecek durakta şunu soralım: Sizin fizibilitenizi kim yazıyor?

Bu çerçevede benzin fiyatlarına 25 Ağustos Salı gününden itibaren geçerli olmak üzere benzin grubunda 2,74 TL’lik fiyat artışı yapıldı.

Bu değişiklikten sonra Türkiye'nin farklı illerindeki benzin, LPG ve motorin fiyatları ise şöyle şekillendi:

İSTANBUL (AVRUPA)

Benzin: 74,26 TL/LT
Motorin: 82,73 TL/LT
LPG (Otogaz): 33,79 TL/LT

İSTANBUL (ANADOLU)

Benzin: 74,11 TL/LT
Motorin: 82,58 TL/LT
LPG (Otogaz): 33,19 TL/LT

ANKARA

Benzin: 75,23 TL/LT
Motorin: 83,83 TL/LT
LPG (Otogaz): 33,89 TL/LT

İZMİR

Benzin: 75,53 TL/LT
Motorin: 84,12 TL/LT
LPG (Otogaz): 33,79 TL/LT

ADANA

Benzin: 76,08 TL/LT
Motorin: 84,67 TL/LT
LPG (Otogaz): 34,21 TL/LT

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL HESAPLANIYOR?

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları hesaplanırken; Gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payının eklenmesiyle KDV hariç rafineri satış fiyatı bulunuyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatı hesaplanırken ise, Akdeniz-İtalyan piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve günlük dolar kuru takip edilerek, belli bir fiyat değişim farkında gümrüksüz rafineri tavan satış fiyatı elde ediliyor.

Adli kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada 3. dalga operasyon düzenlendi.

11 ŞİRKETE KAYYUM ATANDI
Bu kapsamda, 54 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildiği, ayrıca 11 şirket ile 3 derneğe kayyum atanmasına karar verildiği öğrenildi.

TIR VE OTOBÜS ÇARPIŞARAK YAN YATTI
Anbar Mahallesi Osman Kavuncu Bulvarı üzerinde bulunan kavşakta meydana gelen trafik kazasında, yakıt tankeri taşıyan tır ile Şırnak’ın Cizre ilçesinden yola çıkarak Ankara’ya giden Cizre Nuh Turizm’e ait, Mustafa A. yönetimindeki yolcu otobüsü çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle tır ve otobüs yan yatarken, ihbar üzerine bölgeye çok sayıda polis, sağlık, itfaiye, AFAD ve UMKE ekibi sevk edildi.

39 KİŞİ YARALANDI
Polis ekipleri kazanın meydana geldiği yolu tamamen trafiğe kapatırken, itfaiye ekipleri de otobüsteki yaralıları bulundukları yerden kurtararak sağlık ekiplerine teslim etti. Sağlık ekipleri, kazada yaralanan yaklaşık 39 kişiyi olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulanslarla kentteki çeşitli hastanelere kaldırdı.

YAKIT YERE DÖKÜLDÜ, FACİANIN EŞİĞİNDEN DÖNÜLDÜ
Kazanın ardından tankerde bulunan yakıtın tamamı yola dökülürken adeta facianın eşiğinden dönüldü. Kazada hayati tehlikesi bulunan yaralıların olduğu öğrenildi. Ekiplerin olay yerindeki çalışmaları sürüyor.

Haftanın açılış maçında Galatasaray, deplasmanda Erzurumspor FK'yi 4-0 mağlup etti.

Fenerbahçe, iç sahada Konyaspor'u 4-2 yendi.

Trabzonspor, konuk ettiği Başakşehir'i 2-1'lik skorla geçti.

Alanyaspor'a konuk olan Beşiktaş, maçtan 1-0'lık yenilgiyle ayrıldı.

• LİDER GENÇLERBİRLİĞİ

Göztepe'yi deplasmanda 1-0 mağlup eden Gençlerbirliği, puanını 6'ya çıkararak liderliğe yükseldi.

