banner5

26.12.2020, 21:53

Şeyh Muhyiddin’den seçilmiş sözler

Maurice Merleau-Ponty, en önemli çalışması olan Algının Fenomenolojisi’nde, anlamaya mahkum oluşumuzu dünyalılığımıza bağlayarak, dünya hayatı ve dolayısıyla tarihi içinde adlandıramadığımız bir şeyi yapma ve söyleme imkanına erişemeyeceğimizi belirtir.

Ona göre, fenomenolojik dünya, önceki varlığın açığa vurulması değil, varlığın bizzat kendisinin temellendirilmesidir ki, bu esasta dünyanın görülmesinin ve yeniden öğrenilmesinin aracı olan felsefe de, bu temellendirmede dünyanın kendi kendisinin ifşası olarak ancak fenomenoloji üzerinden gerçekleşebilir.

Şeyh Muhyiddin’in, (Ekrem Demirli çevirisiyle) Fütûhât-ı Mekkiyye’sinden yaptığımız seçmelerin on dördüncüsünü bu düşünceler eşliğinde sunmaktan maksadımız, onun İslam metafiziğini kurumlaştıran bir zat olduğunun sürekli olarak hatırda tutulmasını sağlamak içindir. Onun, tasavvuf/ tarikat sohbeti yapan bir zattan ibaret olmadığının; algı, dünya, hikmet, hakikat, hakikatlilik, gerçek, gerçekçilik, bilme, nispetler (fenomenler), görme ve tanımlama... gibi ontik terimleri, bunlara yüklediği dini içerikle İslam metafiziği içinde pür bir mütefekkir özeniyle yapılandırdığının gözden ırak tutulmaması gerekir ki, onun tefekküründen azami fayda elde edilebilsin.

Şeyh Muhyiddin diyor ki:

“Allah, aklın kendi başına algılayamayacağı bilgileri tebliğ etmesi için peygamberleri seçmiştir. Söz konusu bilgiler, Allah’ın Zatı ve O’na yaklaştırıcı ameller, terkler ve nispetlerle ilgilidir.” (FM, 7:189)

“Bildiğim, (...) bilinenin kendisindeki durumudur.” (FM, 7:278)

“Hiçbir şey kendi hakikatinin dışına çıkamaz.” (FM, 7:283)

“Hakikatler, kendi alanlarında akar. Her hakkın kendinde bir mutlaklığı vardır.” (FM, 8:13)

“Hikmet, özel bir bilineni bilmektir.” (FM, 8:31)

“Hikmetin öncesi, hakimdir. Öyleyse hikmet hükümrandır. Onun sonucu olan hükmün faili ve öznesi ise, hakim ve hakem’dir. Sayesinde atın kontrol edilmesini sağlayan gem de ‘hikmet’ diye isimlendirilmiştir. Öyleyse bu niteliğe sahip her bilgi hikmettir.” (FM, 8:31)

“Allah Alîm, sen âlimsin.” (FM, 8:73)

“Marifet bir hedef iken bilgi yolu bir kanıttır. Bilgi ilâhî bir nitelik iken, marifet var olana ait nefsânî ve Rabbânî bir niteliktir.” (FM, 8:153)

“Bilgi var iken amel yapmamak, amel yaparken bilgisiz olmaktan iyidir.” (FM, 8:310)

“Bilginin kendisi değil ilgisi yenilenir ve ortaya çıkar.” (FM, 9:20)

“Bilgi, kendine göre hakikatini yitirmez. O, her zatta kendi hakikatiyle ve kendisi olarak bulunur. (...) Bilgi, aslı üzere akledilir, mevcut değildir! (FM, 9:75)

“Bilgi, delilden meydana gelen bütün bilgilerdir. Çünkü bilgi(anlamındaki ilim), alâmet kelimesinden türetilmiştir. (FM, 9:194)

“Hakikat sırrı (...) bilginin bilinenin zatına ilave bir durum olmadığını bilmekten ibarettir.” (FM, 9:194)

“Herkes kendi zevkine göre ve hâlinde tercih ettiği şeye göre konuşur. Çünkü sûfîler bir şeyden söz ederken zevklerinin ve vecdlerinin verisini aşmazlar. Öyleyse onlar kesin bilgi sahibi ve dürüst kimselerdir. Onların bilgisine kuşku girmez. (Bilgisinin kaynağı düşünme olan ise, onlardan değildir. Düşünce bazen yanılır, bazen isabet eder. Fikriyle hareket eden insan, hâl ve zevk sahibi değildir.)” /FM, 9:313)

“Filozof’un anlamı, hikmeti seven demektir. Çünkü Yunanca’da ‘sofya’ hikmet demektir. Bir tanıma göre de ‘sevgi’ demektir. Öyleyse felsefe hikmeti sevmektir. Akıllı herkes hikmeti sever. Şu var ki ister filozof, ister Mu’tezile, ister Eş’arî olsun, ister başka bir akılcı ekolden olsun, akılcıların ilahiyat bahislerindeki hataları doğrularından daha çoktur. Binaenaleyh filozoflar, adları nedeniyle kınanmadılar, onlar metafizik bahislerinde yanıldıkları için kınanmışlardır. Onların bilgileri, peygamberlerin getirdikleri bilgilerle çelişmiştir. Bunun nedeni ise, nebilik ve risâletin kaynağı ve bunların neye dayandığı hakkındaki bozuk düşünceleriyle vermiş oldukları hükümlerdir. Fikre dayandıkları için işi karıştırmışlardır.” (FM, 9:314)

“Güçler (duyular) derece derecedir. (...) Her birisi Allah’ın kendisini yarattığı özelliğe göre (bir bilgi) verir. Duyma gücüne görme gücü tahkim edilseydi, onu imkansız sayardı. Aynı şey görme ile diğer güçler arasında geçerlidir. Akıl da güçlerden birisidir. Hatta o bütün güçlerden yardım alırken, onlara hiçbir şey vermez.” (FM, 3:315)

“Allah’a giden yol (...) kıyas ile öğrenilmez.” (FM, 9:354)

“Tesadüf bile olsa, sana bilgi verilmiştir.” (FM, 9:355)

“Düşünmenin konusu, güzel isimler (Esmâü’l-Hüsnâ) ve yaratılmışların isimleridir.” (9:407)

“İlk düşünce asla yalan söylemez.” (9:427)

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:38
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12