Uluslararası Para Fonu (IMF), ülkelerin vergi oranlarında artışa gitmeden kamu gelirlerini yükseltebileceğini açıkladı. Kurum, bunun için vergi sistemlerindeki yapısal aksaklıkların giderilmesi ve vergi idarelerinin daha etkin hale getirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
IMF’nin gelecek hafta Bangkok’ta gerçekleştirilecek IMF-Dünya Bankası yıllık toplantıları öncesinde yayımladığı Mali İzleme Raporu’nda, vergi sistemlerinde önlenebilecek bozulmaların ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.
KURUMLAR VERGİSİ SERMAYE MALİYETİNİ YÜZDE 15-20 YÜKSELTİYOR
IMF’nin analizine göre mevcut kurumlar vergisi uygulamaları, farklı ülke gruplarında sermaye maliyetini ortalama yüzde 15 ila 20 artırıyor.
Bu durumun temel nedenlerinden birinin, yatırım harcamalarının vergi hesaplamalarında tamamen telafi edilememesi olduğu ifade edildi. IMF, söz konusu uygulamanın şirketlerin yatırım eğilimini zayıflattığını bildirdi.
VERGİ REFORMLARI EKONOMİK ÜRETİMİ YÜZDE 2,7 ARTIRABİLİR
IMF’ye göre yatırım harcamalarının doğrudan gider olarak düşülmesine imkan tanıyan, ancak yatırımlardan elde edilen ekonomik rantların vergilendirilmesini sürdüren kurumlar vergisi modelleri, uzun vadede sermaye stokunu gelişmiş ekonomilerde yüzde 6,4, düşük gelirli gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 8,2 artırabilir.
Bu kapsamda gerçekleştirilecek reformların ekonomik üretimi yüzde 2,1 ila yüzde 2,7 arasında yükseltebileceği hesaplandı.
KDV’DEKİ AKSAKLIKLAR ÜRETİM MALİYETLERİNİ ARTIRIYOR
Raporda, işletmelerin satın aldıkları girdiler için ödedikleri KDV’yi tam olarak mahsup edemediği sistemlerde verginin zamanla üretim vergisine dönüşebildiği ve bunun tedarik zinciri boyunca maliyetleri artırdığı belirtildi.
KDV istisnalarının daraltılması ve girdilerde ödenen vergilerin eksiksiz şekilde mahsup edilmesiyle KDV sisteminde tarafsızlığın yeniden tesis edilebileceği ifade edildi. Bu düzenlemelerin aynı kaynaklarla refah düzeyinde GSYH’nin yüzde 0,8’ine kadar kazanım sağlayabileceği, ortalama etkinin ise yüzde 0,26 seviyesinde bulunduğu kaydedildi.
GÜÇLÜ VERGİ İDARESİ DAHA FAZLA GELİR SAĞLIYOR
IMF, vergi idaresinin kapasitesinin artırılmasının da yasal vergi oranlarını değiştirmeden kamu gelirlerinin yükseltilmesine katkı sağlayabileceğini vurguladı.
Vergi idaresi gücü bakımından yüzde 67’lik dilimde bulunan ülkelerin, yüzde 33’lük dilimde yer alan ülkelere göre GSYH’nin 1,7 yüzde puanı kadar daha fazla kamu geliri elde ettiği belirtildi.
IMF ayrıca, iyi tasarlanmamış istihdam vergilerinin bireylerin işgücüne katılımını azaltabileceği uyarısında bulundu. Kurum, vergi reformlarının yalnızca kamu gelirlerini artırmakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda ekonomik büyümenin desteklenmesinde de önemli rol oynadığını bildirdi.