Gençlerbirliği, 2012-2013 sezonunun ilk haftasından sonra ilk defa Süper Lig'de haftayı lider kapattı.

• 2. HAFTANIN SONUÇLARI

Erzurumspor FK-Galatasaray: 0-4

Rizespor-Samsunspor: 0-2

Çorum FK-Kasımpaşa: 0-1

Fenerbahçe-Konyaspor: 4-2

Eyüpspor-Gaziantep FK: 0-1

Trabzonspor-Başakşehir: 2-1

Göztepe-Gençlerbirliği: 0-1

Alanyaspor-Beşiktaş: 1-0

Kocaelispor-Amed Sportif Faaliyetler: 2-0

Medenizade, "Hükümet, ABD yaptırımlarına karşı koymak için uzun süredir planlama yapıyor ve yeni yaptırımlara karşı da tamamen hazırlıklı." dedi.

İran hükümetinin uzun süredir bu koşullara hazırlık yaptığını belirten Medenizade, düşmanların farklı dönemlerde İran halkının ve yöneticilerinin kararlılığını sınamaya çalıştığını söyledi.

Savaşın İran ekonomisine zarar verdiğini kabul eden Medenizade, çelik ve petrokimya sektörlerinin saldırılardan etkilendiğini belirtti.

Medenizade, hasar gören tesislerin kısa sürede yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü, yeniden inşa sürecinin başlatıldığını ve piyasada oluşan eksikliklerin giderilmeye çalışıldığını kaydetti.

• Deniz ablukası askeri savaşın bir parçası

Deniz ablukasını da askeri savaşın bir parçası olarak nitelendiren Medenizade, bunun İran halkına yönelik başka bir yaptırım olduğunu belirterek, "Ülkenin ekonomik damarlarını kesmeye yönelik girişimler yeni değil. Bu damarları uzun süredir kesmeye çalışıyorlar." dedi.

Tek kutuplu dünya düzeninin sona erdiğini kaydeden Medenizade, yaptırımların İran açısından yeni olmadığını vurgulayarak, küresel finans akışının ABD'nin İran'ın ekonomik ve ticari kanallarını tamamen kesebileceği bir yapıda olmadığını söyledi.

• İran halkının ekonomik açıdan gördüğü zarar

Medenizade, "Elbette, halkın ciddi şekilde zarar gördüğünün farkındayız. Zira düşmanların geçen yıldan bu yana başlattığı bir dizi girişim nedeniyle ülkeye yüksek enflasyon dayatıldı.Bunun hiçbir etkisinin olmadığını söylemek mümkün değil." diye konuştu.

Medenizade, hükümetin halkın yaşadığı sıkıntıların farkında olduğunu belirterek, "Enflasyonun, döviz baskısının ve kıtlığın ne anlama geldiğini biliyoruz. Hükümetin bütün çabası, düşmanın ülkenin finansal ve ekonomik akışını durdurmaya yönelik girişimlerini engellemek oldu." değerlendirmesinde bulundu.

• Hükümet ekonomik baskılara karşı planlarını hazırladı

Ekonomi Bakanı Medenizade, hükümetin ekonomik baskılara karşı planlarını önceden hazırladığını ve bunlarla ilgili gerekli görüşmelerin yapıldığını söyledi.

ABD Hazine Bakanı'nın, ABD Başkanı'nın yeni yaptırımlara destek vermeleri için diğer ülkelerin liderleriyle görüştüğüne ilişkin açıklamasını değerlendiren Medenizade, ekonomik kanalların bir veya iki görüşmeyle hedeflenen şekilde kesilebilecek yapıda olmadığını ifade etti.

ABD'nin daha önce İran'ın deniz yollarını kısıtlamaya çalıştığı durumlarda alternatif güzergahlara yöneldiklerini belirten Medenizade, petrol ihracatını durdurma veya ülkeye bütçe açığı oluşturma girişimlerine karşı da çeşitli önlemler aldıklarını vurguladı.

