İran'ın İddia Ettiği Taslak Ne İçeriyordu?
İran Devlet Televizyonu tarafından "İslamabad Memorandumu" adıyla duyurulan gayriresmi taslak, bölgedeki askeri ve ekonomik dengeleri değiştirebilecek şu maddeleri içeriyordu:
-
ABD'nin Çekilmesi: Washington'ın İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekmesi ve deniz ablukasını kaldırması.
-
Hürmüz Boğazı'nın Açılması: Tahran'ın 30 gün içinde boğazdaki ticari gemi trafiğini savaş öncesi seviyeye getirmesi (Umman ile iş birliği içinde).
-
Uluslararası Garanti: 60 gün içinde nihai anlaşmaya varılması halinde, metnin BM Güvenlik Konseyi kararı olarak tescillenmesi.
Tahran'ın Kırmızı Çizgisi: İran yönetimi, ABD'den "somut ve doğrulanabilir karşılık" görmediği müddetçe hiçbir pratik adım atmayacağını net bir şekilde belirtiyor.
Beyaz Saray'ın "Uydurma" Resti ve Trump Faktörü
Müzakerelerin geleceğini gölgeleyen asıl gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın kabine toplantısı öncesinde Beyaz Saray’dan yapılan resmi açıklama oldu. ABD yönetimi, İran’ın yayımladığı taslağın tamamen uydurma olduğunu ve gerçeği yansıtmadığını ilan etti.
Bu durum, iki ülke arasında yürütülen diplomasinin henüz resmi bir ortak metne dökülmekten çok uzak olduğunu ve tarafların kamuoyu önünde bir algı savaşı yürüttüğünü gösteriyor. Trump'ın daha önce barışın önkoşulu olarak bölge ülkelerine dayattığı Abraham Anlaşmaları şartı da düşünüldüğünde, ABD'nin İran'ı tamamen köşeye sıkıştırmadan bir metne imza atmayacağı netleşiyor.
Barış Sağlanacak mı?
Mevcut tabloda kısa vadede kalıcı bir barış anlaşmasının imzalanması zor görünüyor. Masadaki temel pürüzler (uranyum stokları, yaptırımlar ve bölgesel vekil güçler) tazeliğini korurken, bir de üzerine "taslak krizi" eklenmesi tarafları başlangıç noktasına geri itebilir. Ancak ateşkesin devam ediyor oluşu, diplomatik kapıların tamamen kapanmadığının tek göstergesi.
Sizce Beyaz Saray'ın bu taslağı tamamen reddetmesi, müzakereleri tamamen sonlandıracak bir kopuşa mı yol açar, yoksa masada el yükseltmek için yapılan stratejik bir hamle midir?
