banner5

09.12.2018, 09:01

Mardin günlerimden...

Sabah kahvemin imansız gitmemesi için, tepeleme kahve dolu fincanı kapıp otelin terasına çıktığımda, aynı maksatla oraya çıkmış iki kişiyle karşılaştım.

Yaşça benden daha genç olanı, kahvesini de soğutmamaya çalışarak, cep telefonuyla habire fotoğraf çekiyor, benden yaşlı olanı ise, onun görüş açısını kapatmamak için biraz geride durarak, önünde serili bulunan muhteşem manzarayı seyretmeye çalışıyordu.

Işıktan sonra ufka ulaşan en hızlı şey bakış olsa gerektir. Zira göz açılır açılmaz hemen ufka ulaşır. Felsefecilerin, salt bakış dedikleri şeydir bu aynı zamanda; bu hızlı bakışla, göz, görülebilir olanın tamamını görebiliyorken, aslında hiçbir şeyi görememektedir.

İnsana mahsus bütün ve parça ilişkisinin temeli de burada yatmaz mı zaten: Herşeyi gören gözün, birşeyi görememeye mahsus körlüğü!

Bulunduğumuz teras, bu nazariyatı pratiğe aktarabileceğimiz uygun ortamların en iyisiydi.

Eli kulağındaki kışa rağmen, yeşil ve sarı tonlarınını henüz kaybetmemiş olan ovanın maverasında, salt bakışın keyfiyle mest olan gözler, terasın sağındaki Reyhaniye ve Ulu Cami ile solundaki Şehidiye Cami’nin minareleri arasındaki görünme tarzının ezeli bir rekabetine tanıklıkta karar kılarlar adeta.

Ovadaki yataylığı (bütünlüğü) kat edip, onu, cami kubbelerinin ovalliğinde ve minarlerinin dikeyliğinde (parçada) tahrip ederek, şey(ler)e ulaşan bakış, böylelikle salt bakışın serkeşliğini, şeylerin şeyliğini keşfetmenin zevkine tevdi eder.

Benim, zihnimde suretleşen bu düşüncelerle cilveleşmemin yüzümde doğurduğu tebessümü, kendi fotoğraf çekme gayretine yönelik sanan genç, bundan cesaret alarak selam verip kendisini tanıttı. Konya’da mukim, Adanalı bir pazarlamacıymış. Üstünde yer aldığımız bölgeyi çok gezmişmiş ama Mardin’e ilk kez geliyormuş. Fotoğraf çekme gayretinden de anlaşılacağı üzere Mardin’e hayran kalmışmış. Terör bitirilmişmiş değil mi, şimdi şehri rahatça gezebilir miymiş. Hem bu şehirde geçmişten bugüne kimler yaşamışmış, mesela Osmanlılar...

Benden daha yaşlı olanı, gençten sökün eden bu soruları ilgiyle dinledikten sonra, sanırım Osmanlılar kelimesinden de tahrik olarak geriden atıldı: “Ne Osmanlıları kardeşim, bu şehir milattan önce dört binden beri burada.”

İşte size görme nazariyatıyla ilgili bir imkan daha: Gerek bütün gerekse parça olarak bir şeyi görmek retinal görmektir ve bu görme, görülen şeylerin şeyliği üzerinden geçmişi bugüne taşıyan bir görmedir aynı zamanda ki, biz bunu kısaca geçmişe dair görünürlük olarak kendi görüş alanımıza taşır ve dolayısıyla bilginin (ve dahi bilmeyi bilme sürveninin) görünürlüğü olarak idrakimize katarız.

İşte Mardin! Dicle ile Fırat nerhirleri arasındaki bölgeye verilen adla el-Cezire’de yer alan, Âmid ile Dârâ’dan sonraki en önemli şehirdir.

Babilîler, Asurîler, Hititler, Persler, Makedonlar (Büyük İskender), Selefkîler, Romalılar, Bizans, Sasanîler, Selçukîler, Artuklular, Osmanlılar... bu şehrin fatihleri, sahipleri ve bânîleridirler.

Bu hükümranların adlarından da anlaşılacağı üzere Mardin, Diyarbakır’ın (Âmid’in) Mardin Kapısı’ndan başlayıp, Mezopotamya’ya ve Filistin’e açılan bir büyük kapıdır.

Bu yanıyla Mardin, Halep – Şam – Mekke ile Kudüs yolunun başlangıcıdır. Urfa için söylenen bir sözü Mardin’e uyarlayarak söyleyecek olursak:

Mardin bir umman ise, Mekke ve Kudüs onun sahilidir.

Teras arkadaşlarımın sorularıyla tanışıklık kurmalarına karşı bigane kalmadım. Hani sosyal bir varlığız ya, asosyal davranmamaya özen gösterdim. Ama benim retinal ve zihnî bakışım, başka görmelerle meşguldü daha çok.

Fotoğrafçılığı sevmemin yeni bir nedeni daha çıktı bu sayede ortaya:

Tecellî de tekrarın olmayışı nedeniyle, değişenleri ışık – renk – mekan ve zaman üzerinden fotoğraf yoluyla mümkün olabildiğince zaptetme gayretime, Mardin’in şahsında tarihe, bilgiye bağlı görünürlüklere erişebilme gayreti de eklendi. Salt bir şeyin görünürlüğü olarak fotoğraf, kendisinde zımnen yer alan tarihi bilgilerin de görünürlüğü olarak çift katlı bir işlev yükleniverdi.

Sevgili Ahmet Tezcan’nın, sosyal medyadan ilettiği “fotoğraf makineni kap da gel!” emri, benim açımdan tam yerini bulmuş oldu böylece.

Elbette Mardin dostlarımın, arkadaşlarımın, tanışlarımın varlığıyla da Mardin’dir. Emin Sulçuk Taşar ile Muhammet Emin Demirdağ’ın çekim merkezinde bir araya geldiğimiz Artuklu Üniversitesi’nin kıymetli hocalarına ve onca yoğunluğuna rağmen bir akşam sohbetimize iştrak etme nezaketi gösteren Mardin Valisi Mustafa Yaman’a teşekkür etmeliyim.

Yaşça benden küçük ama akılca benden büyük olan Mehmet Sait Toprak, Kamuran Gökdağ, A. Asım Divleli ve Muhammet Aydın’la zenginleşen sohbet ortamlarında edindiğim yeni bilgilerin keyfi de bende kalsın artık.

Gençlik Merkezi’nden B. Bahadır Tuzlu, Sevilay Tırpan, Mahsum Dinler kardeşlerimin yakîn ilgilerine, kardeşliğimizi Kudüs adıyla tahkim ettiğimiz oradaki dostlara ayrıca teşekkür etmeliyim.

Sosyal medya davetiyle beni sadece Mardin’e getirmekle kalmayıp, orada bana mihmandarlık eden, ortaya çıkarılabildiği kadarıyla Dârâ’yı bana açan Ahmet Tezcan’a şükranlarımı sunarak noktalayayım, bahsi nihayetsiz olan Mardin’e dair bu notlarımı…

Yorumlar (0)
-1
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:18
Öğle 13:20
İkindi 15:49
Akşam 18:12
Yatsı 19:36
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12