Para ve döviz piyasalarında da baskı uygulandığını ve bunun bazı vatandaşları psikolojik ve spekülatif hareketlere sürükleyebileceğine işaret eden Medenizade, bunun ABD'nin hedeflediği sonuca ulaşacağı anlamına gelmediğini bildirdi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından FAST Sistemi İşlem Tutar Limitinin Artırılmasına ilişkin resmi bir duyuru yayımlandı.

• 300 BİN LİRAYA YÜKSELTİLDİ

TCMB tarafından geliştirilen Fonların Anlık ve Sürekli Transferi (FAST) sisteminde işlem tutar limitleri, 26 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla 300 bin liraya yükseltilecek.

Sistemin 8 Ocak 2021 tarihi itibarıyla kullanıma açıldığını hatırlatan Merkez Bankası, "Yeni nesil anlık ödeme sistemi FAST, Türkiye'de ödemeler alanında yarattığı yenilikçi yaklaşım ve katman servisleri ile günün her saati güvenli, hızlı ve kolay bir şekilde ödeme yapılmasına olanak sağlamaktadır." açıklamasını yaptı.

• "NAKİT VE KARTLI ÖDEMEYE ALTERNATİF"

Sistemin alışveriş işlemlerinde nakit ve kartlı ödeme yöntemlerine alternatif bir yöntem olarak hızla yaygınlaştığına dikkat çekilen açıklamada, kullanıcıların FAST sistemine gösterdikleri ilgi ve ödemeler ekosisteminin dinamik gereksinimlerinin göz önünde bulundurulduğu vurgulandı.

Limit artışının detaylarına ilişkin bilgi verilen duyuruda, "26 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla FAST işlem tutar limitleri, para transferleri ve Ödeme İste Katman Servisi üzerinden gerçekleştirilen ödemelerde 100 bin TL'den 300 bin TL'ye, FAST-TR Karekod kullanılarak gerçekleştirilen dinamik doğrulamalı iş yeri ödemelerinde ise 250 bin TL'den 300 bin TL'ye yükseltilecektir." ifadeleri kullanıldı.

Odessa Limanı'nda askeri yükler taşıyan geminin hedef alındığı belirtilen açıklamada, Yujnıy Limanı'nda 3 yakıt tankı, 4 askeri depo ve askeri amaçlarla kullanılan altyapı tesislerinin vurulduğu ifade edildi.

Odessa kentinin yakınlarında ise silah ve mühimmatların depolanması için kullanılan 2 lojistik merkezin de hedef alındığı aktarılan açıklamada, saldırıda yüksek hassasiyetli silah ve insansız hava araçlarının (İHA) kullanıldığı kaydedildi.

Hazine Bakanlığının açıklamasında, Heyet Tahrir Şam'ın (HTŞ) da "Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist Örgüt" (SDGT) statüsünden çıkarıldığı bildirildi.

ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) de HTŞ'yi "Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar ve Engellenen Kişiler Listesi"nden çıkardı.

KARARIN ÖNÜ TEMMUZ'DA AÇILMIŞTI

ABD yönetimi, temmuz ayında Kongre'ye yaptığı bildirimde Suriye'nin "teröre destek veren ülkeler" listesinden çıkarılması yönündeki niyetini açıklamıştı. Kongre inceleme sürecinin ardından karar resmiyet kazandı.

Söz konusu statü, Suriye'ye ABD dış yardımları, savunma ihracatı ve bazı mali işlemler konusunda önemli kısıtlamalar uygulanmasına neden oluyordu.

1979'DAN BERİ LİSTEDE YER ALIYORDU

ABD, Suriye'yi 1979 yılında "teröre destek veren ülkeler" listesine dahil etmişti. Son kararla birlikte listede İran, Küba ve Kuzey Kore kaldı.

Washington'ın kararı, Suriye'ye yönelik ABD politikasında önemli bir değişim olarak değerlendiriliyor. Daha önce yaptırımların hafifletilmesi yönünde atılan adımların ardından gelen kararın, ülkenin ekonomik toparlanması, yeniden imarı, ticaret ve yatırımlar açısından yeni imkanlar oluşturması bekleniyor.

• "HAYIRLARA VESİLE OLMASINI NİYAZ EDİYORUM"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, mesajında şu ifadeleri kullandı:

“Gönüllerimizin sultanı Resulullah Efendimizin dünyayı şereflendirişinin 1.501’inci seneidevriyesinde Peygamber Efendimiz aleyhissalatüvesselamı kemalihürmetle yâd ediyorum.

Leyle-i Mevlid’in ülkemiz, milletimiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını niyaz ediyorum.”

Aziz İhsan Aktaş'ın belediye başkanları ve belediye yöneticilerine rüşvet vererek ihaleleri organize ettiği iddiasıyla açılan davada karar duruşması görüldü.

200 sanıklı davada 6’sı görevinden uzaklaştırılan 7 belediye başkanı hakim karşısına çıktı.

• AZİZ İHSAN AKTAŞ, ÖRGÜT KURMA SUÇUNDAN BERAAT ETTİ

İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde bugün saat 16:00'da açıklanan karara göre örgüt lideri olduğu öne sürülen Aziz İhsan Aktaş hakkında, örgüt kurma, ihaleye fesat karıştırma ve özel belgede sahtecilik suçlamalarından beraat kararı verildi.

• EL KONULAN ŞİRKETLER İÇİN İADE KARARI

Mahkeme heyeti, Aziz İhsan Aktaş ve akrabalarına ait olup daha önce kayyum atanan şirketler hakkındaki kararını da açıkladı.

Buna göre söz konusu şirketler Aktaş ve akrabalarına iade edilecek.

• 2 YIL İHALELERE GİREMEYECEK

Etkin pişmanlıktan faydalanan Aktaş hakkında dikkat çeken başka bir detay daha paylaşıldı.

İBB davasının en büyük itirafçısı olan isim için, 2 yıl ihale yasağı getirildi.

Çelik’in, yasa dışı kumar sitesi reklamı yaptığı öne sürülen videoların ortaya çıkmasının ardından soruşturma kapsamına alındığı öğrenildi.

• ÇIKARILDIĞI MAHKEMECE TUTUKLANDI

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan Çelik, emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Çelik, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Söz konusu videolarda yer aldığı belirtilen N.N.A. ve B.B.T. isimli kişiler de aynı soruşturma kapsamında tutuklandı.

Soruşturmanın devam ettiği öğrenildi.

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze Şeridi'nin farklı noktalarını hedef alıyor.

• BİR KEZ DAHA CAMİYİ VURDULAR

Son olarak Yarmouk Mahallesi'nde bulunan Muttakin Cami ve çevresindeki binalara hava saldırısı düzenlendi.

Saldırının ardından bölgeden yoğun alev ve dumanlar yükseldi.

İstanbul Boğazı'nın turkuaz renge bürünen hali görüntülendi.

Öte yandan gezici radar araçlarının konum bilgileri paylaşılmazken, bu araçların yol kenarında ekip otosu şeklinde denetim yaptığı belirtildi.

Yetkililer, sürücülerin radar noktalarını takip etmek yerine hız kurallarına uyarak güvenli seyahat etmeleri gerektiğini vurguladı.

ABD-İsrail, İran arasındaki üçgen Orta Doğu'yu gittikçe ısıtırken, İran da savaşın ilk gününde belirttiği misilleme saldırılarını sürdürüyor.

İran, misilleme saldırılarıyla İsrail'e peş peşe füze yolladı.

• DEMİR KUBBE FÜZELERİ ETKİSİZ HALE GETİREMEDİ

İran'ın misillemeleri sonrası peş peşe İsrail'e gönderilen füzeler, Tel Aviv'de büyük bir hasara neden oldu.

• DOĞRUDAN İSABET ETTİ

ABD ve İsrail’in ortak saldırısının ardından İran’ın misilleme olarak gerçekleştirdiği saldırıda, Büyük Tel Aviv olarak bilinen Gush Dan bölgesindeki iki binaya doğrudan isabet eden füze, çevredeki bina ve araçlarda ağır hasara yol açtı.

• ENKAZ KALDIRMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Ekipler, Tel Aviv’de füzenin düştüğü noktada inceleme ve enkaz kaldırma çalışmalarını sürdürüyor.

B-2 uçaklarının kalkış ve havada uçuş görüntülerinin de yer aldığı açıklamada, "Dün gece, 1 tonluk bombalarla donatılmış B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran'ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu." bilgisi yer aldı.

ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan "B-2 Spirit", ABD merkezli Northrop Grumman firması tarafından üretiliyor.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da yapan B-2, özellikle yoğun hava savunmalarını delmek için tasarlanmış "uçan kanat" tasarımına sahip bombardıman uçağı olarak biliniyor.

İki kişilik mürettebatla görev yapan uçak, süpersonik hızlara ulaşmasa da yüksek irtifa ve uzun menzil kapasitesiyle öne çıkıyor.

• B-2 bombardıman uçakları İran'ı daha önce de vurdu

ABD'nin Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ı hedef almasının ardından, İsrail Başbakanlık Ofisinin paylaştığı yapay zeka destekli videoda söz konusu saldırılara gönderme yapılarak B-2'nin kokpitinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tasvir edildi.

İsrail'e geçen yıl İran'a yönelik saldırılarında destek veren ABD, 22 Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran 2025'te İran ve İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurdu.

ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının ardından Trump, 25 Haziran 2025'te sosyal medya hesabından B-2 bombardıman uçaklarının videosunu paylaştı.

Paylaşımda, B-2 bombardıman uçaklarının çeşitli görüntülerine yer verilirken arka planda Vince Vance ve The Valiants'ın 1980'de çıkardığı "İran'ı bombala" şarkısı çaldı.

Şarkıda, "İran'ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran'ı bombala. Ülkemiz bir hisse kapıldı. Gerçekten zirveye ulaştı öfke, İran'ı bombala." sözlerinin yanı sıra "(İran lideri Ali Hamaney) Ayetullah'a söyleyin, 'Seni tabuta koyacağız!'" gibi ifadeler yer aldı.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise sosyal medya hesabından, İsrail ile İran arasında ateşkesin sağlanmasının altıncı ayında, Aralık 2025'te, "Zafer turumuzda altı ay" ifadesini kullanarak yapay zeka ile oluşturulmuş bir video paylaştı.

Animasyonda, Haziran 2025'te ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırı düzenlediği B-2 bombardıman uçağı yer aldı ve uçağın kokpitinde ise Trump, Netanyahu'nun yardımcı pilotu olarak tasvir edildi.

• 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor

ABD Hava Kuvvetlerinin resmi verilerine göre, "B-2 Spirit" hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü stratejik bombardıman uçakları arasında yer alıyor.

B-2 Spirit, 4 General Electric F118-GE-100 turbofan motorla donatılmış bulunuyor.

Yaklaşık 52 metre kanat açıklığına, 21 metre uzunluğa ve 5 metre yüksekliğe sahip B-2'nin azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilograma ulaşıyor.

Ayrıca, iki kişilik mürettebatla görev yapan uçak yaklaşık 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor ve kıtalararası menzile sahip bulunuyor.

Firmanın verilerine göre, her ne kadar "B-2 Spirit" 18 bin kilograma kadar yük taşıyabilse de ABD Hava Kuvvetleri, bu uçakların yaklaşık 27 bin 200 kilogram ağırlığına denk gelen iki "GBU-57 A/B" bombası ile başarılı şekilde test edildiğini belirtiyor.

