Sırp birliklerinin, en az 8 bin 372 Boşnak sivili katlettiği soykırımın 31. yılı anma etkinlikleri kapsamında, bu yıl 22'ncisi düzenlenen "Barış Yürüyüşü"ne katılan 6 binden fazla kişi, Nezuk kasabasında bir araya geldi.
Temmuz 1995'te işlenen soykırım nedeniyle halk arasında "ölüm yolu" olarak bilinen orman yolunda 3 gün sürecek yürüyüş, katılımcıların, her gün ortalama 35 kilometre katederek 10 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'na ulaşmasıyla sona erecek.
Yürüyüşe katılanlar arasında o dönemde yolu kullanarak soykırımdan kurtulanlar da yer aldı. Yürüyüşte Bosna Hersek bayraklarının yanı sıra Boşnakların 1992-1995'teki savaş döneminde kullandıkları altın zambaklı bayraklar ile Türk ve Filistin bayrakları da taşındı.
- "Hayatta kalmayı ve varlığımızı sürdürmeyi başardık"
Travnik şehrinden gelen Ismet Selman, AA muhabirine herkesin en az bir defa bu yürüyüşe katılması gerektiğini belirterek, "Diğer insanlar nasıl hissediyor bilmiyorum ama benim için her seferinde daha da zor oluyor. Yine de gücüm yettiği sürece gelmeye devam edeceğim. Bunu unutturmamak bizim görevimiz. Başımıza gelenleri ve tekrar neler yaşanabileceğini hiçbir zaman aklımızdan çıkarmamalıyız." diye konuştu.
Selman, Filistin bayrağıyla yürüyeceğini dile getirerek, İsrail'in soykırımına uğrayan Filistinlilere bu şekilde destek verebildiğini söyledi.
Avusturya'dan gelen ve aslen Srebrenitsalı olan Amra Hashemi de eşi ve kızıyla yürüyüşe katıldığını ifade etti.
Çok sayıda akrabasını Srebrenitsa'daki soykırımda kaybettiğini anlatan Hashemi, "Henüz yaşadığım her şeyin tam anlamıyla farkında olduğumu sanmıyorum. Yolun belirli bir bölümünü geçtikten sonra bunun etkisini daha fazla hissedeceğimi düşünüyorum. Kızımla birlikte buraya gelebilmiş olmaktan gurur duyuyorum." dedi.
Hashemi'nin eşi Seyed Hashemi de Srebrenitsa hakkında çok sayıda hikaye dinlediğini ve insanların 31 sene önce neler yaşadığını anlamaya çalışacaklarını belirtti.
İsveç'ten gelen Srebrenitsalı Mirzet Omerovic de çok duygusal bir ortamda bulunduklarını dile getirdi.
Bosna Hersek'e destek verdiklerini kaydeden Omerovic, "Hayatta kalmayı ve varlığımızı sürdürmeyi başardık. Çok sayıda akrabamı kaybettim. Birlik olmalıyız, eğer bu yolda birlikte yürür, Bosna Hersek'i birlikte savunursak kimse bize zarar veremez." ifadesini kullandı.
Karadağ'ın Bar kentinden gelen 77 yaşındaki Mirsa Mehinagic ise 20'nci kez yürüyüşe katıldığını dile getirdi.
Mehinagic, "Bu benim için bir görev. Unutmamamız gerekiyor. Herkes en az bir kez buraya gelmeli ve insanların neler yaşadığını kendi benliğiyle hissetmeli. Yürüyüşte olduğumda sanki biri beni kovalıyormuş gibi hissediyorum. Sanki burada hepimize yeniden soykırım yapılacakmış gibi geliyor." şeklinde konuştu.
"Barış Yürüyüşü"ne çok sayıda çocuk da katılırken, organizasyonda Boşnakların ve Türklerin yanı sıra birçok ülkeden kişiler de yer aldı.
- Bu yıl 10 kurban defnedilecek
Srebrenitsa'nın 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilmesinin ardından Birleşmiş Milletler bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi.
Sırplar tarafından otobüs ve kamyonlara bindirilen Boşnaklardan 8 bin 372'si götürüldükleri ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda acımasızca katledildi. Katledilenlerin cesetleri, bulunmamaları amacıyla ülkedeki çeşitli toplu mezarlara gömüldü.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.
Potoçari Anıt Mezarlığı'nda şimdiye kadar 6 bin 772 kurban toprağa verilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklara defnedildi. Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden ve cenazesine ulaşılamayan 1000'den fazla kişi bulunuyor.
Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007'deki kararında, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinden (ICTY) gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşananları "soykırım" olarak nitelendirdi.
Srebrenitsa soykırımının 31'inci yılında, 11 Temmuz'da, kimlik tespiti yapılan ve ailelerinin onay verdiği 10 soykırım kurbanı daha Potoçari Anıt Mezarlığı'nda toprağa verilecek.