Günlük alışverişlerden taksi yolculuklarına kadar pek çok alanda kredi kartıyla yapılan ödemelerde alınan komisyonlar, tüketici ile esnafı karşı karşıya getiriyor. Yasal olarak yasak olmasına rağmen bazı işletmelerin yüzde 12’ye varan ek ücret talep etmesi, vatandaşların tepkisine neden oluyor. Esnaf yüksek banka komisyonlarından, vatandaş ise yasa dışı alınan bu farklardan şikâyetçi.
"KART FARKI ÜCRETLERİ VATANDAŞLARI BEZDİRDİ"
Kredi kartıyla ödeme yapan vatandaşlardan alınan “kart farkı” ücretleri vatandaşları bezdirdi. Kanunen yasak olmasına rağmen bazı işletmelerin yüzde 12’ye varan ek ücret talep ederken, esnaf ise artan POS komisyonları ve tahsilat sürelerinin işletmeleri zorladığını savunuyor. Esnaf yüksek banka komisyonlarından, vatandaş ise yasa dışı alınan bu farklardan şikâyetçi...
YASAL YAPTIRIMI ÇOK AĞIR
Düzenleme banka kartlarını da kapsıyor. Kanuna aykırı uygulamanın tespit edilmesi hâlinde üye iş yeri sözleşmesinin feshedilmesi ve bir yıl süreyle yeni sözleşme yapılamaması öngörülüyor. Bu nedenle işletmelerin POS maliyetlerini tüketiciye ayrı bir kalem olarak yansıtarak kartla ödeme yaptığı gerekçesiyle ek ücret alınması kanuna aykırı. Ancak tablonun diğer tarafında esnafın taşıdığı maliyet de bulunuyor. İşletmeler kartlı satışlarda bankalara veya ödeme kuruluşlarına komisyon öderken, bazı anlaşmalarda paranın aynı gün yerine belirli bir süre sonra hesaba geçmesi de işletme sermayesini zorluyor. Taksitli işlemlerde ise maliyet daha da artabiliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası düzenlemelerine göre Mayıs 2026 itibarıyla kredi kartıyla yapılan peşin işlemlerde azami komisyon yüzde 3,56, banka kartlarında ise yüzde 1,04 olarak uygulanıyor. Bankalar bu oranların altında kendi ticari anlaşmalarına göre daha düşük oranlar da belirleyebiliyor.
"TÜKETİCİDEN TALEP EDİLEN FARK ARASINDAKİ MAKAS"
Sorunun kritik noktası ise bankanın işletmeden aldığı komisyon ile tüketiciden talep edilen fark arasındaki makas. Örneğin 10 bin liralık bir satışta yüzde 3,56’lık azami komisyon 356 liraya karşılık geliyor. Aynı işlem için müşteriden yüzde 10 kart farkı istenmesi hâlinde ise tüketicinin ödeyeceği ek tutar 1.000 liraya yükseliyor. Yüzde 12 fark uygulanması durumunda bu rakam 1.200 liraya çıkıyor. Dolayısıyla esnafın gerçek bir POS maliyeti bulunması başka, bu maliyetin tüketiciden yüzde 5, 10 veya 12 gibi oranlarla ayrıca tahsil edilmesi başka bir konu. İşletmeler artan maliyetlerini ürün veya hizmet fiyatlarına yansıtabilir ancak müşteriye sırf ödeme yönteminden dolayı ayrıca ücret çıkaramıyor.
"BOZUK PARA YOK, POS CİHAZI ÇEKMİYOR"
Taksilerde 'bozuk para yok', 'POS cihazı çekmiyor' veya 'komisyon alırım' devrini bitirecek olan yeni sistem için geri sayım sürüyor. 13 Şubat 2026'da yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile taksilere, taksimetreyle entegre çalışan Taksi Mali Cihazı kullanma mecburiyeti getirilmişti. Yeni sistemle taksimetrede oluşan ücretin cihaza otomatik aktarılması, manuel tutar girişinin engellenmesi, yolculuk bilgilerinin otomatik kaydedilmesi ve fiş veya e-Belge düzenlenmesi öngörülüyor. Taksicilerin cihazı kullanmaya başlamalarının ardından 15 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla anlaşarak kartla ödeme kabul etmesi de gerekiyor. Mevcut taksiler için başlangıçta 1 Eylül 2026 olarak belirlenen geçiş süresi ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 16 Kasım 2026 tarihine kadar uzatıldı.
"ÖDEDİKLERİ BEDELİ YASAL FAİZİYLE GERİ ALABİLİRLER"
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, alınan ek ücretlerin kanuna aykırı olduğunun altını çiziyor. Kartlı ödemelerde ‘hizmet bedeli’ kılıfıyla tüketicinin soyulamayacağını belirten Ağaoğlu, özellikle taksilerde uygulanan POS komisyonlarının hukuka aykırı olduğunu hatırlattı. Ağaoğlu “Bu farkı ödemek zorunda kalan tüketicilerimiz, fiş veya faturalarıyla birlikte Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak ödedikleri bedeli yasal faiziyle geri alabilirler” uyarısında bulundu.
"ESNAFIN İŞLETME SERMAYESİNİ ERİTİYOR"
Esnaf tarafı ise POS maliyetlerinin ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekiyor. TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken “Yüksek komisyonların yanı sıra kartlı satışlarda paranın 40-45 gün sonra hesaba geçmesi esnafın işletme sermayesini eritiyor. Küçük işletmeler zaten düşük kâr marjlarıyla ayakta kalmaya çalışıyor. Hem esnafın hem de tüketicinin mağdur olmaması için bankaların komisyon oranlarını makul seviyelere çekmesi şart” dedi.
