Tuskegee Frengi Deneyi nedir?

Tuskegee Frengi Deneyi nedir? Hangi ülkede ne zaman ve ne amaçla bu deney gerçekleştirildi?

Tuskegee Frengi Deneyi nedir?

Tuskegee Frengi Deneyi nedir?

ABD'nin Alabama Eyaleti'nde bulunan Tuskegee Üniversitesi'nde Amerikan Halk Sağlığı Servisi tarafından insan haklarına ve tıp etiğine aykırı bir şekilde 'frengi' hastalığına karşı yürütüldüğü söylenen deneysel çalışmadır.  Tam adı 'Siyah Irk Erkeklerde Tedavi Edilmemiş Frengiye Dair Tuskegee Çalışması'dır. 1932’den 1972’ye kadar tam 40 yıl süren deneyde; o zamanlar tedavisi bilinmeyen ve ciddi bir sağlık sorunu olan sifilizin, ya da yaygın adıyla frengi hastalığının siyah erkeklerdeki seyrini incelemek ve beyaz erkeklerden farklı olup olmadığını görmekti.

600 Afrika kökenli Amerikalı bu programa tabi tutuldu. 399'unda frengi vardı 201'i ise sağlıklıydı. Bu insanların hiçbiri frengi olduğunu bilmiyordu sadece bildikleri vücudundaki kötü kanlara bakılacaktı. Penisilin aşısının icat edilmesine rağmen bilimadamları deneyi devam ettirdiler, hastalığın vücuttaki yayılımını görmek istediler. 1947 yılında penisilinin frengi hastalığını tedavi ettiği tespit edilmişti. 1972 yılına kadar devam eden bu uygulamada hastaların bölge dışına çıkmaması ve başka bir frengi kiliniğine gitmemeleri tembih edildi. Çünkü başka bir yere gitseler penisilin ile tedavi edileceklerdi. 

Bill Jenkins

Tuskegee deneyinde istatistikçi olarak çalışan Bill Jenkins, neden böyle bir çalışma yapıldığını araştırdığında karşılaştığı gerçeği görünce şaşkına döndü. Deney ve yaşananlar hakkında basına bilgi sızdıran Jenkins, skandalın ortay açıkmasını sağladı. Tüm yaşananların ardından Jenkins kahraman ilan edildi. 1973’te katılımcılar ABD hükümeti aleyhine açılan dava sonucunda 10 milyon dolar tazminat hakkı kazandı. 1974’te ABD Ulusal Araştırma Yasası ile birlikte insan deneklerin tıbbi/bilimsel/klinik araştırmalarda kullanılması yasaklandı ya da belli şartlara ve yazılı onay mekanizmasına bağlandı.

1997’de ABD başkanı Bill Clinton’ın o sırada hâlâ hayatta olan son sekiz katılımcıyı Beyaz Saray’a davet edip (davetlilerden üçü katılmayı reddetmişti) huzurlarında yaptığı özür konuşmasında da Jenkins’in çabaları vardı.

Güncelleme Tarihi: 14 Mart 2020, 14:58
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner5