banner5

07.04.2020, 12:01

Muhayyel dergi

Muhayyel dergi, Nisan 2020’de 20. sayısına ulaştı.

İz Yayınları bünyesinde çıkan dergi, daha önceki sayılarında kurmasal yazılarla edebiyat eleştirilerini esas alırken, yeni sayısında öyküye hatırı sayılır bir yer ayırmış.

Gerçi Muhayyel’in bu sayısında da Hasan Aycın’ın çizgisini takiben mecaz ve dokunma kavramlarının ele aldındığı iki yazı var. Mehmet Akıncı ile Gülsena Afra Ersan’ın imzalarını taşıyan bu yazılar, muhtevalarının zenginliğine rağmen yine de Muhayyel’in kuram ve eleştiri esasında sabit kalmasına yetmemiş ya da bir önceki (Mart 2020) sayısında, Cemal Şakar’ın “Ortak Uzlaşı Alanında Toplanmak” başlıklı yazısına denk bir yeni yazının beklentisine kapılmam nedeniyle, bende bu intibaı bırakmış da olabilir.

Şakar’ın yazısı, şu son günlerde Korona etkisiyle tüketim kültürünün iyiden iyiye sorgulanmaya başlanmasına denk düşmesiyle dikkatimi çekmiş, muhtevasının evensel bir bakışla kurulması nedeniyle de, benim nazarımda şah bir yazı haline gelmişti.

Şöyle başlıyordu yazısına Şakar:

“Ortak uzlaşı alanının ne’liği ve niteliği üzerine düşünmeye başlayalı beri nedense bir metafor olarak AVM hiç yakamı bırakmadı. Küreselleşen dünya, küresel kapitalizm, neoliberal politikalar, tarihin sonu tezleri, postmodern söylem… hepsi gelip AVM metaforunda toplandı. Bunun karşısında da panayır ve lunapark. Panayır insanların yılda bir kez ürünlerini mübadele etmeleri için kurulan açık pazardır. Ancak insanların mübadele sonrası hemen köyüne, kasabasına dönmesi istenmez. Ceplerine koydukları sıcak parada birçok uyanığın gözü vardır. Eh ahali de yılda bir defa eğlenmesin mi canım! Babalar için basit tezgahlarda, basit kumarlar; çadır tiyatrolarında şehvet kabartmalar; fal baktırma ayağına kadınlarla ucu açık minik temaslar; anne ve çocuklar için minik bir lunapark; sonrasında da ütülmüş bir şekilde dönüş yoluna koyulmak. Bu arada romantik bir imge olarak lunaparkın edebiyatımızı epey meşgul ettiğini unutmayalım; hani oyun ve eğlence yeri olan dünyayı işaret eden lunapark. Hadi panayır ve lunapark modernliği temsil etsin; panayır olarak AVM ve oyun-eğlence yeri olan dünyayı simüle eden disneylandvari sanal mekanlar da postmodernliği. Panayırlarda minik uyanıklıklarla ütülenip, çadırlarda oldukça berbat koşullarda şehvet kabartılmaya çalışılırken; AVM’de tüketici olarak mağazalara koşarak girilir, kimse size tezgah kurmaz; zira AVM’nin kendisi tezgahtır. Yine orada kimse kaba saba gösterilerle arzu uyandırmaya çalışmaz; zira AVM’nin kendisi arzudur.”

Yazıdaki bu sağlam girişe rağmen Şakar, AVM üzerinden bir modernite - postmodernite okuması yapmak niyetinde olmadığını ama “küreselleşen, yani Amerika’nın siyasi, ekonomik, kültürel, askeri anlamda dünyayı hegemonyası altına almasını cisimleştirmek için AVM imgesi’nin kültürel model olarak, incelenmeye değer oluşundan hareketle, bu modele ‘son’lu ve ‘post’lu söylemlerin bütün varsayımlarını ve sonuçlarını aklında tutarak, küreselleşen dünyanın ne’liğine ve yazısı bağlamında kendisini öncelikli

olarak ilgilendiren bazı niteliklerine yakından” bakma ihtiyacı duymuştu.

Yazıdaki Aşınan Kategoriler, Monadik Eşan’lar, Dil Oyunları, Toprağın Kokusu şeklinde yer tutan ara başlıkları zikredersem, yazının sosyolojizme düşmeyen ve felsefeye göz kırpmak suretiyle kendi dilsel gerekliliğine tabi “ağır bir yazı” oluşundan da söz etmiş olurum sanırım.

Bu bakımdan yazının tamamının okunması gerekir ki, ondan azami istifade gereğince sağlanabilsin.

Örneğin AVM’nin diliyle ilgili olarak, her söylem alanının kendisine ait bir isim ve kavram dünyası kurduğundan ve kendine ait söylemi de bu dil dünyasından ürettiğinden bahisle, AVM esasında gerçeklik ve söylem ilişkisini ele alan Şakar, şu sonuca ulaşıyordu:

“AVM’de üretilen çokrenkli, çoksesli kültürün toplumla, toprakla, tarihle bir alakası olmadığı için salt söylemden, söylemlerden ibarettir. (...) O da kendine göre bağlar, örüntüler kurar, olayların dilediğince, dilediğiyle ilintisini inşa eder; her şey ‘bana göre’nin buyruğu altında yan yana dizilir. Söylem üretmek dille mümkün olduğu için dil de nesnesinden koparak ‘bana göre’nin taleplerine boyun eğer. Dil giderek nesnesinden koptuğu için spekülasyona dönüşür. Ama yine de kendi içinde tutarlı bir yapı üretebilir. Çünkü nesneden, gerçekten kopuş nedeniyle üretilen dilsel yapının gerçekle sağlaması yapılamaz.”

Dilerim ki Muhayyel dergi, bu yetkinlikteki yazılarla sürdürür yayım yolculuğunu.

Çünkü artık değişmesi kaçınılmaz olan dünyaya dair söylenecek bir sözümüz olmalı.

Yorumlar (0)
-3
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Whatsapp Sözleşmesi'ni kabul ettiniz mi?
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:35
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12