banner5

16.12.2019, 12:05

Ana gövdeden kopan partiler bizde ne kadar başarılı oldu?

Düzeltme NOTU: ‘Meşrutiyet yıllarının ünlü ‘mustagrib’lerinden Abdullah Cevdet de, kendisinin çıkardığı ‘İctihad’ dergisinde yayınlanan bir şiirinde ‘Ben bu vatanın öksüzüyüm’ diye yazacakken, ‘sin/ s’  harfi düşünce, ortaya çok farklı bir mânâ çıkmıştı.)

Dünkü yazımı, İzmit’te bir aziz dostumuzun annesinin cenazesine katılmak için gittiğim İzmit dönüşünde arabada ‘dizüstü bilgisayarı’nda yazarken, arabanın sarsıntısıyla bazı kelimeler yer değiştiriyordu ve onları düzeltiyordum. Ama, bir kelime dikkatimden kaçmış;  bir cümlenin mânâsı da alabora olmuş.. İki cümleyi tekrar yazıyorum; düşen ‘değil’ kelimesinin de altını çizerek:

(Bu, bir lideri kusursuz, hatasız bilip yüceltmek değil,  şahsî bir tesbittir. Yoksa, bizim dâvâmız fânî kişilere bağlı değildir.) 

Bu i’tizâr beyânı o yanlıştan dolayıdır, arz olunur.’

***

Bugünkü yazının başlığını dünkü yazının devamı mahiyetinde, yazıp yedeğe almıştım. Ancak bu konuda yazılabilecek olanları dün Resul Tosun dostumun genel çizgileriyle yazdığını ve benim görüşlerimi de yansıttığını gördüm. Bu yüzden Resul bey’in yazısında değindiği konuları tekrar etmiyeceğim. 

Sadece şu görüşü tekrar paylaşayım ki, CHP’nin bünyesinden, ana gövdeden ayrılıp, başarılı olan tek parti örneği ‘Demokrat Parti’dir. 

Bu konuyu tahlil etmeye çalışırken, ülkenin ve dünyanın içinde bulunduğu özel şartları da gözönünde bulundurmak gerekir. 

Şöyle ki, 2. Dünya Savaşı’nın galibi olan ve kendisini ‘Hür Dünyanın lideri’ olarak tanıtan B. Amerika’nın, ‘halklarının iradesiyle iktidara gelen Hükûmet’lerle çalışmak istediği’ne dair dünyaya verdiği ‘demokrasi’ pompalamasıyla ve ana gövdeden ayrılan tek başarılı parti örneği, evet, Demokrat Parti’dir. 

Bu parti de CHP içindeki bir derin ihtilafla ortaya çıkmıştı. Şöyle ki, ‘Celâl Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan ve Prof. Fuâd Köprülü..’ imzasını taşıyan ve ‘hürriyetlerin kullanımına engel teşkil eden kanunların kaldırılması ve yeni düzenlemelerin yapılması’nın talep edildiği, ve siyasî tarihimizde de ‘4’lü Takrir’ diye bilinen ‘Takrir’ verilmişti, 1923’den beri ‘Tek Parti’ tahakkümünde olan Meclis’e.. 

(‘4’lü Takrir’in 4 ismi; Celâl Bayar, M. Kemal’in son başvekili.. 

Adnan Menderes, 1930’daki Serbest Cumhûriyet Fırka’ denemesinde Aydın vilâyet başkanı..

Refik Koraltan, M. Kemal döneminde yapılan laik ‘devrim’lere karşı Konya yöresindeki direnişleri sindirmesiyle bilinen Konya Valisi,

Prof. Fuâd Köprülüise, 1933’de Dâr’ul-Funûn’un Üniversite adıyla yeniden düzenlenmesi şeklindeki -sözde- ‘kültürel devrim’in başmimarlarından bir isim..)

  Bu ‘takrir’,  7 Haziran 1945’de Meclis’te görüşülüp reddedilmiş, bunun üzerine ‘Demokrat Parti’ kurulmuştu. (Halkımız ‘demokrat’ kelimesini bilmediği için onu türkçeleştirmiş ve ‘Demürqırat’ şekline dönüştürmüştü.) Kurulan bir başka parti de Mareşal Fevzî Çakmak’ın Millet Partisi idi. 

***

Demokrat Parti, 1946 seçimine katıldı, ama, ‘Gizli oy, açık sayım’ yerine, ‘Açık oy, gizli sayım..’ usûlüyle yapılan bir seçimdi o ve güyâ CHP kazanmıştı. Ve amma, 14 Mayıs 1950 seçiminde, CHP kesin şekilde yeniliye uğramıştı.  10 Nisan 1950’de vefât eden Fevzi Çakmak’ın partisi ise bir varlık gösterememişti. 

***

-Ünlü isimlerle ortaya çıksalar da- başta, Turan Güneş’in Demokrat Parti’den ayrılarak kurduğu Hürriyet Partisi, Turhan Feyzioğlu’nun CHP’den koparak kurduğu Güven Partisi, Ferruh  Bozbeyli’nin Adalet Partisi’nden ayrılarak kurduğu Demokratik Parti, Ecevit’in CHP’den ayrılarak kurduğu Demokratik Sol Parti, Muhsin Yazıcıoğlu’nun MHP’den ayrılarak kurduğu BBP;  DSP’den ayrılanların kurduğu Yeni Türkiye Partisi olmak üzere, ana gövdeden kopan bütün partiler başarısız olmuşlardır.  

Tayyib Erdoğan liderliğindeki AK Parti ise, başka bir partiden koparak değil, Fazilet Partisi’nin Anayasa Mahkemesi’nce  kapatılmasından sonra kurulmuştur.

Tarih, çok kere tekerrür eder..

Yorumlar (0)
12°
açık
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:14
Öğle 13:21
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:42
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13