Sözlü edebiyat dönemi nedir? Özellikleri nelerdir?

Başlangıç tarihi bilinmemekle beraber, Köktürklere ait anıtların ortaya konduğu M.S. 6. yüzyıla kadar olduğu dönem sözlü edebiyat dönemi olarak kabul edilmektedir. Koşuk, Sagu, Sav gibi ürünlerin barındığı bu dönem hakkında çok fazla bilgiye ulaşılamamıştır. Peki Sözlü edebiyat dönemi nedir? Sözlü edebiyat döneminin özellikleri nelerdir? Sözlü edebiyat döneminin ürünleri nelerdir? Sözlü edebiyat dönemi hangi tarihe kadar devam eder? Sözlü edebiyat dönemi ne zaman başlamıştır? Sözlü edebiyat döne

Edebiyat 22.03.2021 - 21:01 22.03.2021 - 21:01

Sözlü edebiyat dönemi nedir? Sözlü edebiyat döneminin özellikleri nelerdir? Sözlü edebiyat döneminin ürünleri nelerdir? Sözlü edebiyat dönemi hangi tarihe kadar devam eder? Sözlü edebiyat dönemi ne zaman başlamıştır? Sözlü edebiyat döneminin şiir özellikleri nelerdir? 

Sözlü edebiyat dönemi nedir? 

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı, M.Ö. 4000'li 3000'li yıllardan başlayarak Türklerin İslamiyeti kabul ettiği XI. yüzyıl ortalarına kadar sürer. Bu uzun dönemin Köktürkler'e ait yazılı anıtların ortaya konduğu M.S. VI. yüzyıla kadar olan bölümü sözlü edebiyat dönemi olarak adlandırılır.

Bilindiği gibi söz yazıdan öncedir. Böyle olunca da yazılı edebiyat ürünlerinden önce, sözlü edebiyat ürünlerinin oluştuğu ortadadır. Bütün ulusların edebiyatında olduğu gibi Türklerin edebiyatında da sözlü edebiyatın doğuşu dinsel temellere dayanır. Sözlü edebiyat ürünleri, daha yazının bulunmadığı dönemlerde, dinsel törenlerde üretilmeye başlanmış, kuşaktan kuşağa aktarılarak yaşatılmıştır.

Edebiyat türleri içinde ilk doğan tür olan şiir, sözlü edebiyatın anlatımında önemli bir rol oynar. İslamiyet öncesi Türk edebiyatında da şiirin önemli bir yeri vardır.

İslâmiyet öncesindeki şiir, türüne göre; koşug, kojan, koşma, takşut, takmak, küg, şlok, padak, kavi, baş, başik, sagu adlarını alır.

 Sözlü edebiyat döneminin özellikleri nelerdir? 

1. Şiirler, "Kopuz" adı verilen sazla dile getirilmiştir.
2. Ölçü olarak ulusal ölçümüz olan "hece ölçüsü" kullanılmıştır.
3. Nazım birimi "dörtlük"tür.
4. Dönemine göre arı bir dili vardır.
5. Dizelere genel olarak yarım uyak hakimdir.
6. Daha çok doğa,aşk ve ölüm konuları işlenmiştir.
7. Bu döneme yönelik elimizdeki en eski kaynak Kaşgarlı Mahmut'un "Divan-ı Lügat-it Türk" adlı eseridir.

Sözlü edebiyat döneminin ürünleri nelerdir?

1. Koşuk: Sığır denilen sürek avlarında söylenen şirlerdir.Konusu daha çok doğa, aşk, şavaş ve yiğitliktir. Bu tür daha sonra halk edebiyatında koşma adıyla anılmıştır.
2. Sav: Dönemin özlü sözleridir.Bugünkü atasözlerinin ilk biçimi niteliğindedir.
3. Sagu: "Yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde ölen kişinin erdemlerini ve onun ölümünden duyulan hüznü dile getiren şiirlerdir.
4. Destan: Toplumu derinden etkileyen olaylar sonucunda halk arasında kendiliğinden oluşan uzun nazım türüdür.

Yorumlar

Gelişmelerden Haberdar Olun

@