MUHARREM AYININ DİNÎ VE TARİHÎ ÖZELLİKLERİ
1. Dinî Özellikleri
a) Muharrem’in Barış Ayı olması
Muharrem ayının Kur’ân ve Sünnet temelli en büyük dini özelliği, onun dört haram aydan biri, yani dört barış ayından biri olmasıdır. Bu sebeple Muharrem ayında sosyal barışa ve barış aktivitelerine önem verilmelidir.

b) Muharrem’de ve Özellikle de Âşûra Günü Orucu Tutulması
Muharrem ayının ikinci dini özelliği de Peygamberimizin, Muharrem ayını Allah’ın ayı olarak niteleyerek bu ayda oruç tutulmasını tavsiye etmesidir.

Peygamberimiz, Ramazan orucu dışında en sevaplı orucun Muharrem’de tutulan oruç olduğunu açıklamış ve özellikle onuncu günde tutulacak Âşûra orucuna işaret buyurmuştur.

– Âşûra/Aşure Orucu
Muharrem ayında oruç tutulmasına genel teşvik varsa da Aşûra orucuna özel yönlendirme vardır.

Allah’ın Resulü Medine’ye geldikten sonra, Yahûdilerin Muharrem’in onuncu günü olan Âşûra gününde oruç tuttuklarını gördü. Niçin oruç tuttuklarını sorunca, onlar şu cevabı verdiler:

Âşûra Günü büyük bir gündür. Allah bu günde Hz. Mûsa’yı ve kavmini Firavun’un zulmünden kurtardı. Firavun ve bağlılarını da bu günde sulara gömdü. Hz. Mûsa Allah’a şükretmek için bu günü oruçla geçirdi. Biz de onu izleyerek Âşûra günü orucunu tutuyoruz.

Allah’ın Resulü aldığı bu yanıttan sonra, “Biz Hz. Mûsa’ya sizden daha layığız ve daha çok dostuz.” buyurarak, Âşûra günü oruç tuttu ve müminlere de tutmalarını emir buyurdu.

Peygamberimizin Muharrem’in onuncu günü oruç tuttuklarını ve tutulmasını da emir buyurduklarını gören sahâbileri, O’nun gayr-ı müslimlere benzenilmemesi hususundaki hassasiyetini bildikleri için şöylece hatırlatmada bulundular:

Ya Resulallah! Şüphesiz ki bugün, Yahudilerle Hristiyanların yücelttikleri bir gündür.

Bu hatırlatma üzerine sevgili Peygamberimiz de şöyle buyurdular:

Onlara benzememek için gelecek sene inşaallah onuncu gün ile birlikte dokuzuncu gün de oruç tutarız.

Aynı konu ile ilgili bir diğer hadislerine göre ise Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:

Âşûra günü oruç tutunuz, ancak bir gün önce başlayarak veya bir gün sonrasını da ilave ederek Yahûdilere aykırı uygulama yapınız/onlara benzemeyiniz.

2. Tarihî Özellikleri
a) Muharrem Hicri Takvimin İlk Ayıdır
Muharrem ayı Hz. Ömer döneminde kabul edilen ve Peygamberimizin Mekke’den Medine’ye hicretini temel alan ve bu yıl 1448. yılını idrak ettiğimiz Hicri takvimin ilk ayıdır.

b) Muharrem Kerbela Hadisesinin Vuku Bulduğu Aydır
Sevgili peygamberimizin kızı Hz. Fatıma’dan olan iki erkek torunundan biri olan Hz. Hüseyin ve aile fertleri Kerbela’da muhasara edilerek önce susuzluğa mahkum edilmiş sonra da şehit edilmişlerdir. Siyasi bir başkaldırıdan korkulduğu için zalim Şam yönetimince yapılan bu elim katliam bütün İslâm dünyasınca lanetlenmiştir ve lanetlenmektedir. Ancak günümüzde Kerbela’nın yıl dönümleri iç ve dış zalimlere karşı tavır konulması bilincini aşılamalıdır.

Muhterem Okuyucu,

Dini ve tarihi olarak dört özelliğini özetlediğimiz Muharrem ayı, bizim için barış ve ibadet ayı olmalı, tarih bilincimizi ve zulme karşı direncimizi geliştirmelidir.

Hatırlatma:
Âşûra günü olan perşembe günü ve bir gün öncesi olan çarşamba veya bir gün sonrası olan cuma günü oruç tutulabilir.