Zirve kapsamında bugün ikinci gün başladı.

İkinci gün kapsamında liderler kapalı oturuma geçmeden önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından karşılandı.

AİLE FOTOĞRAFI ÇEKTİRİLDİ
Karşılamanın ardından da bir aile fotoğrafı çektirildi.

Aile fotoğrafında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanında Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Mark Rutte ve ABD Başkanı Donald Trump yer aldı.

AİLE FOTOĞRAFINDA YER ALAN LİDERLER
Fotoğrafta; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel, Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkevics, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini, Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanovic, Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, Portekiz Başbakanı Luis Montenegro, Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden, Belçika Başbakanı Bart De Wever, Slovenya Başbakanı Janez Jansa, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, Karadağ Başbakanı Milojko Spajic, Kanada Başbakanı Mark Carney, İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Çekya Başbakanı Andrej Babis, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama da yer aldı.

LİDERLER SABAH SAATLERİNDE BEŞTEPE'YE GELDİ
Zirvenin ilk gününde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde karşılanan devlet ve hükümet başkanları, bugün programın ikinci ayağı için yeniden Beştepe'ye ulaştı.

Liderler, zirve gündemindeki stratejik konuları görüşmek ve ittifakın geleceğine yönelik kararları almak üzere Cumhurbaşkanlığı Sergi Salonu'ndaki toplantıya katılmak için yerlerini aldı.

İLK GÜN RESEPSİYONLA NOKTALANDI
Ankara’daki tarihi zirvenin ilk günü, akşam saatlerinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen resmi resepsiyonla sona ermişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderler onuruna verdiği resepsiyonda, müttefik ülkeler arasındaki bağların güçlendirilmesine vurgu yapılmış ve liderler gayriresmi ortamda ikili görüşmeler gerçekleştirmişti.

KRİTİK KONULAR MASADA
Zirvenin ikinci gününde Cumhurbaşkanlığı Sergi Salonu'nda yapılacak oturumlarda; bölgesel güvenlik, NATO’nun genişleme stratejileri ve küresel savunma iş birlikleri gibi kritik başlıkların ele alınması bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirve süresince katılımcı liderlerle baş başa ve heyetler arası görüşmelerine devam etmesi, akşam saatlerinde ise zirvenin sonuçlarına ilişkin bir basın toplantısı düzenlemesi öngörülüyor.

Başkan Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

Sayın Genel Sekreter ve devlet başkanları, Türkiye olarak 2030'dan önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3.5 yapmak için tedbirlerimizi aldık. Şimdiden yüzde 1.5 hedefine ulaştık. Ülkemizin asıl başarısı savunma sanayisindeki atılımıdır.

2035 YILINA BEŞ SENE ÖNCE ERİŞMEYİ HEDEFLİYORUZ
Avrupalı müttefikleri daha yetkin birer güvenlik sağlayıcısı haline getirmeye odaklanmış durumdayız.

Türkiye olarak, 2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi alıyoruz. Güvenlik ve dayanıklılıkla bağlantılı harcamalarda ise şimdiden yüzde 1,5'lik bütçe payına ulaştık.

Böylece yüzde 5 hedefine, Lahey'de belirlenen 2035 yılından beş sene önce erişmeyi hedefliyoruz.

ÜRETİM VE İHRACATTA İLK 10'DAYIZ
Kuşkusuz ülkemizin eriştiği asıl başarı savunma sanayisindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibarıyla dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik.

İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını, 3 yıl içinde ve taahhüt edilen tarihten önce karşılamış olacağız.

İttifakımızda eksikliği en çok hissedilen hava ve füze savunma kabiliyetlerine, Çelik Kubbe projemizle 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık.

Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak, yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan alanlarda ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz.

Kosova'da, Karadeniz'de, Baltıklar'da ve diğer coğrafyalarda ittifakın harekât, misyon ve tatbikatlarına katkı veren müttefiklerin başında geliyoruz.

İHA ve SİHA'ları gerçek muharebe alanlarında başarıyla kullanan bir müttefik olarak, tesisini öngördüğümüz İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezimizi NATO'ya akredite etmeyi temenni ediyoruz.

HÜRMÜZ MAYINDAN TEMİZLENMELİ
‘Hürmüz mayından temizlenmeli’ şeklinde konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan "Bunun için gerekli katkıyı vermeye hazırız" ifadelerine yer verdi.

Beşiktaş kulübünden yapılan açıklamalarda "Prensip anlaşmasına vardığımız serbest statüdeki milli futbolcu Salih Özcan, sağlık kontrolleri ve transfer sürecinin tamamlanması için bu akşam İstanbul’a gelecektir. Salih Özcan’ı taşıyan uçak 23.25’te İstanbul Havalimanı Dış Hatlar Terminali’nde olacaktır." ifadeleri kullanıldI.

Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan övgü dolu sözlerle bahseden Trump, F-35'lerin Türkiye'ye verileceğini bir kez daha söyledi.

"ERDOĞAN'I SEVİYORUM, TÜRKİYE ÇOK GÜÇLÜ"
Trump şu ifadeleri kullandı:

"Bazı liderleri sevmiyorum, bazılarını seviyorum. Erdoğan'ı seviyorum. Türkiye çok güçlü, bizim en iyi ekipmanlarımıza sahipler ve F-35'leri alacaklar"

MİÇOTAKİS'E TÜRKİYE'YE VERİLECEK F-35'LER SORULDU
Öte yandan Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Türkiye'ye F-35'lerin verilmesi hakkındaki soruyu cevapsız bıraktı. Miçotakis, "Turmp ve Erdoğan'ın F-35 açıklamasına yorum yapmam. Bütün NATO müttefiklerinin hassasiyetlerinin göz önünde bulundurulması gerek" dedi.

NETANYAHU'YU DA KORKU SARDI
CNN News'e konuşan İsrail Başbakanı Netanyahu ise, "F-35'lerin satılması Orta Doğu'daki güç dengesini yok edecektir, çünkü bence Türkiye'nin saldırgan emelleri var. Osmanlı İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak istediklerini söylüyorlar. Ben olsam satmazdım" ifadelerini kullanmıştı.

Temmuz 1995'te işlenen soykırım nedeniyle halk arasında "ölüm yolu" olarak bilinen orman yolunda 3 gün sürecek yürüyüş, katılımcıların, her gün ortalama 35 kilometre katederek 10 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'na ulaşmasıyla sona erecek.

Yürüyüşe katılanlar arasında o dönemde yolu kullanarak soykırımdan kurtulanlar da yer aldı. Yürüyüşte Bosna Hersek bayraklarının yanı sıra Boşnakların 1992-1995'teki savaş döneminde kullandıkları altın zambaklı bayraklar ile Türk ve Filistin bayrakları da taşındı.

- "Hayatta kalmayı ve varlığımızı sürdürmeyi başardık"

Travnik şehrinden gelen Ismet Selman, AA muhabirine herkesin en az bir defa bu yürüyüşe katılması gerektiğini belirterek, "Diğer insanlar nasıl hissediyor bilmiyorum ama benim için her seferinde daha da zor oluyor. Yine de gücüm yettiği sürece gelmeye devam edeceğim. Bunu unutturmamak bizim görevimiz. Başımıza gelenleri ve tekrar neler yaşanabileceğini hiçbir zaman aklımızdan çıkarmamalıyız." diye konuştu.

Selman, Filistin bayrağıyla yürüyeceğini dile getirerek, İsrail'in soykırımına uğrayan Filistinlilere bu şekilde destek verebildiğini söyledi.

Avusturya'dan gelen ve aslen Srebrenitsalı olan Amra Hashemi de eşi ve kızıyla yürüyüşe katıldığını ifade etti.

Çok sayıda akrabasını Srebrenitsa'daki soykırımda kaybettiğini anlatan Hashemi, "Henüz yaşadığım her şeyin tam anlamıyla farkında olduğumu sanmıyorum. Yolun belirli bir bölümünü geçtikten sonra bunun etkisini daha fazla hissedeceğimi düşünüyorum. Kızımla birlikte buraya gelebilmiş olmaktan gurur duyuyorum." dedi.

Hashemi'nin eşi Seyed Hashemi de Srebrenitsa hakkında çok sayıda hikaye dinlediğini ve insanların 31 sene önce neler yaşadığını anlamaya çalışacaklarını belirtti.

İsveç'ten gelen Srebrenitsalı Mirzet Omerovic de çok duygusal bir ortamda bulunduklarını dile getirdi.

Bosna Hersek'e destek verdiklerini kaydeden Omerovic, "Hayatta kalmayı ve varlığımızı sürdürmeyi başardık. Çok sayıda akrabamı kaybettim. Birlik olmalıyız, eğer bu yolda birlikte yürür, Bosna Hersek'i birlikte savunursak kimse bize zarar veremez." ifadesini kullandı.

Karadağ'ın Bar kentinden gelen 77 yaşındaki Mirsa Mehinagic ise 20'nci kez yürüyüşe katıldığını dile getirdi.

Mehinagic, "Bu benim için bir görev. Unutmamamız gerekiyor. Herkes en az bir kez buraya gelmeli ve insanların neler yaşadığını kendi benliğiyle hissetmeli. Yürüyüşte olduğumda sanki biri beni kovalıyormuş gibi hissediyorum. Sanki burada hepimize yeniden soykırım yapılacakmış gibi geliyor." şeklinde konuştu.

"Barış Yürüyüşü"ne çok sayıda çocuk da katılırken, organizasyonda Boşnakların ve Türklerin yanı sıra birçok ülkeden kişiler de yer aldı.

- Bu yıl 10 kurban defnedilecek

Srebrenitsa'nın 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilmesinin ardından Birleşmiş Milletler bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi.

Sırplar tarafından otobüs ve kamyonlara bindirilen Boşnaklardan 8 bin 372'si götürüldükleri ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda acımasızca katledildi. Katledilenlerin cesetleri, bulunmamaları amacıyla ülkedeki çeşitli toplu mezarlara gömüldü.

Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.​​​​​​​

Potoçari Anıt Mezarlığı'nda şimdiye kadar 6 bin 772 kurban toprağa verilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklara defnedildi. Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden ve cenazesine ulaşılamayan 1000'den fazla kişi bulunuyor.

Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007'deki kararında, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinden (ICTY) gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşananları "soykırım" olarak nitelendirdi.

Srebrenitsa soykırımının 31'inci yılında, 11 Temmuz'da, kimlik tespiti yapılan ve ailelerinin onay verdiği 10 soykırım kurbanı daha Potoçari Anıt Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

Trump, Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

İran ile mutabakata değinen Trump, "(İran'la mutabakat) Benim için bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum." diye konuştu.

Trump, "Bence bu iş bitti. Zaten onlarla uğraşmak istemiyorum ama onlar aşağılık mahluklar. Aşağılık mahluk nedir bilirsin? Onlar aşağılık mahluklar. Onlar hasta insanlar. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar ve acımasız, şiddet yanlısı insanlar. Ve eğer nükleer bir silahları olsaydı, bunu kullanırlardı. Bana kalırsa, bu iş bitti." ifadelerini kullandı.

ABD'li müzakerecilerle konuşacağını belirten Trump, "Bana kalırsa, onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı, onlar yalancılar. Bir anlaşma yaparız ve eğer onunla bir anlaşma yaparsam, bir anlaşmamız olur." şeklinde konuştu.

Başkan Trump ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı sevdiğini, Erdoğan'ın kendisi için kırmızı halı serdirdiğini kaydetti.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Rubio ile bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Şara'yı havalimanında Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve yetkililer karşıladı.

İran'a dün gece güçlü şekilde saldırdık, nükleer silaha sahip olamayacaklar

Dün Suudi Arabistan, Kuveyt ve başka ülkelerle görüştük

Grönland ve İran konusunda NATO'dan memnun değilim

Grönland bizim için büyük bir sorun

İspanya ile ticaret bile yapmak istemiyorum, onlarla iletişimi keseceğim

İspanya çok kötü bir ortak, onlarla ilişkileri sürdürmek istemiyoruz

Biz her şeyimizi veriyoruz ama diğer ülkeler hiçbir şeylerini vermiyor. Orantısızca borç ödüyoruz

Herkes elini taşın altına koyuyor ama İspanya koymuyor

Burada olduğumuz için mutluyuz. Büyük bir toplantı yapacağız sorunları dile getireceğiz.

Mahkeme başkanı, dosyanın gönderildiği bilirkişiden henüz raporun ulaşmadığını belirtti.

Duruşmada söz verilen sanıklar, üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmeyerek beraatlerini talep etti.

Müşteki avukatları ile sanık avukatları da dosyaya ilişkin bilirkişi raporunun beklenmesini istedi.

Ara kararını açıklayan mahkeme heyeti, dosyadaki eksikliklerin giderilmesine, tutuklu sanığın tutukluluk halinin ve tutuksuz sanıkların adli kontrol tedbirlerinin devamına karar vererek duruşmayı 16 Ekim'e erteledi.

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, sanıklar hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 22 yıl 6'şar ay hapis cezası talep ediliyor.

Açıklamada, "Görüşmede, İtalya'nın, Ukrayna'nın yanında yer alma ve adil ve kalıcı bir barışa götürecek süreci destekleme konusundaki kararlı taahhüdü bir kez daha teyit edildi. Başbakan ayrıca, Rus saldırıları sebebiyle ağır hasar gören enerji altyapısının dayanıklılığını güçlendirmeye yönelik müdahalelere özel önem vererek, İtalya'nın Ukrayna halkına olan daimi yardımını da teyit etti." ifadeleri kullanıldı.

Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

- "Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

- Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

Starmer, Ankara'da düzenlenen 36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Ukrayna'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gelişmelere dikkati çeken Starmer, "Ukrayna'da devam eden çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki son gelişmelerle birlikte NATO Zirvesi'ndeyiz. Bu zirveden çıkacak kararlar üzerinde tartışmamız ve mutabakata varmamız gereken pek çok önemli konu bulunuyor." dedi.

Starmer, küresel risklerin arttığı bu dönemde ittifakın sergileyeceği duruşun kritik önem taşıdığına işaret ederek "Böyle bir dönemde liderler olarak NATO'nun birliğini ve gücünü göstermemiz son derece büyük bir önem taşıyor. Bu sabah buradaki zirvede tam olarak bunu gerçekleştireceğiz." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye Hükümeti'ne ve Ankara sakinlerine teşekkür ederek, "Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz." dedi.

Rutte, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi'nin tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgili olduğunu, Ankara Zirvesi'nin ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili olduğunu vurguladı.

İttifak genelinde harcama kapasitesinin, savunma sanayisi yatırımlarının arttığına işaret eden Rutte, Zirve'nin ilk günüyle ilgili, "Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı." diye konuştu.

ABD açısından bakıldığında müttefikler arasında savunma harcamalarını daha dengeli hale getirme hedefinin gerçekleştiğini belirten Rutte, şunları kaydetti:

"Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4'e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump'ın Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor."

"Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO'nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor." diyen Genel Sekreter, bugünkü oturumla ilgili beklentilerini şöyle dile getirdi:

"Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir."

Rutte, sonuç bildirisinde Rusya'ya dair yer alacak ifadeye ilişkin, "Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya'nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya'nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum." diye konuştu.

Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruya, "Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran'ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD'nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir." yanıtını verdi.

ABD'nin NATO'ya bağlılığı
Rutte, Trump'ın "ABD askerlerini Avrupa'dan çekebileceği ve Grönland'ı yeniden kontrol altına almak istediği" yönündeki söylemleriyle ilgili değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları söyledi:

"Kendisi, ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Ancak geçmişte olduğu gibi bugün de belli ölçüde bir beklenti vardı ve hala var. Buna rağmen ABD'nin NATO'ya bağlılığı kesindir. Çünkü NATO, ABD'nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya'nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Amerika'nın güvenliğini sürdürebilmesi için Atlantik'i, Avrupa'yı ve Arktik bölgesini güvence altına alması gerekir. Bu nedenle ABD'nin NATO'ya bağlılığı tamdır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur. Bu durum (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar."

Ukrayna'ya destek
Rutte, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesinin son derece önemli olduğuna dikkati çekerek, "Bugün müttefiklerin yeniden çok yıllı taahhütlerde bulunmasını bekliyorum. Tam olarak nelerin açıklanacağını göreceğiz ancak beklentim Ukrayna'yı desteklemeyi sürdürmeye yönelik güçlü bir taahhütle buradan ayrılacağımız yönündedir." diye konuştu.

Rusya'ya mesajı
Rutte, Putin'e ne tür bir mesaj vermek istediğinin sorulması üzerine, "Avrupa'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO'yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın." ifadelerini kullandı.

