banner5

banner29

“TES” ve “Karma Emeklilik” nasıl olacak? İşte bütün detaylar...

ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan “TES” ve “Karma Emeklilik” şekilleniyor. Düzenlemeye göre fonların yönetimi devlette değil özel sektörde olacak.

Ekonomi 15.06.2020, 12:46
“TES” ve “Karma Emeklilik” nasıl olacak? İşte bütün detaylar...

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan “TES” ve “Karma Emeklilik” şekilleniyor. Düzenlemeye göre fonların yönetimi devlette değil özel sektörde olacak.

Kıdem tazminatının fona dönüştürülmesine yönelik, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalarda, uygulamanın detayları şekillenmeye başladı. Geçen hafta, bu kapsamda iki öneri ortaya atılmıştı. Bunlardan ilki, geçmişte uygulanan tasarrufu teşvik hesabı benzeri olarak, çalışanlar adına işverenin yüzde 3 prim yatırması, diğeri ise mesleki sigorta statüsündeki Tamamlayıcı Emeklilik Sigortası olmuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tamamlayıcı Emeklilik Sigortası’nın 2022'de başlayacağını açıklamış, kıdem tazminatı düzenlemesine yönelik işçi ve işveren kesimleri arasında bir uzlaşma zemininde buluşulmasına dikkat çekmişti. Bu aşamada ilgili bakanlıklar tarafından çalışılan düzenlemelerin ayrıntıları da ortaya çıkmaya başladı. İşte Tamamlayıcı Emeklilik Sigortası (TES) ve Karma Emeklilik için öne çıkan ilke ve görüşler:

1. GELECEK GÜVENCESİ

TES’in sağlayacağı gelecek güvencesi bireyin karşılaşacağı ve yaşamı için risk oluşturan olaylara karşı sığınılacak bir liman olacak.

2. DÜŞÜK FİNANSAL OYNAKLIK

Kıdem tazminatı çoğu işletmede kaydi (muhasebe) karşılığı olarak bulunmasına karşın ilgili tutar ne yazık ki çoğu zaman fiilen kasada bulunmuyor. Özellikle durgunluk dönemlerinde işyerlerinin nakit akışlarını bozan bir unsur. Uluslararası rekabet gücünü zayıflatıyor. Kıdem tazminatının mevcut yapısı işgücü piyasasının esnekliğini kısıtlayarak, uluslararası yatırımları engelliyor.

3. ÇALIŞANA GÜVENCE

Şirketlerin mali yapısı herhangi bir nedenden dolayı bozulduğunda çalışanların çoğu kıdem tazminatını alamıyor. Verilere göre çalışanların sadece yüzde 14’ü hak ettikleri tazminatı alıyor. İş davaları 3 yıla kadar uzuyor. Düzenleme ile bunun önüne geçilecek.

4. YARISI HESAPTA

Çalışan (İş Kanunu’ndaki 25.2 maddesi de dahil fondaki parası kalıyor) bir yıl dolmadan ayrılsa bile tazminatının yarısı hesabında kalacak.

5. MAAŞLAR YÜKSELECEK

Çalışan kıdem tazminatını yakmak istemediği için başka yerlerden gelen cazip teklifleri geri çevirmek zorunda kalıyor. Bazı uzun süreli çalışanlar kıdem tazminatı alacağından dolayı dışardan gelen teklifleri değerlendiremiyordu. Şimdi fon seçeneğinde yeni gelen teklifi değerlendirebilecek. Bu da belki mevcut çalıştığı yerin maaş teklifini yükseltmesine neden olacak.

6. VERİMLİLİK ARTACAK

Var olan sistem işgücü piyasasında hareketliliği kısıtlayarak verimsizlik yaratıyor. Yeni sistem kıdemin fonda kalacağı güvencesi ile işgücü piyasasında verimliliği artıracak.

7. MOBİNGİ BİTİRECEK

Birçok kişi işsiz kalsa da çoğunlukla işverenin çalışanını istifaya zorlaması gibi etik olmayan uygulamaları nedeniyle kıdem tazminatını alamıyordu.

