• İSPANYA, İTALYA'DAN GELEN YOLCULARI SINIR KONTROLÜNE TABİ TUTACAK

İspanya hükümeti, düzensiz göç konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle gece yarısından itibaren 7 Eylül'e kadar İtalya'dan gelen uçak ve gemiler için sınır kontrolleri uygulayacağını duyurdu. Bu kapsamda İtalya'dan gelen İtalyan yolcular ve diğer ülkelerden gelen ziyaretçiler için pasaport, uyruk ve vize kontrolleri yapılacak.


Pedro Sanchez ve Giorgia Meloni

• İTALYA, FAS SINIRINDAKİ KRİZİ FIRSAT BİLİP SCHENGEN VİZESİNİ ASKIYA ALMIŞTI

İspanya ile kara sınırı olmayan İtalya, Sebte'ye yasa dışı yollarla giren düzensiz göçmenlerin İtalya'ya geçmesini engelleme gerekçesiyle İspanya ile AB'nin serbest dolaşım sağlayan Schengen anlaşmasını askıya almıştı.

İspanya yönetimi bugün, Sebte'ye düzensiz göçmen akınının ardından İtalya'nın uyguladığı sınır kontrollerinin Pazar gününe kadar kaldırılmaması halinde misilleme yapılacağı uyarısında bulunmuştu.

İtalya da İspanya'dan gelen "ültimatomlara veya dayatmalara" boyun eğmeyeceğini ve ülkeden gelenlere yönelik sınır kontrollerini en az 15 Ağustos'a kadar sürdüreceğini açıklamıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Bin Selman ile "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı imzalamaktan "onur" duyduğunu belirten Şerif, üç kardeş ülkenin inanç, dostluk ve barış ile güvenlik konusundaki ortak kararlılıkla birleştiğini vurguladı.

Şerif, "Haremeyn'in gölgesinde imzalanan bu tarihi anlaşmanın, gelecek nesiller için bir barış kalkanı olarak kalmasını ve üç kardeş ülkenin yanı sıra ümmete de refah getirmesini diliyorum." ifadelerini kullandı.

• Mekke Ortak Savunma Anlaşması

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bugün Suudi Arabistan'da ortak savunma anlaşması imzalamıştı.

Her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma ile üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının, hepsine karşı yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştı.

• BİR MOTİF GÜNLERCE SÜREBİLİYOR

Yoğun emek ve sabır gerektiren çalışmada, bazı günler yalnızca bir motif ya da birkaç santimetrelik bölüm tamamlanabiliyor. Yaklaşık 1,5 yıldır devam eden çalışmanın 6 ay içerisinde tamamlanması hedefleniyor. Enstitüde daha önce de Eğil ilçesinde bulunan Elyasa ve Zülkifl peygamber türbeleri ile Diyarbakır'daki Hazreti Süleyman Camii Yerleşkesi'nde bulunan sahabe kabirlerinin örtüleri hazırlanarak tamamlandı.

• 'TOPLAM 2 YILI BULMASINI ÖNGÖRÜYORUZ'

Diyarbakır Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Ufuk Yakut, "Kurumumuzda geleneksel el sanatlarını ve kültürel mirası yeniden yaşatmayı hedefliyor, bu doğrultuda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Nakış atölyemizde türbe örtülerini hazırlıyoruz. Daha önce Hazreti Süleyman Türbesi ile Eğil'deki peygamber türbelerinin örtülerini de kurumumuzda işleyerek tamamladık. Puşide bölümümüzde 8 usta öğreticimiz görev yapıyor. Şu anda Osmanlı Padişahı 3'üncü Selim'in türbe örtüsünü işliyoruz. Bu, kısa sürede tamamlanabilecek bir çalışma değil. Yaklaşık 1,5 yıldır üzerinde çalışıyoruz ve tamamlanmasının toplam 2 yılı bulmasını öngörüyoruz. Türbe örtüsünü geleneksel Maraş işi tekniğiyle hazırlıyoruz. Sağ, sol, baş ucu ve ayak ucu olmak üzere toplam 4 parçadan oluşan örtüyü, çalışmalarımız tamamlandığında İstanbul’daki türbesine teslim edeceğiz" dedi.

• 'OLDUKÇA MEŞAKKATLİ BİR İŞ'

Nakış usta öğreticisi Kadriye Kasımoğlu da çalışmanın büyük sabır ve emek gerektirdiğini ifade ederek, "Diyarbakır Olgunlaşma Enstitüsü'nde 2017 yılından bu yana nakış usta öğreticisi olarak görev yapıyorum. Daha önce Hazreti Süleyman Türbesi ile Eğil'deki Elyasa ve Zülkifl Peygamber türbelerinin örtülerini işledik. Şu andaysa Osmanlı Padişahı 3'üncü Selim'in türbe örtüsünü hazırlıyoruz. Tamamlandığında İstanbul'a gönderilecek. Oldukça meşakkatli bir iş olduğu için günde ancak bir motif ya da birkaç santimetrelik bölüm işleyebiliyoruz. Her ilmeği tek tek işlediğimiz için büyük sabır ve emek gerektiriyor. Burada çalışmaktan mutluyuz. Arkadaşlarımızla birlikte vakit geçiriyor, farklı insanlarla tanışıyor ve el becerilerimizi geliştiriyoruz. Burası bize hem maddi hem de manevi anlamda katkı sağlıyor" diye konuştu.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın ilki 4 Ağustos'ta yayımlanan özel röportajının üçüncü ve son bölümü ülke medyasında yayımlandı.

Röportajın son bölümünde ülkesinin dış politikasındaki gelişmeleri değerlendiren Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan ancak uygulanamayan mutabakat zaptına değinerek, "Mutabakat zaptı adına yazdıklarımızı tüm gücümüzle savunacağız. Eksik kaldığımız bir madde bulun. Neden sürekli 'savaşalım' demek zorundayız? İsrail'in istediği bu. İsrail savaşın devam etmesini istiyor." dedi.

Diplomatik süreç kadar savaşa da hazır olduklarını belirten Pezeşkiyan, "Eğer bizi teslim olmaya zorlamak istiyorlarsa, savaşacağız, geri adım atmayacağız ve boyun eğmeyeceğiz ama haklarımızı alabiliyorken neden İsrail'in istediği yolda devam edelim? İçeridekilerden bazıları, bilerek veya bilmeyerek, aynı mesajı tekrar ediyorlar." diye konuştu.

• "SİLAHLI KUVVETLER VE HÜKÜMET ARASINDA TAM BİR UYUM VAR"

Silahlı kuvvetler ve hükümet arasında ABD ile varılan mutabakat konusunda anlaşmazlık olup olmadığının sorulması üzerine Pezeşkiyan, "Bu konudaki karar Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nde alındı ​​ve tüm güvenlik, savunma ve askeri güçler bunu savundu ve kabul etti." ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, "Silahlı kuvvetler ve hükümet arasında tam bir uyum var." dedi.

ABD ile savaş sırasında İran'ın bölgedeki ABD üslerine ve hedeflerine düzenlediği karşı saldırılara da değinen Pezeşkiyan, İran'ın komşu ülkeleri hedef alma niyeti olmadığını söylerken, "Bize bir yerden saldırı düzenlenirse, doğal olarak saldırının gerçekleştirildiği aynı yer hedef alınabilir." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin bölge ülkelerindeki toprakları ve askeri üsleri İran'a saldırmak için kullandığını ifade eden Pezeşkiyan, komşu Müslüman ülkelerin, topraklarını neden İran'a karşı kullanılmasına izin verdiğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı, şöyle devam etti:

"Diğer ülkelere saldırmak gibi bir niyetimiz yok. Siyonist İsrail'in, 'Büyük İsrail' hedefinin aksine 'Büyük İran' peşinde değiliz. Komşu ülkelerin tümünü kardeşlerimiz olarak görüyoruz. Çatışmaya gerek yok ve biz sınırları paylaşıyoruz ve komşuyuz. Buna karşılık İsrail, Müslüman milletlerin sınırlarına saygı göstermiyor, işgale ve topraklarını ele geçirmeye odaklanmış durumda."

İsrail ve ABD'nin Körfez ülkelerini İran'a karşı kışkırtmaya çalıştığına dair değerlendirmede bulunan Pezeşkiyan, "Bunu engellemek için çalışıyoruz. Elbette, farklı bakış açılarından kaynaklanan içsel zorluklarla da karşı karşıyayız. Ve doğal olarak, Amerika ve İsrail bu durumdan yararlanıyor. Daha önce de belirttiğim gibi inancım tüm Müslümanların kardeş olduğudur." ifadelerini kullandı.

Meteorolojik tahminler, çarşamba gününden itibaren yurt genelinde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıktığını ortaya koyuyor.

Halk arasında yılın en sıcak günleri olarak bilinen eyyam-ı bahur, meteorolojide belirli tarihlere sahip resmi bir hava olayı olarak değerlendirilmiyor. Farklı takvimlerde 31 Temmuz-7 Ağustos veya 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterilen bu dönem, her yıl aynı tarihlerde ve aynı şiddette yaşanmıyor.

• DOĞU'YU SICAK MARMARA'YI NEM VURDU

Sıcak hava dalgası, Türkiye'nin doğusunda Arap Yarımadası, batısında ise Afrika üzerinden gelen sıcak hava kütlelerinin etkisiyle hissediliyor. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hava sıcaklıkları 40 derecenin üzerine çıkarken, Marmara'nın kıyı kesimlerinde yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha da artıyor.

• KÜRESEL ISINMANIN SONUÇLARI

Meteorolojik ölçümlere göre Türkiye'nin ortalama sıcaklığı 1970-1980 döneminde 12,7 derece seviyesindeyken, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseliyor. Yaklaşık 1,7 derecelik artış uzun dönemli ısınma eğilimini ortaya koyarken, kayıtlardaki en sıcak yıl 2024, en soğuk yıl ise 1992 olarak öne çıkıyor.

• İSTANBUL'DA NEFES ALDIRMAYAN NEM ORANI

İstanbul'da hafta sonuyla birlikte sıcak hava etkisini artırdı. Saatlik hava tahminine göre gece saatlerinde yüksek nem dikkat çekerken, günün ilerleyen saatlerinde hem hava sıcaklığı hem de hissedilen sıcaklık belirgin şekilde yükseliyor.

Bu gece 21.00-24.00 saatleri arasında hava sıcaklığı 26 derece ölçülürken, nem oranı yüzde 87 seviyesinde seyrediyor. Gece yarısından sabah saatlerine kadar sıcaklık 23-25 derece arasında değişirken, nem oranı yüzde 94-96'ya kadar çıkacak.

KKTC Polis Basın Subaylığından yapılan açıklamaya göre, Rum motosikletlilerin eylemleri sırasında Metehan, Ledra Palace ve Lokmacı sınır kapılarında geçişler, tedbir amaçlı bir süreliğine durduruldu.

Rum motosikletlilerin eylemleri nedeniyle Bostancı Sınır Kapısı’nın üst tarafındaki GKRY kontrolündeki Astromerit Sınır Kapısı’nda da geçişler bir süreliğine yapılamadı.

Rum motosikletlilerin eylemlerinin ardından tüm kapılarda geçişler tekrar başlatıldı.

GKRY'deki çeşitli sınır kapılarında Rum motosikletlilerin, 1996'da Derinya'da, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) sınırlarını ihlal ederken çıkan olaylar sırasında ölen Tasos İsak ve Solomos Solomu'yu anmak üzere eylem yaptıkları öğrenildi.

Yunanistan tarafından Ege Denizi’ni de kapsayacak şekilde ilan edilen Turizm Özel Mekansal Çerçevesi'nin, aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş coğrafi formasyonlar dahil, iki ülke arasındaki birbiriyle bağlantılı Ege sorunları bağlamında Türkiye açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağını belirten Keçeli, "Bu vesileyle, çevrenin korunması gibi evrensel değerlerin siyasi saiklerle araçsallaştırılmasına yönelik gayretlerin beyhude olduğunu ve ülkemizin yerleşik hukuki tutumunu hiçbir şekilde etkilemeyeceğini bir kez daha vurguluyoruz." ifadesini kullandı.

• "Kapalı ya da yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılmalı"

Keçeli, Ege Denizi ve Akdeniz gibi kapalı ya da yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerektiğine işaret ederek, şunları kaydetti:

"Uluslararası deniz hukuku, söz konusu denizlerde kıyıdaş devletler arasında çevre konuları dahil olmak üzere iş birliğini teşvik etmektedir. Bu çerçevede, ülkemizin Ege Denizi’nin iki kıyıdaş devletinden biri olarak Yunanistan’la iş birliğine her zaman hazır olduğunu hatırlatıyoruz. Türkiye, 7 Aralık 2023 tarihli Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi çerçevesinde, sorunların uluslararası hukuk, hakkaniyet ve iyi komşuluk temelinde çözümü için samimi ve kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği yönündeki tutumunu muhafaza etmektedir."

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 12 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından Küçükçekmece Adliyesi'ne sevk edildi.

Cumhuriyet savcılığında ifadesi alınan 12 şüpheli "kamu kurum veya kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırmak" suçundan tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine gönderildi.

Hakimlik 12 şüphelinin tutuklanmasına karar verdi.

• Ne olmuştu?

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca "ihaleye fesat karıştırma" suçundan yürütülen soruşturma kapsamında Avcılar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün 2022 yılında "Avcılar İlçesi Asfalt İmalatları" ihalesinde kamu kurumlarından yaklaşık maliyet araştırması yapmaksızın yüksek teklif alarak ihalenin maliyetini yükselttiği belirlenmişti.

Kamu zararının oluşmasına yol açtıkları gerekçesiyle 14 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmiş, İstanbul, Ankara, Balıkesir ve Bitlis'te düzenlenen eş zamanlı operasyonda 12 şüpheli yakalanmıştı.

Hakkında gözaltı kararı verilen bir şüphelinin sağlık sorunları sebebiyle hastanede tedavi gördüğü, bir zanlının ise başka bir suçtan cezaevinde olduğu öğrenilmişti.

Hakkında gözaltı kararı verilen 14 şüphelinin kimlikleri şöyle:

"Yaklaşık Maliyet Komisyonu ve İhale Komisyonu Başkanı Seçkin Özcan, Yaklaşık Maliyet Komisyonu üyesi İsmail Kurtuluş, Yaklaşık Maliyet Komisyonu ve İhale Komisyonu üyesi Salman Kalmaz, Fen İşleri Müdürü ve ihale yetkilisi Nevzat Yalçın, İhale Komisyonu üyeleri Dursun Yavuz, Kemal Baki, Kemal Kenar, bazı inşaat ve asfalt firması yetkilileri Gülay Güneş, Burak Güneş, Furkan Karaca, Behçet Hırdar, Celal Hırdar, Mustafa Timur ve Yüksel Kırıcı."

• "BÖLGESEL GÜVENLİK MİMARİSİ YENİDEN ŞEKİLLENECEK"

Reuters, 7 Ağustos tarihli haberinde gelişmeyi, "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Orta Doğu'daki çalkantı tırmanırken karşılıklı savunma taahhüdünde bulundu" başlığıyla duyurdu.

Ajans, anlaşmanın yalnızca askeri değil, siyasi açıdan da güçlü bir sembolik anlam taşıdığına dikkat çekerek, Müslüman dünyanın etkili üç ülkesinin belirsizliklerin arttığı bir dönemde ortak hareket etme kararı aldığını vurguladı.

Reuters'a konuşan Körfez Araştırma Merkezi Başkanı Abdülaziz Sager ise bu yapının kurumsallaşması halinde bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

• NYT: ORTA DOĞU'NUN GÜÇ DENGESİ DEĞİŞEBİLİR

New York Times, anlaşmanın bölgesel dengeleri değiştirme potansiyeli taşıdığı değerlendirmesinde bulundu. Gazete, ABD'nin güvenlik şemsiyesine duyulan güvenin azalmasının ve İsrail-İran geriliminin bu süreci hızlandırdığına dikkat çekti.

Haberde ayrıca Türkiye'nin Yunanistan ile yaşadığı anlaşmazlıklar, Pakistan'ın Hindistan ile rekabeti ve Suudi Arabistan'ın İran kaynaklı güvenlik kaygılarının anlaşmanın arka planındaki temel unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.

• "PETROL GÜCÜ, NÜKLEER GÜÇ VE ASKERİ GÜÇ AYNI ÇATI ALTINDA"

İsrail merkezli Ynet, anlaşmayı "kolektif caydırıcılık" vurgusuyla ele aldı. Haberde Suudi Arabistan "petrol devi", Pakistan "nükleer güç", Türkiye ise "NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip ülke" olarak tanımlandı.

Ynet, ortak tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve savunma teknolojilerinde iş birliği ihtimallerine dikkat çekerken, anlaşmanın İsrail ile Türkiye arasında olası gerilimlerin konuşulduğu bir dönemde yürürlüğe girmesinin önemine vurgu yaptı.

Gazete ayrıca Suudi Arabistan'ın İran destekli Husiler ve Irak'taki silahlı gruplardan gelebilecek saldırılara ilişkin güvenlik değerlendirmelerine de yer verdi.

• "DİPLOMATİK BASKI ARACI OLABİLİR"

Jerusalem Post, haberini eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Yaakov Nagel'in değerlendirmeleri üzerine kurdu.

Nagel, Suudi Arabistan'ın büyük miktarda silah ve mali kaynağa sahip olmasına rağmen bunları etkin biçimde kullanmakta zorlandığını savunurken, anlaşmanın daha çok diplomatik baskı oluşturmayı amaçlayan bir girişim olduğu ve Riyad'ın bu yolla Washington'a mesaj vermek istediği değerlendirmesinde bulundu.

• "YENİ BİR NÜKLEER İTTİFAK MI DOĞUYOR?"

İsrail'in Maariv gazetesi, "Yeni bir nükleer ittifak mı doğuyor?" sorusunu manşetine taşıdı.

Gazete, Türkiye'nin askeri kapasitesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve Pakistan'ın nükleer yeteneklerinin aynı çatı altında buluşmasının bölgesel güç dengelerini etkileyebileceğini belirterek, bu yapının özellikle İran'a karşı önemli bir denge unsuru haline gelebileceği yorumunu yaptı.

• "BÖLGENİN GÜÇ HARİTASI YENİDEN ÇİZİLİYOR"

İsrail'in Kanal 12 televizyonu ise anlaşmayı, "Orta Doğu'daki güç dengesini yeniden şekillendirecek ittifak" olarak değerlendirdi.

Yayın kuruluşu, anlaşmanın ilerleyen süreçte başka ülkelerin katılımına da açık olduğuna dikkat çekerken, Suudi Arabistan'ın İran destekli gruplardan gelebilecek saldırılara karşı hazırlık yaptığı bir dönemde böyle bir adım atılmasının zamanlamasının dikkat çekici olduğunu aktardı.

• "ÜÇ ETKİLİ MÜSLÜMAN ORTAK HAREKET EDİYOR"

Yunanistan'ın Kathimerini gazetesi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın İsrail ile İran arasındaki sertleşen askeri gerilimden duyduğu rahatsızlığın ortak güvenlik arayışını güçlendirdiğini yazdı.

Gazete, üç ülkenin bölgesel güvenlik alanında daha sıkı koordinasyon sağlamayı hedeflediğini değerlendirdi.

• "NATO'NUN 5. MADDESİNE BENZER YAPI"

Yunanistan'dan To Vima, anlaşmanın NATO'nun 5. maddesine benzeyen bir savunma mekanizması oluşturduğunu belirtti.

Gazete, "Bir ülkeye yönelik saldırının üç ülkeye yapılmış sayılması" ilkesinin anlaşmanın en dikkat çekici maddesi olduğunu vurguladı.

• "BÖLGESEL SAVAŞIN GÖLGESİNDE YENİ GÜVENLİK HAMLESİ"

BBC, Mekke Anlaşması'nı İran ile ABD arasında artan gerilimin gölgesinde atılan en önemli diplomatik adımlardan biri olarak değerlendirdi.

Haberde Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın "Üç ülkeden birine yönelik saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek" açıklamasına yer verilirken, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki güvenlik sorunlarının anlaşmanın imzalanmasını hızlandırdığı ifade edildi.

• "ANLAŞMA HERHANGİ BİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR"

Middle East Eye, anlaşmanın İran'la yaşanan gerilim ve Yemen'deki çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde imzalandığını aktarırken, Türk yetkililerin açıklamalarına dayanarak anlaşmanın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmadığını, temel amacın bölgesel güvenliği güçlendirmek olduğunu vurguladı.

• "ORTAK CAYDIRICILIKTA YENİ AŞAMA"

Washington Post, anlaşmayı Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğini yeni bir seviyeye taşıyan stratejik bir adım olarak değerlendirdi.

Gazete, ortak caydırıcılık kapasitesinin artırılması ve savunma alanındaki koordinasyonun güçlendirilmesinin anlaşmanın temel hedefleri arasında yer aldığını belirterek, gelişmenin bölgesel güvenlik açısından önemli bir dönüm noktası olarak görüldüğünü aktardı.

• "YENİ BİR BÖLGESEL DÜZENİN TEMELLERİ ATILIYOR"

Financial Times, Mekke Anlaşması'nın yalnızca askeri iş birliği değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip stratejik bir hamle olduğunu yazdı.

Gazete, İsrail-İran gerilimi, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları ve Körfez'deki güvenlik kaygılarının üç ülkeyi daha yakın iş birliğine yönelttiğini belirtirken, Türkiye'nin askeri kapasitesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve Pakistan'ın nükleer caydırıcılığının aynı yapı altında buluşmasının dikkat çekici olduğu değerlendirmesini yaptı.

• "BÖLGESEL ÇALKANTILAR YENİ BİR EKSEN DOĞURDU"

Al Jazeera, anlaşmanın İsrail-İran gerilimi, Kızıldeniz'deki saldırılar ve Yemen'deki çatışmaların gölgesinde imzalandığını belirtti.

Kanal, üç ülkenin ortak güvenlik mekanizmaları oluşturmayı, askeri koordinasyonu güçlendirmeyi ve bölgesel krizlere karşı birlikte hareket etmeyi amaçladığını aktarırken, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişi, Pakistan'ın stratejik konumu ve Suudi Arabistan'ın ekonomik kapasitesini anlaşmanın öne çıkan unsurları arasında gösterdi.

Açıklamada, anlaşmanın Türkiye’nin NATO dahil mevcut uluslararası müttefiklik taahhütleriyle çelişmediği; aksine bölgesel güvenliği destekleyen tamamlayıcı bir iş birliği mekanizması niteliği taşıdığı ifade edildi.

Türkiye’nin bölgesel ortaklıklar geliştirmesinin, NATO üyeliğinin bir alternatifi olmadığı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Mekke Ortak Savunma Anlaşması, saldırgan bir askeri blok değil; caydırıcılığı artırmayı hedefleyen savunma odaklı bir düzenlemedir. Anlaşma üçüncü bir ülkeyi ya da bloğu hedef almamakta; savunma sanayii iş birliğini, askeri eğitimleri, teknoloji paylaşımını ve bölgesel istikrarı güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Kamuoyunun, asılsız iddialara ve manipülatif paylaşımlara itibar etmemesi önemle rica olunur."

Yapılan aramada araçta 5 kilo 856 gram altın ile bandrolsüz 281 bin 400 adet sigara bulundu.

• BULGAR POLİSİ 500 BİN EUROLUK KAÇAK ÜRÜNLERE EL KOYDU

Bulgar gümrük ve sınır polisi ekipleri, ele geçirilen kaçak ürünlere el koyarken olayla ilgili soruşturma başlattı. Bulgaristan Sınır Ajansı, altın ve sigaraların toplam piyasa değerinin 500 bin euronun üzerinde olduğunu açıkladı.

Yetkililer, kaçakçılıkla mücadele kapsamında Kapitan Andreevo Sınır Kapısı'nda denetimlerin aralıksız devam ettiğini bildirdi.

Alevleri fark eden sürücü, aracı emniyet şeridine çekerek durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirdi.

• LÜKS ARAÇ KÜLE DÖNDÜ

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen itfaiye ekipleri, otomobili saran alevlere tazyikli suyla müdahale ederek yangını söndürdü.

Yangın sonucu araç tamamen kullanılamaz hale gelirken, olayda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı.

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

Büyük bölümü, Beşar Esad'ın devrilmesi öncesi iç savaş sürecinde ortaya çıkan 130 farklı silahlı oluşumun tasfiye edilerek düzenli bir ordu kurulması için çalışma sürdürülüyor.

• SMO KÖKENLİ İSİM HAKKINDA KRİZ İDDİASI

Suriye ordusunun yeniden oluşturulması sürecinde bazı tartışmaların yaşandığına dair iddialar gündeme geldi.

İç savaş döneminde, eski adıyla Özgür Suriye Ordusu olan Suriye Milli Ordusu (SMO) bünyesindeki Sultan Süleyman Şah Tümeni'nin liderliğini yapan, "Ebu Amşa" diye de tanınan Muhammed El-Casim, Hama kentinde bulunan 62. Tümen Komutanlığı görevinden alınarak merkezde görevlendirildi.

El-Casim, Merkez Bölge İdari İşler Kolordusu Komutan Yardımcılığı görevine getirildi.

Bu görevlendirmenin Esad'ın devrilmesi için güçbirliği yapan gruplar arasında rahatsızlığa neden olduğu iddia edildi.

• TÜRK VATANDAŞI OSMANİYELİ GENERAL ATANDI

El-Casim'in yerine 62. Tümen'in komutanlığına ise Türk vatandaşı olan ve Esad'ın devrilmesinin ardından Suriye vatandaşlığı da alan Tuğgeneral Ömer Muhammed Çiftçi getirildi.

1980 yılında Osmaniye'de doğan Ömer Muhammed Çiftçi, Esad'a karşı savaşmak üzere 2012'de Suriye'ye gitti.

"Muhtar Turki" namıyla bilinen Çiftçi, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'ya yakın bir isim olarak biliniyor.

Daha önce Halep'te askeri emirlik, ardından Şam kırsalındaki 70. Tümen'in komutanlığını yapan Çiftçi, 2024'te Şam'ın düşmesini sağlayan askeri operasyonun planlanmasında önemli rol oynadığı belirtiliyor. Çiftçi, aynı süreçte tuğgeneralliğe yükseltilmişti.

• SURİYE TÜRKMENLERİNDEN BAHÇELİ'YE ZİYARET

Suriye Türkmen Heyeti, son gelişmelerin ardından Ankara'da MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'yi ziyaret etti.

Ziyaretin, Suriye'deki tartışmaların ve Bahçeli'nin Osmaniyeli hemşerisi Çiftçi'nin 62. Tümen Komutanlığına atanmasının ardından yapılması dikkat çekti.

• 'ANLAŞMANIN KENDİLERİNE GÜVENLİK GETİRMEYECEĞİNİ BİLMELİDİR'

Üç ülke arasında varılan mutabakatın Riyad yönetimine beklenen korumayı sağlamayacağını belirterek anlaşmaya tepki gösteren Rızai, "Suudiler, Türkiye ve Pakistan ile yapılan kâğıt üzerindeki bir anlaşmanın kendilerine güvenlik getirmeyeceğini bilmelidir." dedi.

• 'GÜVENLİK DİLENMEK ZORUNDA KALMAMAK İÇİN POLİTİKALARINIZI DÜZELTİN'

Geçmişte Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile kurulan ilişkilere atıfta bulunarak Suudi Arabistan'ın dış politikasını eleştiren Rızai, şunları kaydetti:

"Tıpkı yıllarca Amerikalılara tek taraflı kaynak aktarmanın, sağmal inek muamelesi görmenin güvenlik getirmediği gibi. Başkalarından güvenlik dilenmek zorunda kalmamak için politikalarınızı düzeltin."

• SUUDİ ARABİSTAN, TÜRKİYE VE PAKİSTAN ARASINDA İMZALANAN "MEKKE ANLAŞMASI"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan Mekke Anlaşması, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı işbirliği niteliği taşıyor.

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Mekke Anlaşması, artan bölgesel ve uluslararası güvenlik tehditlerine karşı ortak mücadele zemini oluşturmak amacıyla bölgesel sahiplenme ilkesi doğrultusunda yürütülen uzun soluklu diplomatik çalışmaların somut sonucu olarak görülüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.

Herhangi bir ittifak veya anlaşmadan kopuş anlamına gelmeyen Mekke Anlaşması, mevcut müttefiklik ilişkilerini tamamlayarak bölgesel güvenliği güçlendiriyor ve diğer bölge ülkelerinin katılımına açık bir işbirliği zemini oluşturuyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki köklü kardeşlik bağlarını pekiştiren, kendi savunmalarının yanı sıra bölgesel ve küresel güvenliğe katkı sağlayacak bir anlaşma niteliği taşıyor.

• Sahte İş İlanlarıyla Sinsi Ağ

Tahran yönetiminin, İsrail vatandaşlarını kendi devletleri aleyhine kullanmak için son derece sinsi bir yöntem izlediği ortaya çıktı. Şin-Bet tarafından hazırlanan güvenlik raporlarına göre; İranlı ajanlar, sosyal medya platformlarında sahte profiller oluşturarak kendilerini "işe alım uzmanı", "danışmanlık şirketi" veya "istihdam servisi" gibi gösteriyor.

Cazip kazanç vaatleriyle ve oldukça profesyonel hazırlanan bu sahte iş ilanları, ekonomik arayış içindeki İsraillileri hedef alıyor. Sosyal medyadaki bu sahte yüzler üzerinden temas kurulan kişilere, yavaş yavaş ve fark ettirmeden devlet aleyhine faaliyetler yaptırılıyor.

• Görevler Gündelik, Hedef İstihbarat

İlk etapta oldukça sıradan ve tehlikesiz görünen görevlerle başlayan süreç, zamanla derin bir istihbarat toplamaya dönüşüyor. Ağlarına düşürdükleri kişilerden istenen ilk talepler genellikle şunlar oluyor:

Belirli kamu binalarının çevresini fotoğraflamak.

Kalabalık caddeleri veya parkları videoya çekmek.

Füze düşen veya saldırıya uğrayan bölgelerin güncel durumunu belgelemek.

İsrail güvenlik kurumları, sıradan gibi görünen bu görsel verilerin, aslında İran'ın hedef bankası ve istihbarat havuzu oluşturması için kritik bir zemin hazırladığına dikkat çekiyor.

• Gizlilik İçin Bitcoin ile Ödeme

Operasyonun en dikkat çekici ayaklarından biri de para trafiğinin gizliliği. İran istihbaratının, kimliklerini ifşa etmemek ve uluslararası para transferi izlemelerine takılmamak adına kripto ekosistemini aktif olarak kullandığı belirlendi.

Raporda, ajanların verdikleri bu "işler" karşılığındaki ödemeleri tamamen Bitcoin ve benzeri kripto varlıklar üzerinden gerçekleştirdiği vurgulandı. Bu şifreli ödeme yöntemi sayesinde İranlı yetkililer, devşirdikleri İsraillilerle fiziki hiçbir temas kurmadan nakit akışını güvenli bir şekilde sağlayabiliyor.

Uzmanlar, Şin-Bet'in vatandaşlarına yönelik yaptığı bu acil uyarının, cephedeki sıcak çatışmaların ötesinde, sessiz ve derinden ilerleyen sanal savaşın geldiği tehlikeli boyutu kanıtladığını belirtiyor.

Ülkeler bir yandan sıcak havayla mücadele ederken orman yangınları başladı.

İspanya, orman yangınlarından en çok etkilenen ülkelerin başında geldi.

• 50 BİN HEKTAR ALAN KÜLE DÖNDÜ

Temmuz 2026'da İspanya'yı etkisi altına alan yangınlar, yüz binlerce kişinin tahliye edilmesine ve yüzlerce evin kullanılamaz hale gelmesine yol açtı.

İspanyol yetkililer, Avila eyaletindeki yangının, yaklaşık 50 bin hektarlık alanı yakarak ülke tarihinde kaydedilen en büyük orman yangını olduğunu açıkladı.

• NEW YORK BÜYÜKLÜĞÜNDE ALAN YOK OLDU

Yangın, 24 Temmuz itibarıyla çevre eyaletlerdeki odaklarla birleşerek toplam 77 bin hektarlık alana yayıldı.

Küle dönen bu alanın New York şehri büyüklüğüne ulaştığı bildirildi.

• UYDU TARAFINDAN GÖRÜNTÜLENDİ

NASA'nın Landsat 9 uydusu tarafından kaydedilen görüntüler; bölgedeki barajların çevresinin, yerleşim yerlerinin, kamp alanlarının ve tesislerin ağır hasar gördüğünü ortaya koydu.

Ankara istikametine giden Habip A. idaresindeki 37 ACG 522 plakalı otomobil, tünel içinde henüz belirlenemeyen nedenle yanmaya başladı.

• 4 KİŞİ YARALANDI

Haber verilmesi üzerine bölgeye itfaiye, sağlık, AFAD ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Yangın nedeniyle yolun Ankara yönüne ulaşım sağlanamazken, itfaiye görevlileri yangını söndürmek için çalışma başlattı.

Dumandan etkilenen 4 kişiye ise ambulansta müdahale edildi.

Kulüpten yapılan yazılı açıklamada, haberlerin kamuoyunu yanıltmaya yönelik, kulübün ve futbolcunun itibarını zedeleyici nitelikte olduğu belirtilerek, gerçek dışı haber ve paylaşımlara itibar edilmemesi istendi.

TRABZONSPOR'UN AÇIKLAMASI
Açıklamada, asılsız iddiaları ortaya atan, yayımlayan ve kamuoyuna servis eden kişi ve kuruluşlar hakkında gerekli hukuki işlemlerin başlatıldığı vurgulanarak "Trabzonspor Kulübü olarak kulübümüzün ve futbolcularımızın itibarına yönelik gerçek dışı yayınlarla ilgili hukuki haklarımızı sonuna kadar kullanacağımızı kamuoyunun bilgisine sunarız." ifadelerine yer verildi.

TÖREN DÜZENLENDİ
Trabzonspor yeni transferi Muhammed Salah, Şenol Güneş Spor Kompleksi'ndeki statta muhteşem bir törenle yaklaşık 30 bin taraftar önünde 2 yıllık sözleşmeye imza attı.

"Allah Allah Allah, Muhammed Salah" sloganları eşliğinde Kulüp Başkanı Ertuğrul Doğan ile birlikte taraftarının karşısına çıkan Mısırlı yıldız futbolcu, tribünlere tek tek dolaşarak taraftarları selamladı.

Salah, üzerindeki 10 numaralı bordo-mavili forma ile taraftarın sevgi gösterilerine karşılık vermeye çalışırken, taraftara da 3'lü çektirdi.

İki taraf arasında barış görüşmelerinin olumsuz geçmesi küresel çapta bir belirsizlik yarattı.

Belirsizlikler devam ederken ABD Başkanı Donald Trump'tan önemli açıklamalar geldi.

Donald Trump, Punchbowl News'in sunduğu "Fly Out Day" programına katılım sağladı.

Trump, burada dünya ve ABD gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

BENZİN FİYATLARI ARTACAK MI?
Benzin fiyatlarının tekrar yükselip yükselmeyeceğine ilişkin soruyu yanıtlayan Donald Trump, fiyatların ancak İran'a yönelik yeni saldırı düzenlenmesi durumunda yeniden artabileceğini aksi halde düşmesini beklediğini söyledi.

"BİZİMLE ANLAŞMA YAPMAK İSTİYORLAR"
İran'ın yeni bir saldırıyla karşı karşıya kalmak istemediğini ve bu nedenle anlaşmaya yanaştığını savunan Trump, "(İran) Bizimle anlaşma yapmak istiyorlar. Bizim onları vurmamızı istemiyorlar." ifadelerini kullandı.

"BU ÜLKEDE SEÇİMLER HEP BİR KARMAŞA İÇİNDE"
ABD Başkanı, ülkedeki seçimlerin sorunlu olduğunu dile getirerek, "⁠Bu ülkede seçimler hep bir karmaşa içinde, bu 2020'de ve başka zamanlarda kanıtlandı." değerlendirmesinde bulundu.

ABD SEÇİMLERİNE YÖNELİK SERT ELEŞTİRİ
ABD'deki bazı eyaletlerin, seçimlerin düzenlenmesi konusunda üçüncü dünya ülkeleri gibi olduğunu ileri süren ABD Başkanı Trump, seçimlerde vatandaşlık belgesi gösterilmesini öngören "SAVE America Act" düzenlemesinin bu nedenle önemli olduğunu savundu.

ARA SEÇİMLER
Trump, kasım ayındaki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin hem Temsilciler Meclisi hem de Senatoda başarılı olacağını belirterek, "(Ara seçimleri) Kazanacağımızı düşünüyorum." dedi.

Donald Trump, Çin ile rekabete ilişkin, "Çin'in bizi geçmesine izin veremeyiz." dedi.

KRİPTO PARA
Kripto para konusunda ABD'nin "hakim durumda" olduğunu savunan ABD Başkanı, "Çin'in kripto dünyasını ele geçirmesini istemiyoruz. Çin'in yapay zeka ve kripto alanında galip gelmesini istemiyorum. Kripto, çok önemli bir konu." diye konuştu.

"ÇİN'İN YA DA JAPONYA'NIN BU ALANA HAKİM OLMASINA İZİN VEREMEYİZ"
Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın "birdenbire" kripto paralara ilgi duyduğunu belirten Donald Trump, "Ama ben bunu çok basit bir nedenden dolayı yapıyorum. Çin'in ya da Japonya'nın bu alana hakim olmasına izin veremeyiz." ifadelerini kullandı.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in birkaç hafta içinde ABD'yi ziyaret edeceğini, yapacakları görüşmede yapay zeka ve veri merkezleri konularını gündeme getireceğini söyledi.

BİRİNE SALDIRI HERKESE YAPILAN SALDIRI GİBİ OLACAK

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Mekke Anlaşması, artan bölgesel ve uluslararası güvenlik tehditlerine karşı ortak mücadele zemini oluşturmak amacıyla bölgesel sahiplenme ilkesi doğrultusunda yürütülen uzun soluklu diplomatik çalışmaların somut sonucu olarak görülüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.

Herhangi bir ittifak veya anlaşmadan kopuş anlamına gelmeyen Mekke Anlaşması, mevcut müttefiklik ilişkilerini tamamlayarak bölgesel güvenliği güçlendiriyor ve diğer bölge ülkelerinin katılımına açık bir işbirliği zemini oluşturuyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki köklü kardeşlik bağlarını pekiştiren, kendi savunmalarının yanı sıra bölgesel ve küresel güvenliğe katkı sağlayacak bir anlaşma niteliği taşıyor.

Anlaşma, "bölgede barışın, huzurun ve güvenliğin destekleyici unsuru" olarak değerlendiriliyor.

"Türkiye'nin NATO üyeliği ile bölgesel ortaklıklarının birbirinin alternatifi olmadığını, güvenlik yükünün paylaşılmasını sağlayan tamamlayıcı yapılar" olduğunu belirten yetkililer, "Bu anlaşma saldırgan bir askeri cephe, çevreleme girişimi veya saldırı planlaması değil, bölgesel istikrarı sağlamaya yönelik Terörsüz Bölge hedefine de katkı sağlayacak bir adım" değerlendirmesinde bulundu.

"Mekke Anlaşması'nın, hiçbir ülkeyi hedeflemediğini, mevcut diyalog kanallarını kapatmadığını" vurgulayan yetkililer, anlaşmanın, taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı tümüne yapılmış sayarak Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesi uyarınca ortak savunma, meşru müdafaa ve karşılıklı güvenlik taahhüdünü teyit ettiğini bildirdi.

Yetkililer, bu anlaşmanın, yalnızca üç imzacı devletin birbirlerinin savunmasını destekleme taahhüdüyle değil, aynı zamanda savunma sanayi işbirliğini ve birlikte çalışabilirliği artırma taahhütleriyle de tamamen savunma niteliğinde olduğunu dile getirdi.

Türkiye açısından bakıldığında, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın, bölge ve İslam dünyası için her anlamda tarihi nitelikte olduğu yorumunu yapan yetkililer, "bölgedeki güvenlik mimarisinin Mekke Anlaşması ile yeniden dizayn edildiği" değerlendirmesini yaptı.

Anlaşmayla Türkiye'nin başka çatışmalara sürüklenmediğini, bölgesel etkisini ve tecrübesini bölgenin güçlü aktörleriyle birleştirdiğini belirten yetkililer, "Türkiye değişen ve karmaşıklaşan uluslararası güvenlik ortamında işbirliği seçeneklerini çeşitlendiren bir düzenlemeye imza atmıştır. Türkiye'nin Mekke Anlaşması'na imza atması, küresel deniz ticaret yollarının güvenliğini güçlendirerek ihracata, enerji tedarikine ve ekonomik istikrara katkı sağlayacaktır. Anlaşmaya katılım, Türk askerinin her bölgesel krize gönderileceği anlamına gelmemektedir. Kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararları anayasal düzen ile ulusal karar mekanizmaları çerçevesinde alınacaktır." ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın, Türkiye'nin uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerine zarar vermediğini vurgulayan yetkililer, şunları kaydetti:

"Anadolu'dan Hicaz'a, İslamabad'dan Riyad'a uzanan kardeşlik hattı, ortak değerlerin ve zor zamanlarda birbirinin yanında duran milletlerin iradesini temsil etmektedir. Mekke Anlaşması Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki işbirliği, tarihi bir sorumluluğun günümüzdeki stratejik karşılığıdır. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler yalnızca devletler arası çıkarlara değil, ortak tarih, inanç, kardeşlik ve dayanışma bağlarına dayanmaktadır."

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze Şeridi'nin farklı noktalarını hedef alıyor.

• BİR KEZ DAHA CAMİYİ VURDULAR

Son olarak Yarmouk Mahallesi'nde bulunan Muttakin Cami ve çevresindeki binalara hava saldırısı düzenlendi.

Saldırının ardından bölgeden yoğun alev ve dumanlar yükseldi.

İstanbul Boğazı'nın turkuaz renge bürünen hali görüntülendi.

Öte yandan gezici radar araçlarının konum bilgileri paylaşılmazken, bu araçların yol kenarında ekip otosu şeklinde denetim yaptığı belirtildi.

Yetkililer, sürücülerin radar noktalarını takip etmek yerine hız kurallarına uyarak güvenli seyahat etmeleri gerektiğini vurguladı.

ABD-İsrail, İran arasındaki üçgen Orta Doğu'yu gittikçe ısıtırken, İran da savaşın ilk gününde belirttiği misilleme saldırılarını sürdürüyor.

İran, misilleme saldırılarıyla İsrail'e peş peşe füze yolladı.

• DEMİR KUBBE FÜZELERİ ETKİSİZ HALE GETİREMEDİ

İran'ın misillemeleri sonrası peş peşe İsrail'e gönderilen füzeler, Tel Aviv'de büyük bir hasara neden oldu.

• DOĞRUDAN İSABET ETTİ

ABD ve İsrail’in ortak saldırısının ardından İran’ın misilleme olarak gerçekleştirdiği saldırıda, Büyük Tel Aviv olarak bilinen Gush Dan bölgesindeki iki binaya doğrudan isabet eden füze, çevredeki bina ve araçlarda ağır hasara yol açtı.

• ENKAZ KALDIRMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Ekipler, Tel Aviv’de füzenin düştüğü noktada inceleme ve enkaz kaldırma çalışmalarını sürdürüyor.

B-2 uçaklarının kalkış ve havada uçuş görüntülerinin de yer aldığı açıklamada, "Dün gece, 1 tonluk bombalarla donatılmış B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran'ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu." bilgisi yer aldı.

ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan "B-2 Spirit", ABD merkezli Northrop Grumman firması tarafından üretiliyor.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da yapan B-2, özellikle yoğun hava savunmalarını delmek için tasarlanmış "uçan kanat" tasarımına sahip bombardıman uçağı olarak biliniyor.

İki kişilik mürettebatla görev yapan uçak, süpersonik hızlara ulaşmasa da yüksek irtifa ve uzun menzil kapasitesiyle öne çıkıyor.

• B-2 bombardıman uçakları İran'ı daha önce de vurdu

ABD'nin Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ı hedef almasının ardından, İsrail Başbakanlık Ofisinin paylaştığı yapay zeka destekli videoda söz konusu saldırılara gönderme yapılarak B-2'nin kokpitinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tasvir edildi.

İsrail'e geçen yıl İran'a yönelik saldırılarında destek veren ABD, 22 Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran 2025'te İran ve İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurdu.

ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının ardından Trump, 25 Haziran 2025'te sosyal medya hesabından B-2 bombardıman uçaklarının videosunu paylaştı.

Paylaşımda, B-2 bombardıman uçaklarının çeşitli görüntülerine yer verilirken arka planda Vince Vance ve The Valiants'ın 1980'de çıkardığı "İran'ı bombala" şarkısı çaldı.

Şarkıda, "İran'ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran'ı bombala. Ülkemiz bir hisse kapıldı. Gerçekten zirveye ulaştı öfke, İran'ı bombala." sözlerinin yanı sıra "(İran lideri Ali Hamaney) Ayetullah'a söyleyin, 'Seni tabuta koyacağız!'" gibi ifadeler yer aldı.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise sosyal medya hesabından, İsrail ile İran arasında ateşkesin sağlanmasının altıncı ayında, Aralık 2025'te, "Zafer turumuzda altı ay" ifadesini kullanarak yapay zeka ile oluşturulmuş bir video paylaştı.

Animasyonda, Haziran 2025'te ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırı düzenlediği B-2 bombardıman uçağı yer aldı ve uçağın kokpitinde ise Trump, Netanyahu'nun yardımcı pilotu olarak tasvir edildi.

• 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor

ABD Hava Kuvvetlerinin resmi verilerine göre, "B-2 Spirit" hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü stratejik bombardıman uçakları arasında yer alıyor.

B-2 Spirit, 4 General Electric F118-GE-100 turbofan motorla donatılmış bulunuyor.

Yaklaşık 52 metre kanat açıklığına, 21 metre uzunluğa ve 5 metre yüksekliğe sahip B-2'nin azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilograma ulaşıyor.

Ayrıca, iki kişilik mürettebatla görev yapan uçak yaklaşık 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor ve kıtalararası menzile sahip bulunuyor.

Firmanın verilerine göre, her ne kadar "B-2 Spirit" 18 bin kilograma kadar yük taşıyabilse de ABD Hava Kuvvetleri, bu uçakların yaklaşık 27 bin 200 kilogram ağırlığına denk gelen iki "GBU-57 A/B" bombası ile başarılı şekilde test edildiğini belirtiyor.

• Düşük görünürlük kapasitesine sahip

ABD'nin bombardıman uçağı modernizasyon programının en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendirilen B-2, kısa sürede dünyanın herhangi bir noktasına ulaşarak yoğun şekilde korunan hedeflere saldırı düzenleyebilme kapasitesiyle öne çıkıyor.

Radar izini minimize eden "stealth" teknolojisi sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilen uçak, özellikle yüksek koruma altındaki stratejik hedeflere yönelik operasyonlarda kullanılıyor.

Uçağın hava savunma sistemlerini aşabilme ve etkili misilleme kapasitesi, B-2'ye yalnızca operasyonel üstünlük kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda güçlü bir caydırıcılık ve muharebe gücü sağlıyor.

Düşük görünürlük teknolojilerini yüksek aerodinamik verimlilik ve geniş mühimmat kapasitesiyle birlikte barındıran uçak, yakıt ikmali yapılmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşabiliyor.

Söz konusu özellikler yüksek irtifalarda daha fazla hareket özgürlüğü sağlayarak uçağın menzilini artırıyor ve sensörleri için daha iyi bir görüş alanı sunuyor.

B-2'nin tespit edilmesini, izlemesini ve etkisiz hale getirmesini zorlaştıran düşük görünürlük kapasitesi, kızılötesi, akustik, elektromanyetik, görsel ve radar izlerinin azaltılmasına dayanıyor.

Öte yandan uçağın yapımında kullanılan kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve kanat tasarımı, uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

• İlk uçuşunu 1989'da gerçekleştirdi

B-2 Spirit, ilk kez 22 Kasım 1988'de ABD'nin California eyaletine bağlı Palmdale kentindeki Hava Kuvvetleri 42. Tesiste hangardan çıkarılarak kamuoyuna tanıtıldı.

İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da gerçekleştiren uçak, California'daki Edwards Hava Üssü'nde görev yapan B-2 Birleşik Test Gücü tarafından yürütülen kapsamlı test sürecinden geçti.

"Spirit of Missouri" adı verilen ilk uçak 17 Aralık 1993'te teslim edilirken, B-2 Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaştı.

Missouri eyaletindeki Whiteman Hava Üssü, B-2'nin ana operasyonel üssü olarak faaliyet gösterirken, uçağın bakım ve lojistik desteği ise Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü bünyesinde bulunan Oklahoma City Hava Lojistik Merkezi tarafından sağlanıyor.

• Büyük operasyonlarda rol aldı

B-2'ler ABD tarafından sadece İran'da değil, daha önce Kosova, Afganistan ve Irak'ta da kullanıldı.

B-2'nin muharebe kabiliyeti ilk kez 1999'da Kosova'da Müttefik Kuvvetler Operasyonu sırasında test edildi.

Missouri'deki Whiteman Hava Üssü'nden kalkarak Kosova'ya kesintisiz uçuş gerçekleştiren B-2'ler, harekatın ilk sekiz haftasında Sırbistan'daki hedeflerin yaklaşık yüzde 33'ünün vurulmasında rol oynadı.

Ayrıca, 2001'de Afganistan'a yönelik Kalıcı Özgürlük Operasyonu kapsamında en uzun menzilli görevlerinden birini gerçekleştiren B-2, 2003'teki Irak operasyonunda da görev aldı.

ABD'nin 2003'teki Irak'a müdahalesinde "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" çerçevesinde hem ileri konuşlu üslerden hem de Whiteman'dan sorti yapan B-2'ler, toplamda yaklaşık 680 ton mühimmat kullandı.

Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaşan B-2, Aralık 2003'te tam operasyonel kabiliyet seviyesine erişti ve 2009 yılında ise uçağın sorumluluğu, ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki Küresel Taarruz Komutanlığına devredildi.