NATO Ankara Zirvesi
Türkiye'nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik’teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.

Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO'nun "Uzay ve Gözetleme", "Taarruz Kabiliyetleri" ve "Entegre Hava ve Füze Savunması" alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.

Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.

Zirveye katılacak liderlerin Ankara’ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yoğun temasları
Zirveye katılmak için dün Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde akşam yemeği verdi.

Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.

Güvenlik ekibiyle Çankaya Köşkü civarında görülen Macron, zaman zaman çevredekilerle selamlaştı.

ABD'nin yükümlülüklerine bağlı kalmayarak, eski ülke lideri Ali Hamaney'in naaşının Irak'ta bulunduğu sırada İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef alarak ateşkesi ve mutabakatı ihlal ettiği belirtilen açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın işleyişi ve yönetimine müdahaleye izin verilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemileri ve petrol tankerlerinin güvenli geçişi için tek emniyetli güzergahın İran tarafından belirlenen rota olduğu ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran, gece saatlerinde düzenlenen saldırılara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisinin hedef alındığını bildirmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçen 3 ticari gemiye yönelik saldırıları gerekçe gösterilerek dün İran'a karşı başlatılan misillemenin detayları aktarıldı.

"CENTCOM güçleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik son saldırılarına anında karşılık vererek, hassas güdümlü mühimmatla İran'da 80'den fazla hedefi vurduğu yeni bir saldırı dalgası düzenledi." ifadesi kullanılan açıklamada, İran'a ait hava savunma sistemleri, komuta kontrol ağları ve kıyı radar noktalarının vurulduğu belirtildi.

Açıklamada, İran'ın düzenlediği saldırılarla ateşkesi ihlal ettiği ve seyrüsefer serbestisini zayıflattığı savunuldu.

ABD ordusu dün Hürmüz Boğazı'ndan geçen 3 ticari gemiye yönelik saldırıları gerekçe göstererek İran'a karşı "bir dizi güçlü saldırı" başlattığını bildirmişti.

Açıklamada, "ABD’nin bu saldırıları, Hürmüz Boğazı’ndan geçen üç ticari gemiye yönelik İran saldırılarına yanıt niteliğindedir. İran’ın sergilediği saldırganlık haksız, tehlikeli ve ateşkesin açık bir ihlali niteliğindeydi." denildi.

Sirik ve Bender Abbas kentlerinde patlamalar duyuldu
İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik ve Bender Abbas kentlerinde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.

Danimarka Krallığı'na bağlı Grönland'ın ABD'nin bir parçası olmak istemediğini ifade eden Frederiksen, "Grönland elbette satılık değil. Bunu en başından beri açıkça belirttik." dedi.

Frederiksen, NATO'dan Danimarka'nın egemenliğine saygı duyulmasını beklediğini aktardı.

Trump, bugün Ankara'da yaptığı açıklamada, Grönland meselesini yeniden gündeme getirerek Grönland'ın ABD için önemli olduğunu ve ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini söylemişti.

İstanbul’daki Haliç Köprüsü’ne, "Çocuklarınızı saklayın, Trump geliyor" yazılı pankart asıldı.

Ankara, 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne hazırlanırken zirve kapsamında Türkiye'ye gelecek olan ABD Başkanı Donald Trump bu kez Haliç Köprüsü'ne asılan bir pankartla protesto edildi.

Hem İngilizce hem Türkçe olarak "Çocuklarınızı saklayın, Trump geliyor" ifadeleri yer alan pankart bir süre İstanbul Boğazı'nda asılı kaldı.

Esposito'nun namaz kıldığı anlara ait görüntüler sosyal medyada paylaşılırken, söz konusu görüntüler kısa sürede büyük ilgi gördü.

Paylaşılan görüntülere çok sayıda destek ve beğeni yorumu gelirken, sosyal medya kullanıcıları Esposito'ya yönelik tebrik mesajları paylaştı.

Suudi Arabistan Genel Eğlence Kurumu Başkanı Turki Al-Sheikh tarafından yapılan açıklamada ise; Esposito'nun, ülkede gerçekleştirdiği bir film çekimi sırasında kelime-i şehadet getirerek Müslüman olduğu ve bir camide yapım ekibiyle birlikte cemaatle namaz kıldığı belirtildi.

İstanbul Boğazı'nın turkuaz renge bürünen hali görüntülendi.

Öte yandan gezici radar araçlarının konum bilgileri paylaşılmazken, bu araçların yol kenarında ekip otosu şeklinde denetim yaptığı belirtildi.

Yetkililer, sürücülerin radar noktalarını takip etmek yerine hız kurallarına uyarak güvenli seyahat etmeleri gerektiğini vurguladı.

ABD-İsrail, İran arasındaki üçgen Orta Doğu'yu gittikçe ısıtırken, İran da savaşın ilk gününde belirttiği misilleme saldırılarını sürdürüyor.

İran, misilleme saldırılarıyla İsrail'e peş peşe füze yolladı.

• DEMİR KUBBE FÜZELERİ ETKİSİZ HALE GETİREMEDİ

İran'ın misillemeleri sonrası peş peşe İsrail'e gönderilen füzeler, Tel Aviv'de büyük bir hasara neden oldu.

• DOĞRUDAN İSABET ETTİ

ABD ve İsrail’in ortak saldırısının ardından İran’ın misilleme olarak gerçekleştirdiği saldırıda, Büyük Tel Aviv olarak bilinen Gush Dan bölgesindeki iki binaya doğrudan isabet eden füze, çevredeki bina ve araçlarda ağır hasara yol açtı.

• ENKAZ KALDIRMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Ekipler, Tel Aviv’de füzenin düştüğü noktada inceleme ve enkaz kaldırma çalışmalarını sürdürüyor.

B-2 uçaklarının kalkış ve havada uçuş görüntülerinin de yer aldığı açıklamada, "Dün gece, 1 tonluk bombalarla donatılmış B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran'ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu." bilgisi yer aldı.

ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan "B-2 Spirit", ABD merkezli Northrop Grumman firması tarafından üretiliyor.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da yapan B-2, özellikle yoğun hava savunmalarını delmek için tasarlanmış "uçan kanat" tasarımına sahip bombardıman uçağı olarak biliniyor.

İki kişilik mürettebatla görev yapan uçak, süpersonik hızlara ulaşmasa da yüksek irtifa ve uzun menzil kapasitesiyle öne çıkıyor.

• B-2 bombardıman uçakları İran'ı daha önce de vurdu

ABD'nin Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ı hedef almasının ardından, İsrail Başbakanlık Ofisinin paylaştığı yapay zeka destekli videoda söz konusu saldırılara gönderme yapılarak B-2'nin kokpitinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tasvir edildi.

İsrail'e geçen yıl İran'a yönelik saldırılarında destek veren ABD, 22 Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran 2025'te İran ve İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurdu.

ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının ardından Trump, 25 Haziran 2025'te sosyal medya hesabından B-2 bombardıman uçaklarının videosunu paylaştı.

Paylaşımda, B-2 bombardıman uçaklarının çeşitli görüntülerine yer verilirken arka planda Vince Vance ve The Valiants'ın 1980'de çıkardığı "İran'ı bombala" şarkısı çaldı.

Şarkıda, "İran'ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran'ı bombala. Ülkemiz bir hisse kapıldı. Gerçekten zirveye ulaştı öfke, İran'ı bombala." sözlerinin yanı sıra "(İran lideri Ali Hamaney) Ayetullah'a söyleyin, 'Seni tabuta koyacağız!'" gibi ifadeler yer aldı.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise sosyal medya hesabından, İsrail ile İran arasında ateşkesin sağlanmasının altıncı ayında, Aralık 2025'te, "Zafer turumuzda altı ay" ifadesini kullanarak yapay zeka ile oluşturulmuş bir video paylaştı.

Animasyonda, Haziran 2025'te ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırı düzenlediği B-2 bombardıman uçağı yer aldı ve uçağın kokpitinde ise Trump, Netanyahu'nun yardımcı pilotu olarak tasvir edildi.

• 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor

ABD Hava Kuvvetlerinin resmi verilerine göre, "B-2 Spirit" hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü stratejik bombardıman uçakları arasında yer alıyor.

B-2 Spirit, 4 General Electric F118-GE-100 turbofan motorla donatılmış bulunuyor.

Yaklaşık 52 metre kanat açıklığına, 21 metre uzunluğa ve 5 metre yüksekliğe sahip B-2'nin azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilograma ulaşıyor.

