2026 yılının başında Orta Doğu'daki tansiyonu ekonomik savaşla birleştiren Donald Trump, beklenen en sert yaptırım hamlelerinden birini yaptı. İran'daki hükümet karşıtı protestoların ve bölgesel gerilimlerin gölgesinde gelen bu karar, İran'ın dünyayla olan son ekonomik bağlarını da koparmayı hedefliyor.
- "Karar Kesin ve Nihai"
Trump, Truth Social hesabından yaptığı kısa ve sert açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Derhal yürürlüğe girmek üzere; İran İslam Cumhuriyeti ile iş yapan her ülke, Amerika Birleşik Devletleri ile yaptığı her türlü iş ve ticaret için yüzde 25 gümrük vergisi ödeyecektir. Bu karar kesin ve nihai niteliktedir. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederiz!"
- Beyaz Saray: "Diplomasi İlk Seçenek Ama Güç Masada"
Kararın ardından Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt bir açıklama yaparak, Trump yönetiminin önceliğinin diplomasi olduğunu ancak Başkan'ın İran rejimini cezalandırmak için ekonomik veya askeri güç kullanmaktan asla çekinmeyeceğini vurguladı. Bu açıklama, %25'lik verginin sadece bir başlangıç olabileceği şeklinde yorumlandı.
-
Türkiye ve Diğer Ticaret Ortakları Tehlikede mi?
Trump’ın bu hamlesi, özellikle İran ile komşuluk veya stratejik enerji bağları olan ülkeleri zor durumda bırakıyor. Türkiye'nin İran ile olan enerji ve ticaret hacmi göz önüne alındığında, ABD ile olan dev ticaret hacmini riske atmamak için yeni bir denge politikası izlemesi gerekebilir.
Çin ve bazı AB ülkelerinin İran ile yürüttüğü sınırlı ticaret, artık ABD pazarına girişlerinde devasa bir maliyet engelini de beraberinde getirecek. Axios'un Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı habere göre; Trump'ın bu vergi kararının yanı sıra, İran'daki protestolara yönelik müdahalelere karşılık "sınırlı askeri operasyon" yetkisi vermeye de eğilimli olduğu iddia ediliyor.
Trump, 2026 yılına "Gümrük Vergisi Savaşları" ile damga vuruyor. Daha önce Çin, Meksika ve Kanada’ya yönelik vergi tehditlerinden sonra İran kartını bu şekilde kullanması, küresel tedarik zincirlerinde büyük bir kopuşa neden olabilir.