• Düşük görünürlük kapasitesine sahip

ABD'nin bombardıman uçağı modernizasyon programının en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendirilen B-2, kısa sürede dünyanın herhangi bir noktasına ulaşarak yoğun şekilde korunan hedeflere saldırı düzenleyebilme kapasitesiyle öne çıkıyor.

Radar izini minimize eden "stealth" teknolojisi sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilen uçak, özellikle yüksek koruma altındaki stratejik hedeflere yönelik operasyonlarda kullanılıyor.

Uçağın hava savunma sistemlerini aşabilme ve etkili misilleme kapasitesi, B-2'ye yalnızca operasyonel üstünlük kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda güçlü bir caydırıcılık ve muharebe gücü sağlıyor.

Düşük görünürlük teknolojilerini yüksek aerodinamik verimlilik ve geniş mühimmat kapasitesiyle birlikte barındıran uçak, yakıt ikmali yapılmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşabiliyor.

Söz konusu özellikler yüksek irtifalarda daha fazla hareket özgürlüğü sağlayarak uçağın menzilini artırıyor ve sensörleri için daha iyi bir görüş alanı sunuyor.

B-2'nin tespit edilmesini, izlemesini ve etkisiz hale getirmesini zorlaştıran düşük görünürlük kapasitesi, kızılötesi, akustik, elektromanyetik, görsel ve radar izlerinin azaltılmasına dayanıyor.

Öte yandan uçağın yapımında kullanılan kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve kanat tasarımı, uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

• İlk uçuşunu 1989'da gerçekleştirdi

B-2 Spirit, ilk kez 22 Kasım 1988'de ABD'nin California eyaletine bağlı Palmdale kentindeki Hava Kuvvetleri 42. Tesiste hangardan çıkarılarak kamuoyuna tanıtıldı.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da gerçekleştiren uçak, California'daki Edwards Hava Üssü'nde görev yapan B-2 Birleşik Test Gücü tarafından yürütülen kapsamlı test sürecinden geçti.

"Spirit of Missouri" adı verilen ilk uçak 17 Aralık 1993'te teslim edilirken, B-2 Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaştı.

Missouri eyaletindeki Whiteman Hava Üssü, B-2'nin ana operasyonel üssü olarak faaliyet gösterirken, uçağın bakım ve lojistik desteği ise Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü bünyesinde bulunan Oklahoma City Hava Lojistik Merkezi tarafından sağlanıyor.

• Büyük operasyonlarda rol aldı

B-2'ler ABD tarafından sadece İran'da değil, daha önce Kosova, Afganistan ve Irak'ta da kullanıldı.

B-2'nin muharebe kabiliyeti ilk kez 1999'da Kosova'da Müttefik Kuvvetler Operasyonu sırasında test edildi.

Missouri'deki Whiteman Hava Üssü'nden kalkarak Kosova'ya kesintisiz uçuş gerçekleştiren B-2'ler, harekatın ilk sekiz haftasında Sırbistan'daki hedeflerin yaklaşık yüzde 33'ünün vurulmasında rol oynadı.

Ayrıca, 2001'de Afganistan'a yönelik Kalıcı Özgürlük Operasyonu kapsamında en uzun menzilli görevlerinden birini gerçekleştiren B-2, 2003'teki Irak operasyonunda da görev aldı.

ABD'nin 2003'teki Irak'a müdahalesinde "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" çerçevesinde hem ileri konuşlu üslerden hem de Whiteman'dan sorti yapan B-2'ler, toplamda yaklaşık 680 ton mühimmat kullandı.

Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaşan B-2, Aralık 2003'te tam operasyonel kabiliyet seviyesine erişti ve 2009 yılında ise uçağın sorumluluğu, ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki Küresel Taarruz Komutanlığına devredildi.