Ayrıca, iki kişilik mürettebatla görev yapan uçak yaklaşık 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor ve kıtalararası menzile sahip bulunuyor.

Firmanın verilerine göre, her ne kadar "B-2 Spirit" 18 bin kilograma kadar yük taşıyabilse de ABD Hava Kuvvetleri, bu uçakların yaklaşık 27 bin 200 kilogram ağırlığına denk gelen iki "GBU-57 A/B" bombası ile başarılı şekilde test edildiğini belirtiyor.

• Düşük görünürlük kapasitesine sahip

ABD'nin bombardıman uçağı modernizasyon programının en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendirilen B-2, kısa sürede dünyanın herhangi bir noktasına ulaşarak yoğun şekilde korunan hedeflere saldırı düzenleyebilme kapasitesiyle öne çıkıyor.

Radar izini minimize eden "stealth" teknolojisi sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilen uçak, özellikle yüksek koruma altındaki stratejik hedeflere yönelik operasyonlarda kullanılıyor.

Uçağın hava savunma sistemlerini aşabilme ve etkili misilleme kapasitesi, B-2'ye yalnızca operasyonel üstünlük kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda güçlü bir caydırıcılık ve muharebe gücü sağlıyor.

Düşük görünürlük teknolojilerini yüksek aerodinamik verimlilik ve geniş mühimmat kapasitesiyle birlikte barındıran uçak, yakıt ikmali yapılmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşabiliyor.

Söz konusu özellikler yüksek irtifalarda daha fazla hareket özgürlüğü sağlayarak uçağın menzilini artırıyor ve sensörleri için daha iyi bir görüş alanı sunuyor.

B-2'nin tespit edilmesini, izlemesini ve etkisiz hale getirmesini zorlaştıran düşük görünürlük kapasitesi, kızılötesi, akustik, elektromanyetik, görsel ve radar izlerinin azaltılmasına dayanıyor.

Öte yandan uçağın yapımında kullanılan kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve kanat tasarımı, uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

• İlk uçuşunu 1989'da gerçekleştirdi

B-2 Spirit, ilk kez 22 Kasım 1988'de ABD'nin California eyaletine bağlı Palmdale kentindeki Hava Kuvvetleri 42. Tesiste hangardan çıkarılarak kamuoyuna tanıtıldı.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da gerçekleştiren uçak, California'daki Edwards Hava Üssü'nde görev yapan B-2 Birleşik Test Gücü tarafından yürütülen kapsamlı test sürecinden geçti.

"Spirit of Missouri" adı verilen ilk uçak 17 Aralık 1993'te teslim edilirken, B-2 Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaştı.

Missouri eyaletindeki Whiteman Hava Üssü, B-2'nin ana operasyonel üssü olarak faaliyet gösterirken, uçağın bakım ve lojistik desteği ise Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü bünyesinde bulunan Oklahoma City Hava Lojistik Merkezi tarafından sağlanıyor.

• Büyük operasyonlarda rol aldı

B-2'ler ABD tarafından sadece İran'da değil, daha önce Kosova, Afganistan ve Irak'ta da kullanıldı.

B-2'nin muharebe kabiliyeti ilk kez 1999'da Kosova'da Müttefik Kuvvetler Operasyonu sırasında test edildi.

Missouri'deki Whiteman Hava Üssü'nden kalkarak Kosova'ya kesintisiz uçuş gerçekleştiren B-2'ler, harekatın ilk sekiz haftasında Sırbistan'daki hedeflerin yaklaşık yüzde 33'ünün vurulmasında rol oynadı.

Ayrıca, 2001'de Afganistan'a yönelik Kalıcı Özgürlük Operasyonu kapsamında en uzun menzilli görevlerinden birini gerçekleştiren B-2, 2003'teki Irak operasyonunda da görev aldı.

ABD'nin 2003'teki Irak'a müdahalesinde "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" çerçevesinde hem ileri konuşlu üslerden hem de Whiteman'dan sorti yapan B-2'ler, toplamda yaklaşık 680 ton mühimmat kullandı.

Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaşan B-2, Aralık 2003'te tam operasyonel kabiliyet seviyesine erişti ve 2009 yılında ise uçağın sorumluluğu, ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki Küresel Taarruz Komutanlığına devredildi.