8. MAHKEMELERLE UĞRAŞILMAYACAK

İş mahkemeleri kıdem tazminatı davalarıyla dolu. Yeni sistem hiçbir hak kaybına neden olmayacağı gibi uygulamada hak sahiplerine tam koruma sağlamış olacak. Finansal zorluk çeken firmalar ile iflas gerekçesiyle çalışanlarını işten çıkaran firmalar kıdem tazminatı yükümlülüklerini tamamen yerine getiremiyor. Kıdem tazminatları ödenmeyen çalışanlar mahkemelere başvurarak haklarını almaya çalışmak zorunda kalıyor. Bu şekilde tazminatlarını almayı başaranlar ise mahkeme sonuçlanana ve ödemeler yapılana kadar geçen sürede mağdur oluyor.

9. TOPLAM FAYDA ARTACAK

Sistem ile birlikte tasarruflar artacak böylece dış finansmana bağımlılık azalacak; bu da ekonomiyi dış müdahalelere karşı çok daha güçlü hale getirecek. Sermaye piyasalarının yerli kaynaklarla derinleşmesi çarpan etkisiyle ekonomide büyümeyi yani daha fazla istihdam olanağını doğuran bir zincir oluşturacak.

10. KIDEM HAKKI 30 GÜNÜ DE GEÇECEK

Fona yapılacak kesinti oranı nemalandırılacağı için kıdem tazminatı 30 günün çok üzerine çıkmış olacak.

11. GEREKTİĞİNDE KIDEM DEVREDE

İhtiyaç durumunda, 4 maddede “Bireylere sistemden çıkmadan birikimlerinin bir kısmını çekme olanağı tanınacak.” 1- İlk konut edinimi, 2- Bir defaya mahsus evlilik, 3- Ağır hastalık, 4- Bir defaya mahsus işsiz kalındığında, nasıl işsiz kaldığının önemi olmaksızın…

12. ÜRETİME DESTEK

Bazı özel kurum/bankalarda benzer başarılı sistem örnekleri uygulanıyor. Pek çok örnekleri var. Mesela, OYAK ve banka sandıkları burada toplanan fonları üretim ve ekonomik faaliyetlere aktarıldığında hem sigorta sahiplerine hem de Türkiye ekonomisine katma değer yaratıyor. OYAK’ın topladığı fonlar ile açtığı çimento fabrikaları ve otomobil fabrikası örneği verilebilir. Dünyada da pek çok başarılı örnekler var. Ekonomiye sağlayacağı toplam katkıdan tüm vatandaşlar faydalanacak…

13. FONU SİGORTA ŞİRKETLERİ YÖNETECEK, REKABET VE GETİRİ ARTACAK

Türkiye’de daha önce de böyle fonlar icat edildi ve bütçe fonlandı, çalışan mağdur oldu. Bu da onlar gibi söylemleri var ama; bahsedilen fonlar devletin yönetiminde ve kontrolünde oluyordu. Yeni düzenlemede fonlar doğrudan emeklilik şirketlerine aktarılacak, yani özel sektör yönetecek, çalışan da fonların nasıl değerlendirileceğine doğruda kendisi karar verecek. Yani devletin bu fonlara ulaşımı söz konusu olmayacak. Fon büyüklükleri rekabeti artıracak, rekabet de fonların daha iyi yönetilerek getirileri artırmasına yol açacak.

14.KIDEM HAKKI DEVAM EDECEK

Çalışanın her yıl için 30 gün olan tazminat süresi aynen korunuyor. Çalışanın işine son verilmesi halinde kıdem tazminatının üçte ikisini bugünkü gibi alabiliyor. Tazminatın üçte birlik kısmı ise çalışanın fon hesabında birikiyor. Çalışan tazminatının üçte ikisini aldığı için yeni bir iş bulana kadar hayatını idame ettirebiliyor. Ayrıca isteğe bağlı durumda fondan yüzde 10 para çekme hakkına sahip olacak.

KAYNAK: DÜNYA

Yorumlar (0)
1
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 16 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:46
Akşam 18:08
Yatsı 19:33
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12