banner5

07.09.2020, 13:35

Vicdan azabı çeken zinakâr bir kadına nasıl yaklaşmalıyız: Asr-ı saadetten bir örnek

İradesini bilerek veya bilmeyerek hâkim olamayıp, suç/günah işledikten sonra insanın vicdanında meydana gelen dehşetli bir sancı ve(ya) ruhî rahatsızlık olarak tanımlanan vicdan azabı, neticede insanın fıtrat ayarlarına geri dönmesini sağlayan hem en tesirli iç güç, hem de en güçlü yaptırımdır. Kriminoloji, henüz fıtrat ile vicdan arasındaki ilişki üzerine yeterince bilgilere sahip değildir, ama şunu şimdiden söylemek mümkündür:

İnsanın vicdanı, adaletin en iyi vekilidir ve dolayısıyla en mükemmel adalet, vicdanın azap duyması ile başlar. Günümüzde nadir de olsa bilerek veya bilmeyerek, suç ve hatta cinayet işleyen bazı insanlar, yakalanmadıkları ve dolayısıyla adalete teslim olmadıkları halde derin vicdan azabı çekmenin sonucunda kendiliklerinden teslim olduklarına dair haberler okuyoruz. İşte bu gibi haberler, beni asr-ı saadette cereyan eden bir olayı hatırlattı. Bilhassa suç ve ceza konularına ilgi duyanlar için örnek teşkil eden bu olayı, bizzat Hz. Ebu Hureyre’den dinleyelim:

“Bir gece vakti Resulullah (sav) ile yatsı namazını kıldıktan sonra mescitten çıktım. Ansızın yolun ortasında duran örtülü bir kadınla karşılaştım. Bana hitaben dedi ki: ‘Ben zina ettim. Bu zinadan bir çocuğum oldu. Onu öldürdüm. Tövbe edebilir miyim? Ben, ‘Sen helak olduğun gibi başkasını da helak ettin. İyilik görememesice. Hayır, tövbe edemezsin’ dedim. Benim bu sözüm üzerine kadın, büyük bir üzüntü içinde bir çığlık atıp yanımdan ayrıldı. Sabahleyin Allah Resulü (sav) ile namaz kıldım. Namazdan sonra yanına gidip kadının bana söylediklerini ve benim ona verdiğim cevabı Allah Resulüne (sav) anlattım. Bana ‘Sen ne kadar yanlış söylemişsin öyle’ dedikten sonra ‘şu âyeti sen hiç okumuyor musun?’ dedi:

Ve onlar, Allah ile beraber başka bir İlah’a tapmazlar. Allah’ın haram kıldığı canı haksız yere öldürmezler ve zina etmezler. Kim bunları yaparsa ‘ağır bir ceza ile’ karşılaşır. Kıyamet günü, azap ona kat kat artırılır ve içinde aşağılanmış olarak temelli kalır. Ancak tövbe eden, iman eden ve salih amellerde bulunup davranan başka; işte onların günahlarını Allah iyiliklere (sevaplara) çevirir. Allah, çok bağışlayandır, çok esirgeyendir.’ (Furkan:68-70).

Böylece Peygamberimiz (sav), bu şekilde bana ikazda bulundu ve yanlışımı gösterdi. Hatamı anladım ve Allah Resulünün (sav) yanından ayrılıp Medine’deki bütün evleri tek tek arayıp, kadını bulmaya çalıştım. Ancak bir türlü bulamadım. Büyük bir üzüntüyle geri döndüm. Kendisini aradığımı öğrenmiş olacak ki kadını akşamki yerde buldum. Allah Resulü ile aramda geçen konuşmayı anlatıp âyeti okudum ve buna göre kendisi için tövbe etme hakkının bulunduğunu anlattım. Hanım çok sevindi ve sevinçten secdeye kapandı ve ‘Benim için çıkış yolu yaratan Allah’a hamd olsun,’ dedi. Ardından ‘Bana ait bir bahçe var, ben onu günahım için yoksullara sadaka olarak veriyorum’ dedi.”

Hepimiz nefis taşıyan insanız ve dolayısıyla hepimiz, hiç arzu etmediğimiz halde bazen ani bir gafletin etkisiyle günah/suç işleyebiliriz. Ampirik (tecrübî/deneysel) kriminoloji ve derin psikoloji, bize şeytanî tahriklerle şehvetimize mağlup olabileceğimizi veya menfî hissiyatlarla (öfke, kızgınlık vb) bir insana zarar verebileceğimizi göstermektedir. Fakat yine aynı insan yaptıklarından dolayı derin pişmanlık duyabilir. O halde bizim görevimiz, olaylara ve insanlara sadece bir yönüyle değil bütüncül boyutuyla bakmamız gerekmektedir.

Hukuk Sistemi, Vicdan Azabı Çeken Suçlulara Nasıl Yaklaşmalıdır?

Yukarıda geçen sosyal olaydan birçok ders çıkartmak mümkündür. Bunları maddeler hâlinde kısaca belirleyelim:

  • Bir insan, cinayet dâhil bilinçli/plânlı/kasti olarak veya nefsanî/ani/tepkisel hareketle suç/günah işlemiş olsa dahî yaptığından dolayı vicdan azabına bağlı olarak derin bir pişmanlık duyabilir ve bu şekilde tövbesini gösterebilir. Derin pişmanlığın tezahürü ise kişiye hiçbir şekilde cebir kullanılmadığı halde kişinin alenî olarak günahını/suçunu itiraf etmesi, kendi hür iradesi ile adalete teslim olması ve hak ettiği cezaya razı olmasıdır.
  • Suçluların suçun niteliğine göre makul ceza almaları, farklı uygulamalarla birlikte hemen bütün beşerî ve ilahî hukuk sistemlerinde vardır. Verilen ceza, özellikle pişmanlık duyan kişilerin vicdan azabını da (bir derece) dindirir. İslâm ceza hukuku ise, cezayı öngörmekle birlikte kul hakkına giren konularda sivil alanda onarıcı adaleti de benimser. Buna göre bir suç mağduriyeti akabinde, suçun tarafları olan fail (katil), mağdur veya maktulün yakınları tamamen gönüllük esasına göre genelde bir arabulucu eşliğinde bir araya gelip, suçun sebep olduğu yaraların telafi edilmesi ve onarılması adına bir uzlaşamaya varabilir.
  • İslâmî anlamda onarıcı adaletin işlevsel olabilmesi, mağduriyetlere sebep olan failin maddî/manevî zararların ortaya çıkmasında sorumluluğunu kabul etmesine, samimî pişmanlığını ortaya koymasına, helallik dilemesine ve zararı telafi etmesine bağlıdır.
  • İslâm ceza hukuku, kasten öldürmede prensip olarak ilk etapta kısası öngörür ancak ifade edildiği üzere maktulün yakınları, bu haktan vazgeçip katili affetmek suretiyle diyet (manevî tazminat) talep edebilir. Maktulün yakınlarının pişmanlık duyan kişinin vicdan azabı çektiğini dikkate alarak, onu affetmeleri, bir erdem olduğu kadar kan davalarını önlenmesi gibi sosyal barışa katkı sağlaması açısından da birçok hikmeti içinde barındıran çok önemli bir uygulama biçimidir.
  • Peki, hukuken diyet ödemeye mahkûm edilen böyle bir insanın ödeme gücü yok ise bu durumda ne olacak? Burada böyle bir kişi, borçlu (garim) olarak kabul edildiği için, zekâttan yararlanma hakkına da sahip olabilmektedir. Peygamberimizin (sav) ifadeleriyle kan davası için diyet borcu altına giren bir kimse için, devletin zekât gelirlerinden yardım talep etmesi helaldir (Müslim; Zekât: 36; 109). Buna binaen zekât fonundan bu borçlu kişi adına zarar gören maktulün yakınlarının zararı, İslâm devleti tarafından kapatılmaktadır. Nitekim Peygamberimizin (sav) yaşadığı dönemde buna benzer birçok örnek vardır. Böylece zekât gelirlerinden yapılan böyle bir ödeme ile aşiretler arası olası husumetler de önlenebilmiştir.

İslâm’ın dünya insanlığına sunduğu sosyal ve hukukî sistemin fıtrî yüceliğini görebiliyor musunuz? Bir ülkede hukuk sistemi, adalet ilkelerini tam anlamıyla uygularsa o toplumda mağdur olanlar dâhil vicdan azabı çekenlere karşı âdil davranacak ve böylece toplumsal barış ve huzur temin edilecektir. İşte İslâm’ın küresel silm yani millî ve milletler arası barış anlayışı da adalete ve vicdana dayanmaktadır.

Yorumlar (0)
-1
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:35
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12