banner5

banner29

Kapalı Maraş sorunu nedir? Kapalı Maraş neden kapalı?

KKTC Başbakanı Ersin Tatar ile Cumhurbaşkanı Erdoğan Beştepe'de görüştü. Görüşmenin ardın Kapalı Maraş'ın perşembe sabahından itibaren açılacağı açıklandı. Peki Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da Maraş'ın KKTC toprağı olduğu tartışmasız bir gerçek" dediği Hayalet Şehir olarak anılan Kapalı Maraş neden kapalıydı, ne zaman kapatıldı? İşte merak edilenler...

Tarih 07.10.2020, 15:48
Kapalı Maraş sorunu nedir? Kapalı Maraş neden kapalı?

1974 yılındaki harekâtın üzerinden 40 yıl geçmiş olmasına rağmen, Kıbrıs adasında taraflar arasında kalıcı bir çözüm bulunamadı. Rumlar Türk bölgeleri yasadışı sayarken, Türkler tanınmamanın getirdiği birçok sorunla mücadele etmek zorunda kaldı.

Çözümsüzlüğün en belirgin olarak görüldüğü yer ise kapalı Maraş bölgesi. 1974’teki savaş öncesinde büyük çoğunluğu Rum olmakla birlikte Yahudi ve Ermeni yerleşimcilerin de bulunduğu bölgede, 40 yıldır hayat yok.

Maraş neden kapalı?

Türk ordusu 1974’ün Ağustos ayında bölgeye girdiğinde halkın tümü birkaç saat içinde tüm eşyasını, caddedeki arabalarını, hatta mutfaklarında yemek dolu tabaklarını bile o şekilde bırakıp kaçtı. Bölge o günden beri, terk edildiği haliyle duruyor. 

Savaşın ardından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bölgeyi kendi sınırları içinde saydı. Birleşmiş Milletler ise eski yasal sahipleri dışında kimsenin Maraş’a yerleşemeyeceği yönünde bir karar aldı ve bölgeyi kendi kontrolü altında tutacağını açıkladı. Türk askeri yine de çekilmeyince kimse geri dönemedi ve bölge dikenli tellerle çevrildi. O günden beri bölgeye Türk ve BM askeri dışında kimse giremiyor. İçeride kullanımda olan sadece BM’ye ait bir bina ve Türk askerine ait bir orduevi var.

Adada yeniden başlayan müzakere sürecinde, Maraş yine gündemde. Çözüm için masaya her oturulduğunda pazarlık konusu oldu Maraş bölgesi. Türk tarafı, Maraş’a eski mal sahiplerinin dönmesine izin vermesi karşılığında taleplerde bulundu. Bu kez ellerinin daha güçlü olduğunu söyleyen KKTC müzakere heyeti üyeleri, “Maraş konusunda bu kez daha farklı bir şeyler düşünüyoruz” diyor. Maraş’taki turistik işletmelerin ve evlerin eski sahiplerine verilmesi, ancak yönetiminin Türk tarafında kalması ve vergilerden büyük oranda yararlanması, Türk tarafının sunacağı önerilerden biri.
 

“Her şeyimizi orada bıraktık”



60 yaşındaki Pavlos İakovou da 1974’te Maraş’ı terk edenlerden. 20 yaşına kadar orada yaşamış, babası bölgede kurulan ilk otellerden birinin sahibi. 40 yılın 'gerçek bir sebep olmaksızın' kaybedildiğini düşünüyor:

“Babam Maraş sınırında bir otel yaptı, 1950'lerde, Hotel de Florida. Turizm sektöründe de bayağı iyi bir yer edinmiştik. Orayı 1974'te terk etmek zorunda kaldık, çok zordu. Çünkü sadece sahip olduklarımızı değil, bütün her şeyimizi, tüm iş hayatımızı orada bıraktık. O zamandan beri bomboş duruyor. Biz Güney’e gittikten sonra yeni bir başlangıç yapmayı denedik, Florida Otel’i yeniden inşa ettik. Oteli yaklaşık 2002'ye kadar işlettik ama daha sonra ekonomik nedenlerle satmak zorunda kaldık.”

İakovou, müzakerelerin çözüme ulaşması halinde geri dönmek ve otelini restore edip yeniden çalıştırmak istiyor.

“Kediler bile girmiyor”



1940’larda turizm merkezi olarak canlanan Maraş’ta dünyaca ünlü aktör ve sanatçıların da evleri vardı. Dönemin en lüks tatil yörelerinden biriydi. 45 Otel ve 60 apart otel işletiliyordu. Yaklaşık 3000 iş yeri ve eğlence merkezi vardı. 4461 ev ve 143 resmi daire bulunuyordu. Ada’nın turizm sektöründen elde ettiği gelirin yüzde 53’ü Maraş'tan geliyordu.

Tel örgülerle çevrili bölgeye komşu olan işyeri sahiplerinin umutları da, müzakere süreciyle birlikte arttı. Askeri kontrol noktasının hemen yanındaki bakkalın sahibi, “İçeri kediler bile girmiyor, orası tamamen ölü. Bölge açılırsa sadece kapalı Maraş değil tüm bölge canlanır. Çok daha fazla turist gelir ve bize de yeni bir can olur” diyor.

“İstihdam yaratılmış olacak”



Tellerin bittiği yerde bir otel var. Maraş’ın sahillerinden yararlanabilen nadir otellerden. Otelin Halka İlişkiler Müdürü, Maraş bölgesinin açılması konusunda bir hayli heyecanlı:

“Biz bölgenin açılmasını istiyoruz. Kimin denetiminde olursa olsun nihayetinde bu oteller açılacak ve ciddi bir istihdam yaratılmış olacak. Adada işsizlik ciddi bir sorun. Hem işsiz gençler için bir umut olacak, hem de ada ekonomisine turizm gelirleri büyük katkı yapacak.”

“Büyük firmalar kazanacak, bize fayda sağlamaz”



Bölgenin açılması halinde getireceği fayda konusunda karamsar olanlar da var. Yine tel örgülerin sınırında bulunan bir lokantanın sahibi, harekât sırasında yıkılan ve o günden beri kimse girmediği için o haliyle kalan binaların yeniden yapılması veya onarılması gerektiğini söylüyor:

 
“Bölgede ciddi bir yeniden yapılanma dönemi olacak. Bu dönemde yine büyük inşaat firmaları kazanacak. Onlar da Kıbrıslı gençleri istihdam etmek yerine Türkiye’den daha ucuz işgücü getirecek. Oteller açıldığında elbette bölge canlanacak, ama bizim gibi küçük esnafa çok büyük fayda sağlayacağını sanmıyorum, turistler otellerden çıkmayacak. Evet, bölge yeniden canlanmış olacak ama yine kodamanlara yarayacak.”

Maraş bölgesi, yakınından arabayla geçerken yavaşlamanın bile yasak olduğu, “fotoğraf çekmek yasaktır” uyarılarıyla dolu, her bir noktası asker gözetiminde olan, her anlamda ‘kapalı’ bir bölge. Her gün tel örgülere bakarak yaşayan insanlar bu yasaklardan öyle korkuyor ki; Al Jazeera’ye konuşurken isimlerini vermekten bile kaçınıyor.

Tel örgülerin ardındaki kapalı Maraş bölgesi 40 yıl önceki haliyle çözümü bekliyor. Kısa bir sürede dönebileceğini sanarak apar topar evlerini terk eden Maraşlılar da…  Müzakere masasında ise, turistik tesislerin getireceği kârın nasıl paylaşılacağı konusu belirleyici olacak.

Yorumlar (0)
16
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği desteği nasıl boluyorsunuz?
Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği desteği nasıl boluyorsunuz?
Namaz Vakti 20 Ekim 2020
İmsak 05:50
Güneş 07:14
Öğle 12:54
İkindi 15:53
Akşam 18:24
Yatsı 19:43
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 5 13
2. Fenerbahçe 5 11
3. Karagümrük 5 8
4. Antalyaspor 5 8
5. Erzurumspor 4 7
6. Galatasaray 5 7
7. Sivasspor 4 7
8. Kasımpaşa 5 7
9. Hatayspor 4 7
10. Göztepe 5 6
11. Konyaspor 4 6
12. Kayserispor 5 6
13. Çaykur Rizespor 5 5
14. Trabzonspor 5 5
15. Malatyaspor 5 5
16. Denizlispor 5 5
17. Gaziantep FK 5 4
18. Beşiktaş 4 4
19. Gençlerbirliği 4 4
20. Başakşehir 5 4
21. Ankaragücü 4 1
Takımlar O P
1. İstanbulspor 5 12
2. Tuzlaspor 5 11
3. Altay 5 10
4. Ankara Keçiörengücü 5 10
5. Adanaspor 5 9
6. Altınordu 5 9
7. Adana Demirspor 5 8
8. Samsunspor 5 8
9. Giresunspor 5 8
10. Bursaspor 5 7
11. Balıkesirspor 5 6
12. Akhisar Bld.Spor 5 5
13. Bandırmaspor 5 5
14. Ümraniye 5 4
15. Ankaraspor 5 4
16. Eskişehirspor 5 3
17. Menemen Belediyespor 5 2
18. Boluspor 5 1
Takımlar O P
1. Everton 5 13
2. Aston Villa 4 12
3. Liverpool 5 10
4. Leicester City 5 9
5. Arsenal 5 9
6. Wolverhampton 5 9
7. Tottenham 5 8
8. Chelsea 5 8
9. West Ham 5 7
10. Leeds United 5 7
11. Man City 4 7
12. Southampton 5 7
13. Newcastle 5 7
14. Crystal Palace 5 7
15. M. United 4 6
16. Brighton 5 4
17. West Bromwich 5 2
18. Burnley 4 1
19. Sheffield United 5 1
20. Fulham 5 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 6 11
2. Villarreal 6 11
3. Real Madrid 5 10
4. Getafe 5 10
5. Cádiz 6 10
6. Granada 5 10
7. Real Betis 6 9
8. Atletico Madrid 4 8
9. Barcelona 4 7
10. Sevilla 4 7
11. Osasuna 5 7
12. Elche 4 7
13. Valencia 6 7
14. Athletic Bilbao 5 6
15. Eibar 6 5
16. Huesca 6 5
17. Celta de Vigo 6 5
18. Deportivo Alaves 6 4
19. Real Valladolid 6 3
20. Levante 5 3