banner5

20.01.2020, 13:49

Tarihte annelere çocuk bakım parası modelini ilk kez hangi devlet adamı uyguladı?

Halife Hz. Ömer döneminde aile odaklı ve refah destekli vatandaş geliri modeli uygulamalarının yanında korunmaya muhtaç bazı özel sosyal kesimlere ayrıca ödemelerde bulunulmuştur. Mesela Hz. Ömer, beytü’l-maldan çocuk sahibi olmuş her anneye yılda yüz dirhem olmak üzere ayrıca bir çocuk bakım parası bağlamıştır. Çocuk bakım parası, annelerin doğum yaptığı günden itibaren ödenmekteydi.

Çağımızın modern sosyal devletleri, bebeklerin sağlıklı büyümelerini sağlamak maksadıyla, özellikle gelir seviyesi düşük annelere belirli bir dönem için, çocuk bakım parası ödemektedir. Hz. Ömer’in, yeni çocuk sahibi olmuş annelere buna benzer bir ödeme yapmış olması, bugün aile dostu sosyal politikalar kapsamında değerlendirilebilecek çok insanî bir uygulamadır. Hz. Ömer, her doğan çocuğa buluğ çağına kadar kademeli olarak artan miktarlarla nafaka (çocuk bakım parası) bağlamıştır. İlk bir yaş için anneye 100 dirhem, 2. yaşından itibaren 200 dirhem ve yetişkin çağa gelmeden önce ise 300 dirhem nafaka verilmekteydi. Öksüz, yetim ve kimsesiz çocuklara ödenen çocuk bakım parası da bu sisteme göre işliyordu.

Bu uygulama, başlangıçta çocuk sütten kesildikten sonra yapılmaktaydı. Ancak bazı annelerin bir an önce bu nafakaya ulaşmak için çocuklarını sütten erken ayırmak istemeleriyle, uygulama değiştirilerek, çocuk bakım parası doğumdan itibaren ödenmeye başlanmıştır. Yeni doğan bebeklere yılda yüz dirhem para ödenmesini gerekli gören Hz. Ömer’in bu uygulaması, bir gece teftişinde yaşadığı bir olaya dayanmaktadır.

İbret Verici Bir Anekdot

Rivayete göre; Şam’dan Medine’ye bir tüccar kervanı gelir ve mescidin avlusuna konar. Hz. Ömer, yanına danışmanı Hz. Abdurrahman bin Avf’ı alarak, kervanı hırsızlardan korumak düşüncesiyle o gece mescitte kalmaya karar kılar. Bir ara bir çocuğun ağlama sesi duyulur. Hz. Ömer, bunun üzerine çocuğun bulunduğu tarafa giderek, annesine: “Allah’tan kork. Çocuğun ağlamasına niçin sebebiyet veriyorsun?” dedikten sonra yine ibadet için mescide döner. Çok geçmez çocuk yine ağlamaya başlar. Hz. Ömer, bir daha gidip çocuğun annesine aynı sözleri söyleme ihtiyacı duyar. Gecenin sonlarına doğru çocuk tekrar ağlamaya başlar. Bu sefer Hz. Ömer biraz daha sinirlenerek, doğruca çocuğun annesinin yanına gider ve şöyle der: “Allah, sana iyilik versin. Bana öyle geliyor ki sen kötü bir annesin. Senin çocuğun akşamdan beri hep ağlıyor duruyor”.

Bunun üzerine karşısında kimin olduğunu bilmeyen çocuğun annesi cevap verir: “Ey Allah’ın kulu; sen beni bu gece rahat bırakmadın. Ben çocuğumu sütten kesmek istiyorum. Onun için çocuğum ağlıyor.” Hz. Ömer, bu cevap karşısında biraz düşünür ve kadına çocuğunu niçin sütten kesmek istediğini sorar. Kadın, Halifenin emzikli çocuklara maaş vermediğinden yakınır. Hz. Ömer, çocuğun henüz sütten kesilecek yaşta olmadığını görünce çok üzülür. O kadar ki, sabah namazını kıldırırken, ağlamaktan kimse sesini duyamaz. Selam verir vermez, kendi kendine: “Ömer, vay senin haline, sen nice insanların çocuklarını açlıktan öldürtmüşsün” der. Ondan sonra cemaate dönüp seslice şunları söyler: “Bundan böyle zamanı gelmeden kimse çocuğunu sütten kesmesin. Zira biz, doğan her çocuğa maaş bağlayacağız.” Hz. Ömer, bu uygulamayı hemen hayata geçirmek için tellal çağırtır ve valilerine de yeni uygulamaya geçmelerini emreder.

Velhâsıl

Hz. Ömer döneminde çocukların bakımı için ödenen yıllık 100 (200 veya 300) dirheme ek olarak ayrıca aylık 2 carib’lik mısır da dağıtılmaktaydı. Aynî yardımlar genelde kişilerin yaşına, dinine ve statüsüne bakılmaksızın ihtiyaç nispetinde yapılmaktaydı. Kamusal aynî yardımlar, Hz. Ömer’in halifelik döneminde duruma ve ihtiyaca göre aylık olarak 2 carib buğday, 2 litre sirke ve 2 litre zeytinyağı olarak belirlenmekteydi.

Bu uygulamalardan bizim Müslümanların haberi var mıdır acaba? Haydi sıradan bir Müslüman, bu tarihî gerçekleri bilmiyor olabilir. Mazurdur. Ama hangi kademede veya mevkide olursa olsun başta aileden ve çocuklardan sorumlu olan yöneticilerimizin bunları bilmesi gerekmez mi? Aileden sorumlu Hanım Bakanımız, bu yazdıklarımdan yola çıkarak, ülkemizde aile dostu sosyal politikalar çerçevesinde her doğan çocuk için kalıcı bir maddî koruma sistemi geliştirebilir mi acaba?

Yorumlar (0)
7
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:38
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12