BD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’de 7-8 Temmuz'da düzenlenecek 36. NATO Zirvesi'ne katılma kararı, Washington-Ankara hattında 17 yıl sonra bir ilke sahne olmaya hazırlanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a duyduğu saygı nedeniyle geleceğini açıklayan Trump’ın çantasında, milli savaş uçağı KAAN ve F-35 krizine dair çok kritik başlıklar var.
"Erdoğan için geliyorum"
Son dönemde NATO'nun Avrupalı ortaklarıyla gerilim yaşayan Donald Trump’ın Türkiye kararı dünya siyasetinde taşları yerinden oynattı. Zirveye katılımını tamamen Cumhurbaşkanı Erdoğan ile olan ikili hukukuna bağlayan Trump, Türkiye dışında bir ülke olsa kesinlikle gitmeyeceğini net bir dille ifade etti. Ankara ise bu hamleyi hem uluslararası arenada hem de iç siyasette büyük bir diplomatik başarı ve prestij hamlesi olarak görüyor.
Diplomatik kulislerde, Trump'ın bu ziyaretinin sadece zirveyle sınırlı kalmayıp, resmi bir ikili devlet ziyaretine dönüştürülmesi için arka kapı diplomasisinin hızlandığı konuşuluyor.
Obama'dan sonra ilk temas
Türkiye’yi en son 2009 yılında Barack Obama ziyaret etmiş, o tarihten sonra liderler düzeyinde Ankara'ya herhangi bir ABD Başkanı ayak basmamıştı. Ancak Trump’ın ikinci döneminde Erdoğan ile kurduğu doğrudan temas, yıllardır biriken kronik sorunların çözümü için yeni bir dönemi başlattı.
İki ülkenin son dönemde Ukrayna, Gazze, Azerbaycan ve İran gibi sıcak bölgelerde iş birliğini artırması da bu yakınlaşmanın en büyük tetikleyicisi oldu.
KAAN için "hediye paketi": F110 motoruna onay kapıda
Trump’ın Beyaz Saray bahçesinde gazetecilerin "Türkiye’ye hediye paketiyle mi gidiyorsunuz?" sorusuna verdiği "Sanırım öyle, onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım" cevabı, gözleri savunma sanayisine çevirdi. Reuters'ın sızdırdığı bilgilere göre Washington, Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN’da kullanılacak olan F110 motorlarının satışına nihayet onay veriyor.
700 milyon doları bulacak bu kritik satışın eli kulağında. Yerli motor çalışmaları tamamlanana kadar köprü vazifesi görecek bu ABD yapımı motorlar, KAAN'ın 2028-2030 yılları arasındaki seri üretim takvimi için hayati önem taşıyor.
S-400 ve F-35 kördüğümü çözülecek mi?
Masadaki en çetin dosya ise F-35 krizi...
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi aldığı için 2019'da Trump yönetimi tarafından F-35 programından çıkarılmış, yaptırımlara maruz kalmıştı.
ABD yasalarına (CAATSA) göre bu ambargoların kalkması için Türkiye'nin elinde S-400 bulundurmaması şartı koşuluyor.
Nitekim ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de son açıklamasında F-35 satışının Kongre onayına tabi olduğunu belirterek, sürecin Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından incelendiğini hatırlattı.
Türkiye için 2019'daki bu ihraç kararı her ne kadar büyük bir kayıp olsa da, savunma sanayisinin tüm gücüyle yerli uçak KAAN'a odaklanmasını sağlayan bir kırılma noktası olmuştu. Şimdi gözler, ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'ın da sinyalini verdiği "F-35 programına geri dönüş" ihtimalinin bu zirvede nasıl şekilleneceğinde.