banner5

23.02.2019, 11:02

Yayıncılığın başka dertleri de var

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca yayıncılık sertifikası verilmiş yayıncılar tarafından basılan kitap ve süreli yayınlar, 1 Şubat 2019 günü itibariyle KDV istisnası kapsamına alındı.

Başkan Erdoğan’ın, Atatürk Kültür Merkezi’nin temel atma töreninde, uygulamanın kapsamının genişletileceğini söylemesinden sonra, kitapların dağıtım sürecinde rol oynayan diğer unsurlardan da KDV’nin kadrılması için başlatılan çalışmalar, birkaç güne kadar gerekli yasal çerçeveye kavuşturulacak.

Bunun tercümesi şudur: Başkan Erdoğan’ın söyleyişiyle “çok okuyan bir toplumun inşasına katkıda bulunma” konusunda devlet üzerine düşeni yapmıştır. Sıra yayınevleriyle kitap dağıtım ve satıcılarındadır.

Zikredilen esas ve çerçevede KDV’nin kaldırılması, sermaye yönünden güçlü yeni yayınevlerinin kurulmasını beraberinde getirebilir mi? Bunu zaman içinde göreceğiz. Zaten kimi bankaların, büyük medya kuruluşlarının, kitap basım ve satışında KDV’nin kaldırılmasıyla ilgili bir öngörüleri de söz konusu olmaksızın, bir yıl öncesinden yayıncılığa başladıkları malumdur.

Bu fiili durumun, daha bir yıl gibi kısa bir sürede yerli yayıncılıkta olumlu sonuçlara neden olduğu da görülebilmektedir. Örneğin, bu sayede, her şeyden önce yazarların yıllar yılı müşteki oldukları telif hakkı istismarı büyük oranda önlenmiş, telif ve çeviride kalite yönünden rekabet hız kazanmıştır.

Butik yayıncılığın, büyük sermayenin yayıncılığından olumsuz etkileneceği ise aşikar. Zira Türkiye şartlarında yayıncılık, geçmişte olduğu gibi bugün ve yarın da kar bütçesiyle değil ancak zarar bütçesiyle yapılabilir. Büyük sermaye bunu göze alabilmesine rağmen, yine de kar etmeyi hedefleyeceğinden, yazar transferinden market satışına kadar.. agresif bir tutumla piyasaya hakim olmaya çalışacak, dolayısıyla bu yöneliş Butik yayıncıların sektörden çekilmesini beraberinde getirecektir.

Buradan bakıldığında, her şartta büyük sermayenin yayıncılıkta avantajlı olduğu düşünülse de, yayın sektörünün müzminleşmiş kimi girdablarının onları da fazlasıyla meşgul edeceği ortadadır.

Örneğin, “çok satan kitap basma” bizim camiamızın meselesi değildi; yazar zatının ve düşüncesinin (yazarlık kabiliyetinin) kalitesince ortada olur, ilgilileri de bunlar bağlamında yazara ve eserine teveccühte bulunurdu.

Ne zaman ki, başkalarının sırtından kazandığı parayla varlık göstermeyi yöntem olarak benimseyen FETÖ’nün bu maksatla kurduğu (ya da kurdurduğu) sermayesiz yayınevleri, hem sabit giderlerini karşılamak hem örgüte maddi katkıda bulunabilmek için yeni pazarlama numaralarına başvurunca, mevcut yayıncılık ahlakı da bundan olumsuz etkilendi. FETÖ iltisaklı yayınevlerinin söz konusu numaralarının başında ise, 1- meşhur yazarları transfer edip, reklam ve ekran desteğiyle kitaplarının satışını patlatmak, 2- örgütçe seçilmiş kimi yazarları, masada şişirilmiş baskı adedleriyle büyüterek yazarlık ve yayın piyasasını manipüle etmek geliyordu.

FETÖ iltisaklı yayınevlerinin büyük bölümü kapatıldı; kendilerini saklayarak kapatılmaktan kurtulanlar ise, zikrettiğimiz iki aktivitelerinin sona ermesiyle akarları kesildiği için, ciddi planda maddi zorluğa düştü. Fakat, bunların neden oldukları ahlaki yıkım yayın piyasasına yapışıp kaldığından, bu sorun yeni (büyük sermayeli) yayınevlerine miras kaldı.

Şöyle ki: Büyük sermayeli yayınevi olmak, aynı zamanda tanıtım ve reklam gücüne sahip olmakla eş anlamlı görüldüğünden, kimi yazarların çok satma umudu yükseldi ve zaten çok satan yazarlar da satış rekorları kırma hayaline kapıldı.

Dolayısıyla, şimdiki durumda sermaye yayınevleri, hem çok satma umudu kırılan hem rekor satış hayalleri gerçekleşmeyen kimi yazarlarıyla imtihan olmak gibi bir sorunla yüzyüze geliverdiler.

Bu sorun nasıl aşılır? Elbette, yayıncılık ahlakının yeniden tesisi ile aşılır. Ancak, ahlaklılık satarak çok satan yazarlık ünvanını elde edenlerinbu ahlaka razı olması biraz zor görünüyor. Bu durumda geriye, büyük sermaye yayınevlerinin, yukarıda da zikrettiğimiz gibi, kardan çok zararı kabullenen ilkeli bir yayıncılığı esas almalarını beklemekten başka şey kalmıyor. Ne var ki, onların da bu yolla kapitalist çarkın doğal işleyişine direnmeleri zor göründüğünden, son tahlilde “iyi olan kazansın” diyen okur tercihine sığınmak makul bir sonuç gibi duruyor.

Ezcümle; devlet, kültürel hayatın kitapla ilgili kısmını problemsiz hale getirmek için üzerine düşeni yapsa da, yayıncılık ahlakındaki müzminleşmiş sorunlar ve kimi yazarlardaki aşırı tamahkarlık, yayıncılığın ağız tadıyla, kendi dinamiklerine tabi olarak (profesyonelce) yapılmasında ciddi bir engel.

Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 23 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12