banner5

28.10.2018, 16:38

Sîreti Sûrette Görmek ya da bir yapbozu tamamlamak

Sosyal bilim çalışmalarını desteklemek maksadıyla 2006 yılında kurulan Meridyen Derneği, asıl popülerliğini kuruluşundan bir yıl sonra açtığı sonpeygamber.info adlı web portalıyla sağlamıştı.

Biraz da bu popülerleşmeye bağlı olarak, dernek bünyesinde 2009 yılında başlatılan Siyer araştırmaları ve atölye çalışmaları uzun soluklu ve en etkili faaliyete dönüştü. Keza, geçtiğimiz perşembe günü İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde üçüncüsü gerçekleştirilen Sîreti Sûrette Görmek adlı çalıştay da buna dahildi.

Meridyen Derneği, Fatih Sultan Mehmet, İstanbul Medeniyet, İstanbul ve Marmara üniversitelerinin işbirliğiyle gerçekleştirilen bu çalıştaylarda şimdiye kadar 1-Kurmaca Dünya’da Hz. Peygamberi Anlatmak, 2-Modern Şiirde Hz. Peygamberi Söylemek, 3-Siyer ve Görsel Sanatlar konuları masaya yatırıldı.

Fatih Andı’yı, bu üç çalıştayın asıl emektarı olarak zikretmezsek vebalini yükleniriz. Zamanımızın geçer akçesi popülerliğe, ünlenmeye hiç de uygun olmayan; izleyenlerinin değil gerçekten ilgililerinin bile iki haneli bir rakamı geçmediği, üstelik sîret – sûret - sanat üçlüsünü aynı anda konuşabileceklerin iki elin parmak sayısını aşmadığı bir çalıştaylar dizisini gerçekleştirmek ancak bir serdengeçti ile mümkün olabilirdi ki, işte Fatih Andı, her şeyden önce kendi nefsine galip gelmeyi, kendinden vermeyi zorunlu kılan bu zor işe talip oldu.

İşin zorluğu sadece zikrettiğimiz yönlerden de ibaret değildir. Sîret – sûret – sanat’ı içiçe konuşabilecek kavramsal ve dolayısıyla entelektüel bir zeminin (mutabakatın) bulunmayışı hepsinden daha önemlidir.

Diğer bir söyleyişle, ikincil kavramlar da bir yana Siret’ten ne anlaşıldığına, sûret(lendirmey)e neden ihtiyaç duyulduğuna, sanata neden başvurulması gerektiğine dair oluşmuş bir mutabakattan (üzerinde uzlaşılmış cevaplardan) bile yoksun olunduğu halde, adeta imkansızlık denizinde yol almaya çalışılmıştır.

Bu nedenle ancak ilk düşünülenlerin hemen yapılması dahi, başlı başına bir cesaret kesbetmiştir ki, bulmak için aramak şeklinde de telaffuz edebileceğimiz bu cesur yöneliş, yüzey çizgileri belirsizleşmiş bir yapbozu tamamlama zahmetiyle eş değerli hale gelmiştir.

Evvel emirde Fatih Andı, Melike Koç, Fatma Ekinci ile adlarını bilmediğimiz diğer emektarların gayret ve zahmetleri şimdi zikrettiğimiz ve zikredemediğimiz sair nedenlerle çok özel bir değer yüklenmiştir.

Yeni çalıştayda oturum, yönetim ve söz sıralarına göre Nuh Yılmaz, Nevin Meriç, Zeynep Gemuhluoğlu, Ayşe Taşkent, Enver Gülşen, Fatımatüzzehra Kamacı, İhsan Kabil, Murat Pay, Ömer Lekesiz, Özkan Gözel, Betül Çakırca, Cemal Toy ve Mete Çamdereli yer aldılar.

Çalıştayın konusu malumdu ancak her şeyden önce bu malum konuyu ortak bir dil ve bakışla (nazariyatla) konuşma kaygısı ve çok daha önemlisi aynı derdi dert edinmenin kendisi hâlâ yoktu. Bunu derken tebliğcilerin konuşma düzeylerini sorgulama niyeti taşımadığımızı, en azından tebliğlerin çoğundaki özgünlüğü ve arayış gayretlerini teslim ettiğimizi peşinen belirtmeliyiz.

Bu cümleden olarak, özel nedenlerle katılamadığımız ama konuşma notlarını okuduğumuz ilk oturumla, bizzat katıldığımız diğer iki oturumda işlenen konularda dilsel ve bakışsal (nazarî) bir bütünlüğün oluşamadığını söylerken, bunların nedenini de açığa çıkaran asıl sorunun ancak ve ancak bu oturumlar (ve dolayısıyla bu çalıştaylar) sayesinde sorulabildiğini özel bir vurgu ile iletmeliyiz.

Aynı zamanda Özkan Gözel’in tebliğ başlığı olarak sorulan asıl soru şudur:

Bir Sanat metafiziğimiz var mı?

Yeni çalıştayda, bu sorunun daha ilk çalıştayda sorulması gerçeğine dair bir mutabakat ortaya çıktı ki, bu da tek başına şunca zamandır verilen onca emeğin en azından bu yönüyle ete kemiğe bürünmesini sağladığı gibi, çalıştayları doğuran ilk niyetin sıhhat ve samimiyetini de teyit etti.

İkinci olarak, din ve sanat fikriyatını çerçeveleme tahtında yapmakla yükümlü sayıldığımız yapbozun, yüzey çizgilerindeki belirsizleşmesinin nedenini (yine aynı soruyla ilişkilendirerek) sorgulamak da, yine bu çalıştaya nasip oldu.

Zira ne akademik ne dinî hiçbir hassatiyetin süzgegecinden geçirilmeksizin, bol keseden sorumsuzca kullanıldıklarına emin olduğumuz kutsal, trajedi, pornografi, sûret, tasvir, temsil vd. terimlerin bizzat kendileridir esasen yapbozun çizgilerini belirsizleştiren.

Sonuç buraya dayanınca, kimi katılımcılar evvel emirde bir sözlüğe muhtaç olunduğu kanaatine ulaştılar.

Fakat burada ortaya çıkan asıl şey, sözlüğün değil kastedilen zihniyetin, diğer bir söyleyişle din ve sanata dair edinilmesi zorunlu olan nazariyatın yokluğudur ki, bu temel eksiklik doğru olarak anlaşıldığında ancak sözlük elzem bir ihtiyaç olarak kendiliğinden gerekli ve kolay halledilebilir bir mesele haline gelecektir.

İlgili nazariyatın yokluk problemini aşamadığımız sürece, bu vb. çalıştayları örneğin Cemal Toy’un tebliği çevresinde peşrev çekerek sürdürmeye mahkum oluruz.

Bu mahkumiyetle havanda su dövmeye hükümlü olacağımız ise aşikardır.

Yorumlar (0)
10
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:38
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12