banner5

28.04.2019, 09:10

“Saz ve Söz Meclisi”

Türkân Alvan ile M. Hakan Alvan’ın, Şiir ve Musiki Medeniyetimiz alt başlığını taşıyan, Saz ve Söz Meclisi adlı kitabı (Şule Yayınları, İstanbul 2016), okurlarıma duyurmada geciktiğim önemli kitaplardan biridir.

Oysa ki musiki, hepimizin kaçınılmaz önceliğidir; sanatın hangi dalına mahsus bir kitap okuyor olursak olalım, musiki mutlaka bir yerinden konuya dahil oluverir; ilgi sınırımızı sanattan hayata doğru genişlettiğimizde ise zaten en ihatalı anlamlarıyla ses, söz ve kültürden müteşekkil olan o yapıda, dördüncü bir şeyin yer almadığını görür ve bu sonuca teslim oluruz.

Ezan sesiyle başlayan bir dünya algısında, başka bir tercih söz konusu olabilir mi? Hem, kulağın gözden önce aşka düştüğünü, sesin ve sözün Rab katından eriştiğini, işitme ve itaatın / teklifin ve kabulün bunların içinde gerçekleştiğini, öğrenme gayretinin onlarda bitip tükenmeyen bir meşke tabi bulunduğunu, mimarinin donmuş bir musiki olduğunu.. bilen için başka bir tercih neden gereksin?

Alvanlar’ın Saz ve Söz Meclisi’i ses, söz ve kültür terimleri esasında, büyük bir şerh gibidir.

Farklı Açılardan Kalsik Türk Şiiri ve Musikisine Bakışlar; Güfteden Besteye; Beste Hikayeleri ile Şiir ve Musiki Şaheserlerinden Bazı Dinleti Tavsiyelerimiz başlığı altında dört ana bölümden oluşan Saz ve Söz Meclisi, din ve musiki ilişkisinden başlayıp, saraylardan, köşklerden, konaklardan, kahvehânelerden, meyhânelerden, ilgili cemiyetlerden geçerek, tasavvuf / aşk ehliyle şarilerin ve yazarların dilinden geçerek hikayeleriyle birlikte güftelere erişmekte, kulağın terbiyesine de yönelik olan tavsiyelerle tamamlanmaktadır.

“Akademik endişeyle” hazırlandığı belirtilen ancak zengin içeriğiyle akademik korseyi patlatan Saz ve Söz Meclisi, şu üç amaçla hazırlanmış:

a.Disiplinler arası bir yaklaşımla (interdiciplinary); klasik Türk şiiri ve musikisiyle ilgilenen akademik çevreleri biribirine yaklaştırmak ve farklı perspektiften kendi sahalarına bakmalarını sağlamak; en önemlisi onlara klasik şiirimizi ve musikimizi dinleme alışkanlığı kazanırabilmek...,

b.S. Nüzhet Ergun ve İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın eserlerinde adı geçen önemli sanatkarları yeniden gündeme getirmek ve gençlerle tanıştırmak... Yine Yahya Kemal’in ‘Kökü mâzide bir âti” düsturundan hareketle, yakın tarihimizin ve günümüzün musikişinaslarını, güftekârlarını, icracılarını, Karagöz ustalarını, mevlidhânlarını, mersiyehânlarını kaydederek, tarihe not düşmek...,

c.Ülkemizde edebiyat ve ilahiyat fakültelerinde Edebiyat ve Musiki dersinin seçmeli olarak yaygınlaştırılmasına vesile olmak ve klasik şiir ve musikimizden, türkülerimizden, ilahilerimizden giderek uzaklaşan gençlerimizi zevk-i selîm sahibi olmaya özendirmek...

Saz ve Söz Meclisi’nin zikrettiğimiz hususlarda gereğince bilgilenmek için okunmasının elzemliğini belirtip, Türkân Alvan ile M. Hakan Alvan’a güzel emeklerinden dolayı teşekkür ederek, madem musiki üzreyiz, şu üç güzel güfte ile tamamlayalım yazımızı:

Güftesi Ahmed Paşa’ya, bestesi Münir Nureddin Selçuk’a ait, Rast şarkı:

Gül yüzünde göreli zülf-i semen-sây gönlüm

Karasevdâya yeler bî-ser ü bî-pây gönül

Demedim mi sana dolaşma ana hay gönül

Vay gönül vay gönül vay gönül eyvay gönül

Bizi hâk etti hevâ yoluna sevdâ n’idelim

Pâymâl eyledi ol zülfü semen-sâ n’idelim

Kul edinmez ki güzeller bizi illâ n’idelim

Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

Güftesi Necip Fazıl’a, bestesi Sadun Aksüt’e ait, Acem-Kürdî şarkı:

Akşamı getiren sesleri dinle

Dinle de gönlümü alıver gitsin

Saçlarımdan tutup kor gözlerinle

Yaşlı gözlerime dalıver gitsin

Ümidim yılların seline düştü

Saçının en titrek teline düştü

Kuru yaprak gibi eline düştü

İstersen rüzgara salıver gitsin

Güftesi Hacı Bayram Veli hazretlerine, bestesi Mevlevî muhibbi Neyzen Süleyman Erguner’e ait, Uşşâk ilahi:

N’oldu bu gönlüm n’oldu bu gönlüm

Derd ü gamınla doldu bu gönlüm

Yandı bu gönlüm yandı bu gönlüm

Yanmada derman buldu bu gönlüm

Gerçi ki yandı gerçeğe yandı

Rengine aşkın cümle boyandı

Kendinde buldu kendinde buldu

Matlabını hoş buldu bu gönlüm

Bayramî imdi bayramı imdi

Bayram edersin yâr ile şimdi

Hamd ü senâlar hamd ü senâlar

Yâr ile bayram kıldı bu gönlüm

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:38
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12