Genç oyuncu Ece İrtem’in 35 yaşında hayatını kaybetmesi, genç yaşta görülen kalp krizi ve ani kardiyak ölüm vakalarını yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, son yıllarda gençlerde kalp kaynaklı ölümlerin daha sık konuşulduğunu belirtirken, belirtilerin çoğu zaman grip, enfeksiyon ya da yoğun stresle karıştırılabildiğine dikkat çekiyor.
Peki genç yaşta kalp krizi riski gerçekten artıyor mu? Hangi belirtiler hayati önem taşıyor? Kimler risk altında? Gençler kendilerini nasıl koruyabilir?
Bu soruları Kardiyolog Doç. Dr. Asım Enhoş yanıtladı.
“GENÇ KALP KRİZLERİNDE ARTIŞ GÖRÜYORUZ”
Doç. Dr. Asım Enhoş, son yıllarda genç yaşta kalp krizi vakalarında artış gözlemlediklerini belirterek, kesin ölüm nedeninin ancak otopsi sonucuyla netleşebileceğini söyledi. Enhoş, kalp krizini taklit edebilen ya da ani kardiyak ölüme yol açabilen farklı sağlık sorunlarının da bulunduğunu ifade etti.
Bunlar arasında yer alanlar;
- Akciğer embolisi,
- Grip sonrası gelişebilen miyokardit ve perikardit gibi kalp kası hastalıkları,
- Doğuştan gelen yapısal kalp hastalıkları,
- Ölümcül ritim bozuklukları,
- Uzun QT sendromu ve Brugada sendromu gibi genetik rahatsızlıklar
ANİ KARDİYAK ÖLÜM NEDİR?
Doç. Dr. Enhoş, ani kardiyak ölümü şöyle tanımladı:
“Şikâyetlerin başlamasından sonraki bir saat içinde ölümle sonuçlanan durumlara ani kardiyak ölüm diyoruz. Ancak ani kardiyak ölümün nedeni her zaman kalp krizi olmayabilir. Ölümcül ritim bozuklukları veya başka kalp hastalıkları da buna yol açabilir.”
Uzman isim, hastalarda öncesinde çarpıntı, göğüs ağrısı veya nefes darlığı gibi belirtilerin görülebileceğini belirtti.
GENÇLERDE KALP KRİZİNİN BAŞLICA NEDENLERİ
Doç. Dr. Enhoş’a göre genç yaşta kalp krizlerinde en önemli risk faktörü sigara ve tütün ürünleri kullanımı.
Kalp krizine yol açan başlıca nedenleri ise şöyle sıraladı:
1. Sigara ve Tütün Ürünleri
“Bir numaralı neden tütün ve tütün ürünleri kullanımındaki artış” diyen Enhoş, genç yaşta kalp krizi geçiren hastaların büyük bölümünün sigara kullandığını vurguladı.
2. Sağlıksız Beslenme
Paketlenmiş ve işlenmiş gıdalar, trans yağlar, margarin ve fast-food tüketiminin çocukluk çağlarından itibaren damar sağlığını olumsuz etkilediğini söyledi.
3. Obezite
Yanlış beslenmeyle birlikte obezitenin ciddi bir risk faktörü haline geldiğini belirtti.
4. Kronik Stres ve Uykusuzluk
Yoğun iş temposu, yaşam stresi ve düzensiz uyku alışkanlıklarının da kalp sağlığı üzerinde önemli etkileri bulunduğunu ifade etti.
“STRESİ YÖNETMEYİ ÖĞRENMELİYİZ”
Günümüzde stresten tamamen uzak bir yaşamın mümkün olmadığını belirten Enhoş, önemli olanın stresi yönetebilmek olduğunu söyledi.
Stresi azaltacak aktivitelerin günlük yaşama dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan uzman isim, stresle başa çıkma yöntemlerinin kişiden kişiye değişebileceğini kaydetti.
KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
Doç. Dr. Asım Enhoş, özellikle ailesinde erken yaşta kalp krizi veya ani kardiyak ölüm öyküsü bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini belirtti.
Buna göre;
Erkeklerde 55 yaşın altında, kadınlarda 60-65 yaşın altında kalp krizi ya da ani kardiyak ölüm öyküsü bulunan aile bireyleri varsa, kişilerin 40 yaşından itibaren düzenli kardiyoloji kontrolüne gitmesi öneriliyor.
HANGİ BELİRTİLER DİKKATE ALINMALI?
Uzmanlara göre kalp krizinin en sık belirtisi göğüs ağrısı. Özellikle eforla başlayan, hareketle artan, dinlenince azalan, göğüs kemiğinin arkasında hissedilen baskı tarzındaki ağrılar, çeneye vuran sıkışma hissi önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor.
Doç. Dr. Enhoş, kalp krizi geçiren hastaların yaklaşık yarısında olaydan günler önce bazı belirtilerin ortaya çıktığını söyledi.
KALP KRİZİ HER ZAMAN ÖNCEDEN ANLAŞILIR MI?
Kalp krizinin bazen hiçbir belirti vermeden de gelişebildiğini belirten Enhoş, ancak vakaların yaklaşık yüzde 50’sinde önceden çeşitli şikâyetlerin görüldüğünü ifade etti.
Kalp damarlarında bulunan yağlı plakların aniden yırtılması sonucu damarın saniyeler içinde tamamen tıkanabileceğini belirten uzman isim, bu nedenle bazı kalp krizlerinin çok hızlı gelişebildiğini söyledi.
GENÇLERDE ÖLÜM RİSKİ NEDEN DAHA YÜKSEK?
Doç. Dr. Enhoş, gençlerde kalp krizinin ardından ölümcül ritim bozukluklarının daha sık görülebildiğini belirtti. Yaşlı bireylerde damar tıkanıklıkları zaman içinde geliştiği için kalbin bu duruma kısmen uyum sağlayabildiğini ifade eden Enhoş, gençlerde ise ani damar tıkanıklığının kalp kasını daha ağır etkileyebildiğini söyledi.
KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
Uzmanların önerileri şöyle:
- Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak
- Trans yağ ve işlenmiş gıda tüketimini azaltmak
- Akdeniz tipi beslenmek
- Zeytinyağı ağırlıklı beslenme tercih etmek
- Sebze ve yeşillik tüketimini artırmak
- Düzenli egzersiz yapmak
- Kilo kontrolünü sağlamak
- Stresi yönetmek
- Düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek