Golan Tepeleri'nin yaramazı İsrail, Trump ve Petrol

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bir süre önce Bakanlar Kurulunu işgal altındaki Golan Tepeleri'nde toplayarak "buranın sonsuza kadar İsrail'e ait kalacağı" yönünde açıklama yapması, İsrail ve Suriye'nin yanı sıra Lübnan ve Ürdün'le de sınır olan bölgenin, Tel Aviv yönetimi için neden bu kadar önemli olduğu sorusunu da gündeme getirdi.

Golan Tepeleri'nin yaramazı İsrail, Trump ve Petrol

Pazartesi günü öğleden sonra İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İsrail hükümetinin Tahran'dan İran'daki gizli bir nükleer füze programı hakkında 100.000'den fazla dosya ve belge aldığını açıkladı. Netanyahu, İran'ın nükleer silah programlarıyla ilgili bilgi saklayarak JCPOA’yı ihlal ettiğini kanıtlamak amacıyla bu bilgiyi sundu.

Netanyahu'nun konuşması sırasında petrol fiyatları değer kazandı. WTI Ham Petrol, Netanyahu’nun konuşmasına yaklaşık on dakika kala, 69,12 dolar seviyesine ulaştı. Konuşma sona erdikten bir saat sonra WTI petrol 68,45 dolara kadar geriledi. Bu tepki, Netanyahu'nun konuşmasına yönelik olarak piyasalardan geldi.

Petrol fiyatları Başkan Trump'ın 12 Mayıs'taki İran yaptırımı ile ilgili alacağı kararlar öncesi son haftalarda yükseliyor. Bazı analistler, petrol piyasasının zaten yaptırımların uygulanacağını dikkate aldığını ve Trump'un 12 Mayıs'ta yaptırımları yeniden yürürlüğe koymaya karar vermesi halinde fiyatların yükselmeye devam etmeyeceğini iddia ediyorlar. İran yaptırımının piyasalarda fiyatlandığına inanılıyor.

Ancak Netanyahu’nun konuşması ve petrol fiyatlarındaki ani artış, petrol piyasalarının İran’a karşı verilecek bir kararın etkisiyle henüz tam olarak fiyatlanmamış olduğunu gösteriyor. İran'a karşı yaptırımların yeniden başlaması, piyasadan günde 1 milyon varil petrolü çekebilir ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerginlikleri artırabilir. Böyle bir karar, ABD ile AB arasında bir gerilime neden olabilir. Netanyahu’nun konuşmasıyla birlikte petrol fiyatlarında meydana gelen artış, Trump’ın kararına bağlı olarak petrol fiyatlarında yükselişe yer olduğunu gösterdi.

Analistler, Netanyahu’nun konuşmasında vereceği mesajlar konusunda ikiye bölünmüş durumda. Konuşması, Trump yönetiminin yaptırımları yeniden yürürlüğe koyacağına da işaret edebilir. Bu durum Netanyahu'nun yorumları, yaptırımlara destek olur nitelikteydi. Öte yandan, Trump yönetiminin yaptırımları olduğu gibi bırakabileceğini düşünen analistler de mevcut. Belki de Netanyahu'nun sunumu, Trump yönetiminin tutumunu değiştirmesi için baskı yapabilir.

Petrol piyasalarının Trump'ın kararından etkilenmemesini sağlayacak tek ihtimal zamanlama olarak görülüyor. Cumhurbaşkanı, kararını ABD'de 12 Mayıs'ta açıkladığında vadeli piyasalar açılıncaya kadar petrol piyasasından bir tepki göremeyiz. Netanyahu’nun pazartesi öğleden sonrası sunumu sırasında gördüğümüz şekilde bir tepki imkansız olacak. Pazar gecesi ise tüccarların kararları yorumlamak için zamanı olacak ve haberlere hemen tepki göstermeyecek. Tabii ki, Başkan Trump, kararını 12 Mayıs'tan önce açıklamaya karar verebilir ve eğer Cuma günü piyasalar kapanmadan önce açıklarsa, petrol piyasasında sert hareketler görülebilir.

 

Birbiri için elzem olan ittifaklar

Rusya’nın İsrail’i düşman olarak görmediği doğru ama Moskova Suriye’de İsrail’in menfaatlerine İran’ın menfaatlerini tercih ederek stratejik bir karar verdi. Soçi’de Suriye’nin kaderi konuşulurken Suriye’nin en güçlü komşusu İsrail masada yoksa bu, İsrail’i zayıflatır. Bu zafiyeti yansıtan en tehlikeli olay, Trump’ın Suriye konusunda Putin’le anlaşması ve böylece Suriye’deki İran varlığının meşruiyet kazanmasıdır. İsrail’de sorumluluk sahibi hiçbir hükümet, üç Şii milis grubunun yanı sıra stratejik İran tesislerinin varlığını, İran’dan Lübnan’a uzanacak bir koridoru ve İran’ın Ürdün sınırına erişim kazanmasını kabul edemez.

Golan Tepeleri İsrail için neden önemli?


İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bir süre önce Bakanlar Kurulunu işgal altındaki Golan Tepeleri'nde toplayarak "buranın sonsuza kadar İsrail'e ait kalacağı" yönünde açıklama yapması, İsrail ve Suriye'nin yanı sıra Lübnan ve Ürdün'le de sınır olan bölgenin, Tel Aviv yönetimi için neden bu kadar önemli olduğu sorusunu da gündeme getirdi.

Netanyahu hükümetinin, 1967'den beri işgal altında tutulan Golan Tepelerin'de 17 Nisan'da yaptığı Bakanlar Kurulu toplantısına ve sonrasında buranın "sonsuza dek" kendilerinin kalacağı yönündeki açıklamaya, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) "Golan Tepeleri Suriye'nin ayrılmaz bir parçasıdır" şeklinde tepki gösterdi.

Uluslararası tepkinin devam ettiği söz konusu ifadelere, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinden de (BMGK) salı günü, "İsrail'in Golan Tepeleri'ndeki egemenlik iddiaları yok hükmündedir" açıklaması geldi.

İsrail'in Golan Tepeleri çıkışı, Suriye'de devam eden iç savaştan yararlanma hamlesi olarak değerlendirilirken, Netanyahu da bu konuda uluslararası destek arayışına girdi.

Golan Tepeleri İsrail için neden önemli?

Golan Tepeleri'ni İsrail için önemli kılan etkenlerin başında su kaynakları ve güvenlik geliyor. Golan Tepeleri, güvenlik açısından gözardı edilemeyecek kadar jeostratejik bir konumda ve zengin su yataklarına sahip. İsrail toplam su ihtiyacının üçte birini Şeria Nehri ve Golan Tepeleri'ndeki su kaynaklarından temin ediyor.

Uluslararası hukuka göre, Suriye toprağı olan ancak fiilen İsrail'in işgali altında bulunan Golan Tepeleri'nin bu iki ülke dışında Lübnan ve Ürdün'le de sınırı bulunuyor.

Yahudilere ait kutsal metinlerde birçok kez Golan bölgesine atıfta bulunulması da bölgeyi çoğu dindar Yahudi'nin gözünde kutsallaştırıyor.

Bu tür nedenlerle İsrail iç siyasetinde de önemli bir yer tutan Golan Tepeleri, İsrail tarafından "ülkelerinin vazgeçilmez bir parçası" olarak görülüyor.

Güncelleme Tarihi: 22 Mart 2019, 09:41